{"id":16000,"date":"2021-12-12T19:41:23","date_gmt":"2021-12-12T12:41:23","guid":{"rendered":"https:\/\/tamhoc.org\/?p=16000"},"modified":"2021-12-12T19:41:27","modified_gmt":"2021-12-12T12:41:27","slug":"ly-ky-ve-tien-kiep-cua-vua-minh-than-tong-o-nuoc-viet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/2021\/12\/12\/ly-ky-ve-tien-kiep-cua-vua-minh-than-tong-o-nuoc-viet\/","title":{"rendered":"Ly k\u1ef3 v\u1ec1 ti\u1ec1n ki\u1ebfp c\u1ee7a vua Minh Th\u1ea7n T\u00f4ng \u1edf n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-thi\u1ec1n-ph\u1eadt-giao wp-block-embed-thi\u1ec1n-ph\u1eadt-giao\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\nhttps:\/\/thienphatgiao.org\/ly-ky-ve-tien-kiep-cua-vua-minh-than-tong-o-nuoc-viet\/\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Ly k\u1ef3 v\u1ec1 ti\u1ec1n ki\u1ebfp c\u1ee7a vua Minh Th\u1ea7n T\u00f4ng(Trung Qu\u1ed1c) \u1edf n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Minh Th\u1ea7n T\u00f4ng (1572-1620) t\u00ean th\u1eadt l\u00e0 Chu D\u1ef1c Qu\u00e2n, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u1ee9 13 c\u1ee7a tri\u1ec1u Minh (Trung Qu\u1ed1c). Trong s\u1eed s\u00e1ch hi\u1ec7n l\u01b0u truy\u1ec1n m\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n k\u1ef3 l\u1ea1 v\u1ec1 ti\u1ec1n ki\u1ebfp c\u1ee7a \u00f4ng t\u1ea1i m\u1ed9t ng\u00f4i ch\u00f9a \u1edf l\u00e0ng B\u00f3ng, x\u1ee9 \u0110\u00f4ng c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u2013&gt; b\u00e0i li\u00ean quan:<\/em><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/2013\/05\/15\/mot-truong-hop-dau-thai-o-anh\/\">M\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u1ea7u thai \u1edf Anh&nbsp;<\/a><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/2013\/05\/15\/mot-truong-hop-dau-thai-o-anh\/\">\u2013&nbsp;<\/a><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/2013\/05\/15\/mot-truong-hop-dau-thai-o-anh\/\">Cameron Macaulay<\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/2013\/01\/17\/thuc-hu-chuyen-cau-be-dau-thai-o-vu-ban\/\">Th\u1ef1c h\u01b0 chuy\u1ec7n c\u1eadu b\u00e9 \u2018\u0111\u1ea7u thai\u2019 \u1edf V\u1ee5 B\u1ea3n<\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/2013\/01\/16\/nguoi-nuoc-nam-lam-vua-trung-hoa\/\">Ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc Nam l\u00e0m vua Trung Hoa<\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/2013\/07\/24\/cau-chuyen-ve-kiep-luan-hoi-swarnlata-mishra\/\">C\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 ki\u1ebfp lu\u00e2n h\u1ed3i \u2013 Swarnlata Mishra<\/a><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1eddi vua L\u00ea K\u00ednh T\u00f4ng (1599-1619) v\u00e0 ch\u00faa Tr\u1ecbnh T\u00f9ng (1570-1623), n\u0103m \u1ea5y, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1eed m\u1ed9t \u0111o\u00e0n s\u1ee9 b\u1ed9 sang n\u01b0\u1edbc Minh; Nguy\u1ec5n T\u1ef1 C\u01b0\u1eddng (1570-?), Ti\u1ebfn s\u0129 khoa thi Gi\u00e1p Th\u00ecn (1604) \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 l\u00e0m Ch\u00e1nh s\u1ee9. Khi \u1edf ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, v\u1ecb s\u1ee9 th\u1ea7n n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t \u0111\u00e3 v\u00f4 c\u00f9ng kinh ng\u1ea1c khi \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft m\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n ly k\u1ef3 do ch\u00ednh vua Minh Th\u1ea7n T\u00f4ng k\u1ec3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ea5y gi\u1edd, sau khi th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c nghi th\u1ee9c v\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c ngo\u1ea1i giao, l\u00fac v\u00e0o cung b\u00e1i y\u1ebft Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf, Minh Th\u1ea7n T\u00f4ng b\u1ed7ng h\u1ecfi s\u1ee9 th\u1ea7n Nguy\u1ec5n T\u1ef1 C\u01b0\u1eddng r\u1eb1ng: \u201cNg\u01b0\u1eddi \u1edf n\u01b0\u1edbc Nam, v\u1eady c\u00f3 bi\u1ebft ch\u00f9a Quang Minh c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Nam \u1edf \u0111\u00e2u hay kh\u00f4ng?\u201d. Nguy\u1ec5n T\u1ef1 C\u01b0\u1eddng \u0111\u00e1p l\u00e0 kh\u00f4ng bi\u1ebft, \u00f4ng b\u0103n kho\u0103n t\u1ef1 h\u1ecfi kh\u00f4ng r\u00f5 vua Minh mu\u1ed1n bi\u1ebft \u0111\u1ebfn ng\u00f4i ch\u00f9a \u0111\u00f3 l\u00e0m g\u00ec.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ea5y v\u1ebb m\u1eb7t \u0111\u0103m chi\u00eau c\u1ee7a vi\u00ean Ch\u00e1nh s\u1ee9, Minh Th\u1ea7n T\u00f4ng nh\u00e2n \u0111\u00f3 m\u1edbi n\u00f3i v\u1edbi Nguy\u1ec5n T\u1ef1 C\u01b0\u1eddng r\u1eb1ng: \u201cL\u00fac m\u1edbi sinh ra, tr\u00ean vai ta \u0111\u00e3 c\u00f3 h\u00e0ng ch\u1eef son, n\u00f3i r\u00f5 ki\u1ebfp tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a ta ch\u00ednh l\u00e0 v\u1ecb Thi\u1ec1n s\u01b0 \u1edf ch\u00f9a Quang Minh. Nay, ta mu\u1ed1n x\u00f3a d\u00f2ng ch\u1eef \u1ea5y \u0111i m\u00e0 ch\u01b0a bi\u1ebft ph\u1ea3i l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o\u201d. Nguy\u1ec5n T\u1ef1 C\u01b0\u1eddng th\u01b0a: \u201cTh\u1ea7n nghe n\u00f3i nh\u00e0 Ph\u1eadt c\u00f3 n\u01b0\u1edbc c\u00f4ng \u0111\u1ee9c \u0111\u1ec3 t\u1ea9y tr\u1ea7n. N\u1ebfu B\u1ec7 h\u1ea1 l\u00e0 ki\u1ebfp sau c\u1ee7a Thi\u1ec1n s\u01b0 Tr\u1ee5 tr\u00ec ch\u00f9a Quang Minh th\u00ec ph\u1ea3i l\u1ea5y n\u01b0\u1edbc gi\u1ebfng c\u1ee7a ch\u00ednh ch\u00f9a Quang Minh m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 r\u1eeda \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"450\" height=\"518\" src=\"https:\/\/tamhoc.org\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/vua-minh-than-tong1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-16001\" srcset=\"https:\/\/tamhoc.org\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/vua-minh-than-tong1.jpg 450w, https:\/\/tamhoc.org\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/vua-minh-than-tong1-261x300.jpg 261w, https:\/\/tamhoc.org\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/vua-minh-than-tong1-434x500.jpg 434w\" sizes=\"auto, (max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, Nguy\u1ec5n T\u1ef1 C\u01b0\u1eddng \u0111em vi\u1ec7c n\u00e0y t\u00e2u v\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. Tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh b\u00e8n c\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111i t\u00ecm ng\u00f4i ch\u00f9a m\u00e0 Minh Th\u1ea7n T\u00f4ng \u0111\u00e3 n\u00f3i t\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00f4i ch\u00f9a \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 ch\u00f9a B\u00f3ng t\u00ean ch\u1eef l\u00e0 Quang Minh T\u1ef1, v\u00ec x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u00ean \u0111\u1ea5t l\u00e0ng B\u00f3ng n\u00ean c\u00f3 t\u00ean d\u00e2n gian nh\u01b0 v\u1eady; n\u01a1i \u0111\u00e2y thu\u1ed9c \u0111\u1ecba ph\u1eadn x\u00e3 H\u1eadu B\u1ed5ng, ph\u1ee7 H\u1ea1 H\u1ed3ng, x\u1ee9 H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng (huy\u1ec7n Gia L\u1ed9c, t\u1ec9nh H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng ng\u00e0y nay). Theo c\u00e1c th\u01b0 t\u1ecbch c\u1ed5 nh\u01b0 L\u0129nh Nam ch\u00edch qu\u00e1i, C\u00f4ng d\u01b0 ti\u1ec7p k\u00fd, \u0110\u1ea1i Nam nh\u1ea5t th\u1ed1ng ch\u00ed\u2026, ch\u00f9a \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi c\u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng v\u00e0o cu\u1ed1i th\u1eddi Tr\u1ea7n. Ban \u0111\u1ea7u c\u00f3 quy m\u00f4 nh\u1ecf, nh\u01b0ng qua nhi\u1ec1u \u0111\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00f9ng tu, m\u1edf r\u1ed9ng v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u00f4i ch\u00f9a \u0111\u1eb9p. S\u00e1ch \u0110\u1ea1i Nam nh\u1ea5t th\u1ed1ng ch\u00ed ch\u00e9p r\u1eb1ng: \u201cCh\u00f9a Quang Minh \u1edf x\u00e3 H\u1eadu B\u1ed5ng, huy\u1ec7n Gia L\u1ed9c c\u00f3 ng\u00e0n c\u00e2y xanh bi\u1ebfc, b\u1ed1n m\u1eb7t n\u01b0\u1edbc trong, xa xa ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng c\u00e1i ch\u1ea1y qua v\u00e0 c\u00f3 d\u00f2ng s\u00f4ng bao b\u1ecdc, th\u1eadt x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng l\u00e0 m\u1ed9t th\u1eafng c\u1ea3nh c\u1ee7a thi\u1ec1n l\u00e2m\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u00f9a B\u00f3ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1ec1 v\u1ebb \u0111\u1eb9p m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn b\u1edfi c\u00f3 nhi\u1ec1u v\u1ecb cao t\u0103ng \u0111\u1ea1o h\u1ea1nh, c\u00f3 c\u00f4ng lao ho\u1eb1ng d\u01b0\u01a1ng Ph\u1eadt ph\u00e1p, trong \u0111\u00f3, c\u00f3 Thi\u1ec1n s\u01b0 Huy\u1ec1n Ch\u00e2n (c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 Thi\u1ec1n s\u01b0 B\u1eadt S\u00f4). Theo Quang Minh t\u1ef1 s\u1ef1 t\u00edch cho hay, Thi\u1ec1n s\u01b0 Huy\u1ec1n Ch\u00e2n ng\u01b0\u1eddi l\u00e0ng H\u00e0m Nghi, x\u00e3 Danh H\u01b0\u01a1ng, tr\u1ea5n S\u01a1n Nam H\u1ea1 (nay thu\u1ed9c huy\u1ec7n Ki\u1ebfn X\u01b0\u01a1ng, Th\u00e1i B\u00ecnh) th\u1ebf danh l\u00e0 \u0110\u1ee9c, sinh v\u00e0 m\u1ea5t n\u0103m n\u00e0o ch\u01b0a r\u00f5.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n r\u1eb1ng khi \u0111\u00e3 v\u1ec1 gi\u00e0, m\u1ed9t h\u00f4m, Thi\u1ec1n s\u01b0 Huy\u1ec1n Ch\u00e2n n\u1eb1m m\u01a1 th\u1ea5y Ph\u1eadt A Di \u0110\u00e0 (Amitabh\u00e2) \u0111\u1ebfn n\u00f3i cho bi\u1ebft r\u1eb1ng: \u201cNg\u01b0\u01a1i d\u00e0y c\u00f4ng v\u1edbi Ph\u1eadt s\u1ef1 \u0111\u00e3 l\u00e2u, l\u00f2ng t\u1eeb bi c\u1ee7a ng\u01b0\u01a1i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Ph\u1eadt T\u1ed5 th\u1ea5u hi\u1ec3u, v\u00ec th\u1ebf, \u0111\u1ebfn ki\u1ebfp sau, ng\u01b0\u01a1i s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m \u0110\u1ea1i \u0111\u1ebf \u1edf ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1ec9nh d\u1eady, Thi\u1ec1n s\u01b0 Huy\u1ec1n Ch\u00e2n li\u1ec1n k\u1ec3 l\u1ea1i gi\u1ea5c m\u01a1 v\u1edbi \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 d\u1eb7n: \u201cSau n\u00e0y, l\u00fac ta vi\u00ean t\u1ecbch, c\u00e1c con h\u00e3y l\u1ea5y son vi\u1ebft l\u00ean vai ta m\u1ea5y ch\u1eef sau: An Nam qu\u1ed1c, Quang Minh t\u1ef1, Sa Vi\u1ec7t T\u00ec kh\u01b0u sau \u0111\u00f3 m\u1edbi \u0111em nh\u1ee5c th\u00e2n c\u1ee7a ta \u0111i h\u1ecfa thi\u00eau\u201d. C\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed \u0111\u1ec1u l\u1eafng nghe, ghi nh\u1edb v\u00e0 v\u1ec1 sau l\u00e0m theo \u0111\u00fang \u00fd c\u1ee7a Thi\u1ec1n s\u01b0 Huy\u1ec1n Ch\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1eady l\u00e0 qua t\u00ecm ki\u1ebfm, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh nh\u00e0 L\u00ea kh\u00f4ng ch\u1ec9 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00f4i ch\u00f9a Quang Minh m\u00e0 c\u00f2n kh\u00e1m ph\u00e1 ra m\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n l\u1ea1 v\u1ec1 ti\u1ec1n ki\u1ebfp c\u1ee7a \u00f4ng vua n\u01b0\u1edbc l\u00e1ng gi\u1ec1ng ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc. Sau \u0111\u00f3, nh\u00e0 L\u00ea cho l\u1ea5y n\u01b0\u1edbc gi\u1ebfng c\u1ee7a ch\u00f9a Quang Minh \u0111em sang bi\u1ebfu Minh Th\u1ea7n T\u00f4ng. Minh Th\u1ea7n T\u00f4ng li\u1ec1n d\u00f9ng n\u01b0\u1edbc \u1ea5y \u0111\u1ec3 r\u1eeda th\u00ec qu\u1ea3 l\u00e0 r\u1ea5t hi\u1ec7u nghi\u1ec7m, l\u1ea5y l\u00e0m vui m\u1eebng v\u00ec th\u1ebf \u0111\u00e3 sai g\u1eedi 300 l\u1ea1ng v\u00e0ng th\u01b0\u1edfng cho Nguy\u1ec5n T\u1ef1 C\u01b0\u1eddng. T\u1ef1 C\u01b0\u1eddng li\u1ec1n \u0111em to\u00e0n b\u1ed9 s\u1ed1 v\u00e0ng n\u00e0y c\u00fang cho ch\u00f9a Quang Minh \u0111\u1ec3 lo vi\u1ec7c tr\u00f9ng tu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau n\u00e0y Nguy\u1ec5n T\u1ef1 C\u01b0\u1eddng l\u00e0m quan \u0111\u1ebfn ch\u1ee9c H\u1eefu Th\u1ecb lang B\u1ed9 L\u1ec5, t\u01b0\u1edbc Xu\u00e2n Qu\u1eadn c\u00f4ng; khi m\u1ea5t, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eb7ng ch\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng th\u01b0, h\u00e0m Thi\u1ebfu b\u1ea3o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo baodatviet.vn<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ly k\u1ef3 v\u1ec1 ti\u1ec1n ki\u1ebfp c\u1ee7a vua Minh Th\u1ea7n T\u00f4ng(Trung Qu\u1ed1c) \u1edf n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Minh Th\u1ea7n T\u00f4ng (1572-1620) t\u00ean th\u1eadt l\u00e0 Chu D\u1ef1c Qu\u00e2n, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf th\u1ee9 13\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16001,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[64,68],"tags":[],"td_series":[],"class_list":["post-16000","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cau-chuyen-nhan-qua","category-nhan-qua-nghiep-bao-luan-hoi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16000","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16000"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16000\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16002,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16000\/revisions\/16002"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16001"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16000"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16000"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16000"},{"taxonomy":"td_series","embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/td_series?post=16000"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}