{"id":16132,"date":"2021-12-13T23:18:12","date_gmt":"2021-12-13T16:18:12","guid":{"rendered":"https:\/\/tamhoc.org\/?p=16132"},"modified":"2021-12-13T23:18:15","modified_gmt":"2021-12-13T16:18:15","slug":"mot-nguoi-no-le-da-den-mu-loa-tro-thanh-nhac-si-lung-danh-tai-my","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/2021\/12\/13\/mot-nguoi-no-le-da-den-mu-loa-tro-thanh-nhac-si-lung-danh-tai-my\/","title":{"rendered":"M\u1ed9t Ng\u01b0\u1eddi N\u00f4 L\u1ec7 Da \u0110en M\u00f9 L\u00f2a Tr\u1edf Th\u00e0nh Nh\u1ea1c S\u0129 L\u1eebng Danh T\u1ea1i M\u1ef9"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-thi\u1ec1n-ph\u1eadt-giao wp-block-embed-thi\u1ec1n-ph\u1eadt-giao\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\nhttps:\/\/thienphatgiao.org\/mot-nguoi-no-le-da-den-mu-loa-tro-thanh-nhac-si-lung-danh\/\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>M\u1ed8T NG\u01af\u1edcI N\u00d4 L\u1ec6 DA \u00d0EN M\u00d9 L\u00d2A TR\u1ede TH\u00c0NH NH\u1ea0C S\u0128 L\u1eeaNG DANH T\u1ea0I M\u1ef8<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>T\u00e1c Gi\u1ea3: Gi\u00e1o s\u01b0 Sylvia Cranston v\u00e0 Carey Williams \u2013 USA<br>Tr\u00edch t\u1eeb s\u00e1ch:&nbsp;<\/strong><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/nhung-chuyen-luan-hoi-hien-dai\/\">Nh\u1eefng chuy\u1ec7n lu\u00e2n h\u1ed3i hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i<\/a><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u00fa m\u00f9 Tom sanh n\u0103m 1849 t\u1ea1i Georgia,Hoa K\u1ef3 trong th\u1eddi k\u1ef3 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00f4 l\u1ec7 c\u00f2n \u0111ang m\u1ea1nh m\u1ebd. L\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi da \u0111en, ch\u00e0o \u0111\u1eddi v\u00e0o th\u1eddi n\u00e0y, l\u1ea1i b\u1ecb t\u00e0n t\u1eadt ngay t\u1eeb l\u00fac m\u1edbi sanh, th\u1eadt l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ea5t h\u1ea1nh!<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/jenny-cockell-va-cuoc-hoi-ngo-voi-nhung-dua-con-tu-kiep-truoc\/\">Th\u00eam m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00e1i sinh lu\u00e2n h\u1ed3i c\u00f3 th\u1eadt \u1edf n\u01b0\u1edbc Anh \u2013 Video<\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/cau-be-6-tuoi-nguoi-tho-nhi-ky-mot-truong-hop-luan-hoi-tai-sinh\/\">C\u1eadu b\u00e9 6 tu\u1ed5i ng\u01b0\u1eddi Th\u1ed5 Nh\u0129 K\u1ef3 \u2013 M\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p lu\u00e2n h\u1ed3i, t\u00e1i sinh<\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/luan-hoi-dau-thai-tai-an-do-truong-hop-be-shanti-devi\/\">Lu\u00e2n h\u1ed3i \u0111\u1ea7u thai t\u1ea1i \u1ea4n \u0110\u1ed9: Tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p b\u00e9 Shanti Devi<\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/mot-truong-hop-dau-thai-o-anh\/\">M\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u1ea7u thai \u1edf Anh \u2013 Cameron Macaulay<\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/cau-be-5-tuoi-nguoi-my-ke-chuyen-ve-kiep-truoc\/\">C\u1eadu b\u00e9 5 tu\u1ed5i ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 k\u1ec3 chuy\u1ec7n v\u1ec1 ki\u1ebfp tr\u01b0\u1edbc<\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/be-3-tuoi-nho-lai-tien-kiep-nhan-dang-ke-sat-nhan-va-noi-chon-giau-thi-the\/\">B\u00e9 3 Tu\u1ed5i Nh\u1edb L\u1ea1i Ti\u1ec1n Ki\u1ebfp, Nh\u1eadn D\u1ea1ng K\u1ebb S\u00e1t Nh\u00e2n v\u00e0 N\u01a1i Ch\u00f4n Gi\u1ea5u Thi Th\u1ec3<\/a><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong m\u1ed9t t\u1ea1p ch\u00ed, Webb Garrison \u0111\u00e3 vi\u1ebft m\u1ed9t b\u00e0i v\u1edbi t\u1ef1a \u0111\u1ec1 \u201cCH\u00da M\u00d9 TOM V\u00c0 S\u1ef0 HUY\u1ec0N B\u00cd C\u1ee6A \u00c2M NH\u1ea0C\u201d. \u00d4ng \u0111\u00e3 ghi nh\u01b0 sau:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cH\u1ea7u h\u1ebft m\u1ecdi n\u00f4ng d\u00e2n t\u1ea1i Georgia trong m\u1ed9t tr\u0103m n\u0103m qua \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c th\u01b0\u01a1ng m\u1ecdi n\u00f4 l\u1ec7. Trong \u0111\u00f3 c\u00f3 Perry H. Oliveer \u1edf Qu\u1eadn Moscogee. B\u1edfi th\u1ebf khi ng\u01b0\u1eddi n\u00f4 l\u1ec7 da \u0111en c\u1ee7a \u00f4ng sanh ra m\u1ed9t \u0111\u1ee9a con trai m\u00f9 th\u00ec t\u1ef1 nhi\u00ean \u00f4ng ph\u1ea3i th\u1ea5t v\u1ecdng v\u00f4 c\u00f9ng. \u00cdt l\u00e2u sau trong m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111\u1ea5u gi\u00e1 n\u00f4 l\u1ec7, \u00f4ng \u0111em b\u00e1n ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9 cho T\u01b0\u1edbng James Bethune \u1edf Columbus, Georgia. Sau \u0111\u00f3 \u00f4ng m\u1edbi \u0111em th\u1eb1ng nh\u1ecf da \u0111en b\u1ecb m\u00f9 ra kh\u1ecfi n\u01a1i d\u1ea5u v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng: \u201cT\u00f4i qu\u00ean kh\u00f4ng cho Ng\u00e0i bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 n\u00f4 l\u1ec7 n\u00e0y c\u00f2n \u0111\u1ee9a con trai. T\u00f4i \u0111\u1ed3ng \u00fd cho kh\u00f4ng \u0111\u1ee9a nh\u1ecf n\u00e0y\u201d (Theo Coronet, th\u00e1ng 7 n\u0103m 1952 ). Ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9 \u0111\u00e1ng th\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng \u0111\u1ee9a con trai m\u00f9 1 tu\u1ed5i \u0111au l\u00f2ng t\u1eeb b\u1ecf c\u0103n nh\u00e0 v\u00e0 b\u1ea1n b\u00e8 \u0111\u1ec3 v\u1ec1 l\u00e0m n\u00f4 l\u1ec7 cho ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 m\u1edbi xa l\u1ea1. T\u01b0\u1edbng James Bethune \u0111\u1eb7t t\u00ean cho \u0111\u1ee9a tr\u1ebb l\u00e0 Thomas Green Bethune, nh\u01b0ng c\u1ea3 th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y ch\u1ec9 bi\u1ebft Ch\u00fa l\u00e0 \u201cCh\u00fa M\u00f9 Tom\u201d. Trong cu\u1ed1n ti\u1ec3u thuy\u1ebft n\u1ed5i ti\u1ebfng \u201cMy Antonia\u201d b\u00e0 Willa Cather \u0111\u00e3 thu\u1eadt l\u1ea1i cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a Ch\u00fa m\u00e0 b\u00e0 g\u1ecdi l\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi M\u00f9 Arnault.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"616\" height=\"867\" src=\"https:\/\/tamhoc.org\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/blind_tom_wiggins_by_wl_germon_c18611.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-16135\" srcset=\"https:\/\/tamhoc.org\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/blind_tom_wiggins_by_wl_germon_c18611.png 616w, https:\/\/tamhoc.org\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/blind_tom_wiggins_by_wl_germon_c18611-213x300.png 213w, https:\/\/tamhoc.org\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/blind_tom_wiggins_by_wl_germon_c18611-391x550.png 391w, https:\/\/tamhoc.org\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/blind_tom_wiggins_by_wl_germon_c18611-355x500.png 355w\" sizes=\"auto, (max-width: 616px) 100vw, 616px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u1ea2nh ch\u1ee5p Tom n\u0103m 1861 \u2013 ngu\u1ed3n wiki<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong nhi\u1ec1u b\u00e0i t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt v\u1ec1 s\u1ef1 k\u1ef3 di\u1ec7u n\u00e0y, b\u00e0i c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb nh\u1ea5t l\u00e0 b\u00e0i c\u1ee7a B\u00e0 Ella May Thornton, Qu\u1ea3n Th\u1ee7 Th\u01b0 Vi\u1ec7n Georgia, 1 Qu\u1ea3n Th\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp v\u00e0o h\u00e0ng danh d\u1ef1 c\u1ee7a c\u00e1c Ti\u1ec3u Bang. \u00d0\u00f3 l\u00e0 B\u00e0i \u201cS\u1ef1 Huy\u1ec1n B\u00ed C\u1ee7a Ch\u00fa M\u00f9 Tom\u201d c\u1ee7a B\u00e0 \u0111\u0103ng trong t\u1eadp \u201cThe Georgia Review\u201d xu\u1ea5t b\u1ea3n m\u00f9a \u0111\u00f4ng n\u0103m 1961. Sau \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cL\u00fac Tom c\u00f2n nh\u1ecf \u0111ang ph\u1ea3i b\u1ed3ng tr\u00ean tay th\u00ec Tom \u0111\u00e3 t\u1ecf ra r\u1ea5t nh\u1eady c\u1ea3m trong b\u1ea5t c\u1ee9 m\u1ed9t ti\u1ebfng \u0111\u1ed9ng n\u00e0o v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u1ec1 \u00e2m nh\u1ea1c. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trong gi\u00f2ng h\u1ecd T\u01b0\u1edbng James Bethune l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd ph\u1ea7n \u0111\u00f4ng \u0111\u1ec1u th\u00f4ng minh, h\u1ecdc th\u1ee9c v\u00e0 gi\u00e0u l\u00f2ng t\u1eeb thi\u1ec7n \u0111\u1ec1u c\u00f4ng nh\u1eadn t\u00e0i n\u0103ng kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a \u0111\u1ee9a b\u1ed9 da \u0111en n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kh\u1ea3 n\u0103ng k\u1ef3 di\u1ec7u v\u1ec1 \u00e2m nh\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00e1m ph\u00e1 khi ch\u00fa Tom m\u1edbi l\u00ean 3 tu\u1ed5i. V\u00e0o m\u1ed9t bu\u1ed5i chi\u1ec1u tr\u00ean th\u1ec1m ng\u00f4i bi\u1ec7t th\u00fa, th\u00ecnh l\u00ecnh gi\u1ecdng c\u1ee7a Ch\u00fa vang l\u00ean h\u00f2a ca v\u1edbi gi\u1ecdng h\u00e1t c\u1ee7a c\u00e1c \u00e1i n\u1eef T\u01b0\u1edbng Bethune. Kh\u00f4ng nh\u1eefng Ch\u00fa \u0111\u00e3 ca ph\u1ea7n \u00eam d\u1ecbu \u1edf ph\u1ea7n \u0111\u1ea7u b\u1ea3n nh\u1ea1c nh\u01b0ng ph\u1ea7n th\u1ee9 hai m\u1edbi l\u00e0 kh\u00f3 h\u00e1t nh\u1ea5t\u2026 Th\u1ebf m\u00e0 Ch\u00fa \u0111\u00e3 tr\u1ecdn v\u1eb9n h\u00e1t h\u1ebft b\u1ea3n nh\u1ea1c m\u1ed9t c\u00e1ch t\u00e0i t\u00ecnh kh\u00f4ng g\u01b0\u1ee3ng g\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cu\u1ed9c tr\u00ecnh di\u1ec5n b\u1ea5t ng\u1edd l\u1ea7n sau v\u00e0o n\u0103m Ch\u00fa l\u00ean 4 tu\u1ed5i, c\u0169ng v\u00e0o m\u1ed9t bu\u1ed5i chi\u1ec1u c\u00e1c thi\u1ebfu ph\u1ee5 tr\u1ebb tu\u1ed5i sau khi \u0111\u00e3 ch\u01a1i d\u01b0\u01a1ng c\u1ea7m m\u1ea5y ti\u1ebfng \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 t\u1ea3n m\u00e1c quanh bi\u1ec7t th\u1ef1. B\u1ed7ng nhi\u00ean h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c nghe l\u1ea1i nh\u1eefng b\u1ea3n nh\u1ea1c m\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 ch\u01a1i t\u1eeb l\u00fac \u0111\u1ea7u. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi v\u1ed9i v\u00e3 tr\u1edf v\u1ec1 ph\u00f2ng kh\u00e1ch, h\u1ecd s\u1eedng s\u1ed1t th\u1ea5y m\u1ed9t ch\u00fa M\u1ecdi \u0111en nh\u1ecf x\u00edu \u0111ang say s\u01b0a d\u1ea1o nh\u1ea1c tr\u00ean \u0111\u00e0n d\u01b0\u01a1ng c\u1ea7m v\u1edbi nh\u1eefng b\u1ea3n m\u00e0 ch\u00fa v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c nghe.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y kh\u00f4ng m\u1ed9t ai trong gia \u0111\u00ecnh T\u01b0\u1edbng Bethune cho ph\u00e9p Ch\u00fa Tom \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1m v\u00e0o c\u00e2y \u0111\u00e0n. Ella May Thornton c\u00f2n nh\u1ea5n m\u1ea1nh th\u00eam: \u201cM\u1ed9t \u0111\u1ee9a tr\u1ebb n\u00f4 l\u1ec7 m\u00e0 \u0111\u00e1nh \u0111\u00e0n d\u01b0\u01a1ng c\u1ea7m th\u00ec l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ea5u n\u1ed5i m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac nh\u01b0 gia \u0111\u00ecnh T\u01b0\u1edbng Bethune!\u201d.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"379\" height=\"535\" src=\"https:\/\/tamhoc.org\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/bethuneandwiggins1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-16134\" srcset=\"https:\/\/tamhoc.org\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/bethuneandwiggins1.jpg 379w, https:\/\/tamhoc.org\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/bethuneandwiggins1-213x300.jpg 213w, https:\/\/tamhoc.org\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/bethuneandwiggins1-354x500.jpg 354w\" sizes=\"auto, (max-width: 379px) 100vw, 379px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>T\u01b0\u1edbng Bethune v\u00e0 ch\u00fa m\u00f9 Tom<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1ea1p ch\u00ed Nghi\u00ean C\u1ee9u v\u1ec1 \u00e2m nh\u1ea1c xu\u1ea5t b\u1ea3n Th\u00e1ng 8 n\u0103m 1940 \u0111\u00e3 ghi nh\u1eadn nh\u01b0 sau: Ngay khi b\u1eaft \u0111\u1ea7u ch\u01a1i d\u01b0\u01a1ng c\u1ea7m, Ch\u00fa \u0111\u00e3 bi\u1ebft s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c ph\u00edm \u0111\u00e0n tr\u1eafng v\u00e0 \u0111en, Nh\u01b0 v\u1eady ch\u1ee9ng t\u1ecf Ch\u00fa \u0111\u00e3 t\u1eebng hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 d\u01b0\u01a1ng c\u1ea7m c\u1ee7a \u00e2m nh\u1ea1c T\u00e2y Ph\u01b0\u01a1ng. C\u00e1c ph\u00edm \u0111\u00e0n d\u01b0\u01a1ng c\u1ea7m s\u1eafp x\u1ebfp kh\u00f4ng nh\u01b0 n\u1ed1t th\u01b0\u1eddng m\u00e0 do \u00f3c s\u00e1ng ch\u1ebf k\u1ef3 di\u1ec7u cu\u1ea3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 bi\u1ec7t t\u00e0i v\u1ec1 \u00e2m thanh. Th\u1eadt kh\u00f3 s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t \u0111\u1ee9a b\u1ed9 b\u1ecb m\u00f9 v\u00e0 ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ai ch\u1ec9 d\u1eabn hu\u1ea5n luy\u1ec7n. B\u00e0 Thornton nh\u1ea5n m\u1ea1nh: \u201cCh\u00fa c\u00f3 th\u1ec3 ch\u01a1i c\u00e1c b\u1ea3n nh\u1ea1c c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n n\u1ed5i ti\u1ebfng m\u1ed9t c\u00e1ch th\u00e0nh th\u1ea1o, kh\u00e1c h\u1eb3n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u01a1i \u0111\u00e0n \u2018b\u1eb1ng tai\u2019 th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y. Ch\u00fa Tom \u0111\u00e3 d\u00f9ng c\u00e1c ng\u00f3n tay m\u00ecnh m\u1ed9t c\u00e1ch r\u1ea5t ch\u00ednh x\u00e1c nh\u00e0 ngh\u1ec1. Cho n\u00ean n\u0103m 1862, m\u1ed9t chuy\u00ean vi\u00ean \u0111i\u00eau luy\u1ec7n v\u1ec1 \u00e2m nh\u1ea1c n\u00f3i l\u00e0 Ch\u00fa Tom ch\u01a1i \u0111\u00e0n gi\u1ecfi \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady, ch\u1eafc ch\u1eafn ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc \u1edf \u2018Nh\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng\u2019\u201d. M\u1eb7c d\u00f9 th\u1ea7n kinh Ch\u00fa Tom ho\u00e0n to\u00e0n b\u1ecb gi\u1edbi h\u1ea1n nh\u01b0ng n\u1ebfu cho Ch\u00fa v\u00e0o h\u1ecdc t\u1ea1i c\u00e1c Trung T\u00e2m d\u00e0nh cho c\u00e1c tr\u1ebb em ch\u1eadm ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00ec th\u1eadt sai l\u1ea7m. Ch\u00fa Tom c\u00f3 m\u1ed9t b\u1ed9 \u00f3c \u0111i\u1ec7n t\u1eed c\u00f3 th\u1ec3 ghi v\u00e0 tr\u00ecnh t\u1ea5u l\u1ea1i c\u00e1c b\u1ea3n nh\u1ea1c d\u00f9 m\u1edbi ch\u1ec9 nghe c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ea7n. V\u1edbi kh\u1ea3 n\u0103ng si\u00eau vi\u1ec7t Ch\u00fa c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eadp l\u1ea1i ch\u00ednh x\u00e1c m\u1ed9t b\u1ea3n nh\u1ea1c m\u1edbi d\u00e0i 20 trang. Ngo\u00e0i ra Ch\u00fa Tom c\u00f2n c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng s\u00e1ng t\u1ea1o n\u1eefa. B\u00e0 Thornton nh\u1edb l\u1ea1i \u201cTh\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd \u1edf Columbus, Georgia c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u gi\u00e1o s\u01b0 \u00e2m nh\u1ea1c; trong \u0111\u00f3 c\u00f3 gi\u00e1o s\u01b0 Carlo Patti, anh c\u1ee7a B\u00e0 Adelina. T\u01b0\u1edbng Bethune \u0111\u00e3 nh\u1edd Gi\u00e1o S\u01b0 Patti ch\u1ec9 d\u1ea1y th\u00eam nh\u1ea1c cho Ch\u00fa Tom. Ch\u00ednh Gi\u00e1o S\u01b0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng d\u1eady nh\u1ea1c cho c\u00e1c \u00e1i n\u1eef c\u1ee7a T\u01b0\u1edbng Bethune, nh\u01b0ng \u00f4ng t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00e0 n\u00f3i nh\u01b0 sau: \u201cT\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn l\u1eddi y\u00eau c\u1ea7u, Th\u1ebf gi\u1edbi ch\u01b0a bao gi\u1edd th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ef1 l\u1ea1 nh\u01b0 th\u1ebf \u1edf m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi da \u0111en, v\u00e0 t\u1eeb x\u01b0a t\u1edbi nay ch\u01b0a t\u1eebng th\u1ea5y m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0o nh\u01b0 th\u1ebf. T\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1ea1y cho Ch\u00fa th\u00eam m\u1ed9t ch\u00fat g\u00ec n\u1eefa, t\u1ea7m hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a Ch\u00fa v\u1ec1 \u00e2m nh\u1ea1c c\u00f2n h\u01a1n c\u1ea3 ch\u00ednh t\u00f4i \u0111\u00e3 bi\u1ebft v\u00e0 \u0111\u00e3 h\u1ecdc \u2013 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p th\u1ea7n \u0111\u1ed3ng n\u00e0y qu\u1ea3 l\u00e0 m\u1ed9t ngo\u1ea1i l\u1ec7 v\u00e0 s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 bi\u1ebfn th\u00e0nh m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng h\u1eefu h\u00ecnh. T\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u n\u1ed5i. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap Ch\u00fa \u1ea5y l\u00e0 cho Ch\u00fa \u1ea5y nghe nh\u1eefng b\u1ea3n nh\u1ea1c hay v\u00e0 ch\u00ednh Ch\u00fa \u1ea5y s\u1ebd t\u1ef1 ghi l\u1ea1i v\u00e0 t\u1ef1 t\u1ea5u \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4ng c\u1ea7n s\u1ef1 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn hay ch\u1ec9 b\u1ea3o c\u1ee7a t\u00f4i.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o l\u00fac 8 tu\u1ed5i Ch\u00fa b\u1eaft \u0111\u1ea7u tr\u00ecnh di\u1ec5n c\u00e1c b\u1ea3n h\u00f2a t\u1ea5u tr\u01b0\u1edbc c\u00f4ng ch\u00fang. L\u00fac 12 tu\u1ed5i, trong cu\u1ed9c Chi\u1ebfn Tranh Nam B\u1eafc, Ch\u00fa Tom tr\u00ecnh di\u1ec5n t\u1ea1i N\u1eefu \u01af\u1edbc trong m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u00f2a t\u1ea5u ng\u00e0y 19 Th\u00e1ng Gi\u00eang n\u0103m 1861. Trong cu\u1ed9c Chi\u1ebfn Tranh Nam B\u1eafc n\u00e0y, Ch\u00fa \u0111\u00e3 tr\u00ecnh di\u1ec5n r\u1ea5t nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u1ea1i c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1 sau chi\u1ebfn tuy\u1ebfn c\u1ee7a c\u1ea3 hai phe b\u1ea3o th\u1ee7 v\u00e0 th\u1ed1ng nh\u1ea5t. H\u00f2ng ng\u00e0n binh s\u0129 c\u1ea3 hai phe l\u00e2m chi\u1ebfn \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 th\u00ednh nghe Ch\u00fa tr\u00ecnh di\u1ec5n. M\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00e1n gi\u1ea3 n\u00e0y \u0111\u00e3 t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt l\u1ea1i m\u1ed9t c\u00e1ch th\u00edch th\u00fa v\u00e0 trung th\u1ef1c v\u1ec1 t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a Ch\u00fa trong c\u00e1c Nh\u1eadt K\u00fd, T\u00f9y B\u00fat, Ph\u1ecfng V\u1ea5n xu\u1ea5t b\u1ea3n tr\u00ean c\u00e1c b\u00e1o ch\u00ed sau \u0111\u00f3. N\u0103m 1866 v\u00e0 n\u0103m 1867, Ch\u00fa \u0111\u00e3 \u0111i tr\u00ecnh di\u1ec5n t\u1ea1i c\u00e1c Qu\u1ea7n \u00d0\u1ea3o thu\u1ed9c Anh C\u00e1t L\u1ee3i, t\u1ea1i L\u1ee5c \u00d0\u1ecba v\u00e0 tr\u00ean kh\u1eafp n\u01b0\u1edbc M\u1ef9. Ch\u00fa \u0111\u00e3 tr\u00ecnh di\u1ec5n t\u1ea1i T\u00f2a B\u1ea1ch \u1ed0c v\u00e0 ch\u00ednh Ch\u00fa \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n bu\u1ed5i tr\u00ecnh di\u1ec5n n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u00fa Tom kh\u00f4ng b\u1ecb gi\u1edbi h\u1ea1n v\u1ec1 m\u1ed9t lo\u1ea1i nh\u1ea1c n\u00e0o c\u1ea3, Ch\u00fa c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00ecnh di\u1ec5n Nh\u1ea1c Kh\u00fac c\u1ee7a Beethoven, Mendelsohn, Bach v\u00e0 Chopin v\u00e0 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ch\u01a1i c\u00e1c b\u1ea3n nh\u1ea1c b\u1ea5t lu\u1eadn v\u1ec1 lo\u1ea1i g\u00ec.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngu\u1ed3n c\u1ea3m h\u1ee9ng \u0111\u1ebfn v\u1edbi Ch\u00fa trong l\u00fac Ch\u00fa ng\u1ed3i d\u1ea1o d\u01b0\u01a1ng c\u1ea7m khi\u1ebfn cho Ch\u00fa s\u00e1ng t\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng b\u00e0i ng\u1eabu h\u1ee9ng c\u00f9ng nh\u1eefng b\u1ea3n tr\u01b0\u1eddng ca b\u1ea5t h\u0169 c\u00f3 t\u1edbi c\u1ea3 ngh\u00ecn b\u1ea3n. C\u00e1c s\u00e1ng t\u1ea1c v\u1edbi \u00e2m \u0111i\u1ec7u tuy\u1ec7t v\u1eddi c\u00f9ng nh\u1eefng l\u1eddi nh\u1ea1c r\u1ea5t hay c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00ean Ch\u00fa Tom \u0111\u00e3 n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ecdn v\u1eb9n khoa h\u1ecdc v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt v\u1ec1 \u00e2m \u0111i\u1ec7u nh\u1ea1c l\u00fd. Ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 cho r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 t\u1ea1o th\u00e0nh s\u1ee9c m\u1ea1nh \u00e2m nh\u1ea1c \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1eb5n trong con ng\u01b0\u1eddi Ch\u00fa Tom.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ella May Thornton \u0111\u00e3 k\u1ebft th\u1ef1c b\u00e0i tham c\u1ee9u b\u1eb1ng m\u1ed9t c\u00e2u h\u1ecfi: \u201cM\u1ed9t c\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra \u0111\u1ec3 h\u1ecfi c\u00e1c Nh\u00e0 T\u00e2m L\u00fd H\u1ecdc, c\u00e1c Nh\u00e0 V\u1eadt L\u00fd H\u1ecdc, c\u00e1c Nh\u00e0 Khoa H\u1ecdc c\u00f9ng c\u00e1c Chuy\u00ean Gia v\u1ec1 \u00c2m Nh\u1ea1c c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch v\u1ec1 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y c\u1ee7a Ch\u00fa Tom kh\u00f4ng? Sau m\u1ed9t th\u1eddi gian nghi\u00ean c\u1ee9u t\u00f4i \u0111\u00e3 kh\u00f4ng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi. Ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3 l\u00e0 Lu\u00e2n H\u1ed3i v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 k\u1ebft lu\u1eadn r\u1eb1ng \u1edf m\u1ed9t th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0o \u0111\u00f3, \u1edf m\u1ed9t n\u01a1i n\u00e0o \u0111\u00f3, \u1edf m\u1ed9t ki\u1ebfp n\u00e0o \u0111\u00f3 Ch\u00fa Tom \u0111\u00e3 l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 nh\u1ea1c s\u0129 si\u00eau \u0111\u1eb3ng.\u201d<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"343\" height=\"448\" src=\"https:\/\/tamhoc.org\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/blind_tom_wiggins-011.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-16133\" srcset=\"https:\/\/tamhoc.org\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/blind_tom_wiggins-011.jpg 343w, https:\/\/tamhoc.org\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/blind_tom_wiggins-011-230x300.jpg 230w\" sizes=\"auto, (max-width: 343px) 100vw, 343px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Thomas \u201cBlind Tom\u201d Wiggins \u2013 \u1ea3nh ch\u1ee5p n\u0103m 1880 \u2013 ngu\u1ed3n wiki<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a Ch\u00fa M\u00f9 Tom \u1edf \u00c2u M\u1ef9 \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t \u00fd ngh\u0129a \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. Trong giai \u0111o\u1ea1n cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1ecdi n\u00f4 ng\u01b0\u1eddi da \u0111en t\u1ea1i Hoa K\u1ef3, Ch\u00fa M\u00f9 Tom \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng t\u1ecf cho h\u00e0ng tri\u1ec7u kh\u00e1n th\u00ednh gi\u1ea3 tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi bi\u1ebft r\u1eb1ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o, b\u1ecb khinh r\u1ebb, b\u1ecb coi l\u00e0 ch\u1eadm ti\u1ebfn, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi da \u0111en th\u1ea5t h\u1ecdc \u0111\u00e3 l\u00e0m n\u00ean s\u1ef1 nghi\u1ec7p v\u0129 \u0111\u1ea1i m\u00e0 kh\u00f4ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi da tr\u1eafng n\u00e0o d\u00f9 t\u00e0i gi\u1ecfi \u0111\u1ebfn m\u1ea5y n\u1eefa c\u0169ng kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c. Ph\u1ea3i ch\u0103ng t\u00e0i n\u0103ng n\u00e0y Ch\u00fa \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb ki\u1ebfp tr\u01b0\u1edbc? Cho n\u00ean c\u00e1c gi\u00e1o s\u01b0 \u0111\u00e3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 gi\u1ea3i th\u00edch, \u0111\u00f3 l\u00e0 Lu\u00e2n H\u1ed3i. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 th\u1ebf tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee7a B\u00e0 S\u01a1 Teresa, m\u1ed9t Tu S\u0129 Ky-T\u00f4-Gi\u00e1o, Gi\u00e1o S\u01b0 M\u1ef9 Thu\u1eadt t\u1ea1i Ch\u1ee7ng Vi\u1ec7n Brooklyn, c\u00f3 m\u1eb7t trong m\u1ed9t bu\u1ed5i thuy\u1ebft tr\u00ecnh v\u1ec1 lu\u00e2n h\u1ed3i c\u1ee7a H\u1ed9i Thanalogy Foundation t\u1ea1i \u00d0\u1ea1i H\u1ecdc \u00d0\u01b0\u1eddng Columbia, \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi b\u1edfi m\u1ed9t h\u1ecdc sinh r\u1eb1ng c\u00f3 ph\u1ea3i nh\u1eefng n\u00e9t v\u1ebd \u0111i\u00eau luy\u1ec7n c\u1ee7a S\u01a1 l\u00e0 do s\u1ef1 hu\u1ea5n luy\u1ec7n v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh sau nhi\u1ec1u n\u0103m kinh nghi\u1ec7m m\u00e0 c\u00f3 ph\u1ea3i kh\u00f4ng? S\u01a1 Teresa \u0111\u00e3 x\u00e1c nh\u1eadn l\u00e0 do ti\u1ec1n ki\u1ebfp c\u1ee7a S\u01a1 m\u00e0 c\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong nh\u1eefng chuy\u1ec7n lu\u00e2n h\u1ed3i do Ti\u1ebfn S\u0129 Ian Stevenson \u0111i\u1ec1u tra \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f3 lu\u00e2n h\u1ed3i n\u00ean con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, \u0111i\u1ec1u m\u00e0 nh\u1eefng kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ebfn v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb l\u00fac n\u00e0o v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u1eeb bao gi\u1edd ch\u00fang ta kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c. Ian Stevenson \u0111\u00e3 n\u00eau l\u00ean th\u00ed d\u1ee5: \u201cTrong hi\u1ec7n ki\u1ebfp ch\u00fang ta bi\u1ebft \u0111i \u0111\u1ee9ng nh\u01b0ng kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1edb l\u1ea1i ch\u00fang ta \u0111\u00e3 bi\u1ebft t\u1ef1 l\u00fac n\u00e0o. Con ng\u01b0\u1eddi tuy kh\u00f4ng nh\u1edb \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng g\u00ec \u1edf ti\u1ec1n ki\u1ebfp song nh\u1eefng t\u00e0i n\u0103ng v\u00e0 nh\u1eefng c\u00e1 t\u00ednh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u1edf ki\u1ebfp tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 l\u00e0 c\u00e1c ch\u1ea5t li\u1ec7u cho ch\u00fang ta trong ki\u1ebfp n\u00e0y.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>T\u00e1c Gi\u1ea3: Gi\u00e1o s\u01b0 Sylvia Cranston v\u00e0 Carey Williams \u2013 USA<br>Tr\u00edch t\u1eeb s\u00e1ch:&nbsp;<\/strong><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/nhung-chuyen-luan-hoi-hien-dai\/\">Nh\u1eefng chuy\u1ec7n lu\u00e2n h\u1ed3i hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u1ed8T NG\u01af\u1edcI N\u00d4 L\u1ec6 DA \u00d0EN M\u00d9 L\u00d2A TR\u1ede TH\u00c0NH NH\u1ea0C S\u0128 L\u1eeaNG DANH T\u1ea0I M\u1ef8 T\u00e1c Gi\u1ea3: Gi\u00e1o s\u01b0 Sylvia Cranston v\u00e0 Carey Williams \u2013 USATr\u00edch t\u1eeb\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16134,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[64,68],"tags":[],"td_series":[],"class_list":["post-16132","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cau-chuyen-nhan-qua","category-nhan-qua-nghiep-bao-luan-hoi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16132","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16132"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16132\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16136,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16132\/revisions\/16136"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16134"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16132"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16132"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16132"},{"taxonomy":"td_series","embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/td_series?post=16132"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}