{"id":16572,"date":"2022-02-11T21:59:12","date_gmt":"2022-02-11T14:59:12","guid":{"rendered":"https:\/\/tamhoc.org\/?p=16572"},"modified":"2022-02-11T21:59:14","modified_gmt":"2022-02-11T14:59:14","slug":"cac-vi-dai-su-tai-sinh-tay-tang-nguyen-minh-tien-bien-soan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/2022\/02\/11\/cac-vi-dai-su-tai-sinh-tay-tang-nguyen-minh-tien-bien-soan\/","title":{"rendered":"C\u00e1c V\u1ecb \u0110\u1ea1i S\u01b0 T\u00e1i Sinh T\u00e2y T\u1ea1ng -Nguy\u1ec5n Minh Ti\u1ebfn bi\u00ean so\u1ea1n"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Link Pdf <a href=\"https:\/\/phapthihoi.org\/kinh\/Ebooks\/Sach-Noi\/Quoc-Te\/Cac-Vi-Dai-Su-Tai-Sinh-Tay-Tang-Nguyen-Minh-Tien.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/phapthihoi.org\/kinh\/Ebooks\/Sach-Noi\/Quoc-Te\/Cac-Vi-Dai-Su-Tai-Sinh-Tay-Tang-Nguyen-Minh-Tien.pdf<\/a> ( ch\u01b0a t\u00ecm th\u1ea5y s\u00e1ch n\u00f3i)<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1c V\u1ecb \u0110\u1ea1i S\u01b0 T\u00e1i Sinh T\u00e2y T\u1ea1ng<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nguy\u1ec5n Minh Ti\u1ebfn bi\u00ean so\u1ea1n<br>NXB T\u00f4n Gi\u00e1o<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"425\" src=\"https:\/\/tamhoc.org\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/cac-vi-dai-su-tai-sinh-tay-tang1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-16573\" srcset=\"https:\/\/tamhoc.org\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/cac-vi-dai-su-tai-sinh-tay-tang1.jpg 300w, https:\/\/tamhoc.org\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/cac-vi-dai-su-tai-sinh-tay-tang1-212x300.jpg 212w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>M\u1ee4C L\u1ee4C T\u1ed4NG QU\u00c1T<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/2013\/06\/05\/cac-vi-dai-su-tai-sinh-tay-tang\/2\/\">D\u1eaaN NH\u1eacP<\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/2013\/06\/05\/cac-vi-dai-su-tai-sinh-tay-tang\/3\/\">C\u00c1C V\u1eca \u0110\u1ea0I S\u01af T\u00c1I SINH T\u00c2Y T\u1ea0NG \u2013 \u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 nh\u1ea5t: D\u00dcSUM KHYENPA (1110-1193)<\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/2013\/06\/05\/cac-vi-dai-su-tai-sinh-tay-tang\/4\/\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 hai: KARMA PAKSHI (1206-1283)<\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/2013\/06\/05\/cac-vi-dai-su-tai-sinh-tay-tang\/5\/\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 ba: RANGJUNG DORJE (1284-1339)<\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/2013\/06\/05\/cac-vi-dai-su-tai-sinh-tay-tang\/6\/\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 t\u01b0: ROLPE DORJE (1340-1383)<\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/2013\/06\/05\/cac-vi-dai-su-tai-sinh-tay-tang\/7\/\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 n\u0103m: DEZHIN SHEKPA (1384-1415)<\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/2013\/06\/05\/cac-vi-dai-su-tai-sinh-tay-tang\/8\/\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 s\u00e1u: THONGWA DH\u00d6NDEN (1416-1453)<\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/2013\/06\/05\/cac-vi-dai-su-tai-sinh-tay-tang\/9\/\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 b\u1ea3y: CH\u00d6DRAK GYATSO (1454-1506)<\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/2013\/06\/05\/cac-vi-dai-su-tai-sinh-tay-tang\/10\/\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 t\u00e1m: MIKY\u00d6 DORJE (1507-1554)<\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/2013\/06\/05\/cac-vi-dai-su-tai-sinh-tay-tang\/11\/\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 ch\u00edn: WANGCHUK DORJE (1555-1603)<\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/2013\/06\/05\/cac-vi-dai-su-tai-sinh-tay-tang\/12\/\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi: CH\u00d6YING DORJE (1604 \u2013 1674)<\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/2013\/06\/05\/cac-vi-dai-su-tai-sinh-tay-tang\/13\/\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t: YESHE DORJE (1676- 1702)<\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/2013\/06\/05\/cac-vi-dai-su-tai-sinh-tay-tang\/14\/\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi hai: CHANGCHUP DORJE (1703 \u2013 1732)<\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/2013\/06\/05\/cac-vi-dai-su-tai-sinh-tay-tang\/15\/\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi ba: D\u00dcDUL DORJE (1733 \u2013 1797)<\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/2013\/06\/05\/cac-vi-dai-su-tai-sinh-tay-tang\/16\/\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n: THEKCHOK DORJE (1798 \u2013 1868)<\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/2013\/06\/05\/cac-vi-dai-su-tai-sinh-tay-tang\/17\/\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi l\u0103m: KHAKHYAP DORJE (1871 \u2013 1922)<\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/2013\/06\/05\/cac-vi-dai-su-tai-sinh-tay-tang\/18\/\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi s\u00e1u: RANGJUNG RIKPE DORJE (1923 \u2013 1981)<\/a><\/li><li><a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/2013\/06\/05\/cac-vi-dai-su-tai-sinh-tay-tang\/19\/\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi b\u1ea3y: URGYEN TRINLEY DORJE (1985 \u2013 )<\/a><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">|\u00a0<a href=\"http:\/\/thienphatgiao.org\/2013\/06\/05\/cac-vi-dai-su-tai-sinh-tay-tang\/2\/\">Trang sau \/ D\u1eabn Nh\u1eadp<\/a>\u00a0|<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1c V\u1ecb \u0110\u1ea1i S\u01b0 T\u00e1i Sinh T\u00e2y T\u1ea1ng<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nguy\u1ec5n Minh Ti\u1ebfn bi\u00ean so\u1ea1n \u2013 NXB T\u00f4n Gi\u00e1o<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">D\u1eaaN NH\u1eacP<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cho \u0111\u1ebfn nay, h\u1ea7u ch\u01b0a c\u00f3 m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u ho\u00e0n ch\u1ec9nh n\u00e0o v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed M\u1eadt t\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1. Nh\u1eefng kh\u00f3 kh\u0103n v\u1ec1 m\u1eb7t s\u1eed li\u1ec7u c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m n\u1ea3n l\u00f2ng ngay c\u1ea3 c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u nhi\u1ec7t t\u00ecnh v\u00e0 nghi\u00eam t\u00fac nh\u1ea5t, b\u1edfi h\u1ecd g\u1ea7n nh\u01b0 kh\u00f4ng bi\u1ebft ph\u1ea3i b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2u, v\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec nhi\u1ec1u ngo\u00e0i nh\u1eefng m\u1ea3nh v\u1ee5n r\u1ea3i r\u00e1c trong c\u00e1c truy\u1ec1n thuy\u1ebft, ho\u1eb7c nh\u1eefng tr\u00edch d\u1eabn kh\u00f4ng mang t\u00ednh h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u1eeb l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc th\u1ea7y M\u1eadt t\u00f4ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u00e0 hi\u1ec7n nay.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u0129 nhi\u00ean, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 ch\u01b0a bao gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 nh\u1eefng c\u1ee9 li\u1ec7u x\u00e1c \u0111\u00e1ng theo c\u00e1ch nh\u00ecn c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, v\u00e0 c\u00e0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng cho nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u s\u00e2u h\u01a1n v\u1ec1 m\u1eb7t l\u1ecbch s\u1eed. H\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ngu\u1ed3n g\u1ed1c h\u00ecnh th\u00e0nh hay qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a M\u1eadt t\u00f4ng ch\u01b0a bao gi\u1edd l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 quan t\u00e2m c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ea1o s\u01b0 thu\u1ed9c t\u00f4ng ph\u00e1i n\u00e0y. V\u00ec th\u1ebf, h\u1ecd \u0111\u1ec3 l\u1ea1i r\u1ea5t \u00edt ho\u1eb7c g\u1ea7n nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec li\u00ean quan \u0111\u1ebfn l\u1ecbch s\u1eed t\u00f4ng ph\u00e1i. \u0110i\u1ec1u m\u00e0 c\u00e1c v\u1ecb th\u1ef1c s\u1ef1 quan t\u00e2m ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n h\u1ecd c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng \u0111\u1ec7 t\u1eed m\u00e0 h\u1ecd d\u1eabn d\u1eaft ph\u1ea3i \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c trong qu\u00e1 tr\u00ecnh tu t\u1eadp. Nh\u00ecn t\u1eeb g\u00f3c \u0111\u1ed9 nhu c\u1ea7u t\u00e2m linh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi tu t\u1eadp th\u00ec m\u1ed9t quan \u0111i\u1ec3m nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u00fang \u0111\u1eafn v\u00e0 r\u1ea5t \u0111\u00e1ng tr\u00e2n tr\u1ecdng. H\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa, ch\u00ednh s\u1ef1 nh\u1ea5n m\u1ea1nh v\u00e0o kh\u00eda c\u1ea1nh th\u1ef1c h\u00e0nh tu t\u1eadp l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t trong s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a M\u1eadt t\u00f4ng qua c\u00e1c th\u1eddi \u0111\u1ea1i, b\u1ea5t ch\u1ea5p m\u1ecdi bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng v\u1ec1 kinh t\u1ebf, ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u00fang ta kh\u00f4ng nghi ng\u1edd g\u00ec v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u00e1c h\u00e0nh gi\u1ea3 M\u1eadt t\u00f4ng kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ebfn nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed t\u00f4ng ph\u00e1i m\u00e0 v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng k\u1ebft qu\u1ea3 ti\u1ebfn tri\u1ec3n trong vi\u1ec7c tu t\u1eadp, mi\u1ec5n l\u00e0 h\u1ecd t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t b\u1eadc th\u1ea7y ch\u00e2n ch\u00ednh v\u00e0 c\u00f3 nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c tu t\u1eadp \u0111\u00fang h\u01b0\u1edbng. Tuy nhi\u00ean, \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 may m\u1eafn m\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110i\u1ec1u th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra h\u01a1n l\u00e0 c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn M\u1eadt t\u00f4ng nh\u01b0ng l\u1ea1i hi\u1ec3u bi\u1ebft r\u1ea5t \u00edt, ho\u1eb7c th\u1eadm ch\u00ed sai l\u1ec7ch v\u1ec1 t\u00f4ng ph\u00e1i n\u00e0y. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn v\u00f4 s\u1ed1 nh\u1eefng nh\u1eadn th\u1ee9c v\u00e0 h\u00e0nh vi sai l\u1ea7m \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc cho b\u1ea3n th\u00e2n c\u0169ng nh\u01b0 cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi chung quanh, v\u00ec ch\u00fang ta \u0111\u1ec1u bi\u1ebft l\u00e0 khi m\u1ed9t sai l\u1ea7m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda ch\u1eefa th\u00ec ch\u1eafc ch\u1eafn n\u00f3 s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn r\u1ea5t nhi\u1ec1u sai l\u1ea7m kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kh\u00e1c v\u1edbi giai \u0111o\u1ea1n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y lu\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef k\u00edn trong n\u00fai cao r\u1eebng r\u1eadm v\u1edbi nh\u1eefng b\u1eadc th\u1ea7y \u1ea9n m\u00ecnh ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng giao ti\u1ebfp v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi b\u00ean ngo\u00e0i, ng\u00e0y nay v\u1edbi nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n th\u00f4ng tin c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 21, M\u1eadt t\u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u0111\u1ebfn qua nh\u1eefng ngu\u1ed3n th\u00f4ng tin kh\u00e1c nhau. Tuy nhi\u00ean, kh\u1ea3 n\u0103ng ti\u1ebfp c\u1eadn nh\u1eefng ngu\u1ed3n th\u00f4ng tin ch\u00ednh x\u00e1c v\u00e0 to\u00e0n di\u1ec7n v\u1eabn c\u00f2n l\u00e0 \u0111i\u1ec1u r\u1ea5t hi\u1ebfm khi c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c. Ph\u1ea7n l\u1edbn nh\u1eefng ai quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn M\u1eadt t\u00f4ng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 th\u1ebf h\u1ec7 tr\u1ebb, ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng ph\u1ea7n th\u00f4ng tin r\u1eddi r\u1ea1c, phi\u1ebfn di\u1ec7n v\u00e0 r\u1ea5t nhi\u1ec1u khi sai l\u1ec7ch. Qua nhi\u1ec1u l\u1ea7n ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi c\u00e1c b\u1ea1n tr\u1ebb quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn M\u1eadt t\u00f4ng, ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft nh\u1eefng d\u00f2ng n\u00e0y \u0111\u00e3 nh\u1eadn ra m\u1ed9t th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u b\u1ea1n hi\u1ec3u sai v\u1ec1 M\u1eadt t\u00f4ng, v\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u00ednh l\u00e0 v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng ngu\u1ed3n th\u00f4ng tin \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u00e0 ch\u00ednh x\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u00f3, tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u to\u00e0n di\u1ec7n v\u00e0 \u0111\u00e1ng tin c\u1eady v\u1ec1 M\u1eadt t\u00f4ng ra \u0111\u1eddi th\u00ec m\u1ed9t v\u00e0i n\u1ed7 l\u1ef1c nh\u1ecf h\u01a1n trong vi\u1ec7c gi\u1edbi thi\u1ec7u \u0111\u1ebfn qu\u00fd \u0111\u1ed9c gi\u1ea3, nh\u1ea5t l\u00e0 c\u00e1c b\u1ea1n tr\u1ebb, nh\u1eefng n\u00e9t ch\u00ednh x\u00e1c v\u00e0 c\u01a1 b\u1ea3n nh\u1ea5t v\u1ec1 t\u00f4ng ph\u00e1i n\u00e0y c\u00f3 l\u1ebd c\u0169ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u1ea7n thi\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u00f4ng qua vi\u1ec7c k\u1ec3 l\u1ea1i cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ea1i s\u01b0 t\u00e1i sinh thu\u1ed9c d\u00f2ng Karma Kagyu (C\u00e1t-m\u00e3 Ca-nh\u0129-c\u01b0) \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 c\u00e1c v\u1ecb Karmapa (C\u00e1t-m\u00e3-ba), t\u1eadp s\u00e1ch n\u00e0y hy v\u1ecdng s\u1ebd c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1c h\u1ecda \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng n\u00e9t c\u01a1 b\u1ea3n nh\u1ea5t v\u1ec1 M\u1eadt t\u00f4ng v\u00e0 s\u1ef1 tu t\u1eadp h\u00e0nh tr\u00ec c\u1ee7a t\u00f4ng ph\u00e1i n\u00e0y. Hy v\u1ecdng l\u00e0 qua \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc s\u1ebd c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u: M\u1eadt t\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t t\u00f4ng ph\u00e1i th\u1ea7n b\u00ed v\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n xa c\u00e1ch v\u1edbi gi\u00e1o l\u00fd c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, n\u1ec1n t\u1ea3ng gi\u00e1o l\u00fd M\u1eadt t\u00f4ng th\u1eadt ra c\u0169ng kh\u00f4ng g\u00ec kh\u00e1c h\u01a1n ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u00e3 t\u1eebng truy\u1ec1n d\u1ea1y. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c b\u1eadc \u0111\u1ea1o s\u01b0 M\u1eadt t\u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng v\u1eadn d\u1ee5ng s\u00e1ng t\u1ea1o v\u00e0 \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o \u0111\u1ec3 th\u1ef1c h\u00e0nh v\u00e0 gi\u1ea3ng d\u1ea1y nh\u1eefng gi\u00e1o l\u00fd \u1ea5y theo c\u00e1ch ri\u00eang c\u1ee7a m\u00ecnh, nh\u01b0ng v\u1eabn \u0111\u1ea3m b\u1ea3o m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u l\u00e0 d\u1eabn d\u1eaft ng\u01b0\u1eddi tu t\u1eadp \u0111i \u0111\u1ebfn s\u1ef1 gi\u1ea3i tho\u00e1t, d\u1ee9t tr\u1eeb m\u1ecdi kh\u1ed5 \u0111au, phi\u1ec1n n\u00e3o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch nh\u01b0 tr\u00ean, vi\u1ec7c s\u01b0u t\u1ea7m v\u00e0 k\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ea1i s\u01b0 t\u00e1i sinh thu\u1ed9c d\u00f2ng Karma Kagyu trong s\u00e1ch n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n k\u1ec3. B\u1edfi v\u00ec th\u00f4ng qua cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc \u0111\u1ea1o s\u01b0 n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc s\u1ebd t\u00ecm th\u1ea5y v\u00f4 s\u1ed1 nh\u1eefng chi ti\u1ebft, nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh minh h\u1ecda s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng v\u1ec1 gi\u00e1o l\u00fd M\u1eadt t\u00f4ng v\u00e0 s\u1ef1 tu t\u1eadp h\u00e0nh tr\u00ec gi\u00e1o l\u00fd \u0111\u00f3. Hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u0169ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng n\u00e9t c\u01a1 b\u1ea3n nh\u1ea5t c\u1ee7a M\u1eadt t\u00f4ng qua th\u1ef1c ti\u1ec5n h\u00e0nh tr\u00ec ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i qua s\u1ef1 di\u1ec5n gi\u1ea3i l\u00fd thuy\u1ebft. Ch\u00ednh v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft n\u00e0y m\u1edbi th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 ch\u00ednh x\u00e1c v\u00e0 h\u1eefu \u00edch.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ec1 m\u1eb7t l\u1ecbch s\u1eed, cho d\u00f9 \u0111\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n t\u1ee5ng trong d\u00f2ng ph\u00e1i, nh\u01b0ng ch\u00fang l\u00e0 nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n r\u1ea5t th\u1eadt, b\u1edfi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp nh\u1eadn s\u1ef1 truy\u1ec1n th\u1eeba g\u1ea7n \u0111\u00e2y nh\u1ea5t c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu, v\u1ecb Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 17 hi\u1ec7n v\u1eabn c\u00f2n \u0111ang s\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t ch\u1ee9ng nh\u00e2n l\u1ecbch s\u1eed, v\u00e0 s\u1ef1 ra \u0111\u1eddi c\u1ee7a ng\u00e0i v\u00e0o n\u0103m 1985 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u1eafc ch\u1eafn b\u1edfi v\u1ecb Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 16 tr\u01b0\u1edbc khi v\u1ecb n\u00e0y vi\u00ean t\u1ecbch v\u00e0o n\u0103m 1980. Nh\u01b0 ch\u00fang ta s\u1ebd th\u1ea5y qua n\u1ed9i dung nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n k\u1ec3, v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ef1 truy\u1ec1n th\u1eeba s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng tr\u1ef1c ti\u1ebfp qua t\u1eebng th\u1ebf h\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00e9o d\u00e0i li\u00ean t\u1ee5c t\u1eeb \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 12 cho \u0111\u1ebfn nay, kh\u00f4ng ai c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 ho\u00e0i nghi v\u1ec1 t\u00ednh ch\u1ea5t c\u00f3 th\u1eadt v\u00e0 s\u1ef1 t\u00e1i sinh c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb Karmapa. V\u00ec th\u1ebf, nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ghi l\u1ea1i trong c\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n k\u1ec3 n\u00e0y tuy kh\u00f4ng mang t\u00ednh ch\u1ea5t c\u1ee7a nh\u1eefng s\u1eed li\u1ec7u ch\u00ednh th\u1ee9c, nh\u01b0ng ho\u00e0n to\u00e0n c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap ch\u00fang ta ph\u00e1c h\u1ecda l\u1ea1i nh\u1eefng b\u1ee9c tranh kh\u00e1 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u00e0 ch\u00ednh x\u00e1c v\u1ec1 nh\u1eefng qu\u00e3ng th\u1eddi gian m\u00e0 c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u00e3 t\u1eebng tu t\u1eadp v\u00e0 ho\u1eb1ng h\u00f3a.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ec1 m\u1eb7t gi\u00e1o l\u00fd, cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb Karmapa l\u00e0 nh\u1eefng t\u1ea5m g\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng minh h\u1ecda cho ch\u00ednh l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a c\u00e1c ng\u00e0i, v\u00e0 x\u00e9t cho c\u00f9ng th\u00ec c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt. Th\u00f4ng qua nh\u1eefng t\u1ea5m g\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng \u0111\u00f3, m\u1ed7i ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 c\u1ea3m nh\u1eadn v\u00e0 h\u1ecdc h\u1ecfi kh\u00e1c nhau, ho\u1eb7c v\u1ec1 \u0111\u1ee9c t\u1eeb bi, ho\u1eb7c v\u1ec1 s\u1ef1 nh\u1eabn nh\u1ee5c, ho\u1eb7c v\u1ec1 s\u1ef1 tinh t\u1ea5n\u2026 nh\u01b0ng t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 xem l\u00e0 nh\u1eefng b\u00e0i h\u1ecdc tr\u1ef1c ti\u1ebfp kh\u00f4ng th\u00f4ng qua s\u1ef1 di\u1ec5n d\u1ecbch b\u1eb1ng ng\u00f4n ng\u1eef. \u0110\u00e2y c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 \u0111i\u1ec3m \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u1ea5t trong ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c truy\u1ec1n th\u1eeba v\u00e0 gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a M\u1eadt t\u00f4ng t\u1eeb x\u01b0a nay, v\u1ed1n kh\u00f4ng bao gi\u1edd ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o ng\u00f4n ng\u1eef.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1eb7c d\u00f9 v\u1eady, s\u1ebd l\u00e0 \u0111i\u1ec1u v\u00f4 c\u00f9ng kh\u00f3 kh\u0103n cho nh\u1eefng ai ch\u01b0a t\u1eebng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn M\u1eadt t\u00f4ng khi ph\u1ea3i ti\u1ebfp x\u00fac ngay v\u1edbi nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n \u0111\u1ea7y t\u00ednh ch\u1ea5t k\u1ef3 b\u00ed v\u00e0 s\u00e2u xa kh\u00f3 hi\u1ec3u nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y. V\u00ec th\u1ebf, c\u00f3 l\u1ebd ch\u00fang ta c\u0169ng n\u00ean d\u00e0nh \u0111\u00f4i ch\u00fat th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 l\u00e0m quen v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00e1i ni\u1ec7m v\u00e0 ki\u1ebfn th\u1ee9c c\u01a1 b\u1ea3n nh\u1ea5t v\u1ec1 M\u1eadt t\u00f4ng tr\u01b0\u1edbc khi \u0111i v\u00e0o nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n k\u1ec3 v\u1ec1 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u00e1c v\u1ecb Karmapa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1eadt ra, cho \u0111\u1ebfn nay ch\u00fang t\u00f4i v\u1eabn ch\u01b0a c\u00f3 duy\u00ean may \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecdc th\u1ea5y b\u1ea5t c\u1ee9 t\u00e0i li\u1ec7u n\u00e0o \u0111\u1ec1 c\u1eadp m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u00e0 c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng v\u1ec1 M\u1eadt t\u00f4ng. V\u00ec th\u1ebf, nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y sau \u0111\u00e2y c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd mang \u0111\u1eadm d\u1ea5u \u1ea5n ch\u1ee7 quan c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft trong su\u1ed1t qu\u00e1 tr\u00ecnh t\u00ecm t\u00f2i g\u00f3p nh\u1eb7t v\u00e0 ch\u1ecdn l\u1ecdc t\u1eeb nhi\u1ec1u ngu\u1ed3n th\u00f4ng tin, t\u01b0 li\u1ec7u kh\u00e1c nhau. Nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi thi\u1ec7u \u1edf \u0111\u00e2y c\u00f3 l\u1ebd ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, nh\u01b0ng hy v\u1ecdng m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u l\u00e0 ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap \u00edch ph\u1ea7n n\u00e0o cho nh\u1eefng ai ch\u01b0a t\u1eebng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn M\u1eadt t\u00f4ng s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n th\u1ea5y qu\u00e1 xa l\u1ea1 v\u00e0 kh\u00f3 hi\u1ec3u \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u00f4ng ph\u00e1i n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ec1 m\u1eb7t l\u1ecbch s\u1eed, s\u1ef1 ra \u0111\u1eddi c\u1ee7a M\u1eadt t\u00f4ng trong d\u00f2ng l\u1ecbch s\u1eed ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt n\u00f3i chung c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec3m t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng v\u1edbi c\u00e1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u0110\u1ea1i th\u1eeba. Kh\u00f4ng \u00edt ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n kh\u00e1 mu\u1ed9n m\u00e0ng c\u1ee7a c\u1ea3 M\u1eadt t\u00f4ng l\u1eabn \u0110\u1ea1i th\u1eeba \u0111\u1ec3 cho r\u1eb1ng nh\u1eefng ph\u1ea7n gi\u00e1o l\u00fd n\u00e0y ch\u1ec9 l\u00e0 ng\u1ee5y t\u1ea1o, ngh\u0129a l\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 trong gi\u00e1o l\u00fd nguy\u00ean th\u1ee7y c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt m\u00e0 ch\u1ec9 do c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 sau n\u00e0y t\u1ea1o ra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuy nhi\u00ean, c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed m\u00e0 ch\u00fang ta \u0111ang n\u00f3i \u0111\u1ebfn th\u1eadt ra kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 t\u1eebng x\u1ea3y ra, m\u00e0 ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec ch\u00fang ta may m\u1eafn bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu so s\u00e1nh nh\u1eefng g\u00ec ch\u00fang ta bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 t\u1eebng x\u1ea3y ra th\u00ec th\u01b0\u1eddng l\u00e0 qu\u00e1 \u00edt, v\u00e0 \u0111\u1ed9 ch\u00ednh x\u00e1c c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng gi\u1edbi h\u1ea1n nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh m\u00e0 b\u1ea5t c\u1ee9 nh\u00e0 s\u1eed h\u1ecdc n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng nh\u1eadn ra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gi\u1ea3 s\u1eed nh\u01b0 c\u00f3 m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n minh r\u1ef1c r\u1ee1 \u0111\u00e3 t\u1eebng hi\u1ec7n di\u1ec7n tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t n\u00e0y v\u00e0 r\u1ed3i c\u0169ng \u0111\u00e3 ch\u00ecm s\u00e2u trong l\u00f2ng \u0111\u1ea5t, th\u00ec ch\u00fang ta c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch g\u00ec \u0111\u1ec3 t\u00e1i hi\u1ec7n, m\u00f4 t\u1ea3 l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 trong l\u1ecbch s\u1eed. Tuy nhi\u00ean, s\u1ef1 kh\u00f4ng bi\u1ebft c\u1ee7a ch\u00fang ta ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a ph\u1ee7 nh\u1eadn s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ee7a n\u1ec1n v\u0103n minh \u1ea5y. V\u00e0 vi\u1ec7c th\u00f4ng qua m\u1ed9t s\u1ed1 ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c n\u00e0o \u0111\u00f3 ngo\u00e0i nh\u1eefng c\u1ee9 li\u1ec7u l\u1ecbch s\u1eed m\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c \u00edt nhi\u1ec1u v\u1ec1 m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n minh nh\u01b0 th\u1ebf c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u1ea3y ra. V\u00ec th\u1ebf, m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 th\u1eadn tr\u1ecdng v\u00e0 c\u1edfi m\u1edf l\u00e0 h\u1ebft s\u1ee9c c\u1ea7n thi\u1ebft khi ti\u1ebfp c\u1eadn v\u1edbi nh\u1eefng kho\u1ea3ng tr\u1ed1ng kh\u00f4ng sao tr\u00e1nh kh\u1ecfi khi ng\u01b0\u1ee3c d\u00f2ng l\u1ecbch s\u1eed. Nh\u1eefng g\u00ec ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn h\u00f4m nay v\u1ec1 s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh c\u1ee7a \u0110\u1ea1i th\u1eeba hay M\u1eadt t\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0 l\u00fd do \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta ho\u00e0i nghi v\u1ec1 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 ch\u00e2n x\u00e1c trong c\u00e1c ph\u1ea7n gi\u00e1o l\u00fd \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong ch\u1eebng m\u1ef1c gi\u1edbi h\u1ea1n m\u00e0 c\u00e1c d\u1eef ki\u1ec7n \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7n nay cho ph\u00e9p, c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u00e3 ph\u1ea3i c\u00f4ng nh\u1eadn s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt Th\u00edch-ca l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 th\u1eadt. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0169ng ch\u1ec9 m\u1edbi x\u1ea3y ra kh\u00e1 g\u1ea7n \u0111\u00e2y, khi c\u00e1c nh\u00e0 kh\u1ea3o c\u1ed5 khai qu\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ee5 \u0111\u00e1 ch\u00f4n t\u1eeb th\u1eddi vua A-d\u1ee5c (274 \u2013 236 tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean), t\u1ea1i v\u01b0\u1eddn Lam-t\u1ef3-ni (Lumbini), tr\u00ean \u0111\u00f3 kh\u1eafc nh\u1eefng d\u00f2ng ch\u1eef x\u00e1c nh\u1eadn r\u1eb1ng \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 n\u01a1i \u0111\u1ea3n sinh c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt Th\u00edch-ca. Ngo\u00e0i ra c\u00f2n c\u00f3 nhi\u1ec1u tr\u1ee5 \u0111\u00e1 kh\u00e1c c\u0169ng do v\u1ecb vua n\u00e0y t\u1ea1o d\u1ef1ng \u1edf nhi\u1ec1u n\u01a1i kh\u00e1c tr\u00ean l\u00e3nh th\u1ed5 m\u00e0 \u00f4ng tr\u1ecb v\u00ec, tr\u00ean \u0111\u00f3 kh\u1eafc nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt. C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u tin r\u1eb1ng vua A-d\u1ee5c s\u1ed1ng v\u00e0o kho\u1ea3ng h\u01a1n m\u1ed9t th\u1ebf k\u1ef7 sau khi \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt nh\u1eadp di\u1ec7t. Kho\u1ea3ng th\u1eddi gian n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 qu\u00e1 xa \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 x\u00f3a m\u1edd \u0111i nh\u1eefng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng tr\u1ef1c ti\u1ebfp c\u1ee7a m\u1ed9t b\u1eadc th\u1ea7y v\u0129 \u0111\u1ea1i. V\u00ec th\u1ebf, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 tin ch\u1eafc r\u1eb1ng nh\u1eefng g\u00ec vua A-d\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft v\u1ec1 s\u1ef1 ra \u0111\u1eddi c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt l\u00e0 r\u1ea5t \u0111\u00e1ng tin c\u1eady.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110i\u1ec1u n\u00e0y d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a nhi\u1ec1u l\u1eafm \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng t\u00edn \u0111\u1ed3 Ph\u1eadt gi\u00e1o v\u1ed1n \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t ni\u1ec1m tin n\u01a1i \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt t\u1eeb h\u01a1n 25 th\u1ebf k\u1ef7 qua, qua nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a ng\u00e0i. Tuy nhi\u00ean, t\u1eeb g\u00f3c \u0111\u1ed9 c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u l\u1ecbch s\u1eed th\u00ec \u0111i\u1ec1u n\u00e0y m\u1edf ra m\u1ed9t h\u01b0\u1edbng nh\u00ecn ho\u00e0n to\u00e0n m\u1edbi. Ng\u01b0\u1eddi ta b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u1ea3m th\u1ea5y c\u1ea7n ph\u1ea3i thay \u0111\u1ed5i th\u00e1i \u0111\u1ed9 v\u1ec1 nh\u1eefng g\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u1eabn b\u1ecb xem l\u00e0 \u0111\u00e1ng ng\u1edd. Khi m\u1ed9t tia s\u00e1ng \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00f3e l\u00ean t\u1eeb trong b\u1ee9c m\u00e0n t\u1ed1i \u0111en c\u1ee7a qu\u00e1 kh\u1ee9 h\u01a1n 25 th\u1ebf k\u1ef7, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta ho\u00e0n to\u00e0n c\u00f3 quy\u1ec1n hy v\u1ecdng v\u1ec1 nh\u1eefng tia s\u00e1ng kh\u00e1c n\u1eefa s\u1ebd c\u00f2n ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n. H\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa, t\u00ednh c\u00e1ch h\u1ee3p l\u00fd v\u00e0 s\u1ef1 ph\u00f9 h\u1ee3p c\u1ee7a nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00fat ra khi nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 n\u1ed9i dung gi\u00e1o l\u00fd \u0110\u1ea1i th\u1eeba, v\u00e0 g\u1ea7n \u0111\u00e2y h\u01a1n l\u00e0 gi\u00e1o l\u00fd M\u1eadt t\u00f4ng, khi so s\u00e1nh v\u1edbi nh\u1eefng gi\u1ea3 thi\u1ebft v\u1ec1 m\u1eb7t l\u1ecbch s\u1eed c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 c\u00e0ng c\u1ee7ng c\u1ed1 h\u01a1n n\u1eefa ni\u1ec1m tin v\u00e0o nh\u1eefng c\u1ed9i r\u1ec5 s\u00e2u xa c\u1ee7a \u0110\u1ea1i th\u1eeba c\u0169ng nh\u01b0 M\u1eadt t\u00f4ng, v\u1ed1n r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh ngay t\u1eeb th\u1eddi \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt c\u00f2n t\u1ea1i th\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u00f3 l\u00e0 x\u00e9t v\u1ec1 m\u1eb7t l\u1ecbch s\u1eed. C\u00f2n v\u1ec1 m\u1eb7t gi\u00e1o ngh\u0129a, ch\u00fang ta c\u00f3 s\u1ef1 thu\u1eadn l\u1ee3i h\u01a1n nhi\u1ec1u khi so s\u00e1nh c\u00e1c ph\u1ea7n gi\u00e1o l\u00fd kh\u00e1c nhau c\u1ee7a \u0110\u1ea1i th\u1eeba v\u00e0 M\u1eadt t\u00f4ng v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 kinh \u0111i\u1ec3n nguy\u00ean th\u1ee7y. D\u01b0\u1edbi \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a nh\u1eefng gi\u00e1o ngh\u0129a c\u0103n b\u1ea3n mang t\u00ednh ch\u1ea5t nh\u1ea5t qu\u00e1n v\u00e0 xuy\u00ean su\u1ed1t trong m\u1ecdi l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt, kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 ho\u00e0i nghi v\u1ec1 nh\u1eefng ph\u1ea7n gi\u00e1o l\u00fd ho\u00e0n to\u00e0n ph\u00f9 h\u1ee3p nh\u1eefng gi\u00e1o ngh\u0129a c\u0103n b\u1ea3n \u0111\u00f3. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt n\u00f3i ra trong kinh \u0111i\u1ec3n nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ef1 ch\u1ec9 d\u1ea1y v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a ng\u00e0i. Theo \u0111\u00f3, nh\u1eefng gi\u00e1o ngh\u0129a c\u0103n b\u1ea3n g\u1ecdi l\u00e0 Tam ph\u00e1p \u1ea5n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng nh\u01b0 nh\u1eefng d\u1ea5u \u1ea5n \u0111\u1ec3 x\u00e1c nh\u1eadn m\u1ed9t ph\u1ea7n gi\u00e1o l\u00fd n\u00e0o \u0111\u00f3 l\u00e0 do ch\u00ednh \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt truy\u1ec1n d\u1ea1y. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, n\u1ebfu m\u1ed9t ph\u1ea7n gi\u00e1o l\u00fd n\u00e0o \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi Tam ph\u00e1p \u1ea5n, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 s\u1ebd c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ch\u00fang kh\u00f4ng ph\u1ea3i do ch\u00ednh \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt n\u00f3i ra. Tam ph\u00e1p \u1ea5n \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u00ednh ch\u1ea5t v\u00f4 th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00e1p h\u1eefu vi (ch\u01b0 h\u00e0nh v\u00f4 th\u01b0\u1eddng), t\u00ednh ch\u1ea5t v\u00f4 ng\u00e3 c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ph\u00e1p (ch\u01b0 ph\u00e1p v\u00f4 ng\u00e3) v\u00e0 t\u00ednh ch\u1ea5t t\u1ecbch t\u0129nh c\u1ee7a c\u1ea3nh gi\u1edbi Ni\u1ebft-b\u00e0n gi\u1ea3i tho\u00e1t (Ni\u1ebft-b\u00e0n t\u1ecbch t\u0129nh).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi \u0111\u01b0\u1ee3c soi r\u1ecdi d\u01b0\u1edbi \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a Tam ph\u00e1p \u1ea5n, m\u1ecdi s\u1ef1 nghi ng\u1edd v\u1ec1 nh\u1eefng gi\u00e1o ph\u00e1p th\u1ef1c s\u1ef1 do \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt truy\u1ec1n d\u1ea1y s\u1ebd d\u1ec5 d\u00e0ng tan bi\u1ebfn, t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 khi ch\u00fang ta nh\u00ecn th\u1ea5y con d\u1ea5u ch\u1ee9ng th\u1ef1c c\u1ee7a m\u1ed9t gi\u1edbi ch\u1ee9c c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n trong m\u1ed9t v\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a th\u1ebf gian.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuy nhi\u00ean, trong m\u1ed9t ch\u1eebng m\u1ef1c n\u00e0o \u0111\u00f3, vi\u1ec7c nh\u1eadn bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c Tam ph\u00e1p \u1ea5n \u1edf gi\u00e1o l\u00fd M\u1eadt t\u00f4ng c\u00f3 ph\u1ea7n kh\u00f3 kh\u0103n h\u01a1n so v\u1edbi \u1edf gi\u00e1o l\u00fd \u0110\u1ea1i th\u1eeba. S\u1edf d\u0129 nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 v\u00ec gi\u00e1o l\u00fd M\u1eadt t\u00f4ng theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u1ed1n kh\u00f4ng h\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p \u0111\u1ec3 gi\u1ea3ng gi\u1ea3i, ph\u00e2n t\u00edch. Ph\u1ea7n l\u1edbn c\u00e1c ph\u1ea7n gi\u00e1o l\u00fd n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c b\u1eadc th\u1ea7y truy\u1ec1n th\u1ee5 cho \u0111\u1ec7 t\u1eed theo ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c kh\u1ea9u truy\u1ec1n v\u00e0 tr\u1ef1c ti\u1ebfp. V\u00ec th\u1ebf, \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng tr\u1ef1c ti\u1ebfp tu t\u1eadp trong m\u1ed9t d\u00f2ng ph\u00e1i n\u00e0o \u0111\u00f3 thu\u1ed9c M\u1eadt t\u00f4ng th\u00ec vi\u1ec7c t\u00ecm hi\u1ec3u ho\u1eb7c nghi\u00ean c\u1ee9u gi\u00e1o l\u00fd n\u00e0y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n. Ch\u1ec9 trong m\u1ed9t th\u1eddi gian g\u1ea7n \u0111\u00e2y, do c\u00f3 nh\u1eefng bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng v\u1ec1 m\u1eb7t l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i \u2013 m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i s\u1ebd \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn trong m\u1ed9t ph\u1ea7n sau \u2013 n\u00ean c\u00e1c ph\u1ea7n gi\u00e1o l\u00fd m\u1eadt truy\u1ec1n n\u00e0y m\u1edbi d\u1ea7n d\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed5 bi\u1ebfn m\u1ed9t c\u00e1ch r\u1ed9ng r\u00e3i \u0111\u1ebfn v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng thu\u1ed9c truy\u1ec1n th\u1ed1ng n\u00e0y. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y gi\u1ea3i th\u00edch v\u00ec sao cho \u0111\u1ebfn nay M\u1eadt t\u00f4ng v\u1eabn c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t t\u00f4ng ph\u00e1i \u0111\u1ea7y b\u00ed \u1ea9n v\u00e0 kh\u00f3 hi\u1ec3u \u0111\u1ed1i v\u1edbi nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, ngay c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh c\u1ee7a \u0110\u1ea1i th\u1eeba v\u00e0 M\u1eadt t\u00f4ng trong d\u00f2ng l\u1ecbch s\u1eed ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt, ch\u00fang ta kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec nhi\u1ec1u h\u01a1n l\u00e0 nh\u1eefng m\u1ed1c th\u1eddi gian \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1m x\u00e1c \u0111\u1ecbnh khi kinh \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i n\u00e0y xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0 l\u01b0u h\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong th\u1ef1c t\u1ebf, nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7 sau khi \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt nh\u1eadp di\u1ec7t v\u1eabn ch\u01b0a c\u00f3 b\u1ea5t k\u1ef3 m\u1ed9t d\u1ea1ng kinh \u0111i\u1ec3n n\u00e0o xu\u1ea5t hi\u1ec7n. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c v\u1ecb t\u0103ng s\u0129 ghi nh\u1edb v\u00e0 truy\u1ec1n mi\u1ec7ng cho nhau qua nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7, c\u0169ng nh\u01b0 lan truy\u1ec1n ra kh\u1eafp nhi\u1ec1u \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng kh\u00e1c nhau tr\u00ean to\u00e0n c\u00f5i \u1ea4n \u0110\u1ed9. M\u1eb7t kh\u00e1c, nhi\u1ec1u nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u tin r\u1eb1ng b\u1ea3n th\u00e2n \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng ng\u00f4n ng\u1eef Ardhamagadhi c\u1ee7a x\u1ee9 Ma-ki\u1ec7t-\u0111\u00e0 (Magadha) \u0111\u1ec3 thuy\u1ebft gi\u1ea3ng, nh\u01b0ng nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a ng\u00e0i l\u1ea1i ch\u01b0a bao gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p b\u1eb1ng ch\u00ednh lo\u1ea1i ng\u00f4n ng\u1eef n\u00e0y. H\u00ecnh th\u1ee9c xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a kinh \u0111i\u1ec3n l\u00e0 nh\u1eefng b\u1ea3n d\u1ecbch sang c\u00e1c ng\u00f4n ng\u1eef \u1ea4n \u0110\u1ed9 kh\u00e1c, m\u00e0 ch\u1ee7 y\u1ebfu c\u00f2n l\u1ea1i \u0111\u1ebfn nay l\u00e0 ti\u1ebfng Pli \u1edf mi\u1ec1n Nam v\u00e0 ti\u1ebfng Sanskrit \u1edf mi\u1ec1n B\u1eafc. V\u00ec th\u1ebf, vi\u1ec7c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ri\u00eang c\u00e1c kinh \u0111i\u1ec3n Pli l\u00e0 \u201cnguy\u00ean th\u1ee7y\u201d c\u00f3 ph\u1ea7n n\u00e0o \u0111\u00f3 ph\u1ea3i n\u00f3i l\u00e0 phi\u1ebfn di\u1ec7n v\u00e0 kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n ch\u00ednh x\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngay trong th\u1eddi k\u1ef3 kinh \u0111i\u1ec3n ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p th\u00e0nh v\u0103n b\u1ea3n th\u00ec s\u1ef1 ph\u00e2n chia c\u00e1c b\u1ed9 ph\u00e1i trong Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u xu\u1ea5t hi\u1ec7n. \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u00e0o kho\u1ea3ng 150 n\u0103m sau khi \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt nh\u1eadp di\u1ec7t, v\u00e0 s\u1ef1 ph\u00e2n chia tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn l\u00e0 gi\u1eefa \u0110\u1ea1i ch\u00fang b\u1ed9 (Mahsnghika) v\u1edbi Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda b\u1ed9 (Sthavirvda).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nghi\u00eang theo \u0110\u1ea1i ch\u00fang b\u1ed9 b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1eb7t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 nghi ng\u1edd v\u1ec1 s\u1ef1 gi\u1ea3i tho\u00e1t r\u1ed1t r\u00e1o c\u1ee7a qu\u1ea3 v\u1ecb A-la-h\u00e1n. Th\u00f4ng qua \u0111\u00f3, h\u1ecd m\u00f4 t\u1ea3 l\u1ea1i h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt, b\u1eadc gi\u00e1c ng\u1ed9 ho\u00e0n to\u00e0n v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ea5t c\u1ee9 s\u1ef1 khi\u1ebfm khuy\u1ebft hay \u00f4 nhi\u1ec5m n\u00e0o. \u0110\u1ea1i ch\u00fang b\u1ed9 cho r\u1eb1ng v\u1ecb A-la-h\u00e1n tuy c\u00f3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 gi\u1ea3i tho\u00e1t nh\u01b0ng \u0111\u00f3 ch\u01b0a ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 gi\u1ea3i tho\u00e1t r\u1ed1t r\u00e1o v\u00e0 to\u00e0n di\u1ec7n, v\u00ec c\u00e1c v\u1ecb v\u1eabn c\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng gi\u1edbi h\u1ea1n nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh so v\u1edbi \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt. M\u1eb7t kh\u00e1c, \u0110\u1ea1i ch\u00fang b\u1ed9 c\u0169ng d\u1ea1y r\u1eb1ng \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt l\u00e0 b\u1eadc gi\u1ea3i tho\u00e1t ho\u00e0n to\u00e0n r\u1ed1t r\u00e1o n\u00ean ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 vi\u1ec7c sinh ra v\u00e0 ch\u1ebft \u0111i nh\u01b0 s\u1ef1 nh\u00ecn th\u1ea5y c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u1edf th\u1ebf gian. \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt Th\u00edch-ca m\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang sinh \u0111\u00e3 nh\u00ecn th\u1ea5y sinh ra v\u00e0 l\u1edbn l\u00ean t\u1ea1i \u1ea4n \u0110\u1ed9, tu t\u1eadp v\u00e0 th\u00e0nh \u0111\u1ea1o, thuy\u1ebft ph\u00e1p \u0111\u1ed9 sinh v\u00e0 nh\u1eadp Ni\u1ebft-b\u00e0n, th\u1eadt ra ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t h\u00f3a th\u00e2n c\u1ee7a ng\u00e0i nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch gi\u00e1o h\u00f3a ch\u00fang sinh m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng gi\u00e1o l\u00fd ban s\u01a1 c\u1ee7a \u0110\u1ea1i ch\u00fang b\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 c\u1ee7a \u0111a s\u1ed1 Ph\u1eadt t\u1eed \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, v\u00e0 \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 l\u00fd do h\u1ecd c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 \u0110\u1ea1i ch\u00fang b\u1ed9. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi theo Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda b\u1ed9 kh\u00f4ng ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i gi\u00e1o l\u00fd c\u1ee7a \u0110\u1ea1i ch\u00fang b\u1ed9, nh\u01b0ng h\u1ecd b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 nh\u1ea5n m\u1ea1nh quan \u0111i\u1ec3m cho r\u1eb1ng nh\u1eefng v\u1ecb t\u0103ng s\u0129 l\u00e0 cao qu\u00fd v\u00e0 \u0111\u00e1ng t\u00f4n k\u00ednh so v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ebf t\u1ee5c. \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u00fd do gi\u1ea3i th\u00edch t\u00ean g\u1ecdi Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda b\u1ed9. Ch\u00ednh quan \u0111i\u1ec3m n\u00e0y \u0111\u00e3 ng\u00e0y c\u00e0ng t\u00e1ch r\u1eddi h\u1ecd v\u1edbi \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o qu\u1ea7n ch\u00fang.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft hi\u1ec7n nay v\u1ec1 s\u1ef1 ph\u00e2n chia t\u1eeb r\u1ea5t s\u1edbm gi\u1eefa \u0110\u1ea1i ch\u00fang b\u1ed9 v\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda b\u1ed9 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap ch\u00fang ta r\u00fat ra m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u1eadn x\u00e9t li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh c\u1ee7a \u0110\u1ea1i th\u1eeba v\u1ec1 sau n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ee9 nh\u1ea5t, \u0111\u00e2y l\u00e0 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m kh\u00e1 s\u1edbm sau khi \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt nh\u1eadp di\u1ec7t, n\u00ean d\u1ea5u \u1ea5n nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u1eadm n\u00e9t trong l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed. Nh\u01b0 v\u1eady, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi theo \u0110\u1ea1i ch\u00fang b\u1ed9 ch\u1eafc ch\u1eafn \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 s\u00e1ng t\u1ea1o ra m\u1ed9t gi\u00e1o l\u00fd m\u1edbi, v\u00ec n\u1ebfu nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 c\u1ee7a \u0111a s\u1ed1. Do \u0111\u00f3, nh\u1eefng l\u1eadp lu\u1eadn kh\u00e1c bi\u1ec7t c\u1ee7a h\u1ecd so v\u1edbi Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda b\u1ed9 ph\u1ea3i d\u1ef1a tr\u00ean ch\u00ednh nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u00e3 d\u1ea1y. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y trong qu\u00e1 tr\u00ecnh truy\u1ec1n d\u1ea1y gi\u00e1o l\u00fd, c\u00e1c t\u0103ng s\u0129 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 nh\u1ea5n m\u1ea1nh thi\u00ean l\u1ec7ch v\u1ec1 m\u1ed9t s\u1ed1 \u00fd ngh\u0129a nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh n\u00e0o \u0111\u00f3 v\u00e0 b\u1ecf qua m\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00eda c\u1ea1nh quan tr\u1ecdng kh\u00e1c. S\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c qu\u00e1 xem tr\u1ecdng vai tr\u00f2 c\u1ee7a t\u0103ng s\u0129 v\u00e0 xem th\u01b0\u1eddng nh\u1eefng Ph\u1eadt t\u1eed c\u01b0 s\u0129, v\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1ea5t c\u1ea3 t\u0103ng s\u0129 \u0111\u1ec1u t\u00e1n th\u00e0nh nh\u01b0 v\u1eady. M\u1ed9t s\u1ed1 v\u1ecb \u0111\u00e3 s\u1edbm nh\u1eadn ra s\u1ef1 sai l\u1ec7ch n\u00e0y v\u00e0 n\u00eau l\u00ean \u0111\u1ec3 tranh lu\u1eadn ngay trong h\u00e0ng ng\u0169 t\u0103ng s\u0129, v\u00e0 ch\u00ednh \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra s\u1ef1 ph\u00e2n chia gi\u1eefa Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda b\u1ed9 v\u1edbi \u0110\u1ea1i ch\u00fang b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ee9 hai, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y r\u1eb1ng nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ea1i ch\u00fang b\u1ed9 truy\u1ec1n d\u1ea1y ch\u00ednh l\u00e0 ti\u1ec1n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng \u0110\u1ea1i th\u1eeba sau n\u00e0y. Nh\u01b0 v\u1eady, cho d\u00f9 s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1c kinh \u0111i\u1ec3n \u0110\u1ea1i th\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 kh\u00e1 mu\u1ed9n m\u00e0ng, nh\u01b0ng nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng \u0110\u1ea1i th\u1eeba r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng c\u1ed9i r\u1ec5 s\u00e2u xa ngay t\u1eeb m\u1ed9t giai \u0111o\u1ea1n r\u1ea5t s\u1edbm, ch\u01b0a h\u1eb3n \u0111\u00e3 l\u00e0 mu\u1ed9n h\u01a1n so v\u1edbi c\u00e1c kinh \u0111i\u1ec3n Ti\u1ec3u th\u1eeba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt, c\u00e1c ph\u1ea7n gi\u00e1o l\u00fd kh\u00e1c nhau v\u1ed1n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0i truy\u1ec1n d\u1ea1y m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1eadn tr\u1ecdng v\u00e0 c\u00f3 ch\u1ecdn l\u1ecdc \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng. Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh h\u1ebft s\u1ee9c ph\u1ee9c t\u1ea1p c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i \u1ea4n \u0110\u1ed9 \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, nhi\u1ec1u lu\u1ed3ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng kh\u00e1c nhau v\u1eabn \u0111\u1ed3ng th\u1eddi chi ph\u1ed1i, v\u00e0 ni\u1ec1m tin \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ho\u00e0n to\u00e0n m\u1edbi l\u1ea1 do \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt truy\u1ec1n d\u1ea1y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 chuy\u1ec7n d\u1ec5 d\u00e0ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c. R\u1ea5t nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ng\u00e0y nay ch\u00fang ta th\u1ea5y l\u00e0 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, nh\u01b0ng v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt v\u1eeba l\u1eadp gi\u00e1o l\u1ea1i th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng \u0111\u01a1n gi\u1ea3n ch\u00fat n\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u00e3y l\u1ea5y v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 vi\u1ec7c \u0103n chay ch\u1eb3ng h\u1ea1n. \u0110\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed c\u01b0 s\u0129 ng\u00e0y nay c\u0169ng bi\u1ebft r\u00f5 vi\u1ec7c \u0103n chay l\u00e0 \u0111\u00e1ng khuy\u1ebfn kh\u00edch v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 ph\u00e2n v\u00e2n, b\u00e0n c\u00e3i, ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111i\u1ec1u l\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c t\u1ed1t \u1ea5y \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00e0o m\u00e0 th\u00f4i. Nh\u01b0ng v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt, ngay c\u1ea3 vi\u1ec7c y\u00eau c\u1ea7u c\u00e1c t\u0103ng s\u0129 \u0103n chay c\u0169ng l\u00e0 vi\u1ec7c kh\u00f4ng d\u1ec5 d\u00e0ng. Tr\u01b0\u1edbc kia ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 ai d\u1ea1y cho h\u1ecd \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. H\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa, vi\u1ec7c gi\u1ebft s\u00fac v\u1eadt \u0111\u1ec3 hi\u1ebfn t\u1ebf v\u1eabn c\u00f2n r\u1ea5t ph\u1ed5 bi\u1ebfn trong h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi. V\u00ec th\u1ebf, ngay c\u1ea3 v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed xu\u1ea5t gia, \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt c\u0169ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0a ra l\u1eddi khuy\u00ean \u0103n chay ngay t\u1eeb \u0111\u1ea7u. Ng\u00e0i \u0111\u00e3 cho ph\u00e9p h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0103n ba lo\u1ea1i th\u1ecbt \u201cs\u1ea1ch\u201d, g\u1ecdi l\u00e0 tam t\u1ecbnh nh\u1ee5c, nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch gi\u00fap h\u1ecd c\u00f3 m\u1ed9t kh\u00e1i ni\u1ec7m \u0111\u1ea7u ti\u00ean r\u1ed3i sau \u0111\u00f3 m\u1edbi d\u1ea7n d\u1ea7n chuy\u1ec3n h\u01b0\u1edbng, thay \u0111\u1ed5i nh\u1eefng nh\u1eadn th\u1ee9c sai l\u1ea7m tr\u01b0\u1edbc kia. Ba lo\u1ea1i \u201ct\u1ecbnh nh\u1ee5c\u201d \u0111\u00f3 l\u00e0: Th\u1ecbt con v\u1eadt m\u00e0 m\u1eaft ng\u01b0\u1eddi \u0103n kh\u00f4ng nh\u00ecn th\u1ea5y khi b\u1ecb gi\u1ebft; th\u1ecbt c\u1ee7a con v\u1eadt m\u00e0 tai ng\u01b0\u1eddi \u0103n kh\u00f4ng nghe bi\u1ebft khi b\u1ecb gi\u1ebft; v\u00e0 th\u1ecbt con v\u1eadt kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u0103n m\u00e0 b\u1ecb gi\u1ebft. Kinh \u0110\u1ea1i B\u00e1t Ni\u1ebft-b\u00e0n ghi l\u1ea1i s\u1ef1 vi\u1ec7c n\u00e0y nh\u01b0 sau:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cNh\u01b0 Lai ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh m\u1ed7i m\u1ed9t gi\u1edbi c\u1ea5m \u0111\u1ec1u c\u00f3 d\u1ee5ng \u00fd ri\u00eang. V\u00ec c\u00f3 d\u1ee5ng \u00fd ri\u00eang, n\u00ean ta cho ph\u00e9p \u0103n ba th\u1ee9 t\u1ecbnh nh\u1ee5c\u2026 V\u00e0 c\u0169ng v\u00ec c\u00f3 d\u1ee5ng \u00fd ri\u00eang, n\u00ean ta c\u1ea5m h\u1eb3n t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c lo\u1ea1i th\u1ecbt, k\u1ec3 c\u1ea3 th\u1ecbt c\u1ee7a nh\u1eefng con th\u00fa t\u1ef1 nhi\u00ean ch\u1ebft, kh\u00f4ng b\u1ecb gi\u1ebft h\u1ea1i. N\u00e0y Ca-di\u1ebfp! K\u1ec3 t\u1eeb h\u00f4m nay ta c\u1ea5m t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0103n b\u1ea5t c\u1ee9 lo\u1ea1i th\u1ecbt n\u00e0o c\u1ea3.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00ednh ch\u1ea5t t\u00f9y duy\u00ean \u0111\u1ec3 h\u00f3a \u0111\u1ed9 ch\u00fang sinh l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m n\u1ed5i b\u1eadt c\u1ea7n ph\u1ea3i l\u01b0u \u00fd trong s\u1ef1 truy\u1ec1n d\u1ea1y gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt. Trong h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c kinh \u0111i\u1ec3n \u0110\u1ea1i th\u1eeba \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u1ec1u c\u00f3 d\u1ea1y r\u1eb1ng v\u00ec t\u00f9y thu\u1eadn c\u0103n c\u01a1 th\u1ea5p k\u00e9m c\u1ee7a ch\u00fang sinh n\u00ean ng\u00e0i m\u1edbi truy\u1ec1n d\u1ea1y gi\u00e1o ph\u00e1p Ti\u1ec3u th\u1eeba, v\u00e0 ng\u00e0i c\u0169ng d\u1ea1y r\u1eb1ng qu\u1ea3 v\u1ecb A-la-h\u00e1n, Ni\u1ebft-b\u00e0n c\u1ee7a Ti\u1ec3u th\u1eeba l\u00e0 m\u1ed9t qu\u1ea3 v\u1ecb ch\u01b0a r\u1ed1t r\u00e1o, ch\u01b0a ph\u1ea3i ho\u00e0n to\u00e0n gi\u1ea3i tho\u00e1t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u01b0\u1eddi kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn gi\u1eefa \u0110\u1ea1i ch\u00fang b\u1ed9 v\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda b\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ecb t\u0103ng t\u00ean Mahdeva (\u0110\u1ea1i Thi\u00ean). V\u1ecb n\u00e0y \u0111\u00e3 n\u00eau l\u00ean 5 \u0111i\u1ec3m m\u00e0 \u00f4ng cho r\u1eb1ng v\u1ecb A-la-h\u00e1n ch\u01b0a ph\u1ea3i b\u1eadc gi\u1ea3i tho\u00e1t r\u1ed1t r\u00e1o. Trong c\u00e1c lu\u1eadn \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3, \u00f4ng nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng m\u1ed9t v\u1ecb A-la-h\u00e1n v\u1eabn c\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng ch\u1ed7 nghi ng\u1edd, v\u1eabn c\u00f2n c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u ch\u01b0a bi\u1ebft, v\u00e0 c\u00f2n ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o s\u1ef1 d\u1eabn d\u1eaft c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn s\u1ef1 gi\u1ea3i tho\u00e1t r\u1ed1t r\u00e1o. Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 tin ch\u1eafc m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u l\u00e0 Mahdeva kh\u00f4ng t\u1ef1 m\u00ecnh ngh\u0129 ra nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y. \u00d4ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 quan s\u00e1t c\u00e1c v\u1ecb A-la-h\u00e1n trong th\u1eddi \u0111\u1ea1i m\u00ecnh v\u00e0 so s\u00e1nh v\u1edbi nh\u1eefng l\u1eddi Ph\u1eadt d\u1ea1y \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a ra \u00fd ki\u1ebfn b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng c\u1ee7a m\u00ecnh. Ch\u00ednh v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 \u00f4ng nhanh ch\u00f3ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 c\u1ee7a \u0111a s\u1ed1. C\u0169ng c\u1ea7n l\u01b0u \u00fd, kinh \u0111i\u1ec3n Ti\u1ec3u th\u1eeba th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt l\u00e0 b\u1eadc A-la-h\u00e1n, c\u00f2n kinh \u0111i\u1ec3n \u0110\u1ea1i th\u1eeba ch\u1ec9 xem \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t trong Th\u1eadp hi\u1ec7u c\u1ee7a Ph\u1eadt. S\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t n\u00e0y cho th\u1ea5y m\u1ee5c ti\u00eau nh\u1eafm \u0111\u1ebfn c\u1ee7a hai t\u00f4ng ph\u00e1i l\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c nhau, v\u00e0 \u0110\u1ea1i th\u1eeba ch\u01b0a bao gi\u1edd xem qu\u1ea3 v\u1ecb A-la-h\u00e1n l\u00e0 m\u1ee5c ti\u00eau cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a s\u1ef1 tu t\u1eadp. Quan \u0111i\u1ec3m n\u00e0y c\u1ee7a \u0110\u1ea1i th\u1eeba r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n ngay t\u1eeb th\u1eddi Mahdeva.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng h\u1ea1t gi\u1ed1ng Ph\u1eadt ph\u00e1p \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u1ea3y m\u1ea7m tr\u00ean v\u00f9ng \u0111\u1ea5t \u1ea4n \u0110\u1ed9 ch\u1eafc ch\u1eafn \u0111\u00e3 l\u00e0 nh\u1eefng h\u1ea1t gi\u1ed1ng Ti\u1ec3u th\u1eeba. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn trong nhi\u1ec1u kinh \u0111i\u1ec3n v\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec ch\u00fang ta bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o trong giai \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ea7u ti\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt, \u0111a s\u1ed1 trong t\u0103ng \u0111o\u00e0n \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng v\u1ecb tu t\u1eadp theo gi\u00e1o ph\u00e1p Ti\u1ec3u th\u1eeba. C\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a Ph\u1eadt, m\u00e0 ti\u00eau bi\u1ec3u nh\u1ea5t l\u00e0 10 v\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n x\u01b0ng c\u00e1c danh hi\u1ec7u \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t nh\u01b0 X\u00e1-l\u1ee3i-ph\u1ea5t, b\u1eadc Tr\u00ed tu\u1ec7 \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t, M\u1ee5c-ki\u1ec1n-li\u00ean, b\u1eadc Th\u1ea7n th\u00f4ng \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t, A-na-lu\u1eadt, b\u1eadc Thi\u00ean nh\u00e3n \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t, \u01afu-ba-ly, b\u1eadc Tr\u00ec lu\u1eadt \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t\u2026 \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng v\u1ecb ch\u1ee9ng \u0111\u1eafc Th\u00e1nh qu\u1ea3 Ti\u1ec3u th\u1eeba, hay g\u1ecdi theo danh x\u01b0ng trong c\u00e1c kinh \u0110\u1ea1i th\u1eeba th\u00ec h\u1ecd \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c v\u1ec1 h\u00e0ng Thanh v\u0103n \u0111\u1ec7 t\u1eed. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y ph\u1ea3n \u00e1nh m\u1ed9t c\u00e1ch h\u1ee3p l\u00fd qu\u00e1 tr\u00ecnh truy\u1ec1n ph\u00e1p c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c ghi l\u1ea1i trong kinh \u0111i\u1ec3n. Kinh Chuy\u1ec3n ph\u00e1p lu\u00e2n cho bi\u1ebft trong l\u1ea7n thuy\u1ebft ph\u00e1p \u0111\u1ea7u ti\u00ean t\u1ea1i v\u01b0\u1eddn L\u1ed9c uy\u1ec3n, \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u00e3 thuy\u1ebft d\u1ea1y v\u1ec1 T\u1ee9 di\u1ec7u \u0111\u1ebf, n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a gi\u00e1o ph\u00e1p Ti\u1ec3u th\u1eeba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau khi \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt nh\u1eadp di\u1ec7t, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tu t\u1eadp theo gi\u00e1o l\u00fd Ti\u1ec3u th\u1eeba v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c chi\u1ebfm \u01b0u th\u1ebf \u2013 \u00edt ra l\u00e0 v\u1ec1 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u2013 trong m\u1ed9t th\u1eddi gian d\u00e0i. L\u1ea7n k\u1ebft t\u1eadp kinh \u0111i\u1ec3n \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c ngay sau khi \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt nh\u1eadp di\u1ec7t, v\u00e0 n\u1ed9i dung ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 nh\u1eefng kinh \u0111i\u1ec3n Ti\u1ec3u th\u1eeba m\u00e0 sau n\u00e0y th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn v\u1edbi t\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 kinh \u0111i\u1ec3n \u201cnguy\u00ean th\u1ee7y\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u0169ng c\u1ea7n l\u01b0u \u00fd r\u1eb1ng v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3 ch\u01b0a c\u00f3 ch\u1eef vi\u1ebft \u0111\u1ec3 ghi l\u1ea1i kinh \u0111i\u1ec3n. Ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn kho\u1ea3ng th\u1ebf k\u1ef7 3 tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean th\u00ec ch\u1eef vi\u1ebft m\u1edbi xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf \u1ea4n \u0110\u1ed9. V\u00ec th\u1ebf, l\u1ea7n k\u1ebft t\u1eadp kinh \u0111i\u1ec3n \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n theo ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c truy\u1ec1n kh\u1ea9u. C\u00f3 t\u1ea5t c\u1ea3 l\u00e0 500 v\u1ecb t\u1ef3-kheo tham gia cu\u1ed9c k\u1ebft t\u1eadp n\u00e0y, v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng \u0111\u1eafc qu\u1ea3 v\u1ecb A-la-h\u00e1n. D\u01b0\u1edbi s\u1ef1 ch\u1ee7 tr\u00ec c\u1ee7a ng\u00e0i Ca-di\u1ebfp, \u0111\u1ea1i h\u1ed9i \u0111\u00e3 c\u00f4ng c\u1eed ng\u00e0i A-nan l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc l\u1ea1i c\u00e1c kinh \u0111i\u1ec3n m\u00e0 \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u00e3 thuy\u1ebft d\u1ea1y, v\u00e0 ng\u00e0i \u01afu-ba-ly l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc l\u1ea1i c\u00e1c gi\u1edbi lu\u1eadt m\u00e0 \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u00e3 ch\u1ebf \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau khi ng\u00e0i A-nan \u0111\u1ecdc l\u1ea1i cho t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1ecb t\u1ef3-kheo c\u00f3 m\u1eb7t nghe m\u1ed9t b\u1ea3n kinh hay m\u1ed9t b\u00e0i k\u1ec7 m\u00e0 ch\u00ednh ng\u00e0i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nghe t\u1eeb kim kh\u1ea9u \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt, t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tham gia cu\u1ed9c k\u1ebft t\u1eadp c\u00f9ng v\u1eadn d\u1ee5ng tr\u00ed nh\u1edb c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 nh\u1edb l\u1ea1i v\u00e0 x\u00e1c nh\u1eadn ho\u1eb7c g\u00f3p \u00fd \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh, s\u1eeda ch\u1eefa nh\u1eefng g\u00ec ng\u00e0i A-nan v\u1eeba nh\u1eafc l\u1ea1i. C\u1ee9 nh\u01b0 v\u1eady, c\u00e1c v\u1ecb tu\u1ea7n t\u1ef1 nh\u1eafc l\u1ea1i t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u00e3 truy\u1ec1n d\u1ea1y. Sau khi t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t v\u1ec1 n\u1ed9i dung nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc l\u1ea1i, h\u1ecd \u0111\u1ed3ng thanh t\u1ee5ng \u0111\u1ecdc l\u1ea1i t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec3 ghi s\u00e2u th\u00eam v\u00e0o tr\u00ed nh\u1edb c\u1ee7a m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi. Sau \u0111\u00f3, ch\u00ednh nh\u1eefng th\u00e0nh vi\u00ean n\u00e0y l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c truy\u1ec1n d\u1ea1y nh\u1eefng gi\u00e1o l\u00fd \u1ea5y ra kh\u1eafp n\u01a1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lu\u1eadt t\u1ea1ng c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft t\u1eadp theo c\u00e1ch th\u1eadn tr\u1ecdng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 tr\u00ean, v\u1edbi s\u1ef1 nh\u1eafc l\u1ea1i c\u1ee7a ng\u00e0i \u01afu-ba-ly v\u00e0 s\u1ef1 x\u00e1c nh\u1eadn c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. C\u00f3 l\u1ebd v\u00ec t\u00ednh ch\u1ea5t c\u00f4 \u0111\u1ecdng v\u00e0 g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi \u0111\u1eddi s\u1ed1ng h\u1eb1ng ng\u00e0y c\u1ee7a t\u0103ng s\u0129 c\u0169ng nh\u01b0 v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng l\u1edbn l\u1eafm so v\u1edbi ph\u1ea7n Kinh t\u1ea1ng, n\u00ean vi\u1ec7c k\u1ebft t\u1eadp Lu\u1eadt t\u1ea1ng kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i v\u1ea5n \u0111\u1ec1 g\u00ec v\u1ec1 sau. C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u tin r\u1eb1ng ngay t\u1eeb khi ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p th\u00e0nh v\u0103n b\u1ea3n, kho\u1ea3ng th\u1ebf k\u1ef7 4 tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean, Lu\u1eadt t\u1ea1ng \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u1ee9c \u1ed5n \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 hi\u1ec7n nay. S\u1ef1 th\u1eadt l\u00e0, trong c\u00e1c th\u1eddi k\u1ef3 v\u1ec1 sau khi c\u00f3 s\u1ef1 ph\u00e2n chia c\u00e1c b\u1ed9 ph\u00e1i trong Ph\u1eadt gi\u00e1o th\u00ec Lu\u1eadt t\u1ea1ng v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i kh\u00e1c nhau t\u00f4n tr\u1ecdng v\u00e0 v\u00e2ng gi\u1eef nh\u01b0 nhau, h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 nhi\u1ec1u kh\u00e1c bi\u1ec7t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u01b0ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi Kinh t\u1ea1ng th\u00ec v\u1ea5n \u0111\u1ec1 kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u01a1n gi\u1ea3n nh\u01b0 th\u1ebf. Ngay trong th\u1eddi gian di\u1ec5n ra cu\u1ed9c k\u1ebft t\u1eadp l\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t, \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng d\u1ea5u hi\u1ec7u cho th\u1ea5y c\u00f3 s\u1ef1 b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng trong T\u0103ng \u0111o\u00e0n. Con s\u1ed1 \u0111\u1ea1i t\u1ef3-kheo v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn trong h\u1ea7u h\u1ebft kinh \u0111i\u1ec3n l\u00e0 1.250 v\u1ecb, v\u00e0 c\u00f3 nhi\u1ec1u l\u00fd do \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta tin r\u1eb1ng con s\u1ed1 th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 l\u1edbn h\u01a1n n\u1eefa. V\u00ec th\u1ebf, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c v\u1ecb tham gia k\u1ebft t\u1eadp ch\u1ec9 mang t\u00ednh \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u, v\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1eafc r\u1eb1ng c\u00e1c v\u1ecb c\u00f2n l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t \u00fd ki\u1ebfn v\u1edbi h\u1ed9i ngh\u1ecb hay kh\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 th\u1eadt l\u00e0 ng\u00e0i Ca-di\u1ebfp tuy \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 v\u1ecb tu h\u1ea1nh \u0110\u1ea7u-\u0111\u00e0 \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t, nh\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 ch\u01b0a t\u1eebng thay th\u1ebf \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt l\u00e3nh \u0111\u1ea1o T\u0103ng \u0111o\u00e0n hay thuy\u1ebft gi\u1ea3ng gi\u00e1o ph\u00e1p. Ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c danh x\u01b0ng Thuy\u1ebft ph\u00e1p \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t l\u00e0 ng\u00e0i Ph\u00fa-l\u00e2u-na (Pur\u1e47a) l\u1ea1i v\u1eafng m\u1eb7t trong cu\u1ed9c k\u1ebft t\u1eadp n\u00e0y. Ngo\u00e0i ra, c\u00f3 hai v\u1ecb \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec7 t\u1eed tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 t\u1eebng thay m\u1eb7t \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt l\u00e3nh \u0111\u1ea1o T\u0103ng \u0111o\u00e0n trong m\u1ed9t s\u1ed1 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p, c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt ch\u00ednh th\u1ee9c giao ph\u00f3 vi\u1ec7c thay Ph\u1eadt thuy\u1ebft gi\u00e1o. \u0110\u00f3 l\u00e0 hai v\u1ecb X\u00e1-l\u1ee3i-ph\u1ea5t v\u00e0 M\u1ee5c-ki\u1ec1n-li\u00ean. Nh\u01b0ng th\u1eadt kh\u00f4ng may l\u00e0 c\u1ea3 hai v\u1ecb \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 vi\u00ean t\u1ecbch tr\u01b0\u1edbc c\u1ea3 khi \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt nh\u1eadp di\u1ec7t. V\u00ec th\u1ebf, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng th\u00e0nh vi\u00ean quan tr\u1ecdng n\u1ed5i b\u1eadt nh\u1ea5t trong cu\u1ed9c k\u1ebft t\u1eadp kinh \u0111i\u1ec3n \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u00e0y ch\u1ec9 duy nh\u1ea5t c\u00f3 ng\u00e0i A-nan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u01b0ng c\u00f3 m\u1ed9t chi ti\u1ebft m\u00e0 ch\u00fang ta c\u1ea7n l\u01b0u \u00fd l\u00e0 ng\u00e0i A-nan v\u1eabn ch\u01b0a ch\u1ee9ng \u0111\u1eafc qu\u1ea3 v\u1ecb A-la-h\u00e1n v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m s\u1eafp di\u1ec5n ra cu\u1ed9c k\u1ebft t\u1eadp. V\u1edbi s\u1ef1 n\u1ed7 l\u1ef1c tu t\u1eadp trong \u0111\u00eam cu\u1ed1i c\u00f9ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, ng\u00e0i m\u1edbi ch\u1ee9ng \u0111\u1eafc qu\u1ea3 A-la-h\u00e1n v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0i Ca-di\u1ebfp ch\u1ea5p nh\u1eadn cho tham gia cu\u1ed9c k\u1ebft t\u1eadp. M\u1eb7c d\u00f9 c\u00f3 m\u1ed9t tr\u00ed nh\u1edb ki\u1ec7t xu\u1ea5t v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ec1 c\u1eadn b\u00ean \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt nhi\u1ec1u nh\u1ea5t so v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed kh\u00e1c, nh\u01b0ng k\u1ebft qu\u1ea3 tu t\u1eadp c\u1ee7a ng\u00e0i nh\u01b0 th\u1ebf kh\u00f4ng ch\u1eafc l\u00e0 \u0111\u00e3 t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 tin t\u01b0\u1edfng tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i n\u01a1i t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi trong T\u0103ng \u0111o\u00e0n. V\u00e0 vi\u1ec7c c\u00f3 nh\u1eefng b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng n\u00e0o \u0111\u00f3 n\u01a1i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng tham gia k\u1ebft t\u1eadp c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng ng\u1ea1c nhi\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110i\u1ec1u r\u1ea5t kh\u00f3 hi\u1ec3u l\u00e0 v\u00ec sao l\u1ea1i c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 tri\u1ec7u t\u1eadp ch\u1ec9 500 v\u1ecb t\u1ef3-kheo trong cu\u1ed9c k\u1ebft t\u1eadp kinh \u0111i\u1ec3n n\u00e0y m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 to\u00e0n th\u1ec3 T\u0103ng \u0111o\u00e0n? \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi tinh th\u1ea7n gi\u00e1o h\u00f3a c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt khi c\u00f2n t\u1ea1i th\u1ebf. Ch\u00fang ta \u0111\u1ec1u bi\u1ebft l\u00e0 trong su\u1ed1t g\u1ea7n n\u0103m m\u01b0\u01a1i n\u0103m ho\u1eb1ng h\u00f3a, \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt ch\u01b0a t\u1eebng t\u1ea1o ra b\u1ea5t c\u1ee9 m\u1ed9t s\u1ef1 ph\u00e2n chia n\u00e0o trong T\u0103ng \u0111o\u00e0n theo c\u00e1ch n\u00e0y. Ch\u1ec9 c\u00f3 s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t gi\u1eefa nh\u1eefng \u0111\u1ec7 t\u1eed tu t\u1eadp c\u00f3 nhi\u1ec1u kinh nghi\u1ec7m ho\u1eb7c tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 tu ch\u1ee9ng cao h\u01a1n \u0111\u01b0\u1ee3c giao cho nhi\u1ec7m v\u1ee5 d\u1eabn d\u1eaft nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n non k\u00e9m, ch\u1ee9 kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t m\u1ed9t t\u1ea7ng l\u1edbp tr\u01b0\u1edfng l\u00e3o hay c\u1ea5p tr\u00ean trong T\u0103ng \u0111o\u00e0n. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u1ef3-kheo \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i x\u1eed b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng nh\u01b0 nhau, v\u00e0 tinh th\u1ea7n n\u00e0y v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn trong gi\u00e1o ph\u00e1p L\u1ee5c h\u00f2a k\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong r\u1ea5t nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u00f3 nh\u1eefng bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng quan tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi T\u0103ng \u0111o\u00e0n, \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt c\u0169ng ch\u01b0a bao gi\u1edd tri\u1ec7u t\u1eadp ri\u00eang m\u1ed9t s\u1ed1 v\u1ecb t\u1ef3-kheo n\u00e0o \u0111\u00f3 m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb kh\u00e1c. Su\u1ed1t nh\u1eefng n\u0103m ho\u1eb1ng h\u00f3a, ng\u00e0i lu\u00f4n xu\u1ea5t hi\u1ec7n gi\u1eefa to\u00e0n th\u1ec3 \u0111\u1ea1i ch\u00fang bao g\u1ed3m c\u1ea3 hai gi\u1edbi xu\u1ea5t gia v\u00e0 t\u1ea1i gia. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t mang t\u00ednh \u0111\u1ed9t ph\u00e1 trong x\u00e3 h\u1ed9i \u1ea4n \u0110\u1ed9 th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd, b\u1edfi v\u00ec t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00e1c \u0111\u1ec1u c\u00f3 s\u1ef1 ph\u00e2n chia th\u00e0nh nh\u1eefng t\u1ea7ng l\u1edbp cao th\u1ea5p kh\u00e1c nhau trong gi\u1edbi tu s\u0129 c\u1ee7a h\u1ecd, nh\u01b0ng T\u0103ng \u0111o\u00e0n Ph\u1eadt gi\u00e1o th\u00ec kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 vi\u1ec7c n\u00e0y. V\u00ec th\u1ebf, vi\u1ec7c tri\u1ec7u t\u1eadp ri\u00eang m\u1ed9t h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng g\u1ed3m 500 v\u1ecb ngay sau khi \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt nh\u1eadp di\u1ec7t l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 r\u1ea5t kh\u00f3 hi\u1ec3u.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e0ng kh\u00f3 hi\u1ec3u h\u01a1n n\u1eefa khi m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a \u0111\u1ea1i h\u1ed9i n\u00e0y l\u00e0 nh\u1eb1m nh\u1eafc l\u1ea1i nh\u1eefng gi\u00e1o ph\u00e1p m\u00e0 \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u00e3 gi\u1ea3ng d\u1ea1y. V\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1ecb t\u1ef3-kheo trong T\u0103ng \u0111o\u00e0n \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u00edt nhi\u1ec1u \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ef1c ti\u1ebfp nghe Ph\u1eadt thuy\u1ebft ph\u00e1p. N\u1ebfu to\u00e0n th\u1ec3 T\u0103ng \u0111o\u00e0n \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00eau g\u1ecdi tham gia v\u00e0o cu\u1ed9c k\u1ebft t\u1eadp n\u00e0y, \u00edt nh\u1ea5t ch\u00fang ta c\u0169ng th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 s\u1ebd c\u00f3 hai \u0111i\u1ec1u l\u1ee3i \u00edch. Th\u1ee9 nh\u1ea5t, cho d\u00f9 quy\u1ec1n x\u00e1c nh\u1eadn v\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1eabn thu\u1ed9c v\u1ec1 c\u00e1c v\u1ecb t\u00f4n t\u00fac c\u00f3 nhi\u1ec1u uy t\u00edn nh\u1ea5t trong \u0111\u1ea1i h\u1ed9i, nh\u01b0ng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe Ph\u1eadt thuy\u1ebft ph\u00e1p c\u0169ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p theo tr\u00ed nh\u1edb v\u1ec1 nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u01b0\u1ee3c nghe t\u1eeb kim kh\u1ea9u Ph\u1eadt. Th\u1ee9 hai, b\u1ea3n th\u00e2n m\u1ed7i v\u1ecb trong T\u0103ng \u0111o\u00e0n c\u0169ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t c\u01a1 h\u1ed9i qu\u00fd gi\u00e1 \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eafng nghe l\u1ea7n n\u1eefa nh\u1eefng l\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y Ph\u1eadt \u0111\u00e3 d\u1ea1y, v\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady s\u1ebd gi\u00fap \u00edch r\u1ea5t nhi\u1ec1u cho vi\u1ec7c ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u01b0u truy\u1ec1n gi\u00e1o ph\u00e1p. Nh\u01b0 v\u1eady, vi\u1ec7c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ed5 ch\u1ee9c cu\u1ed9c k\u1ebft t\u1eadp kinh \u0111i\u1ec3n l\u1ea7n n\u00e0y ch\u1ec9 gi\u1edbi h\u1ea1n trong s\u1ed1 500 v\u1ecb qu\u1ea3 th\u1eadt l\u00e0 kh\u00f3 hi\u1ec3u!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t chi ti\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn sau khi cu\u1ed9c k\u1ebft t\u1eadp \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u00e0y k\u1ebft th\u00fac l\u00e0 ng\u00e0i Ph\u00fa-l\u00e2u-na khi \u1ea5y m\u1edbi t\u00ecm \u0111\u1ebfn. Ch\u00fang ta kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0 v\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 ng\u00e0i \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn m\u1eddi v\u00e0o h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng k\u1ebft t\u1eadp hay ch\u1ec9 v\u00ec ng\u00e0i \u0111ang thuy\u1ebft gi\u00e1o \u1edf r\u1ea5t xa kh\u00f4ng v\u1ec1 k\u1ecbp. Tuy nhi\u00ean, khi \u0111\u01b0\u1ee3c nghe k\u1ec3 l\u1ea1i v\u1ec1 cu\u1ed9c k\u1ebft t\u1eadp kinh \u0111i\u1ec3n, ng\u00e0i \u0111\u00e3 n\u00f3i: \u201cM\u1eb7c d\u00f9 c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1ef1 nh\u1eafc l\u1ea1i nh\u1eefng l\u1eddi Ph\u1eadt d\u1ea1y, nh\u01b0ng t\u00f4i s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c gi\u00e1o h\u00f3a b\u1eb1ng ch\u00ednh nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nghe t\u1eeb \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 v\u1eafng m\u1eb7t c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec7 t\u1eed quan tr\u1ecdng nh\u01b0 Ph\u00fa-l\u00e2u-na c\u0169ng nh\u01b0 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng gi\u1edbi h\u1ea1n c\u00e1c v\u1ecb t\u1ef3-kheo tham gia k\u1ebft t\u1eadp cho th\u1ea5y l\u00e0 \u0111\u00e3 c\u00f3 d\u1ea5u hi\u1ec7u b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng. M\u1eb7c d\u00f9 kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ea5t c\u1ee9 \u00fd ki\u1ebfn n\u00e0o ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i cu\u1ed9c k\u1ebft t\u1eadp kinh \u0111i\u1ec3n n\u00e0y, nh\u01b0ng quan \u0111i\u1ec3m \u201cs\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c gi\u00e1o h\u00f3a b\u1eb1ng ch\u00ednh nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nghe t\u1eeb \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt\u201d r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 c\u1ee7a ri\u00eang ng\u00e0i Ph\u00fa-l\u00e2u-na m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 c\u1ee7a nhi\u1ec1u v\u1ecb t\u1ef3-kheo kh\u00e1c \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi. V\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u00e0 ch\u00fang ta c\u1ea7n l\u01b0u \u00fd \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 cho th\u1ea5y nh\u1eefng kinh \u0111i\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft t\u1eadp l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng ch\u01b0a ph\u1ea3i l\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u00e3 t\u1eebng truy\u1ec1n d\u1ea1y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u01b0 t\u01b0\u1edfng \u0110\u1ea1i th\u1eeba c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 n\u1eb1m trong s\u1ed1 nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c \u201cti\u1ebfp t\u1ee5c gi\u00e1o h\u00f3a\u201d m\u00e0 kh\u00f4ng thu\u1ed9c v\u1ec1 s\u1ed1 kinh \u0111i\u1ec3n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft t\u1eadp. V\u00e0 v\u00ec ch\u01b0a c\u00f3 h\u00ecnh th\u1ee9c ghi ch\u00e9p b\u1eb1ng v\u0103n b\u1ea3n, n\u00ean ngay c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft t\u1eadp hay kh\u00f4ng c\u00f3 trong cu\u1ed9c k\u1ebft t\u1eadp \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u00e0y th\u00ec c\u0169ng ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00e1c nhau. T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u b\u1eaft bu\u1ed9c ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3ng d\u1ea1y v\u00e0 l\u01b0u truy\u1ec1n qua tr\u00ed nh\u1edb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng ph\u00e2n t\u00edch nh\u01b0 tr\u00ean cho th\u1ea5y c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 h\u1ee3p l\u00fd nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh khi v\u1ecb t\u0103ng \u0110\u1ea1i Thi\u00ean n\u00eau l\u00ean nh\u1eefng b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng v\u1ec1 \u0111\u01b0\u1eddng h\u01b0\u1edbng tu t\u1eadp c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda b\u1ed9. Nh\u1eefng ph\u1ea7n gi\u00e1o l\u00fd kh\u00e1c nhau do \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt truy\u1ec1n d\u1ea1y ch\u1eafc ch\u1eafn \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u truy\u1ec1n m\u1ed9t c\u00e1ch song h\u00e0nh b\u1edfi nh\u1eefng \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng tu t\u1eadp kh\u00e1c nhau, v\u00e0 khi m\u00e0 c\u00e1c t\u0103ng s\u0129 Ti\u1ec3u th\u1eeba t\u1ecf ra kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 n\u0103ng l\u1ef1c \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng nhu c\u1ea7u tu t\u1eadp c\u1ee7a \u0111\u1ea1i \u0111a s\u1ed1 Ph\u1eadt t\u1eed th\u00ec vai tr\u00f2 c\u1ee7a h\u1ecd t\u1ea5t y\u1ebfu ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t l\u1ea1i d\u01b0\u1edbi \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a ch\u00ednh nh\u1eefng l\u1eddi Ph\u1eadt d\u1ea1y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cho \u0111\u1ebfn khi nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng \u0110\u1ea1i th\u1eeba \u0111\u1ee7 ch\u00edn mu\u1ed3i \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n th\u00e0nh nh\u1eefng kinh v\u0103n, v\u00e0o kho\u1ea3ng th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 nh\u1ea5t tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau C\u00f4ng nguy\u00ean, th\u00ec l\u00fd t\u01b0\u1edfng tu t\u1eadp c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n t\u1eeb Th\u00e1nh qu\u1ea3 A-la-h\u00e1n sang \u0111\u1ea1o B\u1ed3 T\u00e1t. Trong khi v\u1ecb ch\u1ee9ng \u0111\u1eafc qu\u1ea3 A-la-h\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u1ee9t s\u1ea1ch m\u1ecdi phi\u1ec1n n\u00e3o, th\u00ec v\u1ecb B\u1ed3 T\u00e1t l\u1ea1i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1t nguy\u1ec7n th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c c\u1ee9u \u0111\u1ed9 ch\u00fang sinh ngay c\u1ea3 khi ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n m\u00ecnh v\u1eabn c\u00f2n \u0111ang ph\u1ea3i ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng m\u1ecdi kh\u1ed5 \u0111au, phi\u1ec1n n\u00e3o. S\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1ec1 l\u00fd t\u01b0\u1edfng tu t\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n \u0111\u1ea1t ng\u00e0y c\u00e0ng r\u00f5 h\u01a1n qua c\u00e1c b\u1ea3n kinh v\u0103n \u0110\u1ea1i th\u1eeba xu\u1ea5t hi\u1ec7n ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng nh\u1eefng kinh v\u0103n \u0110\u1ea1i th\u1eeba ho\u00e0n to\u00e0n do ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi sau tr\u01b0\u1edbc thu\u1eadt v\u00e0 do \u0111\u00f3 vi\u1ec7c g\u00e1n n\u00f3 cho \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang th\u1eadt. Tuy nhi\u00ean, quan \u0111i\u1ec3m n\u00e0y c\u00f3 l\u1ebd c\u0169ng c\u1ea7n c\u00e2n nh\u1eafc l\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ee9 nh\u1ea5t, v\u1ec1 m\u1eb7t l\u1ecbch s\u1eed, c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u tin r\u1eb1ng h\u1ecd ch\u1ec9 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eddi \u0111i\u1ec3m xu\u1ea5t hi\u1ec7n s\u1edbm nh\u1ea5t c\u1ee7a c\u00e1c kinh v\u0103n \u0110\u1ea1i th\u1eeba l\u00e0 v\u00e0o kho\u1ea3ng th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 nh\u1ea5t tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean. Tuy nhi\u00ean, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t c\u1ee9 li\u1ec7u n\u00e0o cho th\u1ea5y l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 c\u00e1c kinh v\u0103n \u0110\u1ea1i th\u1eeba \u0111\u00e3 kh\u00f4ng hi\u1ec7n h\u1eefu d\u01b0\u1edbi h\u00ecnh th\u1ee9c truy\u1ec1n mi\u1ec7ng, nh\u01b0 \u0111\u00e3 t\u1eebng x\u1ea3y ra ngay c\u1ea3 v\u1edbi c\u00e1c kinh \u0111i\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cnguy\u00ean th\u1ee7y\u201d trong th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u1ea7u.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ee9 hai, v\u1ec1 m\u1eb7t gi\u00e1o ngh\u0129a, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n gi\u1ea3ng trong c\u00e1c kinh v\u0103n \u0110\u1ea1i th\u1eeba kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ho\u00e0n to\u00e0n m\u1edbi l\u1ea1, ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft. Nh\u01b0 ch\u00fang ta \u0111\u00e3 ph\u00e2n t\u00edch trong ph\u1ea7n tr\u00ean, th\u1eadt ra th\u00ec nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng \u1ea5y \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1ef1 b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb r\u1ea5t s\u1edbm, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi v\u1edbi c\u00e1c kinh v\u0103n Ti\u1ec3u th\u1eeba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ee9 ba, do \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n l\u1ecbch s\u1eed quy \u0111\u1ecbnh, ngay c\u1ea3 c\u00e1c kinh v\u0103n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cnguy\u00ean th\u1ee7y\u201d c\u0169ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p th\u00e0nh v\u0103n b\u1ea3n nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7 sau khi Ph\u1eadt nh\u1eadp di\u1ec7t, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta nghi ng\u1edd v\u1ec1 t\u00ednh x\u00e1c th\u1eadt c\u1ee7a n\u00f3. T\u00ednh nh\u1ea5t qu\u00e1n v\u00e0 xuy\u00ean su\u1ed1t trong c\u00e1c l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ef1 b\u1ea3o ch\u1ee9ng cho nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p trong kinh \u0111i\u1ec3n, b\u1edfi v\u00ec ngo\u00e0i \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt ra th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 kh\u00f4ng m\u1ed9t t\u00e1c gi\u1ea3 n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 ng\u1ee5y t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u1ed3 s\u1ed9, s\u00e2u xa v\u00e0 nh\u1ea5t qu\u00e1n \u0111\u1ebfn nh\u01b0 th\u1ebf. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0169ng ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u00fang \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c b\u1ea3n kinh v\u0103n \u0110\u1ea1i th\u1eeba. Vi\u1ec7c ghi ch\u00e9p, di\u1ec5n \u0111\u1ea1t l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 nh\u1ea5t tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean tr\u1edf v\u1ec1 sau, nh\u01b0ng vi\u1ec7c s\u00e1ng t\u1ea1o nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, n\u1ed9i dung trong c\u00e1c b\u1ea3n kinh v\u0103n \u0111\u00f3 th\u00ec kh\u00f4ng m\u1ed9t t\u00e1c gi\u1ea3 n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c, tr\u1eeb khi \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ecb Ph\u1eadt!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00ec th\u1ebf ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 tin r\u1eb1ng, cho d\u00f9 c\u00e1c b\u1ea3n kinh v\u0103n \u0110\u1ea1i th\u1eeba ch\u1ec9 xu\u1ea5t hi\u1ec7n s\u1edbm nh\u1ea5t l\u00e0 t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 nh\u1ea5t tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean, nh\u01b0ng gi\u00e1o ph\u00e1p \u0110\u1ea1i th\u1eeba th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt truy\u1ec1n d\u1ea1y. V\u00e0o th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u1ea7u ti\u00ean, gi\u00e1o ph\u00e1p Ti\u1ec3u th\u1eeba t\u1ecf ra ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi h\u01a1n n\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n s\u1edbm h\u01a1n. Tuy nhi\u00ean, m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ec7 t\u1eed v\u1eabn \u00e2m th\u1ea7m tu t\u1eadp v\u00e0 truy\u1ec1n d\u1ea1y gi\u00e1o ph\u00e1p \u0110\u1ea1i th\u1eeba, cho \u0111\u1ebfn khi ni\u1ec1m tin v\u00e0 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n x\u00e3 h\u1ed9i c\u00f3 s\u1ef1 \u0111\u1ed5i kh\u00e1c v\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng \u0110\u1ea1i th\u1eeba tr\u1edf n\u00ean ph\u00f9 h\u1ee3p h\u01a1n v\u1edbi nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi. Khi \u1ea5y h\u1ecd m\u1edbi ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ghi ch\u00e9p, di\u1ec5n \u0111\u1ea1t l\u1ea1i th\u00e0nh c\u00e1c b\u1ea3n kinh v\u0103n. V\u00ec th\u1ebf m\u00e0 kinh \u0111i\u1ec3n \u0110\u1ea1i th\u1eeba l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t ra \u0111\u1eddi. M\u1eb7c d\u00f9 v\u1eady, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ghi ch\u00e9p ch\u1eafc ch\u1eafn \u0111\u00e3 h\u1ebft s\u1ee9c trung th\u00e0nh v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt truy\u1ec1n d\u1ea1y, n\u00ean ch\u00fang ta v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh ch\u1ea5t nh\u1ea5t qu\u00e1n v\u00e0 xuy\u00ean su\u1ed1t trong t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c b\u1ea3n kinh v\u0103n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00e3 \u0111i xa h\u01a1n khi cho r\u1eb1ng v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a l\u1ea7n k\u1ebft t\u1eadp kinh \u0111i\u1ec3n th\u1ee9 nh\u1ea5t, nh\u1eefng v\u1ecb t\u1ef3-kheo kh\u00f4ng t\u00e1n th\u00e0nh \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1ef1 h\u1ed9i h\u1ecdp ri\u00eang v\u00e0 k\u1ebft t\u1eadp kinh \u0111i\u1ec3n theo tr\u00ed nh\u1edb c\u1ee7a h\u1ecd v\u1ec1 nh\u1eefng gi\u00e1o ph\u00e1p \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u00e3 d\u1ea1y. N\u1ebfu qu\u1ea3 th\u1eadt c\u00f3 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3, r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 gi\u00e1o ph\u00e1p \u0110\u1ea1i th\u1eeba \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c v\u1ecb t\u1ef3-kheo n\u00e0y k\u1ebft t\u1eadp v\u00e0 l\u01b0u truy\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u1ea7n k\u1ebft t\u1eadp kinh \u0111i\u1ec3n th\u1ee9 hai \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c v\u1ecb t\u1ef3-kheo thu\u1ed9c Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda b\u1ed9 t\u1ed5 ch\u1ee9c v\u00e0o khi \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1ef1 ph\u00e2n chia v\u1edbi \u0110\u1ea1i ch\u00fang b\u1ed9, v\u1edbi s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a 700 v\u1ecb tr\u01b0\u1edfng l\u00e3o. Ngay sau \u0111\u00f3, t\u1ea1i v\u00f9ng T\u1ef3-x\u00e1-ly (Vaili), qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a v\u1ecb B\u1ed3 T\u00e1t c\u01b0 s\u0129 Duy-ma-c\u1eadt, c\u00e1c v\u1ecb t\u1ef3-kheo theo \u0110\u1ea1i ch\u00fang b\u1ed9 \u0111\u00e3 t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t cu\u1ed9c k\u1ebft t\u1eadp c\u1ee7a ri\u00eang h\u1ecd, v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u00ean \u0111\u1ebfn 10.000 v\u1ecb. Ch\u1ec9 ri\u00eang s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y c\u0169ng cho th\u1ea5y h\u1ecd ho\u00e0n to\u00e0n x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u1edbi t\u00ean g\u1ecdi \u0110\u1ea1i ch\u00fang b\u1ed9. V\u00ec kh\u00f4ng t\u00e1n th\u00e0nh v\u1edbi c\u00e1c v\u1ecb thu\u1ed9c Th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda b\u1ed9, n\u00ean nh\u1eefng kinh \u0111i\u1ec3n m\u00e0 h\u1ecd k\u1ebft t\u1eadp trong l\u1ea7n n\u00e0y r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec sau n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p l\u1ea1i th\u00e0nh c\u00e1c b\u1ea3n kinh \u0110\u1ea1i th\u1eeba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a M\u1eadt t\u00f4ng c\u00f2n mu\u1ed9n m\u00e0ng h\u01a1n c\u1ea3 \u0110\u1ea1i th\u1eeba, v\u00ec th\u1ebf c\u0169ng kh\u00f4ng sao tr\u00e1nh kh\u1ecfi \u00edt nhi\u1ec1u nh\u1eefng s\u1ef1 ho\u00e0i nghi v\u1ec1 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a n\u00f3. Cho \u0111\u1ebfn khi \u0110\u1ea1i th\u1eeba ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ea1nh m\u1ebd v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n b\u00e1 r\u1ed9ng r\u00e3i kh\u1eafp n\u01a1i th\u00ec M\u1eadt t\u00f4ng v\u1eabn ch\u01b0a xu\u1ea5t hi\u1ec7n nh\u01b0 m\u1ed9t t\u00f4ng ph\u00e1i \u0111\u1ed9c l\u1eadp. Nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 s\u01a1 khai c\u1ee7a M\u1eadt t\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y trong Ch\u00e2n ng\u00f4n th\u1eeba kh\u1edfi \u0111\u1ea7u v\u00e0o kho\u1ea3ng th\u1ebf k\u1ef7 4 nh\u01b0ng ch\u1ec9 th\u1ef1c s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0o kho\u1ea3ng \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 6. Ch\u00e2n ng\u00f4n th\u1eeba ti\u1ebfp t\u1ee5c ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u1ea1i \u1ea4n \u0110\u1ed9 v\u1edbi s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 v\u00e0 h\u00ecnh th\u1ee9c th\u1ea7n b\u00ed nh\u01b0 Tan-tra, mu-dra, m\u1ea1n-\u0111\u00e0-la\u2026 Tuy nhi\u00ean, ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn n\u1eeda sau th\u1ebf k\u1ef7 8, v\u1edbi s\u1ef1 ra \u0111\u1eddi c\u1ee7a Kim cang th\u1eeba th\u00ec c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 s\u01a1 khai c\u1ee7a M\u1eadt t\u00f4ng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft h\u1ee3p m\u1ed9t c\u00e1ch c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng v\u00e0 m\u1edf ra m\u1ed9t h\u01b0\u1edbng tu t\u1eadp m\u1edbi trong Ph\u1eadt gi\u00e1o. K\u1ec3 t\u1eeb \u0111\u00f3, m\u1ed9t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn c\u00e1c kinh Tan-tra ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n t\u1ee5ng r\u1ed9ng r\u00e3i h\u01a1n k\u00e8m theo v\u1edbi c\u00e1c ch\u00e2n ng\u00f4n, m\u1eadt ch\u00fa, m\u1ea1n-\u0111\u00e0-la\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1eadt ra, ni\u1ec1m tin v\u00e0o s\u1ef1 huy\u1ec1n di\u1ec7u, v\u00e0o th\u1ea7n th\u00f4ng v\u00e0 s\u1ef1 m\u1ea7u nhi\u1ec7m bao gi\u1edd c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t y\u1ebfu t\u1ed1 n\u1ed9i t\u1ea1i c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o, ngh\u0129a l\u00e0 n\u00f3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf m\u1ecdi t\u00f4ng ph\u00e1i kh\u00e1c nhau c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o. Tuy nhi\u00ean, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eeba nh\u1eadn nh\u01b0 m\u1ed9t k\u1ebft qu\u1ea3 tu t\u1eadp th\u1ef1c t\u1ebf ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u1ee5c ti\u00eau nh\u1eafm \u0111\u1ebfn c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi tu t\u1eadp. Kinh \u0111i\u1ec3n Ti\u1ec3u th\u1eeba th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 nh\u1eafc \u0111\u1ebfn kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1ee9ng \u0111\u1eafc th\u1ea7n th\u00f4ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi tu t\u1eadp. Kinh \u0111i\u1ec3n \u0110\u1ea1i th\u1eeba c\u00f3 ph\u1ea7n ti\u1ebfn xa h\u01a1n khi c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111o\u1ea1n m\u00f4 t\u1ea3 kh\u00e1 chi ti\u1ebft v\u1ec1 nh\u1eefng n\u0103ng l\u1ef1c th\u1ea7n th\u00f4ng c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb B\u1ed3 T\u00e1t. M\u1eb7c d\u00f9 v\u1eady, \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt v\u1eabn th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean nh\u1eafc nh\u1edf, c\u1ea3nh gi\u00e1c c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed r\u1eb1ng th\u1ea7n th\u00f4ng kh\u00f4ng bao gi\u1edd c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 m\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi tu t\u1eadp.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuy nhi\u00ean, khi nh\u1eefng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng tinh th\u1ea7n c\u1ee7a gi\u00e1o ph\u00e1p ng\u00e0y c\u00e0ng y\u1ebfu \u0111i trong ho\u00e0n c\u1ea3nh l\u1ecbch s\u1eed x\u00e3 h\u1ed9i \u1ea4n \u0110\u1ed9 ng\u00e0y c\u00e0ng tr\u1edf n\u00ean b\u1ea5t l\u1ee3i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed b\u00ecnh d\u00e2n d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f3 khuynh h\u01b0\u1edbng tr\u00f4ng c\u1eady v\u00e0o ph\u00e9p m\u1ea7u \u0111\u1ec3 xua tan nh\u1eefng nguy hi\u1ec3m v\u00e0 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ch\u1edf che ph\u00f9 h\u1ed9. T\u1ea5t nhi\u00ean l\u00e0 gi\u1edbi t\u0103ng s\u0129 c\u0169ng kh\u00f4ng kh\u1ecfi quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn nh\u1eefng nhu c\u1ea7u m\u1edbi n\u00e0y, v\u00e0 trong ch\u1eebng m\u1ef1c nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 gi\u00e1o ph\u00e1p gi\u1ea3ng d\u1ea1y, h\u1ecd \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1ef1 l\u01b0u t\u00e2m nh\u1ea5n m\u1ea1nh v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi khuynh h\u01b0\u1edbng m\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong th\u1ef1c t\u1ebf, ngay t\u1eeb kho\u1ea3ng \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 4, r\u1ea5t nhi\u1ec1u lo\u1ea1i th\u1ea7n ch\u00fa Man-tra \u0111\u00e3 th\u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong kinh \u0111i\u1ec3n. Nh\u1eefng th\u1ea7n ch\u00fa n\u00e0y c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u00e0-la-ni, b\u1edfi v\u00ec ch\u00fang c\u00f3 m\u1ee5c \u0111\u00edch h\u1ed9 tr\u00ec hay duy tr\u00ec \u0111\u1eddi s\u1ed1ng t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng. T\u1eeb \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 6, c\u00e1c h\u00ecnh th\u1ee9c huy\u1ec1n b\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eadn d\u1ee5ng, nh\u01b0 c\u00e1c nghi l\u1ec5 c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng h\u00ecnh tr\u00f2n v\u00e0 \u0111\u1ed3 h\u00ecnh huy\u1ec1n b\u00ed. Nh\u1eefng h\u00ecnh th\u1ee9c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng t\u00e2m linh c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00e1p s\u01b0 \u2013 ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c hi\u1ec7n nghi l\u1ec5, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi mang l\u1ea1i cho ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh d\u00e2n nh\u1eefng g\u00ec h\u1ecd mong \u01b0\u1edbc. Ph\u00e9p b\u1eaft \u1ea5n th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 t\u0103ng th\u00eam hi\u1ec7u l\u1ef1c c\u1ee7a nh\u1eefng c\u00e2u th\u1ea7n ch\u00fa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3 c\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng m\u1ea1n-\u0111\u00e0-la, v\u1edbi n\u00e9t \u0111\u1eb9p h\u00e0i h\u00f2a m\u00e0 cho \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn c\u00f2n h\u1ea5p d\u1eabn khi\u1ebfu th\u1ea9m m\u1ef9 c\u1ee7a ch\u00fang ta. Nh\u1eefng v\u00f2ng tr\u00f2n huy\u1ec1n di\u1ec7u n\u00e0y, th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ebd quanh m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m linh thi\u00eang hay thu\u1ea7n khi\u1ebft v\u1ec1 m\u1eb7t nghi l\u1ec5, d\u0129 nhi\u00ean l\u00e0 c\u0169ng c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c r\u1ea5t xa x\u01b0a nh\u01b0 c\u00e1c ph\u00e9p m\u1ea7u t\u1eeb th\u1eddi ti\u1ec1n s\u1eed. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1ch s\u1eafp x\u1ebfp k\u1ef3 l\u1ea1 c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o trong c\u00e1c m\u1ea1n-\u0111\u00e0-la n\u00e0y d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n \u1edf v\u00f9ng Trung \u00c1. C\u00e1c m\u1ea1n-\u0111\u00e0-la di\u1ec5n t\u1ea3 nh\u1eefng s\u1ee9c m\u1ea1nh t\u00e2m linh v\u00e0 s\u1ee9c m\u1ea1nh v\u0169 tr\u1ee5 d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c huy\u1ec1n b\u00ed hay \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n h\u00f3a, th\u1ec3 hi\u1ec7n nh\u1eefng s\u1ee9c m\u1ea1nh \u1ea5y th\u00f4ng qua h\u00ecnh \u1ea3nh c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n, \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y b\u1eb1ng h\u00ecnh d\u1ea1ng c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c, ho\u1eb7c b\u1eb1ng nh\u1eefng k\u00fd t\u1ef1 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng g\u00e2y ra s\u1ef1 li\u00ean t\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n v\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec t\u1ea1o th\u00e0nh t\u00ednh ch\u1ea5t huy\u1ec1n b\u00ed c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn hi\u1ec3u m\u1ed9t c\u00e1ch th\u00edch h\u1ee3p s\u1ebd cho ph\u00e9p ch\u00fang ta di\u1ec5n \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng n\u1ed7i lo s\u1ee3 s\u00e2u th\u1eb3m trong t\u00e2m h\u1ed3n, nh\u1eefng rung \u0111\u1ed9ng t\u1eeb thu\u1edf s\u01a1 khai v\u00e0 nh\u1eefng c\u1ea3m x\u00fac t\u1eeb xa x\u01b0a. Th\u00f4ng qua ch\u00fang, ta c\u00f3 th\u1ec3 li\u00ean k\u1ebft, kh\u1ed1ng ch\u1ebf v\u00e0 l\u00e0m tan bi\u1ebfn \u0111i nh\u1eefng s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5, t\u1ea1o ra \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ch\u00e1n gh\u00e9t \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u gi\u1ea3 t\u1ea1o c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi lu\u00e2n h\u1ed3i, v\u00e0 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t v\u1edbi \u00e1nh s\u00e1ng t\u00e2m th\u1ee9c duy nh\u1ea5t v\u00e0 tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng m\u1ea1n-\u0111\u00e0-la l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a nh\u1eefng \u0111\u1ed3 h\u00ecnh v\u0169 tr\u1ee5 xa x\u01b0a, \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 ti\u1ebfn tr\u00ecnh thi\u1ebft y\u1ebfu ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u1eeb m\u1ed9t nguy\u00ean t\u1eafc c\u1ed1t y\u1ebfu v\u00e0 xoay quanh m\u1ed9t tr\u1ee5c trung t\u00e2m l\u00e0 n\u00fai Tu-di.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng \u0111\u1ed3 h\u00ecnh nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng nh\u1eefng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i t\u1ea1o trong c\u00e1c m\u1ea1n-\u0111\u00e0-la, m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 \u1edf nh\u1eefng lo\u1ea1i b\u00ecnh d\u00f9ng trong nghi l\u1ec5, \u1edf nh\u1eefng cung \u0111i\u1ec7n ho\u00e0ng gia, \u1edf c\u00e1c b\u1ea3o th\u00e1p v\u00e0 \u0111\u1ec1n th\u1edd. Nh\u1edd s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng gi\u1eefa v\u0169 tr\u1ee5 r\u1ed9ng l\u1edbn v\u00e0 ti\u1ec3u v\u0169 tr\u1ee5 trong con ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 m\u00f4 h\u00ecnh c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i hi\u1ec7n trong m\u1ed7i c\u00e1 nh\u00e2n, v\u1edbi t\u00e2m th\u1ee9c c\u0169ng nh\u01b0 x\u00e1c th\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t m\u1ea1n-\u0111\u00e0-la, l\u00e0 b\u1ed1i c\u1ea3nh c\u1ee7a s\u1ef1 t\u00ecm c\u1ea7u gi\u00e1c ng\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u1ea5u tr\u00fac, s\u1ef1 thi\u1ebft k\u1ebf nh\u1eefng m\u1ea1n-\u0111\u00e0-la, v\u00e0 s\u1ef1 li\u00ean t\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn c\u00e1c th\u1ea7n linh \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ed1ng ch\u1ebf m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ef1 nhi\u00ean b\u1edfi nh\u1eefng quy t\u1eafc nghi\u00eam ng\u1eb7t v\u00e0 nghi th\u1ee9c h\u00e0nh l\u1ec5 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh r\u00f5.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 b\u1ed9c ph\u00e1t s\u00e1ng t\u1ea1o c\u1ee7a nh\u1eefng Tan-tra \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u00e3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1ed9t s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n r\u1ed1i lo\u1ea1n c\u1ee7a v\u00f4 s\u1ed1 nh\u1eefng gi\u1ea3 thuy\u1ebft v\u1ec1 c\u00e1c s\u1ee9c m\u1ea1nh v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 t\u00e2m linh, v\u00e0 ch\u00ednh Kim cang th\u1eeba l\u00e0 b\u1ed9 ph\u00e1i \u0111\u00e3 \u00e1p \u0111\u1eb7t tr\u1eadt t\u1ef1 s\u1eafp x\u1ebfp cho kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng kh\u1ed5ng l\u1ed3 nh\u1eefng truy\u1ec1n th\u1ed1ng m\u1edbi h\u00ecnh th\u00e0nh \u0111\u00f3. B\u1ed9 ph\u00e1i n\u00e0y ch\u1ea5p nh\u1eadn vi\u1ec7c ph\u00e2n chia t\u1ea5t c\u1ea3 s\u1ee9c m\u1ea1nh v\u0169 tr\u1ee5 th\u00e0nh n\u0103m ph\u1ea7n, m\u1ed7i ph\u1ea7n thu\u1ed9c v\u1ec1 m\u1ed9t trong 5 \u0111\u1ee9c Nh\u01b0 Lai. \u0110\u00f3 l\u00e0 c\u00e1c v\u1ecb \u0110\u1ea1i Nh\u1eadt Nh\u01b0 Lai, A-s\u00fac-b\u1ec7 Nh\u01b0 Lai, B\u1ea3o Sinh Nh\u01b0 Lai, A-di-\u0111\u00e0 Nh\u01b0 Lai v\u00e0 B\u1ea5t Kh\u00f4ng Th\u00e0nh T\u1ef1u Nh\u01b0 Lai.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ti\u1ebfp theo \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng ph\u1ee9c t\u1ea1p v\u00e0 r\u1ea5t chi ti\u1ebft c\u1ee7a nh\u1eefng m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan huy\u1ec1n b\u00ed, s\u1ef1 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh, bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i v\u00e0 chuy\u1ec3n h\u00f3a, li\u00ean k\u1ebft t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng s\u1ee9c m\u1ea1nh v\u00e0 s\u1ef1 ki\u1ec7n trong v\u0169 tr\u1ee5 v\u1edbi 5 ph\u1ea7n n\u00e0y. Th\u00e2n th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t xem nh\u01b0 m\u1ed9t ti\u1ec3u v\u0169 tr\u1ee5, l\u00e0 bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a to\u00e0n th\u1ec3 v\u0169 tr\u1ee5, v\u00e0 l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 nh\u1eadn th\u1ee9c ch\u00e2n l\u00fd, ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 nh\u1edd v\u00e0o nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111\u00e3 h\u00ecnh th\u00e0nh n\u00ean m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a m\u00f4n Du-gi\u00e0 Hatha ng\u00e0y nay \u1edf \u1ea4n \u0110\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c nghe n\u00f3i nhi\u1ec1u v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng gi\u1eefa nh\u1eefng g\u00ec nh\u00ecn th\u1ea5y, nghe bi\u1ebft v\u00e0 s\u1edd m\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ph\u00e1p m\u00f4n tu t\u1eadp \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1eb1m h\u1ee3p nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a t\u00e2m \u00fd, l\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 th\u00e2n th\u1ec3 (th\u00e2n, kh\u1ea9u, \u00fd), h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn m\u1ee5c \u0111\u00edch nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea1ng th\u00e1i r\u1ed1t r\u00e1o c\u1ee7a s\u1ef1 ho\u00e0n t\u1ea5t, hay ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ef1 gi\u00e1c ng\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kim cang th\u1eeba khi \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t \u201cph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c s\u1ed1ng gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi tu s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed7i m\u1ed9t ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a th\u00e2n, kh\u1ea9u v\u00e0 \u00fd \u0111\u1ec1u nh\u01b0 l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n gi\u00fap cho s\u1ef1 ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn gi\u00e1c ng\u1ed9\u201d, v\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady th\u1eadt \u0111\u00e1ng ng\u1ea1c nhi\u00ean l\u00e0 r\u1ea5t g\u1ea7n g\u0169i v\u1edbi Thi\u1ec1n t\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuy nhi\u00ean, \u00fd ngh\u0129a ch\u00e2n th\u1eadt c\u1ee7a Kim cang th\u1eeba kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng d\u1ec5 d\u00e0ng nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u1edfi v\u00ec \u1edf \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 h\u00ecnh th\u00e0nh m\u1ed9t th\u00f4ng l\u1ec7 l\u00e0, \u0111\u01b0a c\u00e1i cao nh\u1ea5t v\u00e0o trong h\u00ecnh th\u1ee9c th\u1ea5p nh\u1ea5t, l\u00e0m cho c\u00e1i linh thi\u00eang nh\u1ea5t tr\u1edf th\u00e0nh t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng nh\u1ea5t, c\u00e1i si\u00eau vi\u1ec7t nh\u1ea5t tr\u1edf th\u00e0nh tr\u1ea7n t\u1ee5c nh\u1ea5t, v\u00e0 tri th\u1ee9c ch\u00e2n ch\u00e1nh nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c che gi\u1ea5u b\u1edfi nh\u1eefng ngh\u1ecbch l\u00fd k\u1ef3 l\u1ea1 nh\u1ea5t. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1ed1i tr\u1ecb c\u00f3 d\u1ee5ng t\u00e2m v\u1edbi s\u1ef1 tri th\u1ee9c h\u00f3a qu\u00e1 \u0111\u1ed9 c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u00f3. Vi\u1ec7c d\u00f9ng \u0111\u1ebfn r\u1ea5t nhi\u1ec1u h\u00ecnh \u1ea3nh g\u1ee3i d\u1ee5c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u00f3 d\u1ee5ng \u00fd \u0111\u00e1nh th\u1ee9c th\u00e1i \u0111\u1ed9 nghi\u00eam kh\u1eafc qu\u00e1 \u0111\u00e1ng c\u1ee7a t\u0103ng s\u0129 \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ecdi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u00ednh d\u1ee5c. S\u1ef1 gi\u00e1c ng\u1ed9, k\u1ebft qu\u1ea3 s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p gi\u1eefa tr\u00ed hu\u1ec7 v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n thi\u1ec7n x\u1ea3o, \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y b\u1eb1ng s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t nam v\u00e0 n\u1eef trong kho\u00e1i c\u1ea3m t\u00ecnh d\u1ee5c. S\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t c\u1ea3 hai trong tr\u1ea1ng th\u00e1i gi\u00e1c ng\u1ed9 l\u00e0 ni\u1ec1m h\u1ea1nh ph\u00fac kh\u00f4ng th\u1ec3 di\u1ec5n \u0111\u1ea1t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u01b0\u1edbi tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i Pla, nh\u1eefng trung t\u00e2m m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp \u1edf mi\u1ec1n \u0110\u00f4ng \u1ea4n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 Vikramasila v\u00e0 Odantapuri. Nh\u1eefng trung t\u00e2m n\u00e0y, c\u00f9ng v\u1edbi Jaggadala v\u00e0 Somarupa l\u00e0 nh\u1eefng trung t\u00e2m \u0111i\u1ec3m m\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 v\u0103n h\u00f3a Ph\u1eadt gi\u00e1o lan t\u1ecfa ra kh\u1eafp ch\u00e2u \u00c1 trong su\u1ed1t t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 9 \u0111\u1ebfn th\u1ebf k\u1ef7 12.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ee9c ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a b\u1ed9 m\u00f4n Tantra t\u1ea1i \u1ea4n \u0110\u1ed9 thi\u00ean v\u1ec1 t\u00e2m l\u1ef1c x\u1ea3y ra \u0111\u1ed3ng th\u1eddi v\u1edbi m\u1ed1i \u0111e do\u1ea1 h\u1ee7y di\u1ec7t ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1edbn \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi t\u00e2y b\u1eafc \u1ea4n \u0110\u1ed9. Ngay t\u1eeb \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 8, khi th\u1ebf l\u1ef1c h\u00f9ng m\u1ea1nh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u1ea2 R\u1eadp tr\u1ea3i d\u00e0i t\u1eeb Morocco \u0111\u1ebfn x\u1ee9 Sindh (Pakistan) th\u00ec t\u1ea1i \u1ea4n \u0110\u1ed9, ph\u1ea7n l\u1edbn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf v\u1ecb \u0111\u1ebf qu\u1ed1c vinh quang Gupta l\u1ea1i b\u1eadn r\u1ed9n v\u1edbi cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh huynh \u0111\u1ec7 t\u01b0\u01a1ng t\u00e0n, v\u00e0 n\u1ec1n v\u0103n ho\u00e1 \u1ea4n \u0110\u1ed9 b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111i v\u00e0o th\u1eddi k\u1ef3 suy s\u1ee5p.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cho \u0111\u1ebfn khi qu\u00e2n H\u1ed3i ti\u1ebfn h\u00e0nh cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh \u1edf Trung \u00c1 th\u00ec ph\u00e1p m\u00f4n Tantra c\u00e0ng ti\u1ebfp t\u1ee5c gia t\u0103ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng m\u1ea1nh m\u1ebd, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 \u1edf Oddiyana thu\u1ed9c khu v\u1ef1c ranh gi\u1edbi \u0111\u00f4ng b\u1eafc \u1ea4n \u0110\u1ed9. T\u1ea1i \u0111\u00e2y, tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i Ph\u1eadt gi\u00e1o Pla \u0111ang th\u1eddi c\u1ef1c th\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u1ea7n 4 th\u1ebf k\u1ef7 tr\u00f4i qua \u2013 k\u1ec3 t\u1eeb gi\u1eefa n\u0103m 711, khi x\u1ee9 Sindh b\u1ecb x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, cho \u0111\u1ebfn th\u1ebf k\u1ef7 12 \u2013 gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt Th\u00edch-ca d\u1ea7n d\u1ea7n suy y\u1ebfu do \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a chi\u1ebfn tranh v\u00e0 s\u1ef1 h\u1ed7n lo\u1ea1n trong x\u00e3 h\u1ed9i. May thay, trong su\u1ed1t th\u1eddi k\u1ef3 n\u00e0y, c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ea1o s\u01b0 T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u00e3 k\u1ecbp th\u1eddi n\u1eafm b\u1eaft tinh tu\u00fd c\u1ee7a c\u00e1c Tantra Ph\u1eadt gi\u00e1o, v\u00e0 c\u00e1c kinh \u0111i\u1ec3n M\u1eadt t\u00f4ng ch\u00ednh y\u1ebfu \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch sang ti\u1ebfng T\u00e2y T\u1ea1ng, nh\u1edd v\u1eady \u0111\u00e3 tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1ea5t truy\u1ec1n khi c\u00e1c \u0111\u1ea1i tu vi\u1ec7n v\u00e0 th\u01b0 vi\u1ec7n c\u1ee7a \u1ea4n \u0110\u1ed9 b\u1ecb \u0111\u1ed1t ph\u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi th\u1ee7 ph\u1ee7 Java tr\u1edf th\u00e0nh thu\u1ed9c \u0111\u1ecba th\u00ec \u0111\u1ed3ng th\u1eddi m\u1ed9t \u0111\u1ea1i tu vi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng \u1edf Borobohur. M\u1eb7c d\u00f9 nh\u1eefng th\u00e0nh qu\u1ea3 ngh\u1ec7 thu\u1eadt \u1edf qu\u00ea nh\u00e0 b\u1ecb qu\u00e2n H\u1ed3i h\u1ee7y di\u1ec7t, nh\u01b0ng c\u00e1c kinh \u0111i\u1ec3n M\u1eadt t\u00f4ng c\u1ee7a \u0111\u1ebf qu\u1ed1c Pla (g\u1ed3m Bengal, Bihar, Orissa v\u00e0 Assam ) v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o t\u1ed3n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c di t\u00edch \u0111\u1ec1n \u0111\u00e0i tu vi\u1ec7n do c\u00e1c ho\u00e0ng \u0111\u1ebf tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i Pla x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh gi\u00e1 tr\u1ecb ngh\u1ec7 thu\u1eadt tuy\u1ec7t v\u1eddi d\u01b0\u1edbi \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a M\u1eadt t\u00f4ng. N\u1ec1n ngh\u1ec7 thu\u1eadt ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1eadm n\u00e9t c\u1ee7a c\u00e1c Tantra \u0111\u00e3 mi\u00eau t\u1ea3 nh\u1eefng \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a n\u1ec1n v\u0103n minh \u1ea4n \u0110\u1ed9 thu\u1ed9c th\u1eddi k\u1ef3 n\u00e0y. V\u00e0o th\u1eddi \u1ea5y, \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 bi\u1ec3u tr\u01b0ng cho \u0111\u1eb7c t\u00ednh, m\u1ee5c \u0111\u00edch v\u00e0 l\u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n ho\u00e1; h\u1ecd l\u00e0 \u0111\u1ed9ng c\u01a1, l\u00e0 l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u1ec1u h\u01b0\u1edbng nh\u1eefng n\u0103ng l\u1ef1c \u0111\u1ea7y s\u00e1ng t\u1ea1o \u0111\u1ec3 l\u00e0m chuy\u1ec3n bi\u1ebfn c\u1ea3 m\u1ed9t d\u00e2n t\u1ed9c v\u00e0 thay \u0111\u1ed5i n\u1ec1n m\u00f3ng x\u00e3 h\u1ed9i \u1ea4n \u0110\u1ed9; h\u1ecd l\u00e0 nh\u1eefng m\u1eabu m\u1ef1c \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi noi theo v\u00e0 l\u00e0 nh\u1eefng ng\u00f4i sao s\u00e1ng tr\u00ean b\u1ea7u tr\u1eddi huy\u1ec1n thu\u1eadt c\u1ee7a ph\u00e1p m\u00f4n Tantra. Nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n vinh l\u00e0 c\u00e1c v\u1ecb T\u1ea5t-\u0111\u1ea1t (Siddha) hay \u0110\u1ea1o s\u01b0 , c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 c\u00e1c v\u1ecb Th\u00e0nh t\u1ef1u gi\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u01b0 v\u1eady, trong th\u1ef1c t\u1ebf th\u00ec M\u1eadt t\u00f4ng \u0111\u00e3 ph\u00e1t tri\u1ec3n kh\u00e1 ho\u00e0n ch\u1ec9nh t\u1ea1i \u1ea4n \u0110\u1ed9 tr\u01b0\u1edbc khi truy\u1ec1n sang T\u00e2y T\u1ea1ng. V\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng gi\u00e1o l\u00fd c\u1ee7a M\u1eadt t\u00f4ng c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1eefng ph\u1ea7n gi\u00e1o ph\u00e1p \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n d\u1ea1y trong c\u00e1c kinh \u0111i\u1ec3n \u0110\u1ea1i th\u1eeba. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y gi\u1ea3i th\u00edch v\u00ec sao t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c b\u1eadc \u0111\u1ea1o s\u01b0 c\u1ee7a M\u1eadt t\u00f4ng lu\u00f4n c\u00f3 nh\u1eefng phong c\u00e1ch r\u1ea5t g\u1ea7n g\u0169i v\u1edbi c\u00e1c v\u1ecb t\u0103ng s\u0129 \u0110\u1ea1i th\u1eeba, v\u00e0 nh\u1eefng m\u1eadt h\u1ea1nh c\u1ee7a h\u1ecd tuy c\u00f3 kh\u00e1c nhau nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u00fd ngh\u0129a ho\u1eb1ng h\u00f3a \u0111\u1ed9 sinh c\u1ee7a B\u1ed3 T\u00e1t h\u1ea1nh. Truy\u1ec1n thuy\u1ebft ghi nh\u1eadn \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 84 v\u1ecb \u0111\u1ea1o s\u01b0 M\u1eadt t\u00f4ng t\u1ea1i \u1ea4n \u0110\u1ed9, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 c\u00e1c v\u1ecb Ch\u00e2n s\u01b0 \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n (Mahamudra). S\u1ef1 nghi\u1ec7p ho\u1eb1ng h\u00f3a c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb tuy mang \u0111\u1eadm nh\u1eefng n\u00e9t huy\u1ec1n thu\u1eadt nhi\u1ec7m m\u1ea7u, nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi t\u1ecfa s\u00e1ng tinh th\u1ea7n v\u1ecb tha, b\u1ea5t v\u1ee5 l\u1ee3i v\u00e0 \u0111\u1ee9c hy sinh cao c\u1ea3. M\u1ed9t s\u1ed1 trong c\u00e1c v\u1ecb ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u00f4ng truy\u1ec1n b\u00e1 Ph\u1eadt gi\u00e1o sang T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a T\u00e2y T\u1ea1ng n\u00f3i chung v\u00e0 Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng n\u00f3i ri\u00eang c\u00f3 nh\u1eefng n\u00e9t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t m\u00e0 c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng n\u01b0\u1edbc n\u00e0o kh\u00e1c tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u00ec th\u1ebf, vi\u1ec7c t\u00ecm hi\u1ec3u v\u1ec1 nh\u1eefng n\u00e9t \u0111\u1eb7c th\u00f9 n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd gi\u00fap ch\u00fang ta d\u1ec5 d\u00e0ng h\u01a1n \u0111\u00f4i ch\u00fat trong vi\u1ec7c ti\u1ebfp nh\u1eadn nh\u1eefng ph\u1ea7n gi\u00e1o l\u00fd \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o c\u1ee7a M\u1eadt t\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u00fang ta kh\u00f4ng bi\u1ebft g\u00ec nhi\u1ec1u v\u1ec1 nh\u1eefng th\u1eddi \u0111i\u1ec3m s\u1edbm h\u01a1n, nh\u01b0ng c\u00f3 m\u1ed9t c\u1ed9t m\u1ed1c quan tr\u1ecdng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi l\u1ea1i ch\u00ednh x\u00e1c trong l\u1ecbch s\u1eed Trung Hoa l\u00e0 v\u00e0o n\u0103m 641, t\u1ee9c n\u0103m Trinh Quang th\u1ee9 15 \u0111\u1eddi nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, vua \u0110\u01b0\u1eddng Th\u00e1i T\u00f4ng \u0111\u00e3 g\u1ea3 c\u00f4ng ch\u00faa V\u0103n Th\u00e0nh cho vua T\u00e2y T\u1ea1ng, l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi Trung Hoa g\u1ecdi l\u00e0 n\u01b0\u1edbc Th\u1ed5 Ph\u1ed3n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ecb c\u00f4ng ch\u00faa n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc v\u1ea5n v\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t Ph\u1eadt t\u1eed thu\u1ea7n th\u00e0nh. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 kh\u00e1c c\u1ee7a vua T\u00e2y T\u1ea1ng l\u00e0 c\u00f4ng ch\u00faa Ba-l\u1ee3i-kh\u1ed1-c\u01a1 c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Ni-b\u1ea1c-nh\u0129 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc th\u1ee9c. C\u1ea3 hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng l\u1eddi khuy\u00ean gi\u00e1 tr\u1ecb gi\u00fap vua T\u00e2y T\u1ea1ng ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u0103n h\u00f3a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. \u00d4ng \u0111\u00e3 c\u1eed ng\u01b0\u1eddi sang \u1ea4n \u0110\u1ed9 v\u00e0 Trung Hoa \u0111\u1ec3 th\u1ec9nh c\u00e1c v\u1ecb t\u0103ng s\u0129 Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111\u1ebfn T\u00e2y T\u1ea1ng truy\u1ec1n ph\u00e1p (kho\u1ea3ng n\u0103m 650), \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng c\u1eed m\u1ed9t ph\u00e1i \u0111o\u00e0n g\u1ed3m 18 ng\u01b0\u1eddi do quan \u0111\u1ea1i th\u1ea7n l\u00e0 \u0110oan-m\u1ef9-tam-b\u1ed3-\u0111\u1ec1 (Thon-mi-sandhota) d\u1eabn \u0111\u1ea7u sang \u1ea4n \u0110\u1ed9 du h\u1ecdc. Khi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y h\u1ecdc xong tr\u1edf v\u1ec1 T\u00e2y T\u1ea1ng, h\u1ecd \u0111\u00e3 d\u1ef1a theo ch\u1eef vi\u1ebft ti\u1ebfng Ph\u1ea1n (Devangari) \u0111\u1ec3 ch\u1ebf t\u00e1c ra ch\u1eef vi\u1ebft ri\u00eang cho T\u00e2y T\u1ea1ng, v\u00e0 ngay sau \u0111\u00f3 s\u1eed d\u1ee5ng lo\u1ea1i ch\u1eef vi\u1ebft m\u1edbi n\u00e0y \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn h\u00e0nh vi\u1ec7c phi\u00ean d\u1ecbch kinh \u0111i\u1ec3n Ph\u1eadt gi\u00e1o sang T\u1ea1ng ng\u1eef. Ch\u00ednh \u0111\u1ee9c vua T\u00e2y T\u1ea1ng c\u0169ng n\u00eau g\u01b0\u01a1ng h\u1ecdc t\u1eadp c\u00e1ch vi\u1ebft lo\u1ea1i ch\u1eef m\u1edbi n\u00e0y, v\u00e0 v\u00ec th\u1ebf n\u00f3 nhanh ch\u00f3ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed5 c\u1eadp trong to\u00e0n x\u00e3 h\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh m\u1ed9t lo\u1ea1i ch\u1eef vi\u1ebft m\u1edbi v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng v\u00e0o vi\u1ec7c phi\u00ean d\u1ecbch kinh \u0111i\u1ec3n l\u00e0 m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u1ea3i m\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7 \u1edf c\u00e1c qu\u1ed1c gia kh\u00e1c, nh\u01b0ng l\u1ea1i ch\u1ec9 di\u1ec5n ra trong m\u1ed9t th\u1eddi gian ng\u1eafn \u1edf T\u00e2y T\u1ea1ng. \u0110\u00e2y qu\u1ea3 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u \u00edt c\u00f3 v\u00e0 d\u1ec5 l\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi ta ph\u1ea3i kinh ng\u1ea1c \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 ho\u00e0i nghi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kho\u1ea3ng h\u01a1n n\u1eeda th\u1ebf k\u1ef7 sau \u0111\u00f3, v\u00e0o n\u0103m 710, t\u1ee9c n\u0103m C\u1ea3nh V\u00e2n th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1eddi nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng, vua \u0110\u01b0\u1eddng Du\u1ec7 T\u00f4ng l\u1ea1i g\u1ea3 c\u00f4ng ch\u00faa Kim Th\u00e0nh cho vua T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u1eddi th\u1ee9 35 l\u00e0 Kh\u00ed-l\u1ec7-s\u00fac-t\u00e1n. V\u1ecb c\u00f4ng ch\u00faa n\u00e0y ti\u1ebfp t\u1ee5c mang \u0111\u1ebfn T\u00e2y T\u1ea1ng nhi\u1ec1u kinh th\u01b0, s\u00e1ch v\u1edf c\u1ee7a Trung Hoa, v\u00e0 th\u00f4ng qua \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u00e3 h\u1ecdc h\u1ecfi \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u t\u1eeb n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a l\u1edbn n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 787, ng\u00f4i ch\u00f9a \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng ho\u00e0n th\u00e0nh \u1edf Bsam-yas, c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 ch\u00f9a Tang-duy\u00ean (Samye), n\u1eb1m v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam c\u1ee7a th\u1ee7 \u0111\u00f4 Lhasa. \u0110\u00e2y l\u00e0 n\u01a1i ng\u00e0i T\u1ecbch H\u1ed9 (ntarak\u015fita), m\u1ed9t v\u1ecb cao t\u0103ng \u1ea4n \u0110\u1ed9 \u0111\u1ebfn ho\u1eb1ng h\u00f3a trong su\u1ed1t 13 n\u0103m sau \u0111\u00f3, theo l\u1eddi m\u1eddi ch\u00ednh th\u1ee9c c\u1ee7a vua T\u00e2y T\u1ea1ng l\u00e0 Ng\u1eadt-l\u1eadt-sang \u0110\u1ec1-t\u00e1n (Trhisong Detsen).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kh\u00f4ng bao l\u00e2u sau khi ch\u00f9a Tang-duy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng ho\u00e0n th\u00e0nh, nh\u1eefng v\u1ecb t\u0103ng s\u0129 T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ecd gi\u1edbi v\u1edbi ng\u00e0i T\u1ecbch H\u1ed9. Nhi\u1ec1u ng\u00f4i ch\u00f9a kh\u00e1c ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng \u1edf kh\u1eafp n\u01a1i, nhi\u1ec1u cao t\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi t\u1eeb \u1ea4n \u0110\u1ed9 sang, ch\u1eef vi\u1ebft T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 phi\u00ean d\u1ecbch r\u1ea5t nhi\u1ec1u kinh \u0111i\u1ec3n. M\u1eb7c d\u00f9 ch\u1ec9 ph\u00e1t tri\u1ec3n trong m\u1ed9t th\u1eddi gian ng\u1eafn v\u00e0 x\u00fac ti\u1ebfn v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 kh\u00e1 nhanh, nh\u01b0ng c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t c\u00e1ch v\u00f4 c\u00f9ng th\u1eadn tr\u1ecdng v\u00e0 nghi\u00eam t\u00fac. C\u00f3 nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c r\u1ea5t l\u1edbn \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o t\u00ednh ch\u00ednh x\u00e1c cho c\u00e1c b\u1ea3n d\u1ecbch, v\u00e0 c\u00e1c thu\u1eadt ng\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u00eau chu\u1ea9n h\u00f3a v\u00e0o kho\u1ea3ng n\u0103m 835 b\u1edfi m\u1ed9t \u1ee7y ban g\u1ed3m nh\u1eefng h\u1ecdc gi\u1ea3 \u1ea4n \u0110\u1ed9 (Pandit) v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 th\u00f4ng th\u00e1i T\u00e2y T\u1ea1ng (Lotsaba). C\u00e1c ti\u00eau chu\u1ea9n h\u1ecdc thu\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1 r\u1ed9ng r\u00e3i qua vi\u1ec7c ph\u00e1t h\u00e0nh quy\u1ec3n s\u00e1ch Mahvyutpatti \u0111\u1ec3 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tham gia d\u1ecbch thu\u1eadt kinh \u0111i\u1ec3n. V\u00e0o tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i c\u1ee7a vua Khri-ral-pa-can (817-836), \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec9nh \u0111i\u1ec3m cao nh\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1edbi s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh, Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111\u00e3 \u0111\u1ea9y l\u00f9i m\u1ed9t c\u00e1ch nhanh ch\u00f3ng nh\u1eefng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a t\u00f4n gi\u00e1o b\u1ea3n \u0111\u1ecba l\u00e0 \u0111\u1ea1o Bon \u0111\u1ec3 chi\u1ebfm \u01b0u th\u1ebf v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ea1nh m\u1ebd. M\u1eb7c d\u00f9 v\u1eady, n\u1ebfu ph\u00e2n t\u00edch m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00e1ch quan th\u00ec t\u00ednh ch\u1ea5t \u01b0a chu\u1ed9ng huy\u1ec1n thu\u1eadt hay ph\u00e9p m\u1ea7u, th\u1ea7n th\u00f4ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n T\u00e2y T\u1ea1ng c\u00f3 ph\u1ea7n n\u00e0o \u0111\u00f3 l\u00e0 do \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng l\u00e2u \u0111\u1eddi c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Bon \u0111\u1ec3 l\u1ea1i. \u1ea2nh h\u01b0\u1edfng n\u00e0y s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c ng\u1ea5m ng\u1ea7m chi ph\u1ed1i ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y T\u1ea1ng trong vi\u1ec7c ti\u1ebfp nh\u1eadn c\u00e1c lu\u1ed3ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Ph\u1eadt gi\u00e1o kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong su\u1ed1t giai \u0111o\u1ea1n ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o, T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u00e3 ti\u1ebfp nh\u1eadn \u00edt nh\u1ea5t b\u1ed1n lu\u1ed3ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng kh\u00e1c nhau trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u1eb7c th\u00f9 c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lu\u1ed3ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1ebfn t\u1eeb ph\u00eda t\u00e2y, v\u00f9ng thung l\u0169ng Swat. \u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Tan-tra c\u1ee7a ng\u00e0i Padmasambhava, th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft h\u01a1n v\u1edbi danh x\u01b0ng l\u00e0 \u0110\u1ea1i s\u01b0 Li\u00ean Hoa Sanh. Ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c vua T\u00e2y T\u1ea1ng cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn th\u1ec9nh t\u1eeb x\u1ee9 Udyna (\u00d4-tr\u01b0\u1ee3ng-na) thu\u1ed9c mi\u1ec1n B\u1eafc \u1ea4n \u0110\u1ed9. Ng\u00e0i l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ecb \u0111\u1ea1o s\u01b0 tinh th\u00f4ng M\u1eadt t\u00f4ng, \u0111\u00e3 nh\u1eadn l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a vua T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0 \u0111\u1ebfn n\u01b0\u1edbc n\u00e0y c\u00f9ng v\u1edbi 25 v\u1ecb \u0111\u1ec7 t\u1eed, t\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea9y l\u00f9i nh\u1eefng c\u01a1n d\u1ecbch b\u1ec7nh qu\u00e1i \u00e1c v\u00e0o l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang ho\u00e0nh h\u00e0nh t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tinh th\u1ea7n M\u1eadt t\u00f4ng do ng\u00e0i Li\u00ean Hoa Sanh mang \u0111\u1ebfn c\u00f9ng v\u1edbi nh\u1eefng Tan-tra, \u0110\u00e0-la-ni\u2026 r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 c\u00f3 s\u1ef1 g\u1ea7n g\u0169i \u0111\u00e1ng k\u1ec3 v\u1edbi \u0111\u1ea1o Bon, v\u00e0 ng\u00e0i \u0111\u00e3 th\u00e0nh c\u00f4ng v\u01b0\u1ee3t b\u1ef1c \u1edf T\u00e2y T\u1ea1ng. Nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n k\u1ec3 v\u1ec1 ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n T\u00e2y T\u1ea1ng truy\u1ec1n t\u1ee5ng m\u00e3i \u0111\u1ebfn nay lu\u00f4n g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi nh\u1eefng ph\u00e9p th\u1ea7n th\u00f4ng di\u1ec7u d\u1ee5ng m\u00e0 ng\u00e0i \u0111\u00e3 hi\u1ec3n l\u1ed9, nh\u01b0ng tr\u00ean t\u1ea5t c\u1ea3 l\u00e0 \u0111\u1ee9c t\u1eeb bi v\u00e0 tinh th\u1ea7n v\u1ecb tha, v\u00f4 ng\u00e3 trong s\u1ef1 gi\u00e1o h\u00f3a c\u1ee7a ng\u00e0i. Theo suy \u0111o\u00e1n th\u00ec c\u00f3 l\u1ebd ng\u00e0i \u0111\u00e3 truy\u1ec1n d\u1ea1y m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o ph\u00e1p thu\u1ed9c Kim cang th\u1eeba, nh\u01b0ng ng\u00e0y nay ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebft ch\u00ednh x\u00e1c l\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. \u1ea4n t\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 ng\u00e0i t\u1ea1o ra \u0111\u1ed1i v\u1edbi T\u00e2y T\u1ea1ng ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 nh\u1edd v\u00e0o vi\u1ec7c th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1eefng ph\u00e9p m\u1ea7u, v\u00e0 nh\u1eefng huy\u1ec1n tho\u1ea1i \u0111\u1ec3 l\u1ea1i v\u1ec1 ng\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n l\u1ecbch s\u1eed. Ng\u00e0i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng l\u1eadp t\u00f4ng ph\u00e1i Nyingma (Ninh-m\u00e3), ng\u00e0y nay v\u1eabn c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 C\u1ed5 ph\u00e1i v\u00ec t\u00ednh ch\u1ea5t c\u1ed5 x\u01b0a nh\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lu\u1ed3ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng th\u1ee9 hai \u0111\u1ebfn t\u1eeb ph\u00eda nam, l\u00e0 s\u1ef1 t\u1ed5ng h\u1ee3p c\u00e1c t\u01b0 t\u01b0\u1edfng \u0110\u1ea1i th\u1eeba c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i Pla do m\u1ed9t s\u1ed1 h\u1ecdc gi\u1ea3 h\u00e0ng \u0111\u1ea7u c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u1edf Ma-ki\u1ec7t-\u0111\u00e0 truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn. S\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p h\u1ec7 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng B\u00e1t-nh\u00e3 v\u1edbi Tan-tra \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh truy\u1ec1n th\u1ed1ng trung t\u00e2m c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng, v\u00e0 nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i m\u1edbi m\u00e3i cho \u0111\u1ebfn nay. D\u00f2ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng n\u00e0y xoay quanh b\u1ed9 Hi\u1ec7n qu\u00e1n trang nghi\u00eam lu\u1eadn, m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a \u1ea4n \u0110\u1ed9 v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 4, s\u1eafp x\u1ebfp n\u1ed9i dung b\u1ed9 B\u00e1t-nh\u00e3 Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u00e0nh 25.000 c\u1eb7p c\u00e2u theo th\u1ec3 k\u1ec7, th\u00e0nh m\u1ed9t b\u1ea3ng k\u00ea r\u00f5 r\u00e0ng c\u00f3 \u0111\u00e1nh s\u1ed1 \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 ghi nh\u1edb \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0 l\u00e0 b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong vi\u1ec7c thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u1ec1 b\u1ed9 kinh n\u00e0y, v\u00e0 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng di\u1ec5n gi\u1ea3i theo tinh th\u1ea7n c\u1ee7a Trung qu\u00e1n t\u00f4ng v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ef1 dung h\u1ee3p c\u00f9ng truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u00f4n h\u00f2a h\u01a1n c\u1ee7a Duy th\u1ee9c t\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ed1n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fa gi\u1ea3i r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u1edf \u1ea4n \u0110\u1ed9 t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, n\u00ean khi truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn T\u00e2y T\u1ea1ng th\u00ec b\u1ed9 Hi\u1ec7n qu\u00e1n trang nghi\u00eam lu\u1eadn tr\u1edf th\u00e0nh n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u0103n b\u1ea3n nh\u1ea5t cho s\u1ef1 \u0111\u00e0o luy\u1ec7n nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng cao h\u01a1n kh\u00f4ng thu\u1ed9c h\u1ec7 th\u1ed1ng Tan-tra, v\u00e0 r\u1ea5t nhi\u1ec1u ch\u00fa gi\u1ea3i cho b\u1ed9 lu\u1eadn n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 T\u00e2y T\u1ea1ng bi\u00ean so\u1ea1n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lu\u1ed3ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng th\u1ee9 ba \u0111\u1ebfn t\u1eeb ph\u00eda t\u00e2y nam l\u00e0 c\u1ee7a ph\u00e1i Nh\u1ea5t thi\u1ebft h\u1eefu b\u1ed9. T\u1eeb r\u1ea5t s\u1edbm, theo l\u1eddi m\u1eddi c\u1ee7a nh\u00e0 vua, b\u1ed9 ph\u00e1i n\u00e0y \u0111\u00e3 t\u1eeb \u1ea4n \u0110\u1ed9 \u0111\u1ebfn T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0 c\u00f3 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t tu vi\u1ec7n. Nh\u01b0ng s\u1ef1 c\u00f3 m\u1eb7t c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng bao l\u00e2u \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean m\u1edd nh\u1ea1t v\u00ec d\u00e2n ch\u00fang T\u00e2y T\u1ea1ng kh\u00f4ng m\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn nh\u1eefng gi\u00e1o l\u00fd thi\u1ebfu v\u1eafng y\u1ebfu t\u1ed1 ph\u00e9p m\u1ea7u, th\u1ea7n th\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1eb7c d\u00f9 kh\u00f4ng th\u1ec3 duy tr\u00ec s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n l\u00e2u d\u00e0i trong m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a nh\u1eefng ph\u00e1p thu\u1eadt v\u00e0 s\u1ef1 m\u1ea7u nhi\u1ec7m, nh\u01b0ng Nh\u1ea5t thi\u1ebft h\u1eefu b\u1ed9 c\u0169ng t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u00e1ng k\u1ec3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a T\u00e2y T\u1ea1ng, b\u1edfi v\u00ec kinh v\u0103n c\u1ee7a b\u1ed9 ph\u00e1i n\u00e0y g\u1ea7n nh\u01b0 l\u00e0 phi\u00ean b\u1ea3n duy nh\u1ea5t c\u1ee7a kinh \u0111i\u1ec3n Ph\u1eadt gi\u00e1o thu\u1ed9c th\u1eddi k\u1ef3 tr\u01b0\u1edbc kia \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o trong s\u1ed1 nh\u1eefng kinh \u0111i\u1ec3n phi\u00ean d\u1ecbch sang ti\u1ebfng T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lu\u1ed3ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng th\u1ee9 t\u01b0 \u0111\u1ebfn t\u1eeb ph\u00eda \u0111\u00f4ng, do c\u00e1c thi\u1ec1n s\u01b0 Trung Hoa truy\u1ec1n sang. C\u00e1c v\u1ecb n\u00e0y \u0111\u00e3 c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u n\u1ed7 l\u1ef1c \u0111\u1ec3 gi\u00e1o h\u00f3a d\u00e2n ch\u00fang \u1edf \u0111\u00e2y theo gi\u00e1o l\u00fd Thi\u1ec1n t\u00f4ng. Nh\u01b0ng kh\u00f4ng bao l\u00e2u h\u1ecd \u0111\u00e3 g\u1eb7p ph\u1ea3i s\u1ef1 b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng v\u1edbi nh\u1eefng h\u1ecdc gi\u1ea3 ch\u00ednh th\u1ed1ng c\u1ee7a \u1ea4n \u0110\u1ed9 theo khuynh h\u01b0\u1edbng Pla v\u00e0 b\u1ecb th\u1ea5t b\u1ea1i ho\u00e0n to\u00e0n. Sau \u0111\u00f3, h\u1ecd b\u1ecb bu\u1ed9c ph\u1ea3i r\u1eddi kh\u1ecfi T\u00e2y T\u1ea1ng ho\u1eb7c m\u1ed9t s\u1ed1 \u00edt \u0111i v\u00e0o ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng c\u00f4ng khai, v\u00ec th\u1ebf kh\u00f4ng t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ed1i v\u1edbi Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 dung h\u1ee3p v\u00e0 ti\u1ebfp thu c\u00e1c lu\u1ed3ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng theo khuynh h\u01b0\u1edbng \u0111\u1eb7c th\u00f9 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u00e3 nhanh ch\u00f3ng t\u1ea1o th\u00e0nh m\u1ed9t n\u1ec1n Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng mang \u0111\u1eadm m\u00e0u s\u1eafc c\u1ee7a nh\u1eefng huy\u1ec1n thu\u1eadt v\u00e0 ph\u00e9p m\u1ea7u. V\u00ec th\u1ebf, b\u1ea5t ch\u1ea5p nh\u1eefng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u00f3 th\u1eadt c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0110\u1ea1i th\u1eeba, t\u1eeb kh\u1edfi nguy\u00ean \u0111\u1ebfn nay Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng v\u1eabn lu\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 thu\u1ed9c v\u1ec1 M\u1eadt t\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuy nhi\u00ean, s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n nhanh ch\u00f3ng c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng kh\u00f4ng bao l\u00e2u \u0111\u00e3 g\u1eb7p ph\u1ea3i m\u1ed9t giai \u0111o\u1ea1n b\u1ea5t l\u1ee3i k\u1ec3 t\u1eeb n\u0103m 836, khi vua T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u1eddi th\u1ee9 39 l\u00e0 Lang-dar-ma (836-842) l\u00ean ng\u00f4i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ecb vua n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t t\u00edn \u0111\u1ed3 thu\u1ea7n th\u00e0nh c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Bon, n\u00ean sau khi l\u00ean ng\u00f4i \u00f4ng \u0111\u00e3 ra s\u1ee9c l\u00e0m t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u1ec3 ti\u00eau di\u1ec7t Ph\u1eadt gi\u00e1o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1eadt l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 tr\u00f9ng h\u1ee3p t\u00ecnh c\u1edd khi ch\u1ec9 m\u1ea5y n\u0103m sau \u0111\u00f3, t\u1ea1i Trung Hoa c\u0169ng x\u1ea3y ra t\u00ecnh tr\u1ea1ng \u0111\u00e0n \u00e1p, h\u1ee7y di\u1ec7t Ph\u1eadt gi\u00e1o. \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u00e0o n\u0103m 845, t\u1ee9c ni\u00ean hi\u1ec7u H\u1ed9i X\u01b0\u01a1ng th\u1ee9 5, vua \u0110\u01b0\u1eddng V\u0169 T\u00f4ng ban s\u1eafc l\u1ec7nh h\u1ee7y ho\u1ea1i c\u00e1c n\u01a1i th\u1edd Ph\u1eadt, c\u00f3 \u0111\u1ebfn h\u01a1n 1.600 ng\u00f4i ch\u00f9a l\u1edbn \u0111\u00e3 b\u1ecb ph\u00e1 h\u1ee7y, b\u1ee9c b\u00e1ch c\u00e1c v\u1ecb t\u0103ng ni ph\u1ea3i ho\u00e0n t\u1ee5c, c\u00f3 \u0111\u1ebfn h\u01a1n 260.000 v\u1ecb\u2026 Vua c\u00f2n sai thu gom v\u00e0 \u0111\u1ed1t h\u1ebft kinh \u0111i\u1ec3n \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt, \u0111\u1eadp ph\u00e1 t\u01b0\u1ee3ng Ph\u1eadt, t\u1ecbch thu ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t nh\u00e0 ch\u00f9a, thu gom c\u00e1c chu\u00f4ng \u0111\u1ed3ng, kh\u00ed c\u1ee5 trong nh\u00e0 ch\u00f9a v\u1ec1 n\u1ea5u ch\u1ea3y th\u00e0nh \u0111\u1ed3ng d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u00fac ti\u1ec1n v\u00e0 n\u00f4ng c\u1ee5\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u1ea1i c\u0169ng nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng h\u1ee3p t\u00ecnh c\u1edd, sau ph\u00e1p n\u1ea1n \u0110\u01b0\u1eddng V\u0169 T\u00f4ng ph\u00e1 Ph\u1eadt th\u00ec nh\u00e0 \u0110\u01b0\u1eddng ng\u00e0y c\u00e0ng l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh suy vi, u \u00e1m v\u00e0 lo\u1ea1n l\u1ea1c, \u0111\u1ebfn n\u0103m 907 th\u00ec b\u1ecb Chu To\u00e0n Trung di\u1ec7t m\u1ea5t m\u00e0 l\u1eadp ra nh\u00e0 H\u1eadu L\u01b0\u01a1ng. Trong khi \u0111\u00f3 th\u00ec t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng t\u00ecnh tr\u1ea1ng c\u0169ng kh\u00f4ng s\u00e1ng s\u1ee7a g\u00ec h\u01a1n, \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh ph\u00e2n chia manh m\u00fam gi\u1eefa c\u00e1c th\u1ebf l\u1ef1c \u0111\u1ed1i ngh\u1ecbch, lo\u1ea1n l\u1ea1c k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 10. Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng g\u1ea7n nh\u01b0 b\u1ecb \u0111\u00e0n \u00e1p v\u00e0 ti\u00eau di\u1ec7t ho\u00e0n to\u00e0n trong giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y, v\u00e0 ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn sang \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 11 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4i ph\u1ee5c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00ecnh tr\u1ea1ng \u0111\u00e0n \u00e1p Ph\u1eadt gi\u00e1o di\u1ec5n ra \u0111\u01b0\u1ee3c 6 n\u0103m th\u00ec vua Lang-dar-ma b\u1ecb m\u1ed9t v\u1ecb L\u1ea1t-ma d\u00f9ng cung t\u00ean b\u1eafn ch\u1ebft v\u00e0o n\u0103m 842. M\u1eb7c d\u00f9 v\u1eady, c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a \u00f4ng c\u00e0ng \u0111\u1ea9y T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111i s\u00e2u v\u00e0o t\u00ecnh tr\u1ea1ng r\u1ed1i r\u1eafm do c\u00e1c th\u1ebf l\u1ef1c tranh gi\u00e0nh quy\u1ec1n l\u1ef1c. Ngay trong d\u00e2n ch\u00fang, nh\u1eefng k\u1ebb c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u0169ng t\u1eadp h\u1ee3p nhau h\u00f9ng c\u1ee9 m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t n\u01a1i, khi\u1ebfn cho to\u00e0n c\u00f5i T\u00e2y T\u1ea1ng b\u1ecb chia n\u0103m x\u1ebb b\u1ea3y, l\u00e0m cho \u0111\u1eddi s\u1ed1ng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n tr\u1edf n\u00ean c\u1ef1c k\u1ef3 kh\u1ed1n kh\u00f3. M\u1eb7t kh\u00e1c, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c th\u1eb3ng tay \u0111\u00e0n \u00e1p Ph\u1eadt gi\u00e1o b\u1eb1ng c\u00e1ch gi\u1ebft h\u1ea1i t\u0103ng s\u0129 ho\u1eb7c bu\u1ed9c h\u1ecd ph\u1ea3i \u0111i l\u00e0m th\u1ee3 s\u0103n, \u0111\u1ed3 t\u1ec3; nghi\u00eam c\u1ea5m vi\u1ec7c d\u1ecbch kinh v\u00e0 thu gom \u0111\u1ed1t ph\u00e1 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng b\u1ea3n kinh \u0111\u00e3 d\u1ecbch\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u01b0ng s\u1ef1 \u0111\u00e0n \u00e1p c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh T\u00e2y T\u1ea1ng kh\u00f4ng b\u00f3p ch\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c ni\u1ec1m tin m\u00e3nh li\u1ec7t \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c gieo c\u1ea5y v\u00e0o l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n T\u00e2y T\u1ea1ng. V\u00ec th\u1ebf, sau m\u1ed9t th\u1eddi gian d\u00e0i khi c\u00f3 s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i v\u1ec1 m\u1eb7t ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 s\u1ef1 \u0111\u00e0n \u00e1p kh\u00f4ng c\u00f2n n\u1eefa th\u00ec \u1edf nh\u1eefng v\u00f9ng xa x\u00f4i nh\u1ea5t v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng v\u00e0 ph\u00eda t\u00e2y, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed b\u1eaft \u0111\u1ea7u ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ch\u1ea5n h\u01b0ng Ph\u1eadt gi\u00e1o. H\u1ecd t\u00ecm c\u00e1ch t\u00e1i l\u1eadp m\u1ed1i quan h\u1ec7 v\u1edbi \u1ea4n \u0110\u1ed9 v\u00e0 Kashmir l\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i m\u00e0 Ph\u1eadt gi\u00e1o v\u1eabn c\u00f2n ph\u00e1t tri\u1ec3n. M\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y T\u1ea1ng t\u1ef1 m\u00ecnh t\u00ecm \u0111\u1ebfn c\u00e1c v\u00f9ng n\u00e0y \u0111\u1ec3 m\u1eddi th\u1ec9nh c\u00e1c v\u1ecb t\u0103ng s\u0129 sang truy\u1ec1n ph\u00e1p.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t trong s\u1ed1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u00f4ng r\u1ea5t l\u1edbn trong vi\u1ec7c ch\u1ea5n h\u01b0ng Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0o giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y l\u00e0 Rin-chen Bzangpo (958-1055). \u00d4ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ecbch gi\u1ea3 t\u00e0i ba m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi x\u00e2y d\u1ef1ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u0111\u1ec1n ch\u00f9a v\u00e0 t\u1ef1 vi\u1ec7n \u1edf mi\u1ec1n t\u00e2y T\u00e2y T\u1ea1ng. B\u1ea3n th\u00e2n \u00f4ng \u0111\u00e3 sang \u1ea4n \u0110\u1ed9 theo h\u1ecdc l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t v\u1edbi 70 v\u1ecb danh t\u0103ng. Khi v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc, \u00f4ng c\u00f2n m\u1eddi th\u1ec9nh \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u v\u1ecb theo \u0111\u1ebfn T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 cho c\u00f4ng vi\u1ec7c ch\u1ea5n h\u01b0ng Ph\u1eadt gi\u00e1o, nh\u01b0 c\u00e1c v\u1ecb T\u1ee9c-la-\u0111\u1ea1t-s\u00e1-la-ph\u1ea1m-h\u1ea1nh (Sraddh\u00ackaravarman), Ba-\u0111\u1ecbch-ma-s\u00e1t-la-c\u1ea5p-\u0111a (Padmakara\u00acgupta), Ph\u1eadt-\u0111\u00e0-t\u1ee9c-l\u1ee3i-t\u00e2n-\u0111a (Buddhs\u1ef5snta), Ph\u1eadt-\u0111\u00e0-ba-la (Buddhapata), C\u01b0u-ma-la-c\u1ea5p-\u0111a (Kamala-gupta)\u2026 C\u00e1c v\u1ecb n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng t\u0103ng s\u0129 t\u00e0i ba c\u00f3 h\u1ecdc l\u1ef1c uy\u00ean b\u00e1c. H\u1ecd mang theo \u0111\u1ebfn T\u00e2y T\u1ea1ng nhi\u1ec1u b\u1ed9 lu\u1eadn v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 r\u1ea5t nhi\u1ec1u kinh \u0111i\u1ec3n M\u1eadt t\u00f4ng. Trong giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y c\u00f3 b\u1ed9 kinh Nh\u1ea5t Thi\u1ebft Nh\u01b0 Lai Kim Cang Tam Nghi\u1ec7p T\u1ed1i Th\u01b0\u1ee3ng B\u00ed M\u1eadt \u0110\u1ea1i Gi\u00e1o V\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch sang T\u1ea1ng ng\u1eef. Nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 thi\u00ean v\u1ec1 M\u1eadt t\u00f4ng trong giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y c\u00e0ng g\u00f3p ph\u1ea7n l\u00e0m cho h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i Ph\u1eadt gi\u00e1o \u1edf T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh v\u1ec1 sau \u0111\u1ec1u mang \u0111\u1eadm s\u1eafc th\u00e1i c\u1ee7a M\u1eadt t\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 ki\u1ec7n mang t\u00ednh quan tr\u1ecdng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh l\u00e0 vi\u1ec7c ng\u00e0i A-\u0111\u1ec1-sa (Ati\u015fa \u2013 982-1054) r\u1eddi kh\u1ecfi ch\u00f9a Vikram\u1eb3\u1ef5la (ch\u00f9a Si\u00eau Gi\u1edbi) \u1edf Bihr (mi\u1ec1n B\u1eafc \u1ea4n \u0110\u1ed9) \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn T\u00e2y T\u1ea1ng. S\u1ef1 gi\u00e1o h\u00f3a c\u1ee7a ng\u00e0i \u0111\u00e3 th\u00e0nh l\u1eadp n\u1ec1n Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0110\u1ea1i th\u1eeba theo ki\u1ec3u Pla \u1edf mi\u1ec1n trung T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 1076, m\u1ed9t cu\u1ed9c k\u1ebft t\u1eadp kinh \u0111i\u1ec3n l\u1edbn di\u1ec5n ra \u1edf Tho-ling, mi\u1ec1n t\u00e2y T\u00e2y T\u1ea1ng, n\u01a1i c\u00e1c v\u1ecb L\u1ea1t-ma t\u1eeb kh\u1eafp n\u01b0\u1edbc T\u00e2y T\u1ea1ng t\u1ee5 h\u1ecdp v\u1ec1. \u0110\u00e2y c\u00f3 th\u1ec3 xem l\u00e0 c\u1ed9t m\u1ed1c quan tr\u1ecdng \u0111\u00e1nh d\u1ea5u s\u1ef1 thi\u1ebft l\u1eadp c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a ng\u00e0i A-\u0111\u1ec1-sa kh\u00f4ng ch\u1ec9 gi\u1edbi h\u1ea1n trong vi\u1ec7c t\u00e1i l\u1eadp Ph\u1eadt gi\u00e1o tr\u00ean kh\u1eafp n\u01b0\u1edbc, m\u00e0 c\u00f2n s\u00e1ng t\u1ea1o c\u1ea3 m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u00ednh to\u00e1n ni\u00ean \u0111\u1ea1i, cho \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u1edf T\u00e2y T\u1ea1ng. H\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00e0y x\u00e1c \u0111\u1ecbnh m\u1ed7i n\u0103m theo v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a n\u00f3 trong m\u1ed9t chu k\u1ef3 60 n\u0103m, \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp t\u1eeb s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p n\u0103m y\u1ebfu t\u1ed1 l\u00e0 kim, m\u1ed9c, th\u1ee7y, h\u1ecfa, th\u1ed5, c\u00f9ng v\u1edbi 12 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng b\u1eb1ng nh\u1eefng con v\u1eadt: Tu\u1ea5t, H\u1ee3i, T\u00fd, S\u1eedu, D\u1ea7n, M\u1eb9o, Th\u00ecn, T\u1ef5, Ng\u1ecd, M\u00f9i, Th\u00e2n v\u00e0 D\u1eadu. V\u00ec th\u1ebf, trong ph\u1ea7n truy\u1ec7n k\u1ec3 v\u1ec1 c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ea1i s\u01b0 t\u00e1i sinh, ch\u00fang ta s\u1ebd b\u1eaft g\u1eb7p nh\u1eefng c\u00e1ch di\u1ec5n \u0111\u1ea1t th\u1eddi gian nh\u01b0 n\u0103m Kim Tu\u1ea5t, n\u0103m M\u1ed9c H\u1ee3i\u2026 c\u00f3 ph\u1ea7n kh\u00e1c l\u1ea1 so v\u1edbi l\u1ecbch ph\u00e1p Trung Hoa m\u00e0 ta v\u1eabn quen d\u00f9ng nh\u01b0 Gi\u00e1p T\u00fd, \u1ea4t S\u1eedu\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t trong nh\u1eefng kh\u00f3 kh\u0103n c\u1ee7a gi\u00e1o l\u00fd Ph\u1eadt gi\u00e1o l\u00e0 c\u00f3 qu\u00e1 nhi\u1ec1u gi\u00e1o ph\u00e1p v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c th\u1ef1c h\u00e0nh, nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn n\u1ed7i r\u1ea5t c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn v\u00e0 ph\u00e2n lo\u1ea1i. Ng\u00e0i A-\u0111\u1ec1-sa \u0111\u00e3 gi\u1ea3i quy\u1ebft kh\u00f3 kh\u0103n n\u00e0y qua t\u00e1c ph\u1ea9m \u201cMinh \u0111\u0103ng th\u00e1nh \u0111\u1ea1o\u201d (Ng\u1ecdn \u0111\u00e8n chi\u1ebfu s\u00e1ng con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i \u0111\u1ebfn gi\u00e1c ng\u1ed9, c\u0169ng th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 B\u1ed3-\u0111\u1ec1 \u0111\u1ea1o \u0111\u0103ng lu\u1eadn), trong \u0111\u00f3 \u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c th\u1ef1c h\u00e0nh d\u1ef1a theo ba tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u00e2m linh. M\u1ee9c \u0111\u1ed9 th\u1ea5p nh\u1ea5t l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n t\u00ecm c\u1ea7u h\u1ea1nh ph\u00fac trong th\u1ebf gian n\u00e0y v\u00e0 ch\u1ec9 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh. M\u1ee9c \u0111\u1ed9 th\u1ee9 hai l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh, nh\u01b0ng kh\u00f4n ngoan h\u01a1n n\u00ean ch\u1ecdn m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng \u0111\u1eddi \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c v\u00e0 t\u00ecm c\u1ea7u s\u1ef1 trong s\u1ea1ch. M\u1ee9c \u0111\u1ed9 cao nh\u1ea5t l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trong t\u00e2m \u0111\u00e3 gi\u1ea3i tho\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5t c\u1ea3. Nh\u01b0ng t\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y ch\u1ec9 ph\u00e1t huy \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed1i \u0111a hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a n\u00f3 v\u00e0o kho\u1ea3ng 300 n\u0103m sau v\u1edbi s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh c\u1ee7a c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng di\u1ec5n ra trong kho\u1ea3ng 400 n\u0103m, do ch\u00ednh ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y T\u1ea1ng th\u00e0nh l\u1eadp v\u00e0 c\u00f3 s\u1ef1 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh th\u00edch h\u1ee3p theo v\u1edbi nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n tinh th\u1ea7n v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a T\u00e2y T\u1ea1ng. V\u00ec th\u1ebf, ch\u00fang ta kh\u00f4ng l\u1ea5y l\u00e0m ng\u1ea1c nhi\u00ean khi th\u1ea5y r\u1eb1ng h\u1ea7u h\u1ebft \u0111\u1ec1u mang \u0111\u1eadm m\u00e0u s\u1eafc c\u1ee7a M\u1eadt t\u00f4ng. Qua nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c \u1edf tr\u00ean, ta \u0111\u00e3 th\u1ea5y l\u00e0 c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 huy\u1ec1n thu\u1eadt, ph\u00e9p m\u1ea7u hay th\u1ea7n th\u00f4ng \u0111\u00e3 t\u1eebng g\u1eafn b\u00f3 l\u00e2u d\u00e0i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n T\u00e2y T\u1ea1ng nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c v\u1ecb T\u1ed5 s\u01b0 khi th\u00e0nh l\u1eadp m\u1ed7i m\u1ed9t t\u00f4ng ph\u00e1i \u0111\u1ec1u th\u1ec3 hi\u1ec7n nh\u1eefng n\u00e9t si\u00eau vi\u1ec7t, xu\u1ea5t ch\u00fang c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1ec1 m\u1ed9t trong nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 g\u00f3p ph\u1ea7n t\u1ea1o n\u00ean \u0111\u1eddi s\u1ed1ng t\u00e2m linh phong ph\u00fa c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng. C\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c nhau v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ef1 vi\u1ec7n, v\u1ec1 y ph\u1ee5c, v\u1ec1 c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n b\u1ea3o h\u1ed9, c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch v\u1ec1 B\u1ea3n s\u01a1 Ph\u1eadt, ho\u1eb7c v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh v.v\u2026 Tuy nhi\u00ean, h\u1ecd lu\u00f4n c\u00f3 s\u1ef1 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng l\u1eabn nhau, v\u00e0 c\u0169ng c\u00f3 c\u1ea3 nhi\u1ec1u s\u1ef1 vay m\u01b0\u1ee3n l\u1eabn nhau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u01b0\u1edbc khi n\u00f3i \u0111\u1ebfn c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i ch\u00ednh c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp v\u00e0o giai \u0111o\u1ea1n sau n\u00e0y, ch\u00fang ta h\u00e3y t\u00ecm hi\u1ec3u \u0111\u00f4i n\u00e9t v\u1ec1 ph\u00e1i Nyingma (Ninh-m\u00e3), t\u00f4ng ph\u00e1i c\u1ed5 x\u01b0a nh\u1ea5t c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp t\u1eeb th\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ea1i s\u01b0 Li\u00ean Hoa Sinh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u1ea3i qua su\u1ed1t m\u1ed9t th\u1eddi gian d\u00e0i b\u1ecb \u0111\u00e0n \u00e1p d\u00e3 man, s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a ph\u00e1i Nyingma qu\u1ea3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u1ebft s\u1ee9c k\u1ef3 di\u1ec7u. R\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi trong t\u00f4ng ph\u00e1i n\u00e0y \u0111\u00e3 ph\u1ea3i gi\u1ea3 d\u1ea1ng nh\u01b0 c\u00e1c gi\u00e1o s\u0129 \u0111\u1ea1o Bon, ho\u1eb7c l\u1eabn tr\u1ed1n trong nh\u1eefng v\u00f9ng n\u00fai r\u1eebng hoang v\u1eafng. M\u1eb7t kh\u00e1c, khi nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 gi\u00e1o l\u00fd c\u1ee7a t\u00f4ng ph\u00e1i n\u00e0y, ch\u00fang ta c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebft ch\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng ph\u1ea7n n\u00e0o l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n trong giai \u0111o\u1ea1n sau n\u00e0y, v\u00e0 nh\u1eefng ph\u1ea7n n\u00e0o l\u00e0 do ch\u00ednh ng\u00e0i Li\u00ean Hoa Sanh truy\u1ec1n d\u1ea1y t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00f4ng ph\u00e1i n\u00e0y ph\u00e2n chia truy\u1ec1n th\u1ed1ng gi\u00e1o l\u00fd th\u00e0nh hai ph\u1ea7n. Nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ea1y r\u00f5 ngh\u0129a (hi\u1ec3n gi\u00e1o) \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n d\u1ea1y b\u1edfi c\u00e1c v\u1ecb t\u0103ng \u1ea4n \u0110\u1ed9, v\u00e0 nh\u1eefng \u201cm\u1eadt t\u1ea1ng\u201d l\u00e0 kinh \u0111i\u1ec3n b\u00ed m\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0i Li\u00ean Hoa Sanh ho\u1eb7c \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt B\u1ea3n S\u01a1 c\u1ea5t gi\u1eef, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 c\u00e1c Terma. T\u1eeb n\u0103m 1150 \u0111\u1ebfn 1550, m\u1ed9t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3 nh\u1eefng kinh \u0111i\u1ec3n thu\u1ed9c lo\u1ea1i b\u00ed m\u1eadt n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c khai qu\u1eadt, v\u00e0 s\u1ef1 kh\u00e1m ph\u00e1 ra nh\u1eefng kinh \u0111i\u1ec3n n\u00e0y r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 l\u00fd do c\u1ee7a nh\u1eefng c\u1ea3i c\u00e1ch v\u1ec1 t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng. Ch\u00ednh b\u1ea3n ti\u1ec3u s\u1eed c\u1ee7a ng\u00e0i Li\u00ean Hoa Sanh hi\u1ec7n nay c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00e1m ph\u00e1 v\u00e0o kho\u1ea3ng n\u0103m 1350. Tuy nhi\u00ean, r\u1ea5t nhi\u1ec1u kinh \u0111i\u1ec3n b\u00ed m\u1eadt lo\u1ea1i n\u00e0y qu\u1ea3 th\u1eadt l\u01b0u gi\u1eef trong \u0111\u00f3 nh\u1eefng truy\u1ec1n th\u1ed1ng r\u1ea5t c\u1ed5 x\u01b0a, nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y r\u00f5 nh\u1ea5t l\u00e0 trong cu\u1ed1n T\u1eed th\u01b0 n\u1ed5i ti\u1ebfng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ec1 gi\u00e1o ph\u00e1p, ph\u00e1i Nyingma (Ninh-m\u00e3) ph\u00e2n bi\u1ec7t c\u00f3 6 lo\u1ea1i kinh nghi\u1ec7m trung gian, hi\u1ec3u theo ngh\u0129a l\u00e0 ch\u00fang n\u1eb1m \u0111\u00e2u \u0111\u00f3 \u1edf kho\u1ea3ng gi\u1eefa, m\u1ed9t b\u00ean l\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi gi\u00e1c quan b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng n\u00e0y, v\u00e0 b\u00ean kia l\u00e0 c\u1ea3nh gi\u1edbi t\u00e2m linh thu\u1ea7n t\u00fay c\u1ee7a Ni\u1ebft-b\u00e0n. Ba kinh nghi\u1ec7m \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1. Trong b\u00e0o thai, k\u00e9o d\u00e0i nhi\u1ec1u th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc khi sinh ra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2. Trong m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u1eefng gi\u1ea5c m\u01a1 c\u00f3 s\u1ef1 ki\u1ec3m so\u00e1t c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">3. Trong tr\u1ea1ng th\u00e1i ho\u00e0n to\u00e0n xu\u1ea5t th\u1ea7n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1edbi 3 kinh nghi\u1ec7m c\u00f2n l\u1ea1i, \u00fd ngh\u0129a trung gian c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u th\u00eam l\u00e0 v\u00ec ch\u00fang x\u1ea3y ra trong kho\u1ea3ng th\u1eddi gian gi\u1eefa s\u1ef1 ch\u1ebft v\u00e0 s\u1ef1 t\u00e1i sinh v\u00e0o \u0111\u1eddi s\u1ed1ng m\u1edbi, \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 k\u00e9o d\u00e0i trong 49 ng\u00e0y. Trong th\u1eddi gian \u0111\u00f3, th\u00e2n x\u00e1c b\u1eb1ng x\u01b0\u01a1ng th\u1ecbt th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf b\u1eb1ng m\u1ed9t lo\u1ea1i th\u00e2n x\u00e1c r\u1ea5t tinh t\u1ebf. Cu\u1ed1n T\u1eed th\u01b0 \u0111\u00e3 m\u00f4 t\u1ea3 r\u1ea5t t\u1ec9 m\u1ec9 m\u1ed9t s\u1ed1 chi ti\u1ebft c\u00e1c h\u00ecnh \u1ea3nh r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd hi\u1ec7n ra v\u1edbi nh\u1eefng ai hi\u1ec3u bi\u1ebft nhi\u1ec1u v\u1ec1 truy\u1ec1n th\u1ed1ng tu t\u1eadp trong su\u1ed1t th\u1eddi gian \u0111\u00f3. T\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y c\u00f2n gi\u1eef l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ed1 ki\u1ebfn th\u1ee9c c\u1ed5 x\u01b0a c\u1ee7a th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u1ed3 \u0111\u00e1 v\u1ec1 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng sau khi ch\u1ebft, v\u00e0 cho th\u1ea5y nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m gi\u1ed1ng nhau \u0111\u00e1ng kinh ng\u1ea1c v\u1edbi nh\u1eefng truy\u1ec1n th\u1ed1ng kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y trong c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n c\u1ed5 c\u1ee7a Ai C\u1eadp, Ba T\u01b0 v\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa gi\u00e1o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u00e1i Nyingma (Ninh-m\u00e3) kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1edbi c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i kh\u00e1c \u1edf \u0111i\u1ec3m l\u00e0 h\u1ecd s\u1eed d\u1ee5ng ngay c\u1ea3 nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 th\u01b0\u1eddng b\u1ecb ch\u00ea b\u1ecf. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 s\u1ef1 s\u00e2n h\u1eadn v\u00e0 d\u1ee5c v\u1ecdng, v\u00e0 ngay c\u1ea3 x\u00e1c th\u00e2n nh\u1ee5c d\u1ee5c v\u1ed1n b\u1ecb xem l\u00e0 s\u1ef1 ng\u0103n tr\u1edf, ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a t\u1ed9i l\u1ed7i, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4ng ph\u00e1i n\u00e0y s\u1eed d\u1ee5ng nh\u01b0 nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 l\u00e0m phong ph\u00fa h\u01a1n n\u1eefa cho \u0111\u1eddi s\u1ed1ng t\u00e2m linh. N\u00f3i chung, nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec1u ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi quan \u0111i\u1ec3m Tan-tra \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i ti\u1ebfn \u1edf \u1ea4n \u0110\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u00ecnh t\u1ef1 c\u00f4ng phu c\u1ee7a t\u00f4ng ph\u00e1i n\u00e0y nh\u01b0 sau:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1. S\u1ef1 s\u00e1ng t\u1ea1o tinh th\u1ea7n c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb h\u1ed9 ph\u00e1p, nh\u1edd v\u00e0o s\u1ef1 tr\u1ee3 l\u1ef1c c\u1ee7a c\u00e1c man-tra, c\u00e1c h\u00ecnh \u1ea3nh t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng, v\u00e0 c\u00e1c v\u1ecb kh\u00f4ng h\u00e0nh n\u1eef (\u1e0dkin\u1ef5).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2. S\u1ef1 ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e2n x\u00e1c b\u00ed \u1ea9n, g\u1ed3m c\u00e1c m\u1ea1ch m\u00e1u, tinh d\u1ecbch .v.v\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">3. S\u1ef1 nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n t\u00e1nh ch\u00e2n th\u1eadt c\u1ee7a t\u1ef1 t\u00e2m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ed3 T\u00e1t Ph\u1ed5 Hi\u1ec1n (Samantabhadra), m\u1ed9t v\u1ecb B\u1ed3 T\u00e1t h\u00f3a th\u00e2n r\u1ea5t g\u1ea7n g\u0169i v\u1edbi \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt \u0110\u1ea1i Nh\u1eadt, l\u00e0 ngu\u1ed3n hi\u1ec3n l\u1ed9 cao c\u1ea3 nh\u1ea5t c\u1ee7a giai \u0111o\u1ea1n th\u1ee9 ba. \u201cCh\u00e2n nh\u01b0, bao g\u1ed3m c\u1ea3 t\u1ef1 th\u00e2n, v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 tr\u00f3i bu\u1ed9c, t\u1ea1i sao ph\u1ea3i t\u1ef1 m\u00ecnh t\u00ecm c\u00e1ch tho\u00e1t kh\u1ecfi s\u1ef1 tr\u00f3i bu\u1ed9c? Ch\u00e2n nh\u01b0 v\u1ed1n kh\u00f4ng l\u1eeba d\u1ed1i, t\u1ea1i sao l\u1ea1i t\u00ecm ki\u1ebfm ch\u00e2n l\u00fd t\u1eeb b\u00ean ngo\u00e0i?\u201d V\u00ec v\u1eady, s\u1ef1 ki\u1ec1m ch\u1ebf b\u1ecb ph\u1ee7 nh\u1eadn trong nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt gi\u00e1o. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ho\u00e0n thi\u1ec7n v\u1ec1 m\u1ecdi m\u1eb7t kh\u00f4ng h\u1ec1 ki\u1ec1m ch\u1ebf d\u1ee5c v\u1ecdng, s\u00e2n h\u1eadn\u2026 m\u00e0 ch\u1ec9 chuy\u1ec3n h\u00f3a ch\u00fang m\u1ed9t c\u00e1ch th\u00edch h\u1ee3p.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong nh\u1eefng ph\u1ea7n gi\u00e1o l\u00fd cao nh\u1ea5t, ph\u00e1i Nyingma (Ninh-m\u00e3) t\u1ecf ra r\u1ea5t g\u1ea7n g\u0169i v\u1edbi Thi\u1ec1n t\u00f4ng, theo \u0111\u00f3 h\u00ecnh th\u1ee9c cao nh\u1ea5t c\u1ee7a Du-gi\u00e0 h\u00e0m ch\u1ee9a vi\u1ec7c nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n t\u00e1nh ch\u00e2n th\u1eadt c\u1ee7a t\u1ef1 t\u00e2m. C\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 Thi\u1ec1n t\u00f4ng, t\u00f4ng ph\u00e1i n\u00e0y n\u00f3i \u0111\u1ebfn s\u1ef1 gi\u00e1c ng\u1ed9 v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a c\u00f3 ph\u1ea7n n\u00e0o kh\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c nh\u00e0 Ph\u1eadt h\u1ecdc \u1ea4n \u0110\u1ed9. H\u1ecd tin r\u1eb1ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn Ni\u1ebft-b\u00e0n ngay t\u1ea1i n\u01a1i n\u00e0y v\u00e0 trong hi\u1ec7n t\u1ea1i, v\u1edbi m\u1ecdi h\u00e0nh vi \u0111\u00e3 tho\u00e1t ra ngo\u00e0i nh\u00e2n qu\u1ea3 th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m tan bi\u1ebfn x\u00e1c th\u00e2n c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0o m\u1ed9t v\u1ec7t s\u00e1ng c\u1ea7u v\u1ed3ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00f4ng ph\u00e1i Nyingma (Ninh-m\u00e3) t\u1eadp trung nhi\u1ec1u v\u00e0o ph\u1ea7n gi\u00e1o l\u00fd b\u00ed truy\u1ec1n v\u00e0 s\u1ef1 ch\u1ee9ng ng\u1ed9 t\u1ef1 th\u00e2n, nghi\u00eang v\u1ec1 tr\u1ef1c gi\u00e1c n\u1ed9i t\u00e2m h\u01a1n l\u00e0 nh\u1eefng tri th\u1ee9c c\u00f3 th\u1ec3 truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c. M\u00e3i cho \u0111\u1ebfn th\u1eddi gian c\u00e1ch \u0111\u00e2y ch\u1eebng m\u1ed9t th\u1ebf k\u1ef7, t\u00f4ng ph\u00e1i n\u00e0y kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 nh\u1eefng s\u1ef1 nghi\u00ean c\u1ee9u h\u1ecdc thu\u1eadt n\u00e0o theo ki\u1ec3u ph\u00e1i Gelugpa (C\u00e1ch-l\u1ed7, t\u1ee9c Ho\u00e0ng ph\u00e1i, v\u00ec h\u1ecd lu\u00f4n s\u1eed d\u1ee5ng y ph\u1ee5c m\u00e0u v\u00e0ng). Nh\u01b0ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t v\u00e0i n\u01a1i th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c n\u00e0y, do s\u1ef1 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u00e1i Nyingma (Ninh-m\u00e3) c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng r\u1ea5t l\u1edbn \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n ch\u00fang, n\u00ean ph\u1ea7n l\u1edbn c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i kh\u00e1c \u0111\u1ec1u k\u00ednh n\u1ec3 h\u1ecd. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, khi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c ph\u00e1i Gelugpa mu\u1ed1n ti\u00ean \u0111o\u00e1n t\u01b0\u01a1ng lai, th\u01b0\u1eddng h\u1ecd kh\u00f4ng t\u1ef1 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 m\u00e0 nh\u1edd \u0111\u1ebfn m\u1ed9t nh\u00e0 s\u01b0 ti\u00ean tri c\u1ee7a ph\u00e1i Nyingma (Ninh-m\u00e3).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u00e1i Nyingma \u0111\u00e3 h\u1ea5p th\u1ee5 r\u1ea5t nhi\u1ec1u y\u1ebfu t\u1ed1 c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Bon, v\u00e0 ch\u00ednh trong t\u00f4ng ph\u00e1i n\u00e0y Ph\u1eadt gi\u00e1o v\u00e0 \u0111\u1ea1o Bon ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f3 s\u1ef1 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng qua l\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ti\u1ebfp theo \u0111\u00e2y, ch\u00fang ta s\u1ebd l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i kh\u00e1c, \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh v\u00e0o giai \u0111o\u1ea1n sau n\u00e0y v\u00e0 h\u1ea7u h\u1ebft \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u00edt nhi\u1ec1u ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng s\u1ef1 gi\u00e1o h\u00f3a c\u1ee7a ng\u00e0i A-\u0111\u1ec1-sa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 ph\u00e1i Kadam (Cam-\u0111an) do m\u1ed9t \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a ng\u00e0i A-\u0111\u1ec1-sa l\u00e0 ng\u00e0i Gyalwa Dromtonpa th\u00e0nh l\u1eadp v\u00e0o kho\u1ea3ng n\u0103m 1050. T\u00ean g\u1ecdi c\u1ee7a t\u00f4ng ph\u00e1i n\u00e0y h\u00e0m ngh\u0129a l\u00e0 h\u1ecd tu\u00e2n theo nh\u1eefng l\u1eddi ch\u1ec9 d\u1ea1y c\u1ee7a A-\u0111\u1ec1-sa, nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y trong cu\u1ed1n s\u00e1ch c\u1ee7a \u00f4ng v\u1ec1 \u201cph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn gi\u00e1c ng\u1ed9\u201d. T\u00f4ng ph\u00e1i n\u00e0y ti\u00eau bi\u1ec3u cho truy\u1ec1n th\u1ed1ng trung t\u00e2m c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng, v\u00e0 t\u1ea1o th\u00e0nh m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 gi\u1eefa c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 An \u0110\u1ed9 trong th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u1ea7u v\u1edbi ph\u00e1i Gelugpa, t\u00f4ng ph\u00e1i gi\u1eef quy\u1ec1n cai tr\u1ecb T\u00e2y T\u1ea1ng sau n\u0103m 1400. H\u1ecd r\u1ea5t ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1o h\u1ea1nh v\u00e0 gi\u1edbi lu\u1eadt, gi\u1eef g\u00ecn ph\u1ea1m h\u1ea1nh m\u1ed9t c\u00e1ch nghi\u00eam kh\u1eafc. T\u00f4ng ph\u00e1i n\u00e0y \u0111\u00e3 s\u1ea3n sinh ra nhi\u1ec1u b\u1eadc th\u00e1nh gi\u1ea3 uy\u00ean b\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t ph\u00e1i l\u1edbn kh\u00e1c n\u1eefa l\u00e0 Ca-nh\u0129-c\u01b0 (Kagyu) do ng\u00e0i Marpa Lotsawa (1012-1097) s\u00e1ng l\u1eadp, c\u00f3 m\u1ed9t quan h\u1ec7 ch\u1eb7t ch\u1ebd h\u01a1n nhi\u1ec1u v\u1edbi \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a gi\u1edbi qu\u1ea7n ch\u00fang b\u00ecnh d\u00e2n. Tr\u1ea3i qua s\u1ef1 th\u1eed th\u00e1ch c\u1ee7a th\u1eddi gian, t\u00f4ng ph\u00e1i n\u00e0y \u0111\u00e3 d\u1ea7n d\u1ea7n tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t t\u00f4ng ph\u00e1i mang \u0111\u1eadm b\u1ea3n s\u1eafc T\u00e2y T\u1ea1ng nh\u1ea5t so v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u00f4ng kh\u00e1c. Th\u01b0\u1eddng h\u1ecd kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng nhi\u1ec1u trong vi\u1ec7c n\u1eafm gi\u1eef ho\u1eb7c chi ph\u1ed1i c\u00e1c quy\u1ec1n l\u1ef1c x\u00e3 h\u1ed9i nh\u01b0 c\u00e1c ph\u00e1i kya (T\u00e1t-ca) v\u00e0 Gelugpa. Trong vi\u1ec7c tu t\u1eadp, ph\u00e1i n\u00e0y kh\u00f4ng nh\u1ea5n m\u1ea1nh nh\u1eefng ki\u1ebfn gi\u1ea3i v\u1ec1 l\u00fd thuy\u1ebft, m\u00e0 nh\u1eafm \u0111\u1ebfn s\u1ef1 ch\u1ee9ng ng\u1ed9 th\u1ef1c ti\u1ec5n. Hi\u1ec7n nay, ph\u00e1i n\u00e0y v\u1eabn c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng t\u00f4ng ph\u00e1i m\u1ea1nh nh\u1ea5t kh\u00f4ng c\u1ea3i c\u00e1ch. V\u1ec1 m\u1eb7t l\u00fd thuy\u1ebft, ph\u00e1i n\u00e0y xem vi\u1ec7c l\u1eadp gia \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng c\u1ea3n tr\u1edf t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong ph\u00e1i n\u00e0y c\u00f3 s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a Milarepa (1040-1123), b\u1eadc th\u00e1nh gi\u1ea3 v\u00e0 nh\u00e0 th\u01a1 v\u0129 \u0111\u1ea1i, n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u1ea5t c\u1ee7a T\u00e2y T\u1ea1ng, l\u00e0 \u0111\u1ec7 t\u1eed tr\u1ef1c ti\u1ebfp c\u1ee7a Marpa. H\u1ea7u h\u1ebft ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 t\u1eebng nghe qua m\u1ed9t ph\u1ea7n n\u00e0o \u0111\u00f3 trong t\u00e1c ph\u1ea9m n\u1ed5i ti\u1ebfng Th\u1eadp v\u1ea1n ca (100.000 b\u00e0i ca) c\u1ee7a ng\u00e0i, v\u00e0 ai ai c\u0169ng quen thu\u1ed9c v\u1edbi nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n ch\u00ednh trong cu\u1ed9c \u0111\u1eddi ng\u00e0i. Nh\u01b0 vi\u1ec7c ng\u00e0i \u0111\u00e3 h\u1ecdc ma thu\u1eadt nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, r\u1ed3i t\u1ef1 m\u00ecnh tr\u1ea3 th\u00f9 nh\u1eefng k\u1ebb th\u00f9 c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh b\u1eb1ng c\u00e1ch l\u00e0m cho nh\u00e0 s\u1eadp \u0111\u00e8 l\u00ean h\u1ecd, v\u00e0 l\u00e0m m\u01b0a \u0111\u00e1 r\u01a1i tr\u00ean ru\u1ed9ng c\u1ee7a h\u1ecd. V\u00e0 ng\u00e0i \u0111\u00e3 nhanh ch\u00f3ng nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed9i l\u1ed7i c\u1ee7a m\u00ecnh, r\u1ed3i v\u00ec s\u1ee3 ph\u1ea3i b\u1ecb \u0111\u1ecda \u0111\u1ecba ng\u1ee5c n\u00ean t\u00ecm c\u1ea7u s\u1ef1 trong s\u1ea1ch b\u1eb1ng nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tr\u1ef1c ti\u1ebfp c\u1ee7a Kim cang th\u1eeba. R\u1ed3i n\u0103m 38 tu\u1ed5i ng\u00e0i t\u00ecm g\u1eb7p Marpa, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 h\u00e0nh h\u1ea1 ng\u00e0i su\u1ed1t trong 6 n\u0103m \u0111\u1ec3 gi\u00fap ng\u00e0i tr\u1ea3 h\u1ebft nh\u1eefng nghi\u1ec7p \u00e1c \u0111\u00e3 t\u1ea1o. V\u00e0 n\u0103m 44 tu\u1ed5i ng\u00e0i s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c khai ng\u1ed9, r\u1ed3i s\u1ed1ng 39 n\u0103m c\u00f2n l\u1ea1i nh\u01b0 m\u1ed9t nh\u00e0 \u1ea9n tu tr\u00ean n\u00fai Hy-m\u00e3-l\u1ea1p g\u1ea7n bi\u00ean gi\u1edbi Nepal, ho\u1eb7c \u0111i l\u1ea1i \u0111\u00e2y \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 gi\u00e1o h\u00f3a d\u00e2n ch\u00fang, cho \u0111\u1ebfn khi ng\u00e0i t\u1ecbch v\u00ec u\u1ed1ng s\u1eefa pha thu\u1ed1c \u0111\u1ed9c c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ganh gh\u00e9t ng\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t s\u1ed1 nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n c\u00f3 k\u1ecbch t\u00ednh nh\u1ea5t c\u1ee7a \u0111\u1eddi ng\u00e0i Milarepa x\u1ea3y ra trong nh\u1eefng n\u0103m \u0111\u1ea7u sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c khai ng\u1ed9, khi ng\u00e0i s\u1ed1ng m\u1ed9t m\u00ecnh trong hang \u0111\u1ed9ng, ch\u1ec9 \u0103n to\u00e0n rau c\u1ecf cho \u0111\u1ebfn khi tr\u1edf n\u00ean xanh m\u00e9t, v\u00e0 ch\u1ec9 m\u1eb7c m\u1ed9t b\u1ed9 y ph\u1ee5c b\u1eb1ng v\u1ea3i m\u1ecfng trong s\u1ef1 r\u00e9t bu\u1ed1t c\u1ee7a m\u00f9a \u0111\u00f4ng. Ng\u00e0i kh\u00f4ng bao gi\u1edd quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn t\u00e0i s\u1ea3n v\u00e0 ti\u1ec7n nghi, v\u00e0 lu\u00f4n gi\u1eef l\u00f2ng t\u1eeb bi \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang sanh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng phong ph\u00fa c\u1ee7a t\u00f4ng ph\u00e1i n\u00e0y bao g\u1ed3m ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 nh\u1eefng t\u1eadp s\u00e1ch m\u1ecfng h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c d\u1ea1y c\u00e1ch th\u1ef1c h\u00e0nh nh\u1eefng ph\u00e9p Du-gi\u00e0 kh\u00e1c nhau. V\u1edbi t\u00ednh th\u1ef1c ti\u1ec5n, h\u1ecd lu\u00f4n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn ph\u00e9p gtum-mo, t\u1ee9c l\u00e0 c\u00e1ch t\u1ea1o ra h\u01a1i \u1ea5m huy\u1ec1n di\u1ec7u trong th\u00e2n th\u1ec3. Kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00e9p luy\u1ec7n c\u00f4ng phu n\u00e0y, \u0111\u1eddi s\u1ed1ng trong c\u00e1c t\u00fap l\u1ec1u \u1ea9n d\u1eadt s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf t\u1ea7m m\u1ee9c trung b\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m cho h\u1ecd tin \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o s\u1ef1 ch\u00e2n th\u1eadt v\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a ph\u00e9p Du-gi\u00e0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u00e1i ti\u1ebfp theo l\u00e0 Shi-byed-pa, ch\u00fa t\u00e2m \u0111\u1ebfn m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a gi\u00e1o l\u00fd B\u00e1t-nh\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi h\u1ea1n cho m\u1ed9t s\u1ed1 \u00edt nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 cao. T\u00f4ng ph\u00e1i n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp kho\u1ea3ng n\u0103m 1090, n\u1ed5i b\u1eadt v\u1ec1 m\u1eb7t t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng nhi\u1ec1u h\u01a1n so v\u1edbi m\u1eb7t x\u00e3 h\u1ed9i. H\u1ecd kh\u00f4ng t\u1ed5 ch\u1ee9c ch\u1eb7t ch\u1ebd b\u1eb1ng c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i kh\u00e1c, v\u00e0 bao g\u1ed3m nh\u1eefng nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi luy\u1ec7n Du-gi\u00e0, ho\u1eb7c c\u00e1c nh\u00e0 \u1ea9n tu. H\u1ecd d\u00e0nh tr\u1ecdn t\u00e2m tr\u00ed cho vi\u1ec7c th\u1ef1c h\u00e0nh thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i c\u00e1ch bi\u1ec7t, v\u00e0 c\u00f3 m\u1ed1i quan h\u1ec7 n\u1ed9i b\u1ed9 kh\u00e1 m\u1edd nh\u1ea1t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gi\u00e1o l\u00fd c\u1ee7a ph\u00e1i Shi-byed-pa tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean do Pha-dam-pa \u0111\u1ec1 ra. \u00d4ng l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ecb th\u1ea7y ng\u01b0\u1eddi Nam \u1ea4n, v\u1edbi nh\u1eefng gi\u00e1o l\u00fd \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng r\u1ea5t nhi\u1ec1u t\u1eeb ng\u00e0i Th\u00e1nh Thi\u00ean (ryadeva) v\u00e0 t\u1eeb b\u1ed9 Trung qu\u00e1n lu\u1eadn. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m c\u1ed1t y\u1ebfu v\u1ec1 m\u1eb7t t\u00e2m linh c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o cho ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi gi\u00e1o l\u00fd Tan-tra. S\u1ef1 tu t\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c chia th\u00e0nh hai giai \u0111o\u1ea1n: Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 l\u00e0m trong s\u1ea1ch tinh th\u1ea7n b\u1eb1ng c\u00e1ch l\u00eca b\u1ecf d\u1ee5c l\u1ea1c; sau \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00e0m an \u0111\u1ecbnh tinh th\u1ea7n b\u1eb1ng c\u00e1ch lo\u1ea1i tr\u1eeb m\u1ecdi \u0111au kh\u1ed5 v\u00e0 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn t\u00e2m b\u00ecnh th\u1ea3n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ed1i v\u1edbi giai \u0111o\u1ea1n th\u1ee9 nh\u1ea5t, h\u00e0nh gi\u1ea3 d\u1ef1a v\u00e0o c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p thi\u1ec1n qu\u00e1n nh\u1eafm \u0111\u1ebfn d\u1eb9p b\u1ecf nh\u1eefng \u00e1c t\u00e2m v\u1ed1n lu\u00f4n c\u00e1m d\u1ed7 con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng x\u1ea5u. \u0110\u1ed1i v\u1edbi giai \u0111o\u1ea1n th\u1ee9 hai, h\u00e0nh gi\u1ea3 ch\u1ee7 y\u1ebfu d\u1ef1a v\u00e0o vi\u1ec7c tr\u00ec t\u1ee5ng c\u00e1c man-tra, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 man-tra c\u1ee7a T\u00e2m kinh xoa d\u1ecbu m\u1ecdi \u0111au \u0111\u1edbn, ho\u1eb7c t\u1ee5ng \u0111\u1ecdc nh\u1eefng c\u00e2u ch\u00e2m ng\u00f4n ng\u1eafn n\u00f3i v\u1ec1 b\u1ec7nh kh\u1ed5, ni\u1ec1m vui, c\u00e1i ch\u1ebft v\u00e0 d\u1ee5c l\u1ea1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00f4ng ph\u00e1i ti\u1ebfp theo l\u00e0 ph\u00e1i Saskya (T\u00e1t-ca), c\u00f3 nh\u1eefng n\u00e9t g\u1ea7n g\u0169i h\u01a1n v\u1edbi \u0111\u1eddi s\u1ed1ng th\u1ebf t\u1ee5c. Ph\u00e1i n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u00ean theo tu vi\u1ec7n ch\u00ednh c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 Saskya, th\u00e0nh l\u1eadp v\u00e0o n\u0103m 1073. H\u1ecd t\u1ea1o ra \u0111\u1ed1i tr\u1ecdng c\u00e2n b\u1eb1ng v\u1edbi hai ph\u00e1i Kadam (Cam-\u0111an) v\u00e0 Shi-byed-pa b\u1eb1ng s\u1ef1 ho\u00e0n h\u1ea3o trong c\u00e1ch t\u1ed5 ch\u1ee9c. Sau khi ch\u1ebf \u0111\u1ed9 qu\u00e2n ch\u1ee7 s\u1ee5p \u0111\u1ed5, T\u00e2y T\u1ea1ng kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00ednh quy\u1ec1n trung \u01b0\u01a1ng. C\u00e1c t\u0103ng s\u0129 c\u1ee7a ph\u00e1i n\u00e0y \u0111\u00e3 n\u1eafm l\u1ea5y ch\u00ednh quy\u1ec1n, v\u00e0 truy\u1ec1n n\u1ed1i ng\u00f4i v\u1ecb cho con ch\u00e1u. Phags-pa (1235-1280) l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t s\u1eafc nh\u1ea5t trong s\u1ed1 nh\u1eefng nh\u00e0 cai tr\u1ecb m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebf th\u1eeba, v\u00e0 \u0111\u1ecba v\u1ecb l\u00e3nh \u0111\u1ea1o n\u00e0y c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1i \u0111\u1ebf Khubilai th\u1eeba nh\u1eadn. T\u00f4ng ph\u00e1i n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u00e0o t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u nh\u00e0 th\u00f4ng th\u00e1i. Hi\u1ec7n nay h\u1ecd v\u1eabn t\u1ed3n t\u1ea1i nh\u01b0ng \u0111\u00e3 t\u1eeb l\u00e2u kh\u00f4ng c\u00f2n n\u1eafm quy\u1ec1n cai tr\u1ecb \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t t\u00f4ng ph\u00e1i n\u1ed5i ti\u1ebfng kh\u00e1c n\u1eefa ph\u1ea3i nh\u1eafc \u0111\u1ebfn l\u00e0 ph\u00e1i Gelugpa (C\u00e1ch-l\u1ed7). T\u00f4ng ph\u00e1i n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1ng l\u1eadp b\u1edfi ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba (1357-1419), nh\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u0129 \u0111\u1ea1i c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng. Ng\u00e0i l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 c\u1ea3i c\u00e1ch \u0111\u00e3 ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f4ng vi\u1ec7c gi\u00e1o h\u00f3a c\u1ee7a ng\u00e0i A-\u0111\u1ec1-sa, nh\u1ea5n m\u1ea1nh \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c tu\u00e2n theo c\u00e1c chu\u1ea9n m\u1ef1c \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c v\u00e0 gi\u1edbi lu\u1eadt, \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh ch\u1eb7t ch\u1ebd c\u00f4ng vi\u1ec7c h\u1eb1ng ng\u00e0y c\u1ee7a ch\u01b0 t\u0103ng, gi\u1ea3m nh\u1eb9 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a ph\u00e1p thu\u1eadt b\u1eb1ng c\u00e1ch nh\u1ea5n m\u1ea1nh v\u00e0o kh\u00eda c\u1ea1nh t\u00e2m linh. Ph\u00e1i Gelugpa (C\u00e1ch-l\u1ed7) hay Ho\u00e0ng ph\u00e1i do ng\u00e0i s\u00e1ng l\u1eadp l\u00e0 ph\u00e1i \u0111\u00e3 n\u1eafm quy\u1ec1n cai tr\u1ecb T\u00e2y T\u1ea1ng cho \u0111\u1ebfn n\u0103m 1950. Ng\u00e0i l\u00e0 v\u1ecb h\u1ecdc gi\u1ea3 v\u0129 \u0111\u1ea1i, lu\u00f4n c\u1ed1 g\u1eafng \u0111\u1ec3 t\u00ecm m\u1ed9t v\u1ecb tr\u00ed trung dung gi\u1eefa nh\u1eefng c\u1ef1c \u0111oan, tr\u00e1nh s\u1ef1 thi\u00ean l\u1ec7ch, v\u00e0 nh\u1edd \u0111\u00f3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn ki\u1ebfn th\u1ee9c bao qu\u00e1t to\u00e0n di\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u1ea2nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00e9o d\u00e0i nh\u1edd v\u00e0o s\u1ed1 \u0111\u1ec7 t\u1eed r\u1ea5t \u0111\u00f4ng, nh\u1edd v\u00e0o vi\u1ec7c th\u00e0nh l\u1eadp c\u00e1c t\u1ef1 vi\u1ec7n sung t\u00fac, nhi\u1ec1u th\u1ebf l\u1ef1c, v\u00e0 nh\u1edd v\u00e0o 16 b\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a ng\u00e0i. Trong s\u1ed1 \u0111\u00f3, ph\u1ea3i k\u1ec3 \u0111\u1ebfn 2 t\u1eadp y\u1ebfu l\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 r\u00f5 nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c tu t\u1eadp \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn s\u1ef1 gi\u1ea3i tho\u00e1t, m\u1ed9t t\u1eadp tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u1ec1 s\u00e1u ph\u00e9p ba-la-m\u1eadt c\u1ee7a \u0110\u1ea1i th\u1eeba, v\u00e0 t\u1eadp kia n\u00f3i r\u00f5 nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c c\u00f4ng phu theo M\u1eadt t\u00f4ng. T\u1eadp s\u00e1ch \u0111\u1ea7u g\u1ecdi l\u00e0 \u201cT\u1eebng b\u01b0\u1edbc \u0111i l\u00ean gi\u00e1c ng\u1ed9\u201d, d\u1ef1a theo khu\u00f4n m\u1eabu t\u1eeb t\u1eadp s\u00e1ch Minh \u0111\u0103ng th\u00e1nh \u0111\u1ea1o c\u1ee7a ng\u00e0i A-\u0111\u1ec1-sa, nh\u01b0ng ch\u00fa \u00fd nhi\u1ec1u h\u01a1n \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 n\u0103ng khi\u1ebfu \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau khi vi\u00ean t\u1ecbch, ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2n ch\u00fang th\u1edd k\u00ednh nhi\u1ec7t th\u00e0nh, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c tin l\u00e0 \u0111\u00e3 sinh v\u1ec1 cung tr\u1eddi \u0110\u00e2u Su\u1ea5t \u0111\u1ec3 th\u00e0nh Ph\u1eadt trong t\u01b0\u01a1ng lai.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1edbi s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh \u0111a d\u1ea1ng c\u1ee7a c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i, t\u0103ng \u0111o\u00e0n Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111\u00e3 b\u00e1m r\u1ec5 v\u1eefng ch\u1eafc trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng d\u00e2n ch\u00fang T\u00e2y T\u1ea1ng. V\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 15, nh\u1eefng m\u00f4n \u0111\u1ed3 c\u1ee7a ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba \u0111\u00e3 di\u1ec5n gi\u1ea3i m\u1ed9t s\u1ed1 gi\u00e1o l\u00fd c\u1ed5 x\u01b0a theo c\u00e1ch ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n x\u00e3 h\u1ed9i hi\u1ec7n t\u1ea1i. H\u1ecd tin r\u1eb1ng ch\u01b0 Ph\u1eadt v\u00e0 B\u1ed3 T\u00e1t c\u00f3 th\u1ec3 h\u00f3a hi\u1ec7n ra nh\u1eefng th\u00e2n x\u00e1c ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec v\u1edbi th\u00e2n x\u00e1c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng (h\u00f3a th\u00e2n), v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng nh\u1eefng h\u00f3a th\u00e2n \u1ea5y \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u1ed9, gi\u00e1o h\u00f3a. \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 t\u00e1i sinh, m\u00e0 l\u00e0 s\u1ef1 s\u00e1ng t\u1ea1o v\u00f4 ng\u1ea1i b\u1eb1ng n\u0103ng l\u1ef1c th\u1ea7n th\u00f4ng c\u1ee7a c\u00e1c ng\u00e0i \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1eefng h\u1ea1nh nguy\u1ec7n c\u1ee7a m\u00ecnh, trong khi c\u00e1c ng\u00e0i v\u1eabn th\u01b0\u1eddng an tr\u00fa trong tr\u1ea1ng th\u00e1i kh\u00f4ng t\u1ea1o t\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u0169ng v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 15, ph\u00e1i Gelugpa (C\u00e1ch-l\u1ed7) \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c minh ch\u1ee9ng c\u1ee5 th\u1ec3 cho ph\u1ea7n gi\u00e1o l\u00fd n\u00e0y. H\u1ecd tin r\u1eb1ng c\u00e1c v\u1ecb B\u1ed3 T\u00e1t (nh\u01b0 \u0111\u1ee9c Qu\u00e1n Th\u1ebf \u00c2m v\u00e0 Di-l\u1eb7c) v\u00e0 ch\u01b0 Ph\u1eadt (nh\u01b0 \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt A-di-\u0111\u00e0) ch\u1eafc ch\u1eafn \u0111\u00e3 c\u00f3 h\u00f3a hi\u1ec7n ra nh\u1eefng h\u00f3a th\u00e2n c\u1ee7a c\u00e1c ng\u00e0i \u0111\u1ec3 l\u00e0m c\u00e1c v\u1ecb gi\u00e1o ch\u1ee7 \u0111\u1ed9 sinh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c v\u1ecb cao t\u0103ng t\u00ecm ki\u1ebfm v\u00e0 x\u00e1c nh\u1eadn m\u1ed9t c\u00e1ch h\u1ebft s\u1ee9c c\u1ea9n th\u1eadn, d\u1ef1a tr\u00ean nh\u1eefng quy lu\u1eadt c\u0169ng chi ly v\u00e0 ph\u1ee9c t\u1ea1p nh\u01b0 l\u00e0 nh\u1eefng quy lu\u1eadt \u0111\u00e3 gi\u00fap cho H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng L\u1ec5 nghi c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng ph\u00e9p m\u1ea7u ch\u00e2n ch\u00ednh v\u1edbi ma thu\u1eadt. Vai tr\u00f2 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u1ee7a nh\u1eefng v\u1ecb h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh n\u00e0y l\u00e0 n\u00e9t \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng c\u1ee7a T\u00e2y T\u1ea1ng trong su\u1ed1t g\u1ea7n 5 th\u1ebf k\u1ef7 qua. Vai tr\u00f2 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o n\u00e0y c\u0169ng mang l\u1ea1i m\u1ed9t s\u1ef1 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh x\u00e3 h\u1ed9i, v\u00e0 cho \u0111\u1ebfn n\u0103m 1950 \u0111\u00e3 t\u1ecf ra hi\u1ec7u qu\u1ea3 trong vi\u1ec7c b\u1ea3o v\u1ec7 Ph\u1eadt gi\u00e1o tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 tr\u00e0n ng\u1eadp c\u1ee7a n\u1ec1n v\u0103n minh hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. H\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa, c\u00e1c v\u1ecb L\u1ea1t-ma c\u00f2n ch\u1ee9ng t\u1ecf m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u00e1ng ng\u1ea1c nhi\u00ean l\u00e0 h\u1ecd ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a l\u00f2ng ham mu\u1ed1n nh\u01b0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng, v\u1ed1n l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u00ednh d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1ecdi kh\u1ed5 \u0111au v\u00e0 t\u1ed9i l\u1ed7i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vai tr\u00f2 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb L\u1ea1t-ma \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed7 tr\u1ee3 b\u1edfi s\u1ef1 n\u1edbi r\u1ed9ng c\u00e1c l\u00e3nh v\u1ef1c tinh th\u1ea7n m\u00e0 h\u1ecd quan t\u00e2m, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y trong nh\u1eefng ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh h\u1ecdc t\u1eadp m\u00e0 ph\u00e1i Gelugpa (C\u00e1ch-l\u1ed7) \u00e1p d\u1ee5ng, trong h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n r\u1ed9ng r\u00e3i v\u00e0 \u0111a d\u1ea1ng, v\u00e0 trong s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n kh\u1eafp n\u01a1i c\u1ee7a nh\u1eefng \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00e1i sinh kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y d\u1ec5 d\u00e0ng ch\u1ea5p nh\u1eadn nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ef1 th\u1eadt. \u0110i\u1ec1u t\u1ea5t nhi\u00ean l\u00e0 h\u1ecd c\u1ed1 t\u00ecm ra nh\u1eefng c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch \u201ch\u1ee3p l\u00fd\u201d n\u00e0o \u0111\u00f3 v\u1ec1 s\u1ef1 t\u00e1i sinh c\u1ee7a c\u00e1c ng\u00e0i \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i tin r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee5 th\u1ec3 c\u1ee7a n\u0103ng l\u1ef1c t\u00e2m linh. Tuy nhi\u00ean, nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7 \u0111\u00e3 tr\u00f4i qua v\u00e0 c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi cho v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ef1 x\u00e1c nh\u1eadn b\u1eb1ng th\u1ef1c t\u1ebf. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t, m\u00e0 l\u00e0 nhi\u1ec1u d\u00f2ng truy\u1ec1n th\u1eeba kh\u00e1c nhau t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng v\u1eabn duy tr\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u1ee9c t\u00e1i sinh c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb T\u1ed5 s\u01b0 \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u t\u00f4ng ph\u00e1i, cho d\u00f9 h\u1ecd c\u00f3 nh\u1eefng kh\u00e1c bi\u1ec7t nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 s\u1ef1 ch\u1ecdn l\u1ef1a t\u00e1i sinh c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p t\u00ecm ki\u1ebfm.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00f2ng t\u00e1i sinh \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u0111\u1ebfn nh\u1ea5t t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng l\u00e0 c\u00e1c v\u1ecb \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma c\u1ee7a ph\u00e1i Gelugpa. S\u1ef1 n\u1ed5i b\u1eadt c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma l\u00e0 do vai tr\u00f2 n\u1eafm quy\u1ec1n cai tr\u1ecb \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a h\u1ecd trong su\u1ed1t nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7 qua. Cho \u0111\u1ebfn nay, \u0111\u00e3 c\u00f3 14 v\u1ecb \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma ra \u0111\u1eddi, \u0111\u01b0\u1ee3c tin r\u1eb1ng ch\u1ec9 l\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a duy nh\u1ea5t m\u1ed9t v\u1ecb m\u00e0 th\u00f4i. T\u00ean c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ec3 ra nh\u01b0 sau:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1. Gendun Drub 1391-1475<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2. Gendun Gyatso 1475-1542<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">3. Sonam Gyatso 1543-1588<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">4. Yonten Gyatso 1589-1617<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">5. Losang Gyatso 1617-1682<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">6. Jamyang Gyatso 1683-1706<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">7. Kelsang Gyatso 1708-1757<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">8. Jampel Gyatso 1758-1804<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">9. Lungtog Gyatso 1806-1815<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">10. Tsultrim Gyatso 1816-1837<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">11. Kedrub Gyatso 1638-1856<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">12. Trinle Gyatso 1856-1875<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">13. Tubten Gyatso 1876-1933<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">14. Tenzin Gyatso 1933 \u2013<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9c \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma th\u1ee9 14 hi\u1ec7n v\u1eabn \u0111ang c\u00f2n s\u1ed1ng v\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t trong s\u1ed1 c\u00e1c v\u1ecb l\u00e3nh \u0111\u1ea1o tinh th\u1ea7n c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o th\u1ebf gi\u1edbi n\u00f3i chung, c\u1ee7a T\u00e2y T\u1ea1ng n\u00f3i ri\u00eang.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 n\u1ed5i b\u1eadt c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma \u0111\u00e3 khi\u1ebfn cho r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi l\u1ea7m t\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng c\u00e1c ng\u00e0i l\u00e0 nh\u1eefng v\u1ecb l\u00e3nh \u0111\u1ea1o tinh th\u1ea7n c\u1ee7a to\u00e0n th\u1ec3 nh\u00e2n d\u00e2n T\u00e2y T\u1ea1ng. Nh\u01b0ng th\u1eadt ra, nh\u01b0 ch\u00fang ta v\u1eeba t\u00ecm hi\u1ec3u tr\u00ean, T\u00e2y T\u1ea1ng c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u d\u00f2ng ph\u00e1i kh\u00e1c nhau, v\u00e0 m\u1ed7i ph\u00e1i \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u1ed9t v\u1ecb l\u00e3nh \u0111\u1ea1o tinh th\u1ea7n t\u1ed1i cao c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh. V\u00ec th\u1ebf, m\u1eb7c d\u00f9 \u0111\u1ee9c \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o cao nh\u1ea5t c\u1ee7a T\u00e2y T\u1ea1ng v\u1ec1 m\u1ecdi m\u1eb7t, nh\u01b0ng m\u1ed7i m\u1ed9t truy\u1ec1n th\u1ed1ng t\u00e2m linh c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc n\u00e0y \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u1ed9t v\u1ecb \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec3 d\u1eabn d\u1eaft h\u1ecd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu (C\u00e1t-m\u00e3 Ca-nh\u0129-c\u01b0) l\u00e0 m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 c\u1ee5 th\u1ec3. H\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa, truy\u1ec1n th\u1ed1ng t\u00e1i sinh c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb Karmapa ph\u00e1i Karma Kagyu c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi \u0111\u1ea7u t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 12, ngh\u0129a l\u00e0 s\u1edbm h\u01a1n so v\u1edbi c\u00e1c v\u1ecb \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma \u0111\u1ebfn g\u1ea7n 3 th\u1ebf k\u1ef7. V\u00ec th\u1ebf, h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u00e3 kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng truy\u1ec1n th\u1ed1ng t\u00e1i sinh t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kagyu (Ca-nh\u0129-c\u01b0) l\u00e0 m\u1ed9t trong c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i l\u1edbn t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng. Theo s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u1ec1 gi\u00e1o ph\u00e1p v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c tu t\u1eadp, ph\u00e1i n\u00e0y \u0111\u00e3 ph\u00e2n chia th\u00e0nh nhi\u1ec1u d\u00f2ng ph\u00e1i nh\u1ecf h\u01a1n. C\u00f3 \u00edt nh\u1ea5t b\u1ed1n d\u00f2ng ph\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t sinh t\u1eeb ph\u00e1i n\u00e0y l\u00e0 Karma Kagyu, Tsalpa Kagyu, Baram Kagyu v\u00e0 Phagmo Drukpa Kagyu. Ngo\u00e0i ra c\u00f2n c\u00f3 d\u00f2ng Shangpa Kagyu \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp v\u00e0o kho\u1ea3ng th\u1ebf k\u1ef7 14, tuy c\u00f3 m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o ph\u00e1p ri\u00eang bi\u1ec7t nh\u01b0ng c\u0169ng c\u00f3 quan h\u1ec7 r\u1ea5t ch\u1eb7t ch\u1ebd v\u1edbi ph\u00e1i Kagyu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Karma Kagyu (C\u00e1t-m\u00e3 Ca-nh\u0129-c\u01b0) l\u00e0 m\u1ed9t trong c\u00e1c d\u00f2ng k\u1ec3 tr\u00ean c\u1ee7a ph\u00e1i Kagyu, v\u1edbi s\u1ef1 truy\u1ec1n th\u1eeba li\u00ean t\u1ee5c qua s\u1ef1 t\u00e1i sinh c\u1ee7a v\u1ecb \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u d\u00f2ng ph\u00e1i k\u1ec3 t\u1eeb \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 12 cho \u0111\u1ebfn nay. Trong d\u00f2ng ph\u00e1i n\u00e0y, kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 s\u1ef1 t\u00e1i sinh c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb Karmapa (C\u00e1t-m\u00e3-ba) \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u d\u00f2ng ph\u00e1i, m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 c\u1ea3 s\u1ef1 t\u00e1i sinh c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb Shamar, Situ v\u00e0 Gyalashab l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi lu\u00f4n ti\u1ebfp n\u1ed1i l\u00e0m \u0111\u1ec7 t\u1eed n\u1ed1i ph\u00e1p c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ea1i s\u01b0 t\u00e1i sinh thu\u1ed9c d\u00f2ng Karma Kagyu m\u00e0 ch\u00fang ta s\u1ebd t\u00ecm hi\u1ec3u trong ph\u1ea7n sau \u0111\u00e2y s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 minh h\u1ecda s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng cho truy\u1ec1n th\u1ed1ng t\u00e1i sinh m\u00e0 kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ee7 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c. Tr\u1ea3i qua qu\u00e3ng th\u1eddi gian d\u00e0i h\u01a1n 8 th\u1ebf k\u1ef7, c\u00e1c v\u1ecb v\u1eabn ki\u00ean tr\u00ec th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u00e2m nguy\u1ec7n \u0111\u1ed9 sinh c\u1ee7a m\u00ecnh qua c\u00e1c h\u00ecnh th\u1ee9c t\u00e1i sinh kh\u00f4ng gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n. Nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ghi l\u1ea1i n\u01a1i \u0111\u00e2y v\u1ec1 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ea1i s\u01b0 t\u00e1i sinh \u2013 hay ph\u1ea3i n\u00f3i ch\u00ednh x\u00e1c h\u01a1n l\u00e0 nh\u1eefng l\u1ea7n t\u00e1i sinh c\u1ee7a ch\u1ec9 m\u1ed9t h\u00f3a th\u00e2n B\u1ed3 T\u00e1t, v\u00ec hi\u1ec7n nay v\u1ecb Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 17 v\u1eabn \u0111ang c\u00f2n s\u1ed1ng \u2013 ho\u00e0n to\u00e0n l\u00e0 nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n kh\u00e1ch quan, \u0111\u00fang th\u1eadt nh\u01b0 ch\u00fang \u0111\u00e3 t\u1eebng x\u1ea3y ra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u1ebfu nh\u01b0 c\u00f3 nh\u1eefng \u00fd ngh\u0129a v\u1ec1 gi\u00e1o ph\u00e1p hay ni\u1ec1m tin t\u1ecfa s\u00e1ng t\u1eeb ch\u00ednh nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y khi ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ec3 l\u1ea1i, th\u00ec \u0111\u00f3 c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 c\u00f4ng \u0111\u1ee9c v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a h\u1ea1nh nguy\u1ec7n B\u1ed3 T\u00e1t m\u00e0 b\u1eadc \u0111\u1ea1o s\u01b0 \u0111\u00e3 n\u00eau cao b\u1eb1ng s\u1ef1 d\u1ea5n th\u00e2n kh\u00f4ng m\u1ec7t m\u1ecfi c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1c V\u1ecb \u0110\u1ea1i S\u01b0 T\u00e1i Sinh T\u00e2y T\u1ea1ng<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nguy\u1ec5n Minh Ti\u1ebfn bi\u00ean so\u1ea1n \u2013 NXB T\u00f4n Gi\u00e1o<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">C\u00c1C V\u1eca \u0110\u1ea0I S\u01af T\u00c1I SINH T\u00c2Y T\u1ea0NG \u2013 \u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 nh\u1ea5t: D\u00dcSUM KHYENPA (1110-1193)<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 Dsum Khyenpa sinh v\u00e0o n\u0103m Kim D\u1ea7n, t\u1ee9c n\u0103m 1110 theo T\u00e2y l\u1ecbch, trong m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh Ph\u1eadt t\u1eed thu\u1ea7n th\u00e0nh t\u1ea1i Tesh\u01b0, thu\u1ed9c mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng. L\u00fac nh\u1ecf, ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 Gephel. Cha ng\u00e0i l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi uy\u00ean b\u00e1c v\u1ec1 Ph\u1eadt h\u1ecdc n\u00ean c\u0169ng tr\u1edf th\u00e0nh v\u1ecb th\u1ea7y d\u1ea1y \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a ng\u00e0i. Ngay t\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m thi\u1ebfu th\u1eddi, ng\u00e0i \u0111\u00e3 n\u1ed5i ti\u1ebfng l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ee9a tr\u1ebb th\u00f4ng minh h\u1ecdc r\u1ed9ng, v\u00e0 c\u00f2n h\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa, ng\u00e0i \u0111\u00e3 s\u1edbm chuy\u00ean t\u00e2m th\u1ef1c h\u00e0nh gi\u00e1o ph\u00e1p m\u1ed9t c\u00e1ch tinh t\u1ea5n. Kh\u00f4ng t\u1ef1 h\u00e0i l\u00f2ng v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c, ng\u00e0i ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u00ecm \u0111\u1ebfn tham h\u1ecdc v\u1edbi nhi\u1ec1u b\u1eadc th\u1ea7y n\u1ed5i ti\u1ebfng \u1edf kh\u1eafp n\u01a1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m l\u00ean 12 tu\u1ed5i ng\u00e0i b\u1eaft \u0111\u1ea7u h\u1ecdc Duy th\u1ee9c h\u1ecdc c\u1ee7a \u0110\u1ea1i th\u1eeba v\u1edbi \u0111\u1ea1i s\u01b0 Jamarwa Chapa v\u00e0 Trung qu\u00e1n lu\u1eadn v\u1edbi ng\u00e0i Nyima Drak. Trong th\u1eddi gian n\u00e0y, ng\u00e0i v\u00e0o ch\u00f9a s\u1ed1ng v\u1edbi ch\u01b0 t\u0103ng \u0111\u1ec3 t\u1eadp s\u1ef1 l\u00e0m m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t gia. N\u0103m 20 tu\u1ed5i, ng\u00e0i \u0111\u1ebfn mi\u1ec1n trung T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0 th\u1ecd gi\u1edbi c\u1ee5 t\u00fac v\u1edbi ng\u00e0i Mal Duldzin \u0111\u1ec3 ch\u00ednh th\u1ee9c xu\u1ea5t gia tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t v\u1ecb t\u1ef3-kheo. Ng\u00e0i d\u00e0nh tr\u1ecdn 12 n\u0103m sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 nghi\u00ean c\u1ee9u s\u00e2u xa gi\u00e1o ph\u00e1p v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i \u0111\u00e3 t\u1eebng theo h\u1ecdc v\u1edbi Chapa Chokyi Senge (1109-1169), m\u1ed9t v\u1ecb lu\u1eadn s\u01b0 n\u1ed5i ti\u1ebfng \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, v\u00e0 ng\u00e0i Patsab Lotsawa Nyima Drakpa (1055-?), ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 d\u1ecbch r\u1ea5t nhi\u1ec1u kinh \u0111i\u1ec3n \u0110\u1ea1i th\u1eeba sang ti\u1ebfng T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 30 tu\u1ed5i, ng\u00e0i \u0111\u1ebfn Daklha Gampo \u0111\u1ec3 theo h\u1ecdc v\u1edbi ng\u00e0i Gampopa, v\u1ecb \u0111\u1ec7 t\u1eed ch\u00e2n truy\u1ec1n c\u1ee7a ng\u00e0i Milarepa. M\u1eb7c d\u00f9 nh\u1eadn ra ngay n\u0103ng l\u1ef1c xu\u1ea5t ch\u00fang c\u1ee7a ng\u00e0i, nh\u01b0ng ng\u00e0i Gampopa v\u1eabn y\u00eau c\u1ea7u ng\u00e0i tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ph\u1ea3i h\u1ecdc h\u1ecfi v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u00e1c b\u01b0\u1edbc tu t\u1eadp theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng ti\u1ec7m tu Khadampa, nh\u1eb1m c\u1ee7ng c\u1ed1 m\u1ed9t n\u1ec1n t\u1ea3ng v\u1eefng ch\u1eafc. Ti\u1ebfp theo \u0111\u00f3, ng\u00e0i c\u0169ng ph\u1ea3i h\u1ecdc t\u1eadp v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ngh\u0129a kinh \u0111i\u1ec3n. Ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c m\u00e0 ng\u00e0i Gampopa \u00e1p d\u1ee5ng trong vi\u1ec7c \u0111\u00e0o t\u1ea1o Dsum Khyenpa v\u1ec1 sau \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh khu\u00f4n m\u1eabu cho t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tu t\u1eadp theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng Karma Kagyu, nh\u1eb1m \u0111\u1ea3m b\u1ea3o m\u1ed9t ki\u1ebfn th\u1ee9c Ph\u1eadt h\u1ecdc n\u1ec1n t\u1ea3ng \u0111\u00fang \u0111\u1eafn cho v\u1ecb h\u00e0nh gi\u1ea3 tr\u01b0\u1edbc khi b\u01b0\u1edbc v\u00e0o c\u00e1c giai \u0111o\u1ea1n tu t\u1eadp cao si\u00eau h\u01a1n, ngay c\u1ea3 khi v\u1ecb \u1ea5y \u0111\u00e3 th\u1ef1c h\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c ph\u00e1p m\u00f4n t\u1ed1i m\u1eadt c\u1ee7a Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba (Vajra\u00acyna).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0i Gampora truy\u1ec1n th\u1ee5 m\u1eadt ph\u00e1p V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tan-tra (Vajra\u00acyna), ng\u00e0i chuy\u00ean t\u00e2m tu t\u1eadp ph\u00e1p thi\u1ec1n ch\u1ec9 qu\u00e1n trong su\u1ed1t 4 n\u0103m sau \u0111\u00f3. Trong 9 th\u00e1ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean, ng\u00e0i t\u1eadp trung v\u00e0o vi\u1ec7c th\u1ef1c h\u00e0nh thi\u1ec1n \u0111\u1ec3 l\u00e0m an \u0111\u1ecbnh t\u00e2m \u00fd. Ng\u00e0i ti\u1ebfp t\u1ee5c tu t\u1eadp mi\u00ean m\u1eadt trong h\u01a1n ba n\u0103m sau \u0111\u00f3 th\u00ec c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2m \u00fd s\u00e1ng su\u1ed1t r\u1ed7ng rang nh\u01b0 m\u1eb7t tr\u1eddi r\u1ef1c s\u00e1ng gi\u1eefa kho\u1ea3ng kh\u00f4ng. Khi \u1ea5y, ng\u00e0i Gampopa m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u truy\u1ec1n th\u1ee5 cho ng\u00e0i nh\u1eefng m\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu. Ch\u1ec9 trong 9 ng\u00e0y, ng\u00e0i \u0111\u00e3 ti\u1ebfp nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ng\u00e0i Naropa, m\u1ed9t h\u00e0nh gi\u1ea3 v\u0129 \u0111\u1ea1i, \u0111\u00e3 ph\u1ea3i theo h\u1ecdc v\u1edbi ng\u00e0i Tilopa trong su\u1ed1t 12 n\u0103m tr\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau \u0111\u00f3, m\u1ed9t v\u1ecb \u0111\u1ec7 t\u1eed l\u1edbn c\u1ee7a ng\u00e0i Gampopa l\u00e0 ng\u00e0i Rechungpa \u0111\u01b0\u1ee3c giao nhi\u1ec7m v\u1ee5 truy\u1ec1n th\u1ee5 s\u00e1u ph\u00e1p Du-gi\u00e0 c\u1ee7a Naropa cho ng\u00e0i. Ng\u00e0i th\u1ef1c h\u00e0nh ti\u1ebfn b\u1ed9 r\u1ea5t nhanh. V\u1edbi l\u00f2ng t\u1eeb bi tr\u1ea3i kh\u1eafp n\u00ean khi tu t\u1eadp ph\u00e1p m\u00f4n N\u1ed9i nhi\u1ec7t (gtum-mo \u2013 t\u1ea1o ra s\u1ee9c n\u00f3ng trong th\u00e2n h\u00e0nh gi\u1ea3), s\u1ef1 ti\u1ebfn b\u1ed9 c\u1ef1c k\u1ef3 nhanh ch\u00f3ng c\u1ee7a ng\u00e0i \u0111\u00e3 khi\u1ebfn cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i kinh ng\u1ea1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i Gampopa truy\u1ec1n d\u1ea1y cho ng\u00e0i ph\u00e1p m\u00f4n \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n (Mahamudra) v\u00e0 gi\u00e1o ph\u00e1p Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng khuy\u00ean ng\u00e0i n\u00ean \u0111\u1ebfn Kampo Gangra \u1edf t\u1ec9nh Kham \u0111\u1ec3 th\u1ef1c h\u00e0nh c\u00e1c ph\u00e1p n\u00e0y, v\u00e0 d\u1ef1 b\u00e1o r\u1eb1ng ng\u00e0i s\u1ebd gi\u00e1c ng\u1ed9 t\u1ea1i \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i \u0111\u1ebfn Shau Tago x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t t\u1ecbnh th\u1ea5t nh\u1ecf g\u1ecdi l\u00e0 Drub Zhi Densa v\u00e0 tu t\u1eadp ph\u00e1p m\u00f4n \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n. Trong m\u1ed9t l\u1ea7n nh\u1eadp \u0111\u1ecbnh, ng\u00e0i nghe c\u00f3 ti\u1ebfng n\u00f3i b\u00e1o r\u1eb1ng ng\u00e0i Gampopa \u0111\u00e3 vi\u00ean t\u1ecbch. Ng\u00e0i li\u1ec1n tr\u1edf l\u1ea1i Daklha Gampo \u0111\u1ec3 l\u1ec5 k\u00ednh th\u1ea7y. T\u1ea1i \u0111\u00e2y, ng\u00e0i nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ed9t linh \u1ea3nh: ng\u00e0i Gampopa hi\u1ec7n ra gi\u1eefa kh\u00f4ng trung. Nh\u1edb l\u1ea1i l\u1eddi khuy\u00ean tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ee7a th\u1ea7y, ng\u00e0i li\u1ec1n \u0111\u1ebfn v\u00f9ng Kampo Gangra \u0111\u1ec3 tu t\u1eadp. T\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n v\u1ecb s\u01a1n th\u1ea7n Kampo \u0111\u00e3 hi\u1ec7n \u0111\u1ebfn th\u1ec9nh c\u1ea7u ng\u00e0i \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 truy\u1ec1n ph\u00e1p trong m\u1ed9t l\u1ea7n nh\u1eadp \u0111\u1ecbnh. Nh\u01b0ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi huynh \u0111\u1ec7 \u0111\u1ed3ng m\u00f4n c\u1ee7a ng\u00e0i l\u00e0 Phagmo Drupa \u0111\u00e3 ng\u0103n c\u1ea3n ng\u00e0i, vi\u1ec7n l\u1ebd r\u1eb1ng n\u1ebfu ng\u00e0i \u0111\u1ebfn t\u1ec9nh Kham, s\u1ef1 truy\u1ec1n ph\u00e1p r\u1ed9ng r\u00e3i s\u1ebd r\u00fat ng\u1eafn tu\u1ed5i th\u1ecd c\u1ee7a ng\u00e0i. Ng\u00e0i \u0111\u00e3 vui v\u1ebb tr\u1ea3 l\u1eddi: \u201cD\u00f9 sao t\u00f4i c\u0169ng ph\u00e1t nguy\u1ec7n s\u1ebd s\u1ed1ng \u0111\u1ebfn 84 tu\u1ed5i \u0111\u1ec3 l\u00e0m l\u1ee3i l\u1ea1c cho t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang sinh.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 50 tu\u1ed5i, ng\u00e0i \u0111\u1ebfn tu t\u1eadp \u1edf Kampo N\u00e9nang. T\u1ea1i \u0111\u00e2y ng\u00e0i \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ch\u1ee9ng ng\u1ed9 cao nh\u1ea5t trong c\u00e1c b\u1eadc thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a ph\u00e1p m\u00f4n \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n, qua \u0111\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f2n c\u00f3 s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t gi\u1eefa ng\u00e0y v\u00e0 \u0111\u00eam, gi\u1eefa m\u1ed9ng v\u00e0 th\u1ef1c, gi\u1eefa tr\u1ea1ng th\u00e1i nh\u1eadp \u0111\u1ecbnh v\u00e0 tr\u1ea1ng th\u00e1i b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng. V\u00e0o gi\u00e2y ph\u00fat ch\u1ee9ng ng\u1ed9 n\u00e0y, ng\u00e0i nh\u00ecn th\u1ea5y linh \u1ea3nh c\u00e1c v\u1ecb kh\u00f4ng h\u00e0nh n\u1eef (\u1e0dkin\u1ef5) hi\u1ec7n ra d\u00e2ng c\u00fang cho ng\u00e0i m\u1ed9t v\u01b0\u01a1ng mi\u1ec7n kim c\u01b0\u01a1ng m\u00e0u \u0111en \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ec7t b\u1eb1ng t\u00f3c c\u1ee7a ch\u00ednh h\u1ecd. V\u1ec1 sau, h\u00ecnh \u1ea3nh v\u01b0\u01a1ng mi\u1ec7n m\u00e0u \u0111en n\u00e0y lu\u00f4n xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean \u0111\u1ea7u c\u00e1c v\u1ecb h\u00f3a th\u00e2n Karmapa \u0111\u1ec3 bi\u1ec3u th\u1ecb s\u1ef1 ch\u1ee9ng ng\u1ed9 c\u1ee7a c\u00e1c ng\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau khi \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn tr\u1ea1ng th\u00e1i thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh cao si\u00eau nh\u1ea5t, ng\u00e0i \u0111\u00e3 h\u00f3a hi\u1ec7n \u0111\u1ebfn T\u00edch Lan \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb th\u00e1nh M\u1eadt th\u1eeba l\u00e0 Vajraghanta truy\u1ec1n ph\u00e1p Cakrasamvara. Ng\u00e0i c\u0169ng h\u00f3a hi\u1ec7n l\u00ean cung tr\u1eddi \u0110\u00e2u-su\u1ea5t \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c B\u1ed3 T\u00e1t Di-l\u1eb7c truy\u1ec1n d\u1ea1y v\u1ec1 c\u00e1c h\u1ea1nh nguy\u1ec7n c\u1ee7a h\u00e0ng B\u1ed3 T\u00e1t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i l\u01b0u l\u1ea1i Kampo N\u00e9nang h\u01a1n 18 n\u0103m sau \u0111\u00f3. N\u0103m 55 tu\u1ed5i (1164), ng\u00e0i x\u00e2y d\u1ef1ng t\u1ea1i \u0111\u00e2y m\u1ed9t tu vi\u1ec7n. N\u0103m n\u0103m sau (1169), ng\u00e0i ti\u1ebfp t\u1ee5c x\u00e2y d\u1ef1ng tu vi\u1ec7n Panphuk \u1edf Lithang, thu\u1ed9c mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9c \u0111\u1ed9 c\u1ee7a ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3m m\u1ebfn v\u00e0 danh ti\u1ebfng ng\u00e0i truy\u1ec1n ra kh\u1eafp n\u01a1i. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi g\u1ecdi ng\u00e0i l\u00e0 B\u1eadc \u0111\u1ea1o s\u01b0 bi\u1ebft r\u00f5 s\u1ef1 vi\u1ec7c trong ba \u0111\u1eddi. Th\u1eadt ra, t\u00ean c\u1ee7a ng\u00e0i l\u00e0 Dsum Khyenpa trong ti\u1ebfng T\u00e2y T\u1ea1ng v\u1ed1n \u0111\u00e3 c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a l\u00e0 \u201cng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft r\u00f5 \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1 kh\u1ee9, hi\u1ec7n t\u1ea1i v\u00e0 t\u01b0\u01a1ng lai\u201d. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u00e3 b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc ngay t\u1eeb khi ng\u00e0i sinh ra v\u1ec1 kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1ee9ng ng\u1ed9 c\u1ee7a ng\u00e0i, v\u1ed1n si\u00eau vi\u1ec7t c\u1ea3 th\u1eddi gian v\u00f4 t\u1eadn v\u00e0 th\u1ea5u su\u1ed1t h\u1ebft th\u1ea3y m\u1ecdi vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi v\u1ecb ph\u00e1p s\u01b0 ng\u01b0\u1eddi Kashmir l\u00e0 Sakyasri \u0111\u1ebfn T\u00e2y T\u1ea1ng, v\u1ecb n\u00e0y \u0111\u00e3 g\u1ecdi ng\u00e0i b\u1eb1ng t\u00ean g\u1ecdi Karmapa, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c hi\u1ec7n Ph\u1eadt s\u1ef1\u201d hay \u201ch\u00f3a th\u00e2n ho\u1ea1t d\u1ee5ng c\u1ee7a ch\u01b0 Ph\u1eadt\u201d. V\u1ecb n\u00e0y n\u00f3i r\u1eb1ng, s\u1ef1 ra \u0111\u1eddi c\u1ee7a Dsum Khyenpa \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt Th\u00edch-ca d\u1ef1 b\u00e1o trong kinh Tam-mu\u1ed9i V\u01b0\u01a1ng (Samdhirja-stra). \u0110\u1ee9c L\u1ea1t-ma Zhang c\u0169ng x\u00e1c nh\u1eadn \u0111i\u1ec1u n\u00e0y. C\u1ea3 hai v\u1ecb \u0111\u1ec1u n\u00f3i r\u1eb1ng Dsum Khyenpa ch\u00ednh l\u00e0 hi\u1ec7n th\u00e2n cho t\u00e2m t\u1eeb bi t\u1ec9nh gi\u00e1c c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Qu\u00e1n Th\u1ebf \u00c2m. Danh x\u01b0ng Karmapa t\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 g\u1ecdi c\u00e1c h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a ng\u00e0i v\u1ec1 sau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 1183, ng\u00e0i Dsum Khyenpa \u0111\u1ebfn v\u00f9ng Drelong thu\u1ed9c t\u1ec9nh Kham. T\u1ea1i \u0111\u00e2y \u0111ang c\u00f3 nhi\u1ec1u s\u1ef1 tranh ch\u1ea5p, ng\u00e0i s\u1eed d\u1ee5ng tr\u00ed tu\u1ec7 v\u00e0 t\u00e2m t\u1eeb bi \u0111\u1ec3 x\u00f3a tan m\u1ecdi s\u1ef1 tranh ch\u1ea5p, th\u00f9 h\u1eb1n, mang l\u1ea1i s\u1ef1 b\u00ecnh y\u00ean cho \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n. C\u0169ng t\u1ea1i \u0111\u00e2y, ng\u00e0i s\u1eed d\u1ee5ng n\u0103ng l\u1ef1c si\u00eau nhi\u00ean \u0111\u1ec3 ch\u1eefa kh\u1ecfi b\u1ec7nh t\u1eadt cho r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, k\u1ec3 c\u1ea3 nh\u1eefng k\u1ebb m\u00f9 l\u00f2a v\u00e0 b\u1ea1i li\u1ec7t. V\u00e0o n\u0103m 1185, ng\u00e0i x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t trung t\u00e2m tu h\u1ecdc quan tr\u1ecdng \u1edf Karma G\u01b0n, thu\u1ed9c mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng. Ch\u00ednh t\u1ea1i n\u01a1i \u0111\u00e2y ng\u00e0i g\u1eb7p \u0111\u01b0\u1ee3c Drogon Rechen, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec7 t\u1eed v\u1ec1 sau s\u1ebd k\u1ebf th\u1eeba d\u00f2ng ph\u00e1p c\u1ee7a ng\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ec1 cu\u1ed1i \u0111\u1eddi, ng\u00e0i tr\u1edf l\u1ea1i Daklha Gampo, n\u01a1i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y ng\u00e0i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ecd gi\u00e1o v\u1edbi ng\u00e0i Gampopa. T\u1ea1i \u0111\u00e2y, ng\u00e0i \u0111i kh\u1eafp c\u00e1c ch\u00f9a \u0111\u1ec3 c\u00fang d\u01b0\u1eddng, s\u1eeda sang nhi\u1ec1u c\u00f4ng tr\u00ecnh x\u00e2y d\u1ef1ng v\u00e0 truy\u1ec1n d\u1ea1y gi\u00e1o ph\u00e1p cho ch\u00fang t\u0103ng. N\u0103m 80 tu\u1ed5i (1189), ng\u00e0i v\u1eabn c\u00f2n ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00e0m vi\u1ec7c kh\u00f4ng m\u1ec7t m\u1ecfi \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t trung t\u00e2m tu h\u1ecdc quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t \u1edf Tsurphu, trong v\u00f9ng thung l\u0169ng Tolung thu\u1ed9c mi\u1ec1n trung T\u00e2y T\u1ea1ng. N\u01a1i \u0111\u00e2y v\u1ec1 sau tr\u1edf th\u00e0nh tr\u00fa x\u1ee9 c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1ecb Karmapa cho \u0111\u1ebfn n\u0103m 1959, khi v\u1ecb Karmapa th\u1ee9 16 c\u00f9ng c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed r\u1eddi kh\u1ecfi T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kho\u1ea3ng 3 th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc khi ng\u00e0i vi\u00ean t\u1ecbch, b\u1ea7u tr\u1eddi t\u1ef1 nhi\u00ean xu\u1ea5t hi\u1ec7n nh\u1eefng m\u1ed1ng c\u1ea7u v\u1ed3ng k\u1ef3 l\u1ea1, m\u1eb7t \u0111\u1ea5t rung nh\u1eb9 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta nghe c\u00f3 ti\u1ebfng \u0111\u1ed9ng \u1ea7m \u00ec trong l\u00f2ng \u0111\u1ea5t. V\u00e0o ng\u00e0y \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a n\u0103m Th\u1ee7y S\u1eedu, t\u1ee9c n\u0103m 1194 theo T\u00e2y l\u1ecbch, ng\u00e0i g\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec7 t\u1eed ch\u00ednh l\u00e0 Drogon Rechen \u0111\u1ebfn giao ph\u00f3 vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh t\u1ef1 vi\u1ec7n Tsurphu v\u00e0 b\u1ea3o qu\u1ea3n c\u00e1c kinh \u0111i\u1ec3n, th\u00e1nh t\u00edch. Ng\u00e0i c\u0169ng chia \u0111\u1ec1u t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi v\u1eadt d\u1ee5ng s\u1edf h\u1eefu c\u1ee7a m\u00ecnh cho t\u0103ng ch\u00fang.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau \u0111\u00f3, Karmapa Dsum Khyenpa \u0111\u1ec3 l\u1ea1i cho Drogon Rechen m\u1ed9t di th\u01b0, trong \u0111\u00f3 n\u00f3i r\u00f5 nh\u1eefng ho\u00e0n c\u1ea3nh m\u00e0 ng\u00e0i s\u1ebd t\u00e1i sinh \u0111\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh v\u1ecb Karmapa ti\u1ebfp theo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o bu\u1ed5i s\u00e1ng ng\u00e0y m\u1ed3ng 3 n\u0103m Th\u1ee7y S\u1eedu, Karmapa Dsum Khyenpa gi\u1ea3ng d\u1ea1y cho c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a ng\u00e0i b\u00e0i ph\u00e1p cu\u1ed1i c\u00f9ng. Sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i ng\u1ed3i y\u00ean l\u1eb7ng l\u1ebd nh\u00ecn ch\u0103m ch\u00fa l\u00ean b\u1ea7u tr\u1eddi v\u00e0 nh\u1eadp \u0111\u1ecbnh. Trong t\u01b0 th\u1ebf ng\u1ed3i an t\u0129nh b\u1ea5t \u0111\u1ed9ng nh\u01b0 v\u1eady, ng\u00e0i vi\u00ean t\u1ecbch tr\u01b0\u1edbc l\u00fac gi\u1eefa tr\u01b0a, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh x\u00e1c l\u00e0 v\u00e0o gi\u1edd ph\u00fat n\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tang l\u1ec5 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c k\u00e9o d\u00e0i trong m\u1ed9t tu\u1ea7n sau \u0111\u00f3, v\u00e0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 nh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1. M\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi nh\u00ecn th\u1ea5y ng\u00e0i hi\u1ec7n ra trong \u0111\u00e1m kh\u00f3i b\u1ed1c l\u00ean t\u1eeb gi\u00e0n ho\u1ea3 t\u00e1ng; m\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00e1c nh\u00ecn th\u1ea5y nhi\u1ec1u m\u1eb7t tr\u1eddi hi\u1ec7n ra v\u00e0 c\u00f3 c\u00e1c v\u1ecb kh\u00f4ng h\u00e0nh nam (\u1e0dka), kh\u00f4ng h\u00e0nh n\u1eef (\u1e0dkin\u1ef5) c\u00f9ng nhau nh\u1ea3y m\u00faa gi\u1eefa c\u00e1c m\u1eb7t tr\u1eddi \u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau khi ho\u00e0n t\u1ea5t l\u1ec5 h\u1ecfa t\u00e1ng, nh\u1ee5c th\u00e2n c\u1ee7a ng\u00e0i c\u00f2n l\u01b0u l\u1ea1i tr\u00e1i tim v\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n l\u01b0\u1ee1i. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 bi\u1ec3u th\u1ecb cho t\u00e2m l\u1ef1c t\u1eeb bi v\u00e0 t\u00ednh ch\u00e2n th\u1eadt c\u1ee7a nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a ng\u00e0i. Ngo\u00e0i ra, c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed ng\u00e0i c\u0169ng thu nh\u1eb7t \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u h\u1ea1t x\u00e1-l\u1ee3i v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 m\u1ea9u x\u01b0\u01a1ng c\u00f3 h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng Ph\u1eadt. C\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ec7 t\u1eed \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t ng\u00f4i th\u00e1p \u0111\u1ec3 th\u1edd ph\u1ee5ng t\u1ea5t c\u1ea3, ph\u1ecfng theo h\u00ecnh d\u00e1ng v\u00e0 k\u00edch th\u01b0\u1edbc c\u1ee7a th\u00e1p Dhanyakataka \u1edf mi\u1ec1n nam \u1ea4n \u0110\u1ed9, n\u01a1i \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt Th\u00edch-ca \u0111\u00e3 t\u1eebng gi\u00e1o h\u00f3a.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9c Karmapa Dsum Khyenpa c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u1ec7 t\u1eed th\u1ea5m nhu\u1ea7n gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a ng\u00e0i. Ng\u01b0\u1eddi tr\u1ef1c ti\u1ebfp k\u1ebf th\u1eeba c\u00f4ng vi\u1ec7c gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a ng\u00e0i l\u00e0 Drogon Rechen (1148-1218). Tr\u01b0\u1edbc khi v\u1ecb Karmapa th\u1ee9 hai k\u1ecbp tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh, Drogon Rechen \u0111\u00e3 truy\u1ec1n l\u1ea1i cho Pomdrakpa (1170 \u2013 1249). Sau \u0111\u00f3, ch\u00ednh v\u1ecb n\u00e0y \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n giao v\u1ecb tr\u00ed l\u00e3nh \u0111\u1ea1o t\u00f4ng ph\u00e1i l\u1ea1i cho v\u1ecb Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 hai.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Drogon Rechen l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ec7 t\u1eed ki\u1ec7t xu\u1ea5t c\u1ee7a Karmapa Dsum Khyenpa. \u00d4ng sinh ra \u1edf v\u00f9ng Yarlung thu\u1ed9c t\u1ec9nh Tsang, mi\u1ec1n trung T\u00e2y T\u1ea1ng. Ngay t\u1eeb khi c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ee9a tr\u1ebb, \u00f4ng \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng t\u1ecf kh\u1ea3 n\u0103ng phi th\u01b0\u1eddng trong vi\u1ec7c ti\u1ebfp thu c\u00e1c ph\u1ea7n gi\u00e1o l\u00fd \u0110\u1ea1i th\u1eeba c\u0169ng nh\u01b0 Ti\u1ec3u th\u1eeba. N\u0103m l\u00ean 9 tu\u1ed5i, Drogon Rechen t\u00ecm \u0111\u1ebfn m\u1ed9t b\u1eadc \u0111\u1ea1o s\u01b0 thu\u1ed9c d\u00f2ng Karma Kagyu l\u00e0 Zangri Repa v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb n\u00e0y truy\u1ec1n d\u1ea1y gi\u00e1o ph\u00e1p. \u00d4ng tu t\u1eadp r\u1ea5t tinh t\u1ea5n, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng th\u1ef1c h\u00e0nh thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh ngay gi\u1eefa tr\u1eddi r\u00e9t bu\u1ed1t nh\u01b0ng ch\u1ec9 kho\u00e1c tr\u00ean ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t t\u1ea5m \u00e1o h\u1ebft s\u1ee9c m\u1ecfng manh. Drogon Rechen \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u th\u00e0nh qu\u1ea3 tu t\u1eadp quan tr\u1ecdng ngay c\u1ea3 tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p \u0111\u1ee9c Karmapa Dsum Khyenpa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c 15 tu\u1ed5i th\u00ec \u0111\u1ea1o s\u01b0 Zangri Repa vi\u00ean t\u1ecbch. Tr\u01b0\u1edbc khi vi\u00ean t\u1ecbch, ng\u00e0i khuy\u00ean Drogon Rechen n\u00ean tinh t\u1ea5n t\u00ecm h\u1ecdc v\u1edbi c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ec7 t\u1eed ch\u00e2n truy\u1ec1n c\u1ee7a thu\u1ed9c h\u1ec7 ph\u00e1i c\u1ee7a ng\u00e0i Milarepa. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng \u0111\u00e3 t\u00ecm h\u1ecdc v\u1edbi nhi\u1ec1u b\u1eadc th\u1ea7y kh\u00e1c nhau thu\u1ed9c c\u1ea3 hai d\u00f2ng ph\u00e1i Karma Kagyu v\u00e0 \u0110\u1ea1i c\u1ee9u c\u00e1nh (Dzogchen). M\u1eb7c d\u00f9 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u k\u1ebft qu\u1ea3 quan tr\u1ecdng c\u0169ng nh\u01b0 ph\u00e1t tri\u1ec3n kh\u1ea3 n\u0103ng thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh r\u1ea5t s\u00e2u, nh\u01b0ng \u00f4ng v\u1eabn kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n c\u1ea3m th\u1ea5y h\u00e0i l\u00f2ng v\u1edbi k\u1ebft qu\u1ea3 tu t\u1eadp c\u1ee7a m\u00ecnh. V\u00ec th\u1ebf, \u00f4ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ra \u0111i \u0111\u1ec3 t\u00ecm ki\u1ebfm m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n tu t\u1eadp ti\u1ebfn xa h\u01a1n. \u00d4ng kh\u1edfi s\u1ef1 \u0111i \u0111\u1ebfn t\u1ec9nh Kham thu\u1ed9c mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng, b\u0103ng qua v\u00f9ng Kongpo. Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i, \u00f4ng g\u1eb7p \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u b\u1eadc th\u1ea7y truy\u1ec1n d\u1ea1y c\u00e1c ph\u1ea7n gi\u00e1o ph\u00e1p kh\u00e1c nhau nh\u01b0 ng\u00e0i Th\u01b0pa Samdrup v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 tinh y\u1ebfu c\u1ee7a \u0110o\u1ea1n gi\u00e1o (Ch\u01b0d); ng\u00e0i Ngaripa v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ea7n gi\u00e1o ph\u00e1p Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1ee7 (Vajrap\u1e47i) v\u00e0 Kim c\u01b0\u01a1ng T\u00e1t-\u0111\u1ecfa (Vajrasattva); ng\u00e0i Nyalpa Josey v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ea7n gi\u00e1o ph\u00e1p Di\u1ec7u c\u00e1t t\u01b0\u1eddng (Ma\u0111ju\u015br\u1ef5) v\u00e0 \u0110\u1ea1i h\u1eafc (Mahkla). \u00d4ng th\u00e0nh l\u1eadp nhi\u1ec1u trung t\u00e2m tu h\u1ecdc theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng Tantra v\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i n\u00e0y v\u1ec1 sau \u0111\u00e0o t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u t\u0103ng s\u0129.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, Drogon Rechen \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi k\u00ednh tr\u1ecdng v\u00ec c\u00f3 tr\u00ed tu\u1ec7 uy\u00ean b\u00e1c v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh s\u00e2u xa. Do \u0111\u00f3, t\u1ef1 s\u00e2u th\u1eb3m trong l\u00f2ng \u00f4ng d\u1ea7n d\u1ea7n kh\u1edfi l\u00ean m\u1ed9t s\u1ef1 ki\u00eau m\u1ea1n. Khi nghe danh ti\u1ebfng c\u1ee7a v\u1ecb Karmapa Dsum Khyenpa l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111ang \u1edf Kampo N\u00e9nang, \u00f4ng li\u1ec1n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh t\u00ecm \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 ra m\u1eaft. Khi ra \u0111i, trong l\u00f2ng \u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh s\u1ebd l\u1ec5 b\u00e1i v\u1ecb \u0111\u1ea1o s\u01b0 ch\u1ee9 kh\u00f4ng h\u1ec1 ngh\u0129 s\u1ebd c\u1ea7u h\u1ecdc v\u1edbi v\u1ecb n\u00e0y. Nh\u01b0ng ngay khi v\u1eeba g\u1eb7p nhau, Karmapa Dsum Khyenpa li\u1ec1n b\u1ea3o Drogon Rechen r\u1eb1ng: \u201cN\u00e0y h\u00e0nh gi\u1ea3 Tantra tr\u1ebb tu\u1ed5i, ng\u01b0\u01a1i c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y theo h\u1ecdc v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a ta.\u201d C\u00e2u n\u00f3i n\u00e0y ch\u1ea1m ngay v\u00e0o l\u00f2ng ki\u00eau m\u1ea1n Drogon Rechen, \u00f4ng li\u1ec1n h\u1ecfi l\u1ea1i: \u201c\u0110\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a ng\u00e0i l\u00e0 nh\u1eefng ai?\u201d V\u1ecb Karmapa tr\u1ea3 l\u1eddi: \u201cNg\u01b0\u01a1i c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ecdc v\u1edbi Deuchung Sangye, Baltsa Takdelwa, ho\u1eb7c v\u1edbi r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c n\u1eefa.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Drogon Rechen ngay l\u1eadp t\u1ee9c \u0111\u1ebfn g\u1eb7p Deuchung Sangye. V\u1ecb n\u00e0y l\u1ea1i \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb \u00f4ng \u0111\u1ebfn g\u1eb7p Baltsa Takdelwa. Theo l\u1eddi ch\u1ec9 d\u1eabn c\u1ee7a Deuchung Sangye, \u00f4ng t\u00ecm \u0111\u1ebfn m\u1ed9t hang \u0111\u1ed9ng n\u01a1i Baltsa Takdelwa \u0111ang nh\u1eadp \u0111\u1ecbnh. V\u1eeba \u0111\u1ebfn n\u01a1i, \u00f4ng nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ed9t con c\u1ecdp r\u1ea5t l\u1edbn \u0111ang n\u1eb1m ng\u1ee7 g\u1ea7n c\u1eeda hang. Qu\u00e1 khi\u1ebfp s\u1ee3, \u00f4ng b\u1ecf ch\u1ea1y v\u1ec1 v\u00e0 k\u1ec3 l\u1ea1i cho Deuchung nghe. V\u1ecb n\u00e0y b\u00ecnh th\u1ea3n b\u1ea3o \u00f4ng h\u00e3y tr\u1edf l\u1ea1i hang \u0111\u1ed9ng. L\u1ea7n n\u00e0y, \u00f4ng nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ed9t v\u0169ng n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf trong hang. \u00d4ng \u0111i quanh v\u0169ng n\u01b0\u1edbc, nh\u1eb7t m\u1ea5y vi\u00ean s\u1ecfi n\u00e9m xu\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc r\u1ed3i b\u1ecf \u0111i. Nh\u01b0ng Deuchung m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb \u00f4ng h\u00e3y tr\u1edf l\u1ea1i hang. L\u1ea7n n\u00e0y, \u00f4ng l\u1ea1i nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ed9t v\u1ecb s\u01b0 gi\u00e0 \u0111ang nh\u1eadp \u0111\u1ecbnh. \u00d4ng c\u0169ng nh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng vi\u00ean s\u1ecfi m\u00e0 khi n\u1ea3y \u00f4ng n\u00e9m xu\u1ed1ng v\u0169ng n\u01b0\u1edbc gi\u1edd \u0111\u00e2y \u0111ang n\u1eb1m trong l\u00f2ng b\u00e0n tay \u0111\u1ec3 ng\u1eeda l\u00ean c\u1ee7a v\u1ecb s\u01b0 n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngay khi \u1ea5y, Drogon Rechen suy ngh\u0129: \u201cN\u1ebfu nh\u01b0 c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ec7 t\u1eed \u0111\u00e3 si\u00eau vi\u1ec7t th\u1ebf n\u00e0y th\u00ec b\u1eadc th\u1ea7y c\u1ee7a h\u1ecd th\u1eadt v\u0129 \u0111\u1ea1i bi\u1ebft bao.\u201d H\u1ebft s\u1ee9c c\u1ea3m ph\u1ee5c, \u00f4ng li\u1ec1n xin \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf l\u1ea1i v\u00e0 theo h\u1ecdc chuy\u00ean c\u1ea7n trong su\u1ed1t 7 n\u0103m sau \u0111\u00f3, tr\u1edf th\u00e0nh v\u1ecb \u0111\u1ec7 t\u1eed gi\u1ecfi nh\u1ea5t c\u1ee7a Karmapa Dsum Khyenpa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Drogon Rechen ch\u00ednh th\u1ee9c xu\u1ea5t gia n\u0103m 37 tu\u1ed5i v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea7y \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 S\u01b0nam Drakpa. Khi \u0111\u1ee9c Karmapa Dsum Khyenpa ho\u1eb1ng h\u00f3a \u1edf mi\u1ec1n trung T\u00e2y T\u1ea1ng, \u00f4ng v\u1eabn \u1edf l\u1ea1i t\u1ec9nh Kham \u0111\u1ec3 thay th\u1ea7y \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh t\u1ef1 vi\u1ec7n. Sau khi \u0111\u1ee9c Karmapa th\u1ee9 nh\u1ea5t vi\u00ean t\u1ecbch, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c giao tr\u1ecdng tr\u00e1ch thay ng\u00e0i \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh m\u1ecdi c\u00f4ng vi\u1ec7c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Drogon Rechen vi\u00ean t\u1ecbch v\u00e0o n\u0103m 70 tu\u1ed5i. \u0110\u1ec7 t\u1eed l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 Pomdrakpa S\u01b0nam Dorje k\u1ebf t\u1ee5c trong vi\u1ec7c duy tr\u00ec t\u00f4ng ph\u00e1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pomdrakpa sinh n\u0103m 1170 t\u1ea1i Dri Dampa Ch\u01b0chuk thu\u1ed9c mi\u1ec1n trung T\u00e2y T\u1ea1ng. L\u00ean 5 tu\u1ed5i \u00f4ng \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc gi\u00e1o ph\u00e1p, v\u00e0 \u0111\u1ebfn n\u0103m 9 tu\u1ed5i th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0i Nyen Lhakhang Gangpo truy\u1ec1n d\u1ea1y gi\u00e1o ph\u00e1p Tan-tra M\u1eabu. N\u0103m 14 tu\u1ed5i, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe bi\u1ebft danh ti\u1ebfng c\u1ee7a Drogon Rechen. Ngay l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean nghe \u0111\u1ebfn t\u00ean v\u1ecb th\u1ea7y n\u00e0y, \u00f4ng li\u1ec1n nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ed9t linh \u1ea3nh trong khi nh\u1eadp \u0111\u1ecbnh, c\u00f3 nh\u1eefng v\u1ecb kh\u00f4ng h\u00e0nh n\u1eef m\u1eb7c \u00e1o \u0111\u1ecf hi\u1ec7n ra b\u00e1o cho \u00f4ng bi\u1ebft r\u1eb1ng Drogon Rechen ch\u00ednh l\u00e0 v\u1ecb th\u1ea7y c\u1ee7a \u00f4ng. Ngay sau \u0111\u00f3, \u00f4ng li\u1ec1n t\u00ecm \u0111\u1ebfn Drogon Rechen v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb n\u00e0y nh\u1eadn l\u00e0m \u0111\u1ec7 t\u1eed. Sau khi th\u1ecd gi\u1edbi xu\u1ea5t gia, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ban ph\u00e1p hi\u1ec7u l\u00e0 S\u01b0nam Dorje. K\u1ec3 t\u1eeb \u0111\u00f3, \u00f4ng chuy\u00ean c\u1ea7n theo h\u1ecdc v\u1edbi Drogon Rechen v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb n\u00e0y h\u1ebft l\u00f2ng truy\u1ec1n d\u1ea1y. \u00d4ng th\u1ef1c h\u00e0nh vi\u1ec7c tu t\u1eadp h\u1ebft s\u1ee9c chuy\u00ean c\u1ea7n v\u00e0 tinh t\u1ea5n trong su\u1ed1t nhi\u1ec1u n\u0103m. Trong nhi\u1ec1u l\u1ea7n nh\u1eadp \u0111\u1ecbnh, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y c\u00e1c linh \u1ea3nh kh\u00e1c nhau c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb h\u1ed9 th\u1ea7n. C\u00f3 l\u1ea7n \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn th\u1ea5y T\u1ed5 s\u01b0 Karmapa Dsum Khyenpa v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb n\u00e0y ch\u1ec9 d\u1ea1y cho nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c tu t\u1eadp. V\u1ec1 sau, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c Drogon Rechen ch\u1ecdn l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf th\u1eeba c\u00f4ng vi\u1ec7c gi\u00e1o h\u00f3a.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau khi Drogon Rechen vi\u00ean t\u1ecbch, vi\u1ec7c gi\u00e1o h\u00f3a \u0111\u1ed3 ch\u00fang c\u1ee7a Pomdrakpa ng\u00e0y c\u00e0ng ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ea1nh m\u1ebd. \u00d4ng c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00f4ng vi\u1ec7c v\u00f4 c\u00f9ng quan tr\u1ecdng l\u00e0 nh\u1eadn ra v\u1ecb Karmapa t\u00e1i sinh \u0111\u1eddi th\u1ee9 hai v\u00e0 sau \u0111\u00f3 giao l\u1ea1i quy\u1ec1n l\u00e3nh \u0111\u1ea1o t\u00f4ng ph\u00e1i cho v\u1ecb n\u00e0y. Pomdrakpa vi\u00ean t\u1ecbch v\u00e0o n\u0103m 1249 khi \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c 79 tu\u1ed5i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t s\u1ed1 c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ec7 t\u1eed kh\u00e1c c\u1ee7a Karmapa Dsum Khyenpa \u0111\u00e3 s\u00e1ng l\u1eadp ra nh\u1eefng chi ph\u00e1i nh\u1ecf nh\u01b0: Tak-lungpa s\u00e1ng l\u1eadp chi ph\u00e1i Ta-lung Karma Kagyu, Tsangpa Gyare s\u00e1ng l\u1eadp chi ph\u00e1i Drukpa Karma Kagyu, v\u00e0 Lama Khadampa Deshek s\u00e1ng l\u1eadp chi ph\u00e1i Katok Nyingma.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ecb Karmapa th\u1ee9 nh\u1ea5t Dsum Khyenpa c\u00f3 vai tr\u00f2 h\u1ebft s\u1ee9c quan tr\u1ecdng trong d\u00f2ng Karma Kagyu. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng l\u1eadp t\u00f4ng ph\u00e1i, ng\u00e0i c\u00f2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean ph\u00e1t \u0111\u1ea1i nguy\u1ec7n t\u00e1i sinh \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f4ng vi\u1ec7c gi\u00e1o h\u00f3a ch\u00fang sinh. Di th\u01b0 c\u1ee7a ng\u00e0i cho th\u1ea5y r\u00f5 vi\u1ec7c t\u00e1i sinh l\u00e0m v\u1ecb Karmapa th\u1ee9 hai l\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n do n\u01a1i \u0111\u1ea1i nguy\u1ec7n c\u1ee7a ng\u00e0i m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i do nghi\u1ec7p l\u1ef1c d\u1eabn d\u1eaft nh\u01b0 c\u00e1c ch\u00fang sinh kh\u00e1c. Truy\u1ec1n th\u1ed1ng t\u00e1i sinh c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng n\u00f3i chung v\u00e0 c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu n\u00f3i ri\u00eang \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi \u0111\u1ea7u ch\u00ednh t\u1eeb \u0111\u1ea1i nguy\u1ec7n c\u1ee7a ng\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1c V\u1ecb \u0110\u1ea1i S\u01b0 T\u00e1i Sinh T\u00e2y T\u1ea1ng<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nguy\u1ec5n Minh Ti\u1ebfn bi\u00ean so\u1ea1n \u2013 NXB T\u00f4n Gi\u00e1o<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 hai: KARMA PAKSHI (1206-1283)<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 Karma Pakshi sinh n\u0103m 1206 t\u1ea1i Kyil-le Tsakto thu\u1ed9c mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng, trong m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh m\u00e0 cha m\u1eb9 \u0111\u1ec1u l\u00e0 c\u00e1c v\u1ecb h\u00e0nh gi\u1ea3 Du-gi\u00e0 \u0111\u00e1ng k\u00ednh. Ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 Ch\u01b0zin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngay t\u1eeb thu\u1edf nh\u1ecf, ng\u00e0i \u0111\u00e3 bi\u1ec3u l\u1ed9 nh\u1eefng ph\u1ea9m ch\u1ea5t c\u1ee7a m\u1ed9t thi\u00ean t\u00e0i. Ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c 10 tu\u1ed5i, ng\u00e0i \u0111\u00e3 tinh th\u00f4ng gi\u00e1o ngh\u0129a kinh \u0111i\u1ec3n v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ebfn nh\u1eefng m\u1ee9c \u0111\u1ed9 r\u1ea5t s\u00e2u xa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1edbi l\u00f2ng mong mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc h\u1ecfi ti\u1ebfn xa h\u01a1n, ng\u00e0i l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng t\u00ecm \u0111\u1ebfn mi\u1ec1n trung T\u00e2y T\u1ea1ng. Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i, ng\u00e0i t\u00ecnh c\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p Pomdrakpa, \u0111\u1ec7 t\u1eed ch\u00e2n truy\u1ec1n c\u1ee7a Drogon Rechen, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu t\u1eeb \u0111\u1ee9c Karmapa Dsum Khyenpa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngay trong l\u1ea7n g\u1eb7p g\u1ee1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean, Pomdrakpa \u0111\u00e3 nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ed9t s\u1ed1 linh \u1ea3nh v\u00e0 th\u00f4ng qua \u0111\u00f3 \u00f4ng nh\u1eadn ra ngay ch\u00ednh c\u1eadu b\u00e9 n\u00e0y l\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa Dsum Khyenpa t\u00e1i sinh, \u0111\u00fang nh\u01b0 s\u1ef1 m\u00f4 t\u1ea3 trong b\u1ee9c th\u01b0 do ng\u00e0i \u0111\u1ec3 l\u1ea1i cho Drogon Rechen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pomdrakpa ki\u1ec3m tra l\u1ea1i b\u1eb1ng c\u00e1ch mang to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p m\u00e0 m\u00ecnh \u0111\u00e3 h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c ra th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1edbi c\u1eadu b\u00e9 Ch\u01b0zin. \u0110i\u1ec1u k\u1ef3 di\u1ec7u \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra. Ch\u01b0zin ch\u1ee9ng t\u1ecf m\u1ed9t s\u1ef1 uy\u00ean b\u00e1c v\u01b0\u1ee3t b\u1ef1c v\u00e0 tinh th\u00f4ng h\u1ebft th\u1ea3y c\u00e1c ph\u1ea7n gi\u00e1o ph\u00e1p. Em ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u1ecdc qua m\u1ed9t b\u1ea3n kinh v\u0103n duy nh\u1ea5t m\u1ed9t l\u1ea7n l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00ecnh b\u00e0y ngay c\u1ea3 nh\u1eefng ph\u1ea7n gi\u00e1o ngh\u0129a s\u00e2u th\u1eb3m nh\u1ea5t trong \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1eb7c d\u00f9 v\u1eady, Pomdrakpa v\u1eabn y\u00eau c\u1ea7u c\u1eadu h\u1ecdc tr\u00f2 nh\u1ecf b\u1eaft \u0111\u1ea7u vi\u1ec7c h\u1ecdc t\u1eadp gi\u00e1o ph\u00e1p m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00ednh th\u1ee9c v\u00e0 nghi\u00eam t\u00fac. Truy\u1ec1n th\u1ed1ng n\u00e0y v\u1ec1 sau \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1ecb Karmapa t\u00e1i sinh. M\u1eb7c d\u00f9 m\u1ed9t v\u1ecb Karmapa t\u00e1i sinh lu\u00f4n ch\u1ee9ng t\u1ecf nh\u1eefng tri th\u1ee9c s\u1eb5n c\u00f3 t\u1eeb ti\u1ec1n ki\u1ebfp, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u t\u00f4ng ph\u00e1i v\u1eabn ph\u1ea3i ch\u00ednh th\u1ee9c trao truy\u1ec1n l\u1ea1i cho v\u1ecb \u1ea5y m\u1ecdi truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a t\u00f4ng ph\u00e1i m\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ecb Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 hai n\u00e0y \u0111\u00e3 d\u00e0nh tr\u1ecdn g\u1ea7n n\u1eeda cu\u1ed9c \u0111\u1eddi cho vi\u1ec7c th\u1ef1c h\u00e0nh thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh. Ng\u00e0i c\u0169ng vi\u1ebfng th\u0103m v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1c trung t\u00e2m tu h\u1ecdc, t\u1ef1 vi\u1ec7n m\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u1ecb Karmapa th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u00e3 th\u00e0nh l\u1eadp. M\u1ed9t s\u1ed1 trong c\u00e1c tu vi\u1ec7n \u1ea5y \u0111\u00e3 hoang ph\u1ebf ho\u1eb7c \u0111\u1ed5 n\u00e1t. Ng\u00e0i t\u1ed5 ch\u1ee9c vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng ho\u1eb7c s\u1eeda ch\u1eefa l\u1ea1i t\u1ea5t c\u1ea3, c\u0169ng nh\u01b0 l\u00e0m s\u1ed1ng d\u1eady truy\u1ec1n th\u1ed1ng tu t\u1eadp \u1edf t\u1eebng n\u01a1i. T\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n l\u00e0 ng\u00e0i \u0111\u00e3 ph\u1ea3i vay m\u01b0\u1ee3n r\u1ea5t nhi\u1ec1u ti\u1ec1n b\u1ea1c \u0111\u1ec3 trang tr\u1ea3i cho nh\u1eefng kho\u1ea3n chi ph\u00ed x\u00e2y d\u1ef1ng. Nh\u01b0ng khi ng\u00e0i du h\u00e0nh ngang qua h\u1ed3 Namtso \u1edf v\u00f9ng Tsang, ng\u00e0i \u0111\u00e3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t kho ch\u00e2u b\u00e1u \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 h\u1ebft c\u00e1c m\u00f3n n\u1ee3 \u0111\u00e3 vay.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i tr\u1edf n\u00ean n\u1ed5i ti\u1ebfng kh\u1eafp n\u01b0\u1edbc qua vi\u1ec7c h\u01b0\u1edbng d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n T\u00e2y T\u1ea1ng th\u1ef1c h\u00e0nh tr\u00ec t\u1ee5ng c\u00e2u ch\u00e2n ng\u00f4n \u00c1n ma ni b\u00e1t di h\u1ed3ng (Om mani padme hum) nh\u01b0 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n k\u1ef3 di\u1ec7u \u0111\u1ec3 l\u00e0m sinh kh\u1edfi t\u00e2m \u0111\u1ea1i bi. Theo l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a ng\u00e0i, c\u00e2u ch\u00e2n ng\u00f4n n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u01b0ng t\u1ee5ng t\u1eadp th\u1ec3 \u1edf h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c tu vi\u1ec7n, v\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ph\u1ea7n quan tr\u1ecdng trong s\u1ef1 tu t\u1eadp c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Danh ti\u1ebfng v\u1ec1 s\u1ef1 tu t\u1eadp v\u00e0 gi\u00e1o h\u00f3a c\u1ee7a ng\u00e0i ng\u00e0y c\u00e0ng vang xa, \u0111\u1ebfn t\u1eadn \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc Trung Hoa. V\u00e0o n\u0103m 1251, ho\u00e0ng t\u1eed M\u00f4ng C\u1ed5 l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd l\u00e0 H\u1ed1t T\u1ea5t Li\u1ec7t (Khubilai, 1215-1294), ch\u00e1u n\u1ed9i c\u1ee7a Th\u00e0nh C\u00e1t T\u01b0 H\u00e3n (Chinggis Khan, 1167-1227), \u0111\u00e3 g\u1eedi l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u ng\u00e0i \u0111\u1ebfn th\u0103m vi\u1ebfng tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh M\u00f4ng C\u1ed5. Trong nhi\u1ec1u l\u1ea7n nh\u1eadp \u0111\u1ecbnh, ng\u00e0i \u0111\u00e3 nh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng linh \u1ea3nh cho bi\u1ebft tr\u01b0\u1edbc v\u1ec1 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a l\u1ea7n th\u0103m vi\u1ebfng n\u00e0y \u0111\u1ed1i v\u1edbi ti\u1ec1n \u0111\u1ed3 c\u1ee7a ph\u00e1i Karma Kagyu n\u00ean ng\u00e0i vui v\u1ebb nh\u1eadn l\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chuy\u1ebfn \u0111i m\u1ea5t kho\u1ea3ng 3 n\u0103m. V\u00e0o n\u0103m 1254, ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3n ch\u00e0o m\u1ed9t c\u00e1ch long tr\u1ecdng tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn th\u0103m tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh M\u00f4ng C\u1ed5. H\u1ed1t T\u1ea5t Li\u1ec7t vui m\u1eebng \u0111\u00f3n ti\u1ebfp ng\u00e0i v\u1edbi s\u1ef1 cung k\u00ednh v\u00e0 t\u00f4n tr\u1ecdng. Tuy nhi\u00ean, \u00f4ng t\u1ecf \u00fd mu\u1ed1n ng\u00e0i bi\u1ec3u hi\u1ec7n n\u0103ng l\u1ef1c t\u00e2m linh \u0111\u1ec3 c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7y c\u1ee7a nh\u1eefng t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn th\u1ea5y. Ng\u00e0i ch\u1ea5p nh\u1eadn l\u1eddi \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb n\u00e0y. C\u00e1c nh\u00e0 ch\u00e9p s\u1eed Trung Hoa v\u00e0 T\u00e2y T\u1ea1ng c\u00f9ng v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u \u00c2u c\u00f3 m\u1eb7t v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u k\u1ec3 l\u1ea1i v\u1ec1 vi\u1ec7c r\u1eb1ng ng\u00e0i \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n nhi\u1ec1u ph\u00e9p m\u1ea7u k\u1ef3 di\u1ec7u ngay gi\u1eefa tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y khi\u1ebfn cho t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u k\u00ednh ph\u1ee5c v\u00e0 nh\u1eadn ra s\u1ef1 si\u00eau vi\u1ec7t c\u1ee7a ng\u00e0i. Tuy nhi\u00ean, \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng h\u01a1n n\u1eefa l\u00e0 ng\u00e0i \u0111\u00e3 th\u00e0nh c\u00f4ng trong vi\u1ec7c h\u00f2a gi\u1ea3i r\u1ea5t nhi\u1ec1u m\u1ed1i b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng trong ho\u00e0ng t\u1ed9c v\u00e0o l\u00fac \u0111\u00f3. M\u1eb7c d\u00f9 v\u1eady, ng\u00e0i \u0111\u00e3 t\u1eeb ch\u1ed1i l\u1eddi m\u1eddi c\u1ee7a H\u1ed1t T\u1ea5t Li\u1ec7t khi \u00f4ng n\u00e0y mu\u1ed1n ng\u00e0i l\u01b0u l\u1ea1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh M\u00f4ng C\u1ed5. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0m H\u1ed1t T\u1ea5t Li\u1ec7t c\u1ea3m th\u1ea5y b\u1ecb x\u00fac ph\u1ea1m v\u00e0 kh\u00f4ng h\u00e0i l\u00f2ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong nh\u1eefng n\u0103m sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i v\u00e2n du kh\u1eafp nhi\u1ec1u n\u01a1i tr\u00ean \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc Trung Hoa, M\u00f4ng C\u1ed5, c\u0169ng nh\u01b0 nhi\u1ec1u v\u00f9ng c\u1ee7a T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh b\u1eadc \u0111\u1ea1o s\u01b0 l\u1ed7i l\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u0111\u1ebfn. Ng\u00e0i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c Mangu, anh trai c\u1ee7a H\u1ed1t T\u1ea5t Li\u1ec7t , h\u1ebft s\u1ee9c k\u00ednh tr\u1ecdng. V\u00e0o l\u00fac \u0111\u00f3, Mangu \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh v\u1ecb \u0110\u1ea1i H\u00e3n (Khan) cai tr\u1ecb M\u00f4ng C\u1ed5 v\u00e0 ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e3nh th\u1ed5 Trung Hoa. Mangu th\u1ec9nh c\u1ea7u ng\u00e0i \u0111\u1ebfn thuy\u1ebft gi\u00e1o t\u1ea1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0i nh\u1eadn l\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a ng\u00e0i, \u0110\u1ea1i H\u00e3n Mangu \u0111\u00e3 \u0111\u00f3n m\u1eebng vi\u1ec7c ng\u00e0i \u0111\u1ebfn thuy\u1ebft gi\u1ea3ng t\u1ea1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh M\u00f4ng C\u1ed5 b\u1eb1ng m\u1ed9t l\u1ec7nh \u0111\u1ea1i x\u00e1 cho c\u00e1c ph\u1ea1m nh\u00e2n. Sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u00e1c bu\u1ed5i l\u1ec5 truy\u1ec1n ph\u00e1p v\u00e0 gi\u1ea3ng d\u1ea1y gi\u00e1o l\u00fd cho r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi. V\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, ng\u00e0i nh\u1eadn ra r\u1eb1ng Mangu v\u1ed1n \u0111\u00e3 t\u1eebng theo h\u1ecdc v\u1edbi Karmapa Dsum Khyenpa trong ti\u1ec1n ki\u1ebfp v\u00e0 khi \u1ea5y c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh t\u1ef1u ph\u00e1p m\u00f4n \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mangu tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t Ph\u1eadt t\u1eed h\u1ebft s\u1ee9c nhi\u1ec7t th\u00e0nh \u1ee7ng h\u1ed9 \u0111\u1ea1o ph\u00e1p. \u00d4ng t\u1ed5 ch\u1ee9c nh\u1eefng bu\u1ed5i tranh lu\u1eadn ch\u00ednh th\u1ee9c gi\u1eefa c\u00e1c b\u1eadc th\u1ea7y ngo\u1ea1i \u0111\u1ea1o v\u1edbi \u0111\u1ee9c Karmapa Karma Pakshi \u0111\u1ec3 qua \u0111\u00f3 ng\u00e0i khu\u1ea5t ph\u1ee5c t\u1ea5t c\u1ea3 v\u00e0 xi\u1ec3n d\u01b0\u01a1ng Ch\u00e1nh ph\u00e1p. Nh\u1edd s\u1ef1 ch\u1ec9 d\u1ea1y c\u1ee7a ng\u00e0i, Mangu ti\u1ebfp t\u1ee5c th\u1ef1c h\u00e0nh c\u00f4ng phu tu t\u1eadp v\u00e0 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u k\u1ebft qu\u1ea3 phi th\u01b0\u1eddng. \u00d4ng kh\u00f4ng c\u00f2n c\u1ea3m th\u1ea5y \u0111\u1eafm say trong quy\u1ec1n l\u1ef1c ch\u00ednh tr\u1ecb, m\u00e0 thay v\u00e0o \u0111\u00f3 lu\u00f4n c\u1ed1 g\u1eafng th\u1ef1c hi\u1ec7n nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u mang l\u1ea1i s\u1ef1 an vui l\u1ee3i l\u1ea1c cho d\u00e2n ch\u00fang.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 gi\u00e1o h\u00f3a c\u1ee7a ng\u00e0i kh\u00f4ng ch\u1ec9 gi\u1edbi h\u1ea1n trong tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh M\u00f4ng C\u1ed5 m\u00e0 c\u00f2n lan r\u1ed9ng ra kh\u1eafp n\u01a1i. Ng\u00e0i \u0111\u00e3 khuy\u00ean d\u1ea1y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111a s\u1ed1 d\u00e2n ch\u00fang bi\u1ebft \u0103n chay v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh ph\u00e1p Th\u1eadp thi\u1ec7n (M\u01b0\u1eddi \u0111i\u1ec1u l\u00e0nh). V\u1edbi s\u1ef1 can thi\u1ec7p c\u1ee7a ng\u00e0i, \u0111\u00e3 c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u t\u00f9 nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n x\u00e1 ho\u1eb7c tha b\u1ed5ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1eb7c d\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ea1i H\u00e3n Mangu h\u1ebft l\u00f2ng k\u00ednh tr\u1ecdng, ng\u00e0i kh\u00f4ng h\u1ec1 l\u1ee3i d\u1ee5ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u00f4ng ph\u00e1i c\u1ee7a m\u00ecnh, m\u00e0 lu\u00f4n khuy\u00ean v\u1ecb l\u00e3nh t\u1ee5 n\u00e0y d\u00e0nh m\u1ecdi c\u01a1 h\u1ed9i ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec1u cho c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i kh\u00e1c nhau c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt. Sau khi nh\u1eadn l\u1eddi m\u1eddi c\u1ee7a v\u1ecb \u0110\u1ea1i H\u00e3n \u0111i du h\u00f3a \u1edf nhi\u1ec1u n\u01a1i tr\u00ean \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc M\u00f4ng C\u1ed5, ng\u00e0i t\u1eeb bi\u1ec7t \u0111\u1ec3 tr\u1edf v\u1ec1 T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong th\u1eddi gian ng\u00e0i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1edf v\u1ec1 T\u00e2y T\u1ea1ng th\u00ec \u0110\u1ea1i H\u00e3n Mangu qua \u0111\u1eddi v\u00e0o n\u0103m 1260 v\u00e0 H\u1ed1t T\u1ea5t Li\u1ec7t tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf v\u1ecb. \u00d4ng n\u00e0y nhanh ch\u00f3ng n\u1eafm gi\u1eef quy\u1ec1n l\u1ef1c r\u1ed9ng l\u1edbn, tr\u1ea3i d\u00e0i \u0111\u1ebfn t\u1eadn c\u00e1c v\u00f9ng xa x\u00f4i c\u1ee7a Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n, Tri\u1ec1u Ti\u00ean v\u00e0 T\u00e2y T\u1ea1ng. Nh\u1edb l\u1ea1i s\u1ef1 b\u1ea5t m\u00e3n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi ng\u00e0i \u0111\u00e3 t\u1eeb ch\u1ed1i l\u1eddi m\u1eddi \u1edf l\u1ea1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh c\u1ee7a \u00f4ng nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i ch\u1ea5p nh\u1eadn l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a \u0110\u1ea1i H\u00e3n Mangu, H\u1ed1t T\u1ea5t Li\u1ec7t cho r\u1eb1ng ng\u00e0i \u0111\u00e3 c\u1ed1 \u00fd khinh th\u01b0\u1eddng \u00f4ng ta. V\u00ec th\u1ebf, v\u1ecb \u0110\u1ea1i H\u00e3n m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i l\u1eadp t\u1ee9c ra l\u1ec7nh truy b\u1eaft ng\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1eb7c d\u00f9 v\u1eady, nhi\u1ec1u to\u00e1n qu\u00e2n l\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1i \u0111i \u0111\u1ec1u th\u1ea5t b\u1ea1i trong vi\u1ec7c b\u1eaft gi\u1eef ng\u00e0i. H\u1ed1t T\u1ea5t Li\u1ec7t n\u1ed5i gi\u1eadn \u0111\u00e3 ra l\u1ec7nh b\u1eafn ch\u1ebft ng\u00e0i t\u1ea1i ch\u1ed7, kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u1eaft v\u1ec1. Tuy v\u1eady, kh\u00f4ng m\u1ed9t \u0111\u1ed9i qu\u00e2n n\u00e0o c\u1ee7a \u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c \u0111\u00f3. C\u00f3 m\u1ed9t l\u1ea7n, ng\u00e0i b\u00ecnh th\u1ea3n ng\u1ed3i tr\u00ec ch\u00fa trong khi \u0111\u1ed9i qu\u00e2n 37.000 ng\u01b0\u1eddi \u1ed3 \u1ea1t k\u00e9o \u0111\u1ebfn v\u00e2y ch\u1eb7t quanh ng\u00e0i. Th\u1ebf r\u1ed3i, t\u1ea5t c\u1ea3 b\u1ecdn h\u1ecd \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u00f4ng c\u1ee9ng l\u1ea1i nh\u01b0 trong m\u1ed9t c\u01a1n gi\u00e1 r\u00e9t c\u1ef1c k\u1ef3. V\u00e0 khi c\u01a1n r\u00e9t bu\u1ed1t qua \u0111i, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u khi\u1ebfp s\u1ee3 b\u1ecf ch\u1ea1y thay v\u00ec l\u00e0 b\u1eaft l\u1ea5y ng\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuy nhi\u00ean, cu\u1ed1i c\u00f9ng ng\u00e0i c\u0169ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec3 cho m\u1ed9t to\u00e1n qu\u00e2n c\u1ee7a H\u1ed1t T\u1ea5t Li\u1ec7t b\u1eaft v\u1ec1, v\u00ec bi\u1ebft r\u1eb1ng t\u00e2m t\u1eeb bi c\u1ee7a ng\u00e0i \u0111\u1ee7 s\u1ee9c \u0111\u1ec3 c\u1ea3m h\u00f3a v\u1ecb \u0110\u1ea1i H\u00e3n n\u00e0y. Qu\u1ea3 nhi\u00ean, c\u1ea3m ph\u1ee5c tr\u01b0\u1edbc t\u1ea5m l\u00f2ng \u0111\u1ea1i bi v\u00e0 s\u1ef1 b\u00ecnh th\u1ea3n c\u1ee7a ng\u00e0i ngay c\u1ea3 khi ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi s\u1ef1 th\u00f9 ngh\u1ecbch v\u00e0 nguy h\u1ea1i, H\u1ed1t T\u1ea5t Li\u1ec7t b\u00e0y t\u1ecf s\u1ef1 h\u1ed1i ti\u1ebfc v\u1ec1 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u00e3 qua v\u00e0 kh\u1ea9n c\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0i ch\u1ec9 d\u1ea1y \u0111\u1ea1o ph\u00e1p.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i tr\u1edf v\u1ec1 Tsurphu \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t pho t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt Th\u00edch-ca r\u1ea5t l\u1edbn, theo nh\u1eefng linh \u1ea3nh m\u00e0 ng\u00e0i \u0111\u00e3 nh\u00ecn th\u1ea5y trong su\u1ed1t m\u1ed9t th\u1eddi gian d\u00e0i v\u00e0o nh\u1eefng l\u1ea7n nh\u1eadp \u0111\u1ecbnh. T\u01b0\u1ee3ng Ph\u1eadt n\u00e0y cao \u0111\u1ebfn g\u1ea7n 17 m\u00e9t. Khi c\u00f4ng vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng ho\u00e0n t\u1ea5t, ng\u01b0\u1eddi ta m\u1edbi ph\u00e1t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng Ph\u1eadt b\u1ecb nghi\u00eang sang m\u1ed9t b\u00ean. Ng\u00e0i li\u1ec1n nh\u1eadp \u0111\u1ecbnh trong t\u01b0 th\u1ebf ng\u1ed3i h\u01a1i nghi\u00eang sang m\u1ed9t b\u00ean gi\u1ed1ng nh\u01b0 t\u01b0\u1ee3ng Ph\u1eadt. Sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i t\u1eeb t\u1eeb chuy\u1ec3n m\u00ecnh ng\u1ed3i th\u1eb3ng l\u00ean. K\u1ef3 di\u1ec7u thay, khi \u1ea5y t\u01b0\u1ee3ng Ph\u1eadt c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n sang t\u01b0 th\u1ebf ngay th\u1eb3ng, kh\u00f4ng c\u00f2n nghi\u00eang sang m\u1ed9t b\u00ean n\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t b\u1eadc \u0111\u1ea1o s\u01b0 c\u00f3 c\u00f4ng nghi\u1ec7p ho\u1eb1ng h\u00f3a s\u00e2u r\u1ed9ng kh\u1eafp n\u01a1i, ng\u00e0i c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ecdc gi\u1ea3 v\u0129 \u0111\u1ea1i. C\u00e1c nh\u00e0 s\u1eed h\u1ecdc ghi nh\u1eadn r\u1eb1ng ng\u00e0i \u0111\u00e3 bi\u00ean so\u1ea1n h\u00e0ng tr\u0103m b\u1ed9 lu\u1eadn, \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u gi\u1eef trong th\u01b0 vi\u1ec7n c\u1ee7a m\u1ed9t tu vi\u1ec7n \u1edf Tsurphu thu\u1ed9c mi\u1ec1n trung T\u00e2y T\u1ea1ng. S\u1ef1 nghi\u1ec7p gi\u00e1o h\u00f3a c\u1ee7a ng\u00e0i \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng trong d\u00e2n ch\u00fang T\u00e2y T\u1ea1ng c\u0169ng nh\u01b0 M\u00f4ng C\u1ed5 v\u00e0 Trung Hoa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u01b0\u1edbc khi vi\u00ean t\u1ecbch v\u00e0o n\u0103m 1283, ng\u00e0i g\u1ecdi v\u1ecb \u0111\u1ec7 t\u1eed l\u1edbn nh\u1ea5t l\u00e0 Orgyenpa \u0111\u1ebfn v\u00e0 d\u1ea1y r\u1eb1ng ng\u00e0i s\u1ebd t\u00e1i sinh \u1edf mi\u1ec1n t\u00e2y T\u00e2y T\u1ea1ng. Ng\u00e0i c\u0169ng giao ph\u00f3 cho Orgyenpa vi\u1ec7c \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u t\u00f4ng ph\u00e1i cho \u0111\u1ebfn khi h\u1eadu th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a ng\u00e0i xu\u1ea5t hi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Orgyenpa l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ec7 t\u1eed xu\u1ea5t s\u1eafc nh\u1ea5t c\u1ee7a v\u1ecb Karmapa th\u1ee9 hai. \u00d4ng sinh v\u00e0o n\u0103m M\u1ed9c D\u1ea7n, t\u1ee9c l\u00e0 n\u0103m 1230 theo T\u00e2y l\u1ecbch, t\u1ea1i Lat\u01b0, thu\u1ed9c mi\u1ec1n b\u1eafc T\u00e2y T\u1ea1ng, trong m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh m\u00e0 cha m\u1eb9 \u0111\u1ec1u l\u00e0 c\u00e1c h\u00e0nh gi\u1ea3 tu t\u1eadp Tan-tra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb khi c\u00f2n r\u1ea5t tr\u1ebb tu\u1ed5i, \u00f4ng \u0111\u00e3 tinh th\u00f4ng gi\u00e1o ph\u00e1p Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba v\u00e0 nhi\u1ec1u ph\u1ea7n gi\u00e1o ph\u00e1p kh\u00e1c do ch\u00ednh cha \u00f4ng tr\u1ef1c ti\u1ebfp ch\u1ec9 d\u1ea1y. \u00d4ng c\u00f3 m\u1ed9t n\u0103ng khi\u1ebfu b\u1ea9m sinh \u01b0a th\u00edch vi\u1ec7c th\u1ef1c h\u00e0nh thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh, nh\u01b0ng t\u1ef1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng c\u1ea7n ph\u1ea3i h\u1ecdc t\u1eadp v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u gi\u00e1o ph\u00e1p cho th\u1eadt tinh th\u00f4ng tr\u01b0\u1edbc khi th\u1ef1c h\u00e0nh c\u00e1c c\u00f4ng phu thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh s\u00e2u xa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d4ng th\u1ecd gi\u1edbi \u01b0u-b\u00e0-t\u1eafc (upsaka) v\u1edbi ng\u00e0i G\u01b0tsangpa. T\u1eeb n\u0103m 7 tu\u1ed5i, \u00f4ng \u0111\u00e3 say m\u00ea vi\u1ec7c h\u1ecdc t\u1eadp v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00e1c gi\u00e1o ph\u00e1p c\u0103n b\u1ea3n. N\u0103m 16 tu\u1ed5i, \u00f4ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u theo h\u1ecdc v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u nhi\u1ec1u b\u1ea3n kinh v\u0103n s\u00e2u s\u1eafc nh\u01b0 Th\u1eafng ph\u00e1p lu\u1eadn (Abhidharma), Trung qu\u00e1n lu\u1eadn (Madhyamaka), Lu\u1eadt t\u1ea1ng (Vinaya), c\u00f9ng nhi\u1ec1u b\u1ed9 m\u00f4n h\u1ecdc thu\u1eadt tinh vi kh\u00e1c t\u1ea1i m\u1ed9t tu vi\u1ec7n n\u1ed5i ti\u1ebfng \u1edf t\u1ec9nh Tsang.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong su\u1ed1t th\u1eddi gian theo h\u1ecdc, \u00f4ng t\u1ecf ra v\u01b0\u1ee3t tr\u1ed9i so v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c b\u1ea1n \u0111\u1ed3ng h\u1ecdc v\u00e0 tinh th\u00f4ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c m\u00f4n h\u1ecdc. \u00d4ng c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0i Golungpa Namkha Gyaltsen truy\u1ec1n th\u1ee5 v\u00e0 cho ph\u00e9p th\u1ef1c h\u00e0nh s\u00e2u s\u1eafc ph\u00e1p m\u00f4n Kalachakra Tantra. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0i G\u01b0tsangpa ch\u1ec9 d\u1ea1y \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn xa h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng h\u00e0nh h\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn r\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u00e1nh t\u00edch v\u00e0 t\u1ef1 vi\u1ec7n \u1edf Nepal, \u1ea4n \u0110\u1ed9, Trung Hoa, Pakistan, Tsari, Kailash, Jalandara, and Odiyana \u0111\u1ec3 chi\u00eam ng\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 c\u1ea7u h\u1ecdc, c\u0169ng nh\u01b0 th\u1ef1c h\u00e0nh m\u1ed9t c\u00e1ch s\u00e2u xa c\u00e1c gi\u00e1o ph\u00e1p \u0111\u00e3 h\u1ecdc. \u00d4ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng k\u1ebft qu\u1ea3 phi th\u01b0\u1eddng trong vi\u1ec7c tu t\u1eadp v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t b\u1eadc th\u1ea7y Tan-tra n\u1ed5i ti\u1ebfng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o n\u0103m 53 tu\u1ed5i \u00f4ng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p \u0111\u1ee9c Karmapa th\u1ee9 hai, Karma Pakshi, v\u00e0 ngay l\u1eadp t\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb n\u00e0y nh\u1eadn l\u00e0m \u0111\u1ec7 t\u1eed, truy\u1ec1n th\u1ee5 cho to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu. Sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea7y truy\u1ec1n d\u1ea1y m\u1eadt ph\u00e1p, \u00f4ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ch\u1ee9ng ng\u1ed9 \u1edf m\u1ee9c \u0111\u1ed9 r\u1ea5t cao v\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 lu\u00f4n theo h\u1ea7u h\u1ea1 b\u00ean th\u1ea7y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 nghi\u1ec7p gi\u00e1o h\u00f3a l\u1ee3i sinh c\u1ee7a Orgyenpa lan r\u1ed9ng nhi\u1ec1u n\u01a1i tr\u00ean kh\u1eafp n\u01b0\u1edbc T\u00e2y T\u1ea1ng. Trong khi ch\u1ec9 d\u1ea1y cho c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed, \u00f4ng th\u01b0\u1eddng t\u1eadp trung ch\u1ee7 y\u1ebfu v\u00e0o c\u00e1c ph\u1ea7n gi\u00e1o ph\u00e1p \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n thu\u1ed9c truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u00e0i Gampopa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d4ng c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u0111\u1ec7 t\u1eed. Trong s\u1ed1 \u0111\u00f3, c\u00e1c v\u1ecb n\u1ed5i b\u1eadt h\u01a1n c\u1ea3 l\u00e0 Nyedowa, Ch\u01b0je Kharchuwa, Jamyang S\u01b0nam \u01afser. Ngo\u00e0i ra c\u00f2n c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u c\u00e1c v\u1ecb h\u1ecdc gi\u1ea3 c\u0169ng nh\u01b0 h\u00e0nh gi\u1ea3 Du-gi\u00e0 \u1edf c\u1ea3 T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0 \u1ea4n \u0110\u1ed9. Nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec7 t\u1eed quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t m\u00e0 sau n\u00e0y \u00f4ng \u0111\u00e3 trao l\u1ea1i c\u01b0\u01a1ng v\u1ecb \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u ph\u00e1i Karma Kagyu ch\u00ednh l\u00e0 Rangjung Dorje, h\u1eadu th\u00e2n c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 hai t\u00e1i sinh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d4ng vi\u00ean t\u1ecbch v\u00e0o n\u0103m 1312 sau khi \u0111\u00e3 ho\u00e0n t\u1ea5t tr\u1ecdng tr\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea7y giao ph\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9c Karmapa th\u1ee9 hai sau khi th\u1ec3 hi\u1ec7n m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi gi\u00e1o h\u00f3a si\u00eau vi\u1ec7t \u0111\u00e3 ti\u1ebfp t\u1ee5c th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u1eddi \u0111\u1ea1i nguy\u1ec7n t\u1eeb ti\u1ec1n ki\u1ebfp b\u1eb1ng c\u00e1ch t\u00e1i sinh t\u1ea1i mi\u1ec1n t\u00e2y T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi d\u1ef1 b\u00e1o, \u0111\u1ec3 r\u1ed3i nh\u1eadn l\u1ea1i vai tr\u00f2 d\u1eabn d\u1eaft t\u00f4ng ph\u00e1i Karma Kagyu t\u1eeb ch\u00ednh ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec7 t\u1eed tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1c V\u1ecb \u0110\u1ea1i S\u01b0 T\u00e1i Sinh T\u00e2y T\u1ea1ng<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nguy\u1ec5n Minh Ti\u1ebfn bi\u00ean so\u1ea1n \u2013 NXB T\u00f4n Gi\u00e1o<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 ba: RANGJUNG DORJE (1284-1339)<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 Rangjung Dorje sinh t\u1ea1i Dingri Langkor \u1edf v\u00f9ng Tsang thu\u1ed9c mi\u1ec1n trung T\u00e2y T\u1ea1ng, v\u00e0o n\u0103m M\u1ed9c Th\u00e2n, t\u1ee9c n\u0103m 1284 theo T\u00e2y l\u1ecbch, trong m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh m\u00e0 cha m\u1eb9 \u0111\u1ec1u l\u00e0 c\u00e1c h\u00e0nh gi\u1ea3 Tan-tra tu t\u1eadp theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng t\u00f4ng Nyingma (Ninh-m\u00e3).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m \u0111\u1ea1i s\u01b0 l\u00ean 3 tu\u1ed5i, \u0111i\u1ec1u k\u1ef3 l\u1ea1 \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra. M\u1ed9t h\u00f4m, trong khi \u0111ang ch\u01a1i \u0111\u00f9a v\u1edbi nh\u1eefng \u0111\u1ee9a tr\u1ebb kh\u00e1c, ng\u00e0i b\u1ed7ng ng\u1ed3i l\u1ea1i trong t\u01b0 th\u1ebf ngay ng\u1eafn v\u00e0 d\u00f5ng d\u1ea1c tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1eb1ng m\u00ecnh l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ecb Karmapa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi l\u00ean 5 tu\u1ed5i, ng\u00e0i t\u1ef1 \u00fd t\u00ecm \u0111\u1ebfn g\u1eb7p Orgyenpa. Trong \u0111\u00eam tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, Orgyenpa c\u00f3 m\u1ed9t gi\u1ea5c m\u1ed9ng b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc vi\u1ec7c n\u00e0y n\u00ean \u0111\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n ti\u1ebfp c\u1eadu b\u00e9 h\u00f3a th\u00e2n n\u00e0y. Ngay khi g\u1eb7p nhau, Orgyenpa nh\u1eadn ra ngay \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a th\u1ea7y m\u00ecnh, n\u00ean \u00f4ng trao cho c\u1eadu b\u00e9 m\u1ed9t v\u01b0\u01a1ng mi\u1ec7n kim c\u01b0\u01a1ng m\u00e0u \u0111en \u2013 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ecb Karmapa h\u00f3a th\u00e2n \u2013 c\u00f9ng v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng v\u1eadt s\u1edf h\u1eefu tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ee7a ng\u00e0i Karma Pakshi m\u00e0 \u00f4ng c\u00f2n gi\u1eef l\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb \u0111\u00f3, ng\u00e0i Rangjung Dorje \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 d\u1ea1y d\u1ed7 t\u1ea1i Tsurphu. Ng\u00e0i kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n d\u1ea1y to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc c\u1ea3 nh\u1eefng gi\u00e1o ph\u00e1p truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a ph\u00e1i Nyingma (Ninh-m\u00e3).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o n\u0103m 17 tu\u1ed5i (1301), ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n th\u1ee5 nh\u1eefng gi\u00e1o ph\u00e1p v\u00e0 nghi l\u1ec5 c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb xu\u1ea5t gia. Sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i tr\u1ea3i qua m\u1ed9t th\u1eddi gian \u1ea9n c\u01b0 tu t\u1eadp tr\u00ean s\u01b0\u1eddn n\u00fai Everest, r\u1ed3i ch\u00ednh th\u1ee9c th\u1ecd gi\u1edbi c\u1ee5 t\u00fac \u0111\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t v\u1ecb t\u1ef3-kheo. Th\u1eddi gian sau, ng\u00e0i \u0111\u1ebfn h\u1ecdc t\u1eadp nghi\u00ean c\u1ee9u chuy\u00ean s\u00e2u \u1edf m\u1ed9t trung t\u00e2m tu h\u1ecdc l\u1edbn thu\u1ed9c d\u00f2ng Khadampa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kh\u00f4ng t\u1ef1 h\u00e0i l\u00f2ng v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c, ng\u00e0i ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u00ecm \u0111\u1ebfn c\u1ea7u h\u1ecdc v\u1edbi nhi\u1ec1u b\u1eadc danh s\u01b0 v\u00e0 h\u1ecdc gi\u1ea3 \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi thu\u1ed9c nhi\u1ec1u truy\u1ec1n th\u1ed1ng kh\u00e1c nhau. Khi ho\u00e0n t\u1ea5t qu\u00e1 tr\u00ecnh tham h\u1ecdc, ng\u00e0i tr\u1edf th\u00e0nh v\u1ecb h\u1ecdc gi\u1ea3 \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a T\u00e2y T\u1ea1ng tinh th\u00f4ng h\u1ea7u nh\u01b0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c h\u1ecdc thuy\u1ebft v\u00e0 kinh \u0111i\u1ec3n hi\u1ec7n c\u00f3 t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u00f3. Ng\u00e0i ch\u1ee9ng t\u1ecf m\u1ed9t n\u0103ng l\u1ef1c h\u1ecdc t\u1eadp si\u00eau ph\u00e0m v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 kh\u00e1t khao ki\u1ebfn th\u1ee9c ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 v\u1ec1 \u0111\u1ee7 m\u1ecdi ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n h\u1ecdc thu\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong m\u1ed9t l\u1ea7n nh\u1eadp \u0111\u1ecbnh v\u00e0o n\u0103m 34 tu\u1ed5i (1318), ng\u00e0i nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ed9t s\u1ed1 linh \u1ea3nh v\u00e0 qua \u0111\u00f3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 truy\u1ec1n d\u1ea1y v\u1ec1 gi\u00e1o ph\u00e1p Th\u1eddi lu\u00e2n (Klacakra). Sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 c\u1ea3i t\u1ed5 l\u1ea1i h\u1ec7 th\u1ed1ng thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc c\u1ee7a T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u1ec3 tr\u1edf n\u00ean ch\u00ednh x\u00e1c v\u00e0 ho\u00e0n ch\u1ec9nh h\u01a1n. H\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00e0y cho \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng v\u1edbi t\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng Tsur-tsi, hay c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng thi\u00ean v\u0103n theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng Tsurphu. H\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng l\u00e0m n\u1ec1n t\u1ea3ng cho vi\u1ec7c t\u00ednh to\u00e1n l\u1ecbch ph\u00e1p \u1edf Tsurphu. Ng\u00e0i c\u0169ng nghi\u00ean c\u1ee9u tinh th\u00f4ng n\u1ec1n y h\u1ecdc \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi c\u1ee7a T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, ng\u00e0i h\u1ecdc t\u1eadp th\u00f4ng th\u1ea1o c\u1ea3 gi\u00e1o ph\u00e1p truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u0110\u1ea1i c\u1ee9u c\u00e1nh (Vimalamitra) c\u1ee7a t\u00f4ng Nyingma (Ninh-m\u00e3). Qua \u0111\u00f3, ng\u00e0i h\u1ee3p nh\u1ea5t gi\u00e1o ph\u00e1p \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n (phyachen) c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu v\u00e0 gi\u00e1o ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u c\u00e1nh (dzogchen) c\u1ee7a d\u00f2ng Nyingma \u0111\u1ec3 h\u00ecnh th\u00e0nh m\u1ed9t chi ph\u00e1i m\u1edbi l\u00e0 Karma Nyingtik.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 uy\u00ean b\u00e1c c\u1ee7a ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi th\u1eeba nh\u1eadn v\u00e0 k\u00ednh ph\u1ee5c, b\u1edfi ng\u00e0i \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn m\u1ee9c tinh th\u00f4ng h\u1ea7u nh\u01b0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c gi\u00e1o ph\u00e1p kh\u00e1c nhau \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c b\u1eadc th\u1ea7y kh\u00e1c nhau truy\u1ec1n d\u1ea1y, c\u1ea3 trong giai \u0111o\u1ea1n c\u1ed5 s\u01a1 c\u0169ng nh\u01b0 v\u00e0o th\u1eddi k\u1ef3 ch\u1ea5n h\u01b0ng Ph\u1eadt gi\u00e1o t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng. Ng\u00e0i c\u0169ng nghi\u00ean c\u1ee9u s\u00e2u v\u00e0 so s\u00e1nh t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ph\u1ea7n gi\u00e1o ph\u00e1p \u0111\u00e3 h\u1ecdc \u0111\u1ec3 r\u00fat ra nh\u1eefng ph\u1ea7n tinh t\u00fay nh\u1ea5t v\u00e0 bi\u00ean so\u1ea1n th\u00e0nh nhi\u1ec1u t\u00e1c ph\u1ea9m lu\u1eadn gi\u1ea3i c\u1ef1c k\u1ef3 qu\u00fd gi\u00e1. N\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u1ea5t trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 l\u00e0 cu\u1ed1n lu\u1eadn N\u1ed9i ph\u00e1p vi di\u1ec7u ngh\u0129a (zab-mo-nang-don), trong \u0111\u00f3 n\u00eau l\u00ean nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m tinh y\u1ebfu nh\u1ea5t c\u1ee7a gi\u00e1o ph\u00e1p Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba (Vajra\u00acyna).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ec1 sau, ng\u00e0i \u0111i kh\u1eafp n\u01b0\u1edbc T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n d\u1ea1y gi\u00e1o ph\u00e1p. Danh ti\u1ebfng c\u1ee7a ng\u00e0i vang xa \u0111\u1ebfn t\u1eadn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh Trung Hoa. L\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd, M\u00f4ng C\u1ed5 \u0111\u00e3 chi\u1ebfm Trung Hoa (k\u1ec3 t\u1eeb n\u0103m 1279) v\u00e0 l\u1eadp n\u00ean nh\u00e0 Nguy\u00ean. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf nh\u00e0 Nguy\u00ean khi \u1ea5y l\u00e0 V\u0103n T\u00f4ng sai ng\u01b0\u1eddi sang th\u1ec9nh c\u1ea7u ng\u00e0i \u0111\u1ebfn Trung Hoa truy\u1ec1n ph\u00e1p. Nh\u1eb1m m\u1edf r\u1ed9ng s\u1ef1 gi\u00e1o h\u00f3a, ng\u00e0i ch\u1ea5p nh\u1eadn l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u \u0111\u00f3 v\u00e0 l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn Trung Hoa. Tuy nhi\u00ean, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i ng\u00e0i nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ed9t s\u1ed1 linh \u1ea3nh v\u00e0 bi\u1ebft l\u00e0 V\u0103n T\u00f4ng \u0111\u00e3 b\u0103ng h\u00e0. Khi ng\u00e0i \u0111\u1ebfn tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh Trung Hoa v\u00e0o th\u00e1ng 10 n\u0103m 1332 th\u00ec qu\u1ea3 th\u1eadt vua V\u0103n T\u00f4ng \u0111\u00e3 m\u1ea5t. Tuy nhi\u00ean, tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh v\u1eabn \u0111\u00f3n ti\u1ebfp ng\u00e0i r\u1ea5t tr\u1ecdng th\u1ec3, v\u00e0 ng\u00e0i l\u00e0m l\u1ec5 truy\u1ec1n ph\u00e1p cho m\u1ed9t \u0111\u1ec7 t\u1eed \u1edf \u0111\u00f3 l\u00e0 Thi\u1ebfp M\u1ed9c Nh\u0129, ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd k\u1ebf v\u1ecb ngai v\u00e0ng. Ng\u00e0i \u0111\u00e3 khuy\u00ean \u00f4ng n\u00e0y n\u00ean ch\u1edd \u0111\u1ee3i trong 6 th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc khi l\u00ean ng\u00f4i. Khi l\u00e0m l\u1ec5 truy\u1ec1n ph\u00e1p cho \u00f4ng n\u00e0y, ng\u00e0i \u0111\u00e3 d\u1ef1 b\u00e1o r\u1eb1ng \u00f4ng s\u1ebd l\u00e0 v\u1ecb vua cai tr\u1ecb l\u00e2u d\u00e0i nh\u1ea5t so v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1ecb vua tri\u1ec1u Nguy\u00ean. Qu\u1ea3 nhi\u00ean, sau khi l\u00ean ng\u00f4i, Thi\u1ebfp M\u1ed9c Nh\u0129 l\u1ea5y hi\u1ec7u l\u00e0 Thu\u1eadn \u0110\u1ebf v\u00e0 tr\u1ecb v\u00ec \u0111\u1ebfn 35 n\u0103m, l\u00e2u nh\u1ea5t trong s\u1ed1 c\u00e1c vua tri\u1ec1u Nguy\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i \u1edf l\u1ea1i Trung Hoa trong 2 n\u0103m sau \u0111\u00f3 v\u00e0 th\u00e0nh l\u1eadp nhi\u1ec1u t\u1ef1 vi\u1ec7n, trung t\u00e2m tu h\u1ecdc. Sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1edf v\u1ec1 T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ec1 \u0111\u1ebfn T\u00e2y T\u1ea1ng, ng\u00e0i ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f4ng vi\u1ec7c ho\u1eb1ng h\u00f3a kh\u1eafp n\u01a1i v\u00e0 th\u00e0nh l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u tu vi\u1ec7n. Sau \u0111\u00f3, nh\u1eadn l\u1eddi m\u1eddi c\u1ee7a Nguy\u00ean Thu\u1eadn \u0110\u1ebf, ng\u00e0i l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng sang Trung Hoa m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chuy\u1ebfn \u0111i n\u00e0y tr\u1edf th\u00e0nh cu\u1ed9c ho\u1eb1ng h\u00f3a cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a ng\u00e0i. Tr\u00ean su\u1ed1t ch\u1eb7ng \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i, ng\u00e0i d\u1eebng l\u1ea1i r\u1ea5t nhi\u1ec1u n\u01a1i \u0111\u1ec3 gi\u1ea3ng d\u1ea1y gi\u00e1o ph\u00e1p v\u00e0 ti\u1ebfp nh\u1eadn r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u0111\u1ec7 t\u1eed. Khi \u0111\u1ebfn Trung Hoa, ng\u00e0i c\u0169ng th\u00e0nh l\u1eadp t\u1ea1i \u0111\u00e2y m\u1ed9t ng\u00f4i ch\u00f9a l\u1edbn, v\u1ec1 sau tr\u1edf th\u00e0nh tr\u1ee5 x\u1ee9 c\u1ee7a ph\u00e1i Karma Kagyu t\u1ea1i n\u01b0\u1edbc n\u00e0y. T\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n ng\u00e0i \u0111\u00e3 d\u00f9ng s\u1ee9c ch\u00fa nguy\u1ec7n \u0111\u1ec3 h\u00f3a gi\u1ea3i m\u1ed9t tr\u1eadn thi\u00ean tai d\u1eef d\u1ed9i, gi\u00fap nh\u00e2n d\u00e2n tho\u00e1t kh\u1ecfi n\u1ea1n \u0111\u00f3i k\u00e9m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vua Thu\u1eadn \u0110\u1ebf v\u00e0 ho\u00e0ng h\u1eadu h\u1ebft m\u1ef1c t\u00f4n k\u00ednh ng\u00e0i nh\u01b0 b\u1eadc th\u1ea7y v\u0129 \u0111\u1ea1i nh\u1ea5t n\u00ean th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u0111\u1ebfn th\u0103m vi\u1ebfng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c nghe nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ea1y b\u1ea3o c\u1ee7a ng\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0y 14 th\u00e1ng 6 n\u0103m 1339, ng\u00e0i n\u00f3i v\u1edbi vua Thu\u1eadn \u0110\u1ebf v\u00e0 ho\u00e0ng h\u1eadu l\u00e0 m\u00ecnh s\u1eafp vi\u00ean t\u1ecbch. Sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i nh\u1eadp \u0111\u1ecbnh v\u00e0 vi\u00ean t\u1ecbch trong t\u01b0 th\u1ebf \u0111\u1ea1i \u0111\u1ecbnh. V\u00e0o \u0111\u00eam h\u00f4m \u0111\u00f3, t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u nh\u00ecn th\u1ea5y h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a ng\u00e0i hi\u1ec7n ra gi\u1eefa m\u1eb7t tr\u0103ng s\u00e1ng r\u00f5 tr\u00ean b\u1ea7u tr\u1eddi trong xanh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u01b0\u1edbc khi vi\u00ean t\u1ecbch, \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 ba \u0111\u00e3 giao l\u1ea1i vai tr\u00f2 \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u d\u00f2ng Karma Kagyu cho v\u1ecb \u0111\u1ec7 t\u1eed l\u1edbn c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 Gyalwa Yungt\u01b0npa, c\u00f9ng v\u1edbi tr\u00e1ch nhi\u1ec7m t\u00ecm ra v\u00e0 giao l\u1ea1i c\u01b0\u01a1ng v\u1ecb n\u00e0y cho h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a ng\u00e0i l\u00e0 v\u1ecb Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 t\u01b0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gyalwa Yungt\u01b0npa ra \u0111\u1eddi v\u00e0o n\u0103m M\u1ed9c T\u1ef5 (1296), trong m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh tu t\u1eadp theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng Tan-tra c\u1ee7a ph\u00e1i Nyingma (Ninh-m\u00e3), t\u1ea1i Tsongdu Gurmo thu\u1ed9c mi\u1ec1n nam T\u00e2y T\u1ea1ng. \u00d4ng \u0111\u01b0\u1ee3c cha m\u1eb9 \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 Dorje Bm.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb thu\u1edf nh\u1ecf \u00f4ng \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u theo h\u1ecdc \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u00e1c ng\u00e0nh h\u1ecdc v\u00e0 ch\u1ee9ng t\u1ecf m\u1ed9t kh\u1ea3 n\u0103ng xu\u1ea5t ch\u00fang trong vi\u1ec7c ti\u1ebfp nh\u1eadn kinh \u0111i\u1ec3n v\u00e0 gi\u00e1o ph\u00e1p Tan-tra. Ph\u1ea7n l\u1edbn th\u1eddi gian h\u1ecdc t\u1eadp c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 \u1edf Shalu. \u00d4ng \u0111\u01b0\u1ee3c Zur Champa Senge truy\u1ec1n d\u1ea1y c\u00e1c ph\u1ea7n gi\u00e1o ph\u00e1p Du-gi\u00e0 c\u1ee7a ph\u00e1p m\u00f4n \u0110\u1ea1i c\u1ee9u c\u00e1nh (Dzogchen). Sau \u0111\u00f3 \u00f4ng c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c Shangpa Shakbum truy\u1ec1n d\u1ea1y c\u00e1c gi\u00e1o ph\u00e1p Yamantaka Abhisheka. \u00d4ng h\u1ecdc h\u1ecfi v\u00e0 tu t\u1eadp m\u1ed9t c\u00e1ch chuy\u00ean c\u1ea7n d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 d\u1eabn d\u1eaft c\u1ee7a nhi\u1ec1u b\u1eadc th\u1ea7y danh ti\u1ebfng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi c\u00f2n tr\u1ebb, Gyalwa Yungt\u01b0npa \u0111\u00e3 c\u00fang d\u01b0\u1eddng nhi\u1ec1u kho\u1ea3n ti\u1ec1n l\u1edbn cho c\u00e1c t\u1ef1 vi\u1ec7n \u1edf Sakya, Trophu, Shalu, v\u00e0 Sangphu. \u00d4ng \u0111\u00e3 l\u1eadp gia \u0111\u00ecnh theo \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a m\u1eb9 \u00f4ng, nh\u01b0ng ngay khi \u0111\u1ee9a con \u0111\u1ea7u ti\u00ean v\u1eeba ch\u00e0o \u0111\u1eddi, \u00f4ng \u0111\u00e3 xin ph\u00e9p \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t gia. Y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gia \u0111\u00ecnh ch\u1ea5p nh\u1eadn, v\u00e0 \u00f4ng tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t v\u1ecb t\u1ef3-kheo v\u1edbi ph\u00e1p hi\u1ec7u l\u00e0 Dorje Pal.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng g\u1eb7p \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 ba l\u00e0 Rangjung Dorje v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0i nh\u1eadn l\u00e0m \u0111\u1ec7 t\u1eed, truy\u1ec1n th\u1ee5 cho to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu. Kh\u00f4ng bao l\u00e2u sau \u0111\u00f3, \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ch\u1ee9ng ng\u1ed9 s\u00e2u xa. \u00d4ng ti\u1ebfp t\u1ee5c tu t\u1eadp t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng c\u0169ng nh\u01b0 \u1edf c\u00e1c v\u00f9ng Paro v\u00e0 Bhutan trong nhi\u1ec1u n\u0103m sau \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d4ng \u0111\u00e3 bi\u00ean so\u1ea1n nhi\u1ec1u b\u1ea3n lu\u1eadn v\u0103n tr\u00ecnh b\u00e0y nh\u1eefng nh\u1eadn th\u1ee9c m\u1edbi v\u1ec1 t\u00e1nh Ph\u1eadt trong kinh \u0111i\u1ec3n v\u00e0 c\u00e1c Tan-tra. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 g\u00e2y \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng m\u1ea1nh m\u1ebd \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi. Nhi\u1ec1u lu\u1eadn s\u01b0 \u0111\u00e3 c\u00f9ng \u00f4ng tranh bi\u1ec7n v\u00e0 b\u1ecb \u00f4ng khu\u1ea5t ph\u1ee5c, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 lu\u1eadn s\u01b0 Yakde Panchen, sau \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d4ng b\u1ed9c l\u1ed9 nh\u1eefng ph\u1ea9m ch\u1ea5t c\u1ee7a m\u1ed9t b\u1eadc \u1ea9n s\u0129 Du-gi\u00e0 v\u00e0 t\u1ea5m l\u00f2ng v\u1ecb tha qu\u1ea3ng \u0111\u1ea1i l\u1ee3i \u00edch cho mu\u00f4n lo\u00e0i. \u00d4ng vi\u00ean t\u1ecbch v\u00e0o n\u0103m M\u1ed9c T\u1ef5 (1376) khi \u0111\u01b0\u1ee3c 82 tu\u1ed5i, sau khi \u0111\u00e3 ho\u00e0n t\u1ea5t nhi\u1ec7m v\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 ba giao ph\u00f3. \u0110\u00f3 l\u00e0 t\u00ecm ra v\u00e0 giao l\u1ea1i vai tr\u00f2 d\u1eabn d\u1eaft t\u00f4ng ph\u00e1i cho h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a ng\u00e0i: \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 t\u01b0 Rolpe Dorje. C\u00f3 nhi\u1ec1u hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng m\u1ea7u nhi\u1ec7m cho th\u1ea5y s\u1ef1 ch\u1ee9ng ng\u1ed9 c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra ngay trong ng\u00e0y \u00f4ng vi\u00ean t\u1ecbch.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1c V\u1ecb \u0110\u1ea1i S\u01b0 T\u00e1i Sinh T\u00e2y T\u1ea1ng<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nguy\u1ec5n Minh Ti\u1ebfn bi\u00ean so\u1ea1n \u2013 NXB T\u00f4n Gi\u00e1o<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 t\u01b0: ROLPE DORJE (1340-1383)<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 Rolpe Dorje sinh ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 3 n\u0103m Kim Th\u00ecn (1340), t\u1ea1i t\u1ec9nh Kongpo thu\u1ed9c mi\u1ec1n trung T\u00e2y T\u1ea1ng. Trong khi mang thai ng\u00e0i, ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean nghe th\u1ea5y \u00e2m thanh t\u1ee5ng \u0111\u1ecdc c\u00e2u ch\u00e2n ng\u00f4n \u201c\u00c1n ma ni b\u00e1t di h\u1ed3ng\u201d vang l\u00ean t\u1eeb trong b\u1ee5ng, v\u00e0 ngay khi v\u1eeba sinh ra ng\u00e0i \u0111\u00e3 t\u1ee5ng \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e2u ch\u00e2n ng\u00f4n n\u00e0y. Khi v\u1eeba l\u00ean 3 tu\u1ed5i, ng\u00e0i \u0111\u00e3 tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1eb1ng m\u00ecnh l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ecb Karmapa t\u00e1i sinh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng n\u0103m th\u00e1ng tu\u1ed5i th\u01a1 c\u1ee7a ng\u00e0i l\u00e0 m\u1ed9t chu\u1ed7i d\u00e0i nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u k\u1ef3 di\u1ec7u. Ngay t\u1eeb r\u1ea5t s\u1edbm, ng\u00e0i \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng t\u1ecf n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ecb Karmapa t\u00e1i sinh qua vi\u1ec7c th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1eefng vi\u1ec7c phi th\u01b0\u1eddng m\u00e0 kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 ng\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, ng\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea7m l\u00ean m\u1ed9t quy\u1ec3n kinh s\u00e1ch b\u1ea5t k\u1ef3 r\u1ed3i \u0111\u1ecdc qua v\u00e0 gi\u1ea3ng gi\u1ea3i nh\u1eefng \u00fd ngh\u0129a s\u00e2u xa trong \u0111\u00f3; ho\u1eb7c ng\u00e0i th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ti\u1ebfp nh\u1eadn nh\u1eefng ph\u1ea7n gi\u00e1o l\u00fd cao si\u00eau trong gi\u1ea5c m\u01a1 c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb khi c\u00f2n \u1edf \u0111\u1ed9 tu\u1ed5i thi\u1ebfu ni\u00ean, ng\u00e0i \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 truy\u1ec1n th\u1eeba ch\u00ednh th\u1ee9c c\u1ee7a c\u1ea3 d\u00f2ng Karma Kagyu v\u00e0 d\u00f2ng Nyingma (Ninh-m\u00e3) t\u1eeb b\u1eadc th\u1ea7y Gyalwa Yungt\u01b0npa, v\u1ecb \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 ba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 14 tu\u1ed5i, ng\u00e0i th\u1ecd gi\u1edbi sa-di v\u1edbi Dondrup Pal Rinpoche v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ban ph\u00e1p danh l\u00e0 Dharmakirti. \u0110\u1ebfn n\u0103m 18 tu\u1ed5i, ng\u00e0i c\u0169ng th\u1ecd gi\u1edbi c\u1ee5 t\u00fac v\u1edbi v\u1ecb n\u00e0y \u0111\u1ec3 ch\u00ednh th\u1ee9c tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t v\u1ecb t\u1ef3-kheo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c 19 tu\u1ed5i (1359), vua Thu\u1eadn \u0110\u1ebf nh\u00e0 Nguy\u00ean g\u1eedi l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u ng\u00e0i \u0111\u1ebfn ho\u1eb1ng h\u00f3a t\u1ea1i Trung Hoa. Ng\u00e0i ch\u1ea5p nh\u1eadn l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u \u0111\u00f3 v\u00e0 l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng sang Trung Hoa. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t chuy\u1ebfn \u0111i gian kh\u1ed5 v\u00e0 l\u00e2u d\u00e0i, v\u00ec ng\u00e0i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh nh\u00e2n d\u1ecbp n\u00e0y c\u0169ng d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf r\u1ea5t nhi\u1ec1u n\u01a1i \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n d\u1ea1y gi\u00e1o ph\u00e1p. Khi \u0111\u1ebfn Trung Hoa, ng\u00e0i \u1edf l\u1ea1i ho\u1eb1ng h\u00f3a trong 3 n\u0103m v\u00e0 th\u00e0nh l\u1eadp t\u1ea1i \u0111\u00e2y r\u1ea5t nhi\u1ec1u ch\u00f9a chi\u1ec1n, tu vi\u1ec7n. D\u00e2n ch\u00fang nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 gi\u00e1o h\u00f3a c\u1ee7a ng\u00e0i \u0111\u00e3 mang \u0111\u1ebfn c\u00fang d\u01b0\u1eddng r\u1ea5t nhi\u1ec1u ti\u1ec1n b\u1ea1c v\u00e0 c\u1ee7a c\u1ea3i. Ng\u00e0i s\u1eed d\u1ee5ng t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng th\u1ee9 \u1ea5y \u0111\u1ec3 ph\u00e2n ph\u00e1t cho ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o c\u0169ng nh\u01b0 d\u00e0nh m\u1ed9t ph\u1ea7n cho vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c tu vi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1edf v\u1ec1 T\u00e2y T\u1ea1ng sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i d\u1eebng ch\u00e2n \u1edf v\u00f9ng Tsongkha v\u00e0 l\u00e0m l\u1ec5 quy y cho m\u1ed9t c\u1eadu b\u00e9 r\u1ea5t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t m\u00e0 ng\u00e0i \u0111\u00e3 nh\u00ecn th\u1ea5y tr\u01b0\u1edbc sau n\u00e0y s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt quan tr\u1ecdng trong Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng. C\u1eadu b\u00e9 n\u00e0y ch\u00ednh l\u00e0 Kunga Nyingpo, sau n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn v\u1edbi t\u00ean g\u1ecdi T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba (Tsongkhapa) ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng l\u1eadp ph\u00e1i C\u00e1ch-l\u1ed7 (Gelugpa) hay Ho\u00e0ng ph\u00e1i c\u1ee7a T\u00e2y T\u1ea1ng. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 t\u00f4ng ph\u00e1i s\u1ea3n sinh ra c\u00e1c v\u1ecb \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Thu\u1eadn \u0110\u1ebf l\u00e0 v\u1ecb ho\u00e0ng \u0111\u1ebf cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a tri\u1ec1u Nguy\u00ean. Khi Chu Nguy\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng th\u00e0nh c\u00f4ng trong vi\u1ec7c xua \u0111u\u1ed5i ng\u01b0\u1eddi M\u00f4ng C\u1ed5 ra kh\u1ecfi \u0111\u1ea5t Trung Hoa v\u00e0 l\u1eadp n\u00ean nh\u00e0 Minh (1368), t\u1ee9c Minh Th\u00e1i T\u1ed5, \u00f4ng n\u00e0y c\u0169ng c\u00f3 l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u ng\u00e0i sang truy\u1ec1n ph\u00e1p. Tuy nhi\u00ean, l\u1ea7n n\u00e0y ng\u00e0i \u0111\u00e3 c\u1eed m\u1ed9t v\u1ecb L\u1ea1t-ma sang Trung Hoa thay m\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 t\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 th\u01a1 v\u00e0 nh\u00e0 so\u1ea1n nh\u1ea1c thi\u00ean t\u00e0i. Trong su\u1ed1t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi m\u00ecnh, ng\u00e0i s\u00e1ng t\u00e1c r\u1ea5t nhi\u1ec1u b\u00e0i ca \u0111\u1ec3 ng\u1ee3i ca v\u00e0 truy\u1ec1n b\u00e1 gi\u00e1o ph\u00e1p, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed5 bi\u1ebfn r\u1ed9ng r\u00e3i. Ng\u00e0i c\u0169ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nhi\u1ec1u t\u1eadp th\u01a1 m\u00e0 ng\u00e0i ng\u1eabu h\u1ee9ng vi\u1ebft ra trong nhi\u1ec1u d\u1ecbp kh\u00e1c nhau, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 khi ng\u00e0i ch\u1ee9ng ng\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c ph\u1ea7n gi\u00e1o ph\u00e1p kh\u00e1c nhau ho\u1eb7c khi ng\u00e0i vi\u1ebfng th\u0103m v\u00e0 l\u1ec5 b\u00e1i c\u00e1c th\u00e1nh t\u00edch.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t y\u00eau th\u00edch th\u01a1 ca \u1ea4n \u0110\u1ed9. Tuy nhi\u00ean, s\u00e1ng t\u1ea1o ngh\u1ec7 thu\u1eadt v\u0129 \u0111\u1ea1i nh\u1ea5t trong \u0111\u1eddi ng\u00e0i l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ee9c tranh l\u1ee5a kh\u1ed5ng l\u1ed3 (thangka) l\u1ea5y c\u1ea3m h\u1ee9ng t\u1eeb m\u1ed9t gi\u1ea5c m\u01a1 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a ng\u00e0i k\u1ec3 l\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong gi\u1ea5c m\u01a1, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec7 t\u1eed n\u00e0y nh\u00ecn th\u1ea5y h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt Th\u00edch-ca v\u1edbi chi\u1ec1u cao h\u01a1n tr\u0103m m\u00e9t. Sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c nghe m\u00f4 t\u1ea3 l\u1ea1i, \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u00e3 ch\u1ecdn m\u1ed9t khu \u0111\u1ea5t tr\u1ed1ng r\u1ed9ng l\u1edbn v\u00e0 c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a ch\u1ea1y tr\u00ean \u0111\u00f3, d\u00f9ng nh\u1eefng d\u1ea5u ch\u00e2n ng\u1ef1a \u0111\u1ec3 v\u1ebd th\u00e0nh b\u1ee9c tranh theo c\u1ea3m h\u1ee9ng s\u00e1ng t\u1ea1o c\u1ee7a ng\u00e0i. Sau \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi ta d\u00f9ng m\u1ed9t t\u1ea5m l\u1ee5a kh\u1ed5ng l\u1ed3 \u0111\u1ec3 sao ch\u00e9p b\u1ee9c tranh n\u00e0y l\u00ean \u0111\u00f3 b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111o ch\u00ednh x\u00e1c kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u1eefa nh\u1eefng d\u1ea5u ch\u00e2n ng\u1ef1a.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u1ea3i m\u1ea5t h\u01a1n m\u1ed9t n\u0103m v\u1edbi s\u1ef1 l\u00e0m vi\u1ec7c c\u1eadt l\u1ef1c c\u1ee7a 500 ng\u01b0\u1eddi th\u1ee3 \u0111\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh b\u1ee9c tranh. N\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m ngh\u1ec7 thu\u1eadt v\u0129 \u0111\u1ea1i ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3, tr\u00ean \u0111\u00f3 mi\u00eau t\u1ea3 \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt Th\u00edch-ca c\u00f9ng v\u1edbi B\u1ed3 T\u00e1t Di-l\u1eb7c v\u00e0 B\u1ed3 T\u00e1t V\u0103n-th\u00f9.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i vi\u00ean t\u1ecbch v\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m Th\u1ee7y H\u1ee3i (1383) t\u1ea1i mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng. Tro c\u1ed1t v\u00e0 x\u00e1-l\u1ee3i c\u1ee7a ng\u00e0i sau l\u1ec5 h\u1ecfa t\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Tsurphu v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1edd ph\u1ee5ng t\u1ea1i \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong s\u1ed1 r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a ng\u00e0i, n\u1ed5i b\u1eadt nh\u1ea5t l\u00e0 v\u1ecb Shamar Rinpoche t\u00e1i sinh, Khach\u01b0 Wangpo. Ng\u00e0i \u0111\u00e3 truy\u1ec1n l\u1ea1i c\u01b0\u01a1ng v\u1ecb \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u d\u00f2ng Karma Kagyu cho v\u1ecb n\u00e0y trong th\u1eddi gian ch\u1edd \u0111\u1ee3i s\u1ef1 t\u00e1i sinh c\u1ee7a ng\u00e0i theo \u0111\u1ea1i nguy\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khach\u01b0 Wangpo sinh ra \u1edf Chema-lung thu\u1ed9c Namshung, mi\u1ec1n b\u1eafc T\u00e2y T\u1ea1ng, v\u00e0o n\u0103m Kim D\u1ea7n (1350). \u00d4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 t\u01b0 x\u00e1c nh\u1eadn ch\u00ednh l\u00e0 h\u1eadu th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a v\u1ecb Shamar Rinpoche \u0111\u1eddi th\u1ee9 nh\u1ea5t. V\u1ecb n\u00e0y sinh n\u0103m 1283 v\u00e0 vi\u00ean t\u1ecbch n\u0103m 1349.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb thu\u1edf nh\u1ecf, \u00f4ng \u0111\u00e3 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y r\u1ea5t nhi\u1ec1u linh \u1ea3nh. N\u0103m l\u00ean 7 tu\u1ed5i, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 t\u01b0 l\u00e0 Rolpe Dorje v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n gi\u1edbi \u01b0u-b\u00e0-t\u1eafc c\u00f9ng v\u1edbi B\u1ed3 T\u00e1t gi\u1edbi. \u0110\u1ee9c Karmapa c\u0169ng truy\u1ec1n d\u1ea1y cho \u00f4ng gi\u00e1o ph\u00e1p Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba v\u00e0 gi\u00e1o ph\u00e1p \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n, c\u00f9ng v\u1edbi s\u00e1u ph\u00e1p Du-gi\u00e0 c\u1ee7a ng\u00e0i Naropa v\u00e0 m\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khach\u01b0 Wangpo c\u0169ng nghi\u00ean c\u1ee9u kinh \u0111i\u1ec3n v\u00e0 gi\u00e1o ph\u00e1p Tan-tra v\u1edbi r\u1ea5t nhi\u1ec1u b\u1eadc th\u1ea7y danh ti\u1ebfng c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu v\u00e0 d\u00f2ng Nyingma (Ninh-m\u00e3).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 t\u01b0 l\u00e0 Rolpe Dorje \u0111\u00e3 x\u00e1c nh\u1eadn v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 th\u1ee5 phong cho \u00f4ng l\u00e0 v\u1ecb Shamar th\u1ee9 hai. Khi \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 t\u01b0 vi\u00ean t\u1ecbch, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c giao tr\u00e1ch nhi\u1ec7m ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh m\u1ecdi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu. \u00d4ng c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 ki\u1ebfn s\u1ebd l\u00e0 v\u1ecb th\u1ea7y truy\u1ec1n ph\u00e1p cho \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 n\u0103m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khach\u01b0 Wangpo l\u00e0 m\u1ed9t trong s\u1ed1 nh\u1eefng b\u1eadc th\u1ea7y \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u00e3 bi\u00ean so\u1ea1n v\u00e0 ghi ch\u00e9p nh\u1eefng gi\u00e1o ph\u00e1p c\u0103n b\u1ea3n \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n cho \u0111\u1eddi sau. \u00d4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i c\u1ea3 th\u1ea3y 8 b\u1ed9 s\u00e1ch l\u1edbn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d4ng vi\u00ean t\u1ecbch v\u00e0o n\u0103m M\u1ed9c D\u1eadu (1405), khi \u0111\u01b0\u1ee3c 55 tu\u1ed5i. Ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng ki\u1ebfn r\u1ea5t nhi\u1ec1u hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng m\u1ea7u nhi\u1ec7m x\u1ea3y ra v\u00e0o l\u00fac \u00f4ng vi\u00ean t\u1ecbch, cho th\u1ea5y r\u00f5 s\u1ef1 ch\u1ee9ng ng\u1ed9 c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khach\u01b0 Wangpo c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u0111\u1ec7 t\u1eed. N\u1ed5i b\u1eadt trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 l\u00e0 Sokw\u01b0n Rikpe Raldri, ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 v\u1ec1 sau tr\u1edf th\u00e0nh v\u1ecb th\u1ea7y truy\u1ec1n ph\u00e1p c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 s\u00e1u l\u00e0 Thongwa Dh\u01b0nden. B\u1ea3n th\u00e2n \u00f4ng l\u00e0 v\u1ecb th\u1ea7y truy\u1ec1n ph\u00e1p cho \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 n\u0103m l\u00e0 Dezhin Shekpa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1c V\u1ecb \u0110\u1ea1i S\u01b0 T\u00e1i Sinh T\u00e2y T\u1ea1ng<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nguy\u1ec5n Minh Ti\u1ebfn bi\u00ean so\u1ea1n \u2013 NXB T\u00f4n Gi\u00e1o<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 n\u0103m: DEZHIN SHEKPA (1384-1415)<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 sinh n\u0103m 1384 t\u1ea1i v\u00f9ng Nyang Dam thu\u1ed9c mi\u1ec1n nam T\u00e2y T\u1ea1ng, trong m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh m\u00e0 cha m\u1eb9 \u0111\u1ec1u th\u1ef1c h\u00e0nh ph\u00e1p Du-gi\u00e0. Trong th\u1eddi gian mang thai ng\u00e0i, ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng nghe th\u1ea5y ti\u1ebfng t\u1ee5ng \u0111\u1ecdc c\u00e1c m\u1eabu t\u1ef1 Ph\u1ea1n ng\u1eef (Sanskrit) trong b\u1ee5ng ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9, c\u00f9ng v\u1edbi ti\u1ebfng ni\u1ec7m ch\u00fa Om Ah Ham. Kh\u00f4ng bao l\u00e2u sau khi sinh ra, \u0111\u1ee9a b\u00e9 b\u1ed7ng ng\u1ed3i th\u1eb3ng d\u1eady, \u0111\u01b0a tay vu\u1ed1t m\u1eb7t v\u00e0 d\u00f5ng d\u1ea1c n\u00f3i: \u201cTa l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ecb Karmapa.\u201d V\u00e0 sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ee9a b\u00e9 \u0111\u1ecdc l\u1edbn c\u00e2u th\u1ea7n ch\u00fa: \u201c\u00c1n ma ni b\u00e1t di h\u1ed3ng.\u201d (Om Mani Padme Hum)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi \u0111\u1ee9a b\u00e9 \u0111\u01b0\u1ee3c mang \u0111\u1ebfn Tsawa Phu \u1edf Kongpo, v\u1ecb \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa th\u1ee9 t\u01b0, ng\u00e0i Khach\u01b0 Wangpo ngay l\u1eadp t\u1ee9c nh\u1eadn ra \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a th\u1ea7y m\u00ecnh l\u00e0 ng\u00e0i Rolpe Dorje. \u00d4ng li\u1ec1n trao cho \u0111\u1ee9a b\u00e9 chi\u1ebfc v\u01b0\u01a1ng mi\u1ec7n kim c\u01b0\u01a1ng m\u00e0u \u0111en \u2013 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ecb Karmapa \u2013 v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng v\u1eadt s\u1edf h\u1eefu c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 t\u01b0 m\u00e0 \u00f4ng c\u00f2n gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c. Sau \u0111\u00f3, ch\u00ednh \u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi truy\u1ec1n th\u1ee5 to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p m\u1eadt truy\u1ec1n c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu, v\u00e0 v\u1ecb Karmapa t\u00e1i sinh n\u00e0y nhanh ch\u00f3ng n\u1eafm hi\u1ec3u t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 d\u1ea1y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o th\u1eddi nh\u00e0 Minh \u1edf Trung Hoa, vua Th\u00e1i T\u1ed5 (Chu Nguy\u00ean Ch\u01b0\u01a1ng) c\u00f3 l\u1ea7n cho ng\u01b0\u1eddi sang T\u00e2y T\u1ea1ng th\u1ec9nh c\u1ea7u \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 t\u01b0 sang Trung Hoa truy\u1ec1n ph\u00e1p, nh\u01b0ng ng\u00e0i \u0111\u00e3 t\u1eeb ch\u1ed1i v\u00e0 c\u1eed m\u1ed9t v\u1ecb L\u1ea1t-ma \u0111i thay. V\u00e0o n\u0103m 1406, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf nh\u00e0 Minh b\u1ea5y gi\u1edd l\u00e0 Minh Th\u00e0nh T\u1ed5 n\u1eb1m m\u1ed9ng th\u1ea5y \u0111\u1ee9c Karmapa hi\u1ec7n ra trong h\u00ecnh d\u1ea1ng c\u1ee7a B\u1ed3 T\u00e1t Qu\u00e1n Th\u1ebf \u00c2m, v\u1ecb B\u1ed3 T\u00e1t c\u1ee7a l\u00f2ng \u0111\u1ea1i bi. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng li\u1ec1n sai s\u1ee9 sang T\u00e2y T\u1ea1ng th\u1ec9nh c\u1ea7u \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 n\u0103m sang vi\u1ebfng th\u0103m Trung Hoa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m \u0111\u00f3, \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c 22 tu\u1ed5i (1406), ng\u00e0i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh nh\u1eadn l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf nh\u00e0 Minh v\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t chuy\u1ebfn \u0111i d\u00e0i 3 n\u0103m sang Trung Hoa \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n ph\u00e1p. Vua Th\u00e0nh T\u1ed5 nh\u00e0 Minh \u0111\u01b0\u1ee3c tin h\u1ebft s\u1ee9c vui m\u1eebng, t\u1ed5 ch\u1ee9c vi\u1ec7c ti\u1ebfp \u0111\u00f3n ng\u00e0i r\u1ea5t tr\u1ecdng th\u1ec3, v\u1edbi s\u1ef1 quy t\u1ee5 c\u1ee7a 10.000 v\u1ecb t\u0103ng Trung Hoa. Sau \u0111\u00f3, v\u1ecb ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00e0y t\u00f4n ng\u00e0i l\u00e0m \u0111\u1ea1o s\u01b0 v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111\u1ec7 t\u1eed h\u1ebft s\u1ee9c thu\u1ea7n th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00e0i li\u1ec7u \u1edf Trung Hoa ghi l\u1ea1i r\u1eb1ng v\u00e0o d\u1ecbp n\u00e0y \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u00e3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i nhi\u1ec7t t\u00e2m v\u00e0 s\u1ef1 th\u00e0nh t\u00edn c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf b\u1eb1ng c\u00e1ch hi\u1ec3n l\u1ed9 cho t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y nhi\u1ec1u ph\u00e9p m\u1ea7u vi di\u1ec7u trong su\u1ed1t 100 ng\u00e0y. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u00e3 ra l\u1ec7nh ghi l\u1ea1i c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng m\u1ea7u nhi\u1ec7m n\u00e0y b\u1eb1ng c\u00e1ch v\u1ebd nh\u1eefng b\u1ee9c tranh l\u1ee5a v\u1edbi l\u1eddi ghi ch\u00e9p c\u1eb7n k\u1ebd v\u1ec1 t\u1eebng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 c\u1ea7u v\u1ed3ng ng\u0169 s\u1eafc, nh\u1eefng \u0111\u00e1m m\u00e2y l\u00e0nh v\u00e2y ph\u1ee7 kh\u00f4ng trung v\u1edbi h\u00ecnh \u1ea3nh c\u00e1c v\u1ecb th\u00e1nh ch\u00fang hi\u1ec7n ra, m\u01b0a nh\u1eb9 v\u1edbi h\u01b0\u01a1ng th\u01a1m tr\u00e0n ng\u1eadp trong kh\u00f4ng kh\u00ed, h\u00e0o quang chi\u1ebfu s\u00e1ng t\u1eeb ch\u1ed7 ng\u00e0i c\u01b0 ng\u1ee5, v\u00e0 sau \u0111\u00f3 l\u00e0 ph\u00e1t ra t\u1eeb pho t\u01b0\u1ee3ng Ph\u1eadt tr\u00ean ch\u00e1nh \u0111i\u1ec7n, c\u00f9ng v\u1edbi v\u00f4 s\u1ed1 nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng nhi\u1ec7m m\u1ea7u v\u00e0 k\u1ef3 l\u1ea1 kh\u00e1c. M\u1ed9t trong nh\u1eefng b\u1ee9c tranh l\u1ecbch s\u1eed n\u00e0y hi\u1ec7n v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u gi\u1eef t\u1ea1i Tsurphu, T\u00e2y T\u1ea1ng. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u00e3 ng\u1ef1 b\u00fat \u0111\u1ec1 th\u01a1 tr\u00ean nh\u1eefng b\u1ee9c tranh l\u1ee5a \u0111\u00f3, v\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi ghi ch\u00e9p th\u1ec3 hi\u1ec7n b\u1eb1ng nhi\u1ec1u ng\u00f4n ng\u1eef nh\u01b0 Trung Hoa, T\u00e2y T\u1ea1ng, M\u00f4ng C\u1ed5\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuy nhi\u00ean, hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng m\u1ea7u nhi\u1ec7m \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nhi\u1ec1u \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng nh\u1ea5t \u0111\u1ed1i v\u1edbi Minh Th\u00e0nh T\u1ed5 l\u00e0 v\u00e0o khi k\u1ebft th\u00fac l\u1ec5 c\u00fang d\u01b0\u1eddng k\u00e9o d\u00e0i nhi\u1ec1u ng\u00e0y, \u00f4ng nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111\u1ee9c Karmapa trong t\u01b0 th\u1ebf thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh v\u1edbi m\u1ed9t v\u01b0\u01a1ng mi\u1ec7n kim c\u01b0\u01a1ng m\u00e0u \u0111en hi\u1ec7n ra tr\u00ean \u0111\u1ea7u ng\u00e0i. V\u01b0\u01a1ng mi\u1ec7n n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y do c\u00e1c v\u1ecb kh\u00f4ng h\u00e0nh n\u1eef (\u1e0dkin\u1ef5) d\u00e2ng c\u00fang cho \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 nh\u1ea5t, v\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 lu\u00f4n xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean \u0111\u1ea7u c\u00e1c v\u1ecb Karmapa t\u00e1i sinh nh\u01b0 m\u1ed9t bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng ri\u00eang \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a c\u00e1c ng\u00e0i. Tuy nhi\u00ean, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c. Khi ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Minh Th\u00e0nh T\u1ed5 nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c v\u01b0\u01a1ng mi\u1ec7n kim c\u01b0\u01a1ng c\u1ef1c k\u1ef3 trang nghi\u00eam xinh \u0111\u1eb9p n\u00e0y, \u00f4ng \u0111\u00e3 v\u00f4 c\u00f9ng x\u00fac \u0111\u1ed9ng. V\u00ec th\u1ebf, \u00f4ng ra l\u1ec7nh tuy\u1ec3n ch\u1ecdn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ee3 kim ho\u00e0n kh\u00e9o l\u00e9o nh\u1ea5t v\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh m\u00f4 ph\u1ecfng theo h\u00ecnh \u1ea3nh \u0111\u00e3 nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111\u1ec3 l\u00e0m ra m\u1ed9t v\u01b0\u01a1ng mi\u1ec7n t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 th\u1ebf, \u0111\u01b0\u1ee3c trang \u0111i\u1ec3m b\u1eb1ng v\u00e0ng r\u00f2ng v\u00e0 nhi\u1ec1u lo\u1ea1i ng\u1ecdc qu\u00fd nh\u1ea5t trong thi\u00ean h\u1ea1. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng d\u00e2ng c\u00fang v\u01b0\u01a1ng mi\u1ec7n n\u00e0y cho v\u1ecb \u0111\u1ea1o s\u01b0 c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb ng\u00e0i \u0111\u1ed9i v\u01b0\u01a1ng mi\u1ec7n n\u00e0y trong nh\u1eefng bu\u1ed5i l\u1ec5 truy\u1ec1n ph\u00e1p cho c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u c\u1ee7a nghi l\u1ec5 n\u00e0y trong d\u00f2ng Karma Kagyu. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u0169ng t\u00f4n x\u01b0ng ng\u00e0i danh hi\u1ec7u \u0110\u1ea1i B\u1ea3o Ph\u00e1p V\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong th\u1eddi gian l\u01b0u l\u1ea1i Trung Hoa, \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 n\u0103m c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u00e0nh h\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn th\u00e1nh t\u00edch Ng\u0169 \u0110\u00e0i S\u01a1n \u0111\u1ec3 l\u1ec5 b\u00e1i v\u00e0 th\u0103m vi\u1ebfng c\u00e1c tu vi\u1ec7n d\u00f2ng Karma Kagyu \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c v\u1ecb Karmapa th\u00e0nh l\u1eadp t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc kia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1edbi l\u00f2ng tin t\u01b0\u1edfng nhi\u1ec7t th\u00e0nh v\u00e0o \u0111\u1ee9c Karmapa, Minh Th\u00e0nh T\u1ed5 \u0111\u00e3 b\u00ed m\u1eadt chu\u1ea9n b\u1ecb xua qu\u00e2n t\u1ea5n c\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i \u1edf \u0111\u00f3. \u00d4ng cho r\u1eb1ng l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf s\u1ebd gi\u00fap ph\u00e1i Karma Kagyu tr\u1edf th\u00e0nh t\u00f4ng ph\u00e1i duy nh\u1ea5t \u1edf T\u00e2y T\u1ea1ng, v\u00ec \u00f4ng cho r\u1eb1ng ch\u1ec9 c\u00f3 gi\u00e1o ph\u00e1p do v\u1ecb \u0111\u1ea1o s\u01b0 c\u1ee7a \u00f4ng truy\u1ec1n d\u1ea1y l\u00e0 cao si\u00eau nh\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9c Karmapa th\u1ee9 n\u0103m bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c tin n\u00e0y li\u1ec1n l\u1eadp t\u1ee9c \u0111\u1ebfn g\u1eb7p ho\u00e0ng \u0111\u1ebf v\u00e0 ch\u1ec9 r\u00f5 r\u1eb1ng quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n sai l\u1ea7m. Ng\u00e0i n\u00f3i, ch\u1ec9 m\u1ed9t t\u00f4ng ph\u00e1i duy nh\u1ea5t th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfp nh\u1eadn v\u00e0 d\u1ea1y d\u1ed7 t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, b\u1edfi v\u00ec bao gi\u1edd c\u0169ng c\u00f3 nhi\u1ec1u h\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c nhau c\u1ea7n \u0111\u1ebfn nh\u1eefng s\u1ef1 d\u1ea1y d\u1ed7, gi\u00e1o h\u00f3a kh\u00e1c nhau. Minh Th\u00e0nh T\u1ed5 hi\u1ec3u ra \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh b\u00e3i b\u1ecf vi\u1ec7c t\u1ea5n c\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng. H\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa, d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 d\u1eabn d\u1eaft c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa, kh\u00f4ng bao l\u00e2u b\u1ea3n th\u00e2n ho\u00e0ng \u0111\u1ebf \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng s\u1ef1 ch\u1ee9ng ng\u1ed9 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. V\u00ec th\u1ebf, c\u00e0ng ng\u00e0y \u00f4ng c\u00e0ng tin t\u01b0\u1edfng tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u00e0o v\u1ecb \u0111\u1ea1o s\u01b0 c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 1408, \u0111\u1ee9c Karmapa Dezhin Shegpa ng\u00e0i l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1edf v\u1ec1 T\u00e2y T\u1ea1ng. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Minh Th\u00e0nh T\u1ed5 h\u1ebft l\u00f2ng mu\u1ed1n l\u01b0u gi\u1eef ng\u00e0i l\u1ea1i Trung Hoa nh\u01b0ng ng\u00e0i v\u1eabn quy\u1ebft t\u00e2m tr\u1edf v\u1ec1. T\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng, ng\u00e0i ch\u1ee7 tr\u00ec vi\u1ec7c tu s\u1eeda l\u1ea1i tu vi\u00ean \u1edf Tsurphu, l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u1ed5 n\u00e1t sau m\u1ed9t c\u01a1n \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t. Ng\u00e0i c\u0169ng kh\u01a1i d\u1eady c\u00f4ng cu\u1ed9c truy\u1ec1n b\u00e1 gi\u00e1o ph\u00e1p t\u1ea1i n\u01a1i \u0111\u00e2y b\u1eb1ng c\u00e1ch d\u00e0nh tr\u1ecdn 3 n\u0103m n\u1ed7 l\u1ef1c tu t\u1eadp v\u00e0 h\u00e0nh tr\u00ec t\u1ea1i \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed v\u1ec1 s\u1ef1 vi\u00ean t\u1ecbch s\u1edbm c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eefng l\u1eddi ch\u1ec9 d\u1eabn v\u1ec1 h\u1eadu th\u00e2n s\u1ebd t\u00e1i sinh c\u1ee7a ng\u00e0i \u1edf Ngomt\u01b0 Shakyam, g\u1ea7n Karma G\u01b0n thu\u1ed9c mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i vi\u00ean t\u1ecbch v\u00e0o n\u0103m 1415, khi m\u1edbi v\u1eeba 31 tu\u1ed5i. Sau l\u1ec5 h\u1ecfa t\u00e1ng, c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ec7 t\u1eed nh\u1eb7t \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u m\u1ea9u x\u01b0\u01a1ng c\u00f2n l\u1ea1i c\u00f3 h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb Ph\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ecb \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c giao l\u1ea1i tr\u1ecdng tr\u00e1ch \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u d\u00f2ng Karma Kagyu l\u00e0 Ratnabhadra, c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n x\u01b0ng l\u00e0 Rikpe Raltri, v\u1edbi t\u00ean ch\u00ednh th\u1ee9c v\u00e0 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 l\u00e0 Sokw\u01b0n Rinchen Sangpo, s\u1ed1ng v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 15 nh\u01b0ng kh\u00f4ng r\u00f5 n\u0103m sinh v\u00e0 n\u0103m m\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ratnabadra sinh ra trong gia \u0111\u00ecnh Soksam-khar Drongbu Goshir n\u1ed5i ti\u1ebfng \u1edf v\u00f9ng Soksam. \u00d4ng xu\u1ea5t gia v\u00e0 s\u1ed1ng trong tu vi\u1ec7n ngay t\u1eeb khi c\u00f2n tr\u1ebb. \u00d4ng \u0111\u00e3 h\u1ecdc t\u1eadp t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ph\u1ea7n gi\u00e1o l\u00fd cao si\u00eau nh\u1ea5t c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c b\u1ed9 m\u00f4n tri\u1ebft h\u1ecdc, lu\u1eadn l\u00fd h\u1ecdc v\u00e0 nhi\u1ec1u m\u00f4n h\u1ecdc kh\u00e1c t\u1ea1i Palden Sangphu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t chuy\u1ebfn \u0111i d\u00e0i, th\u0103m vi\u1ebfng h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c trung t\u00e2m tu h\u1ecdc l\u1edbn \u1edf T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0 tham gia nh\u1eefng cu\u1ed9c tranh bi\u1ec7n v\u1ec1 b\u1ed1n ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 l\u1edbn l\u00e0 Trung qu\u00e1n lu\u1eadn, B\u00e1t-nh\u00e3, Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba v\u00e0 A-t\u1ef3-\u0111\u1ea1t-ma C\u00e2u-x\u00e1 lu\u1eadn. \u00d4ng tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t trong c\u00e1c v\u1ecb h\u1ecdc gi\u1ea3 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 kinh \u0111i\u1ec3n v\u00e0 Tan-tra l\u1edbn nh\u1ea5t T\u00e2y T\u1ea1ng. V\u00ec th\u1ebf, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n x\u01b0ng l\u00e0 Rikpe Raltri, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0: \u201cl\u01b0\u1ee1i g\u01b0\u01a1m tri\u1ebft h\u1ecdc v\u00e0 l\u00fd lu\u1eadn\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 n\u0103m nh\u1eadn l\u00e0m \u0111\u1ec7 t\u1eed v\u00e0 truy\u1ec1n th\u1ee5 to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu. Th\u00f4ng qua vi\u1ec7c th\u1ef1c h\u00e0nh gi\u00e1o ph\u00e1p n\u00e0y, \u00f4ng \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn s\u1ef1 ch\u1ee9ng ng\u1ed9 ho\u00e0n to\u00e0n v\u1ec1 th\u1ef1c t\u1ea1i t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t trong c\u00e1c b\u1eadc th\u1ea7y v\u1ec1 thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh l\u1ed7i l\u1ea1c nh\u1ea5t c\u1ee7a T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ratnabhadra l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 truy\u1ec1n l\u1ea1i gi\u00e1o ph\u00e1p c\u0169ng nh\u01b0 vai tr\u00f2 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o d\u00f2ng Karma Kagyu cho v\u1ecb Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 s\u00e1u l\u00e0 Thongwa Dh\u01b0nden.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1c V\u1ecb \u0110\u1ea1i S\u01b0 T\u00e1i Sinh T\u00e2y T\u1ea1ng<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nguy\u1ec5n Minh Ti\u1ebfn bi\u00ean so\u1ea1n \u2013 NXB T\u00f4n Gi\u00e1o<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 s\u00e1u: THONGWA DH\u00d6NDEN (1416-1453)<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 Thongwa Dhonden sinh n\u0103m 1416 \u1edf Ngomt\u01b0 Shakyam, g\u1ea7n Karma G\u01b0n thu\u1ed9c mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng, trong m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh m\u00e0 cha m\u1eb9 \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi chuy\u00ean c\u1ea7n th\u1ef1c h\u00e0nh ph\u00e1p m\u00f4n Du-gi\u00e0. Kh\u00f4ng l\u00e2u sau khi sinh ng\u00e0i ra, m\u1ed9t h\u00f4m ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9 \u0111ang d\u1eaft ng\u00e0i \u0111i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng th\u00ec t\u00ecnh c\u1edd g\u1eb7p \u0111\u1ea1i s\u01b0 Ngompa Chadral, m\u1ed9t trong s\u1ed1 c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 n\u0103m. B\u1ea5y gi\u1edd, c\u1eadu b\u00e9 b\u1ed7ng c\u00f3 d\u1ea5u hi\u1ec7u ph\u1ea5n kh\u00edch k\u1ef3 l\u1ea1, khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9 l\u1ea5y l\u00e0m ng\u1ea1c nhi\u00ean ph\u1ea3i d\u1eebng l\u1ea1i. \u0110\u1ea1i s\u01b0 Ngompa Chadral ch\u00fa \u00fd ngay \u0111\u1ebfn c\u1eadu b\u00e9 v\u00e0 b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn h\u1ecfi: \u201cT\u00ean em l\u00e0 g\u00ec?\u201d C\u1eadu b\u00e9 m\u1ec9m c\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1p: \u201cTa l\u00e0 Karmapa.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 Ngompa Chadral li\u1ec1n xin ph\u00e9p cha m\u1eb9 c\u1eadu b\u00e9 k\u1ef3 l\u1ea1 \u1ea5y \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng em trong 7 th\u00e1ng r\u1ed3i \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Karma G\u01b0n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u1eadu b\u00e9 Thongwa D\u01b0nden ngay sau \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng t\u1ecf kh\u1ea3 n\u0103ng gi\u1ea3ng d\u1ea1y c\u1ee7a m\u00ecnh. V\u1ecb Shamar Rinpoche \u0111\u1eddi th\u1ee9 ba l\u00e0 Chopal Yeshe \u0111\u00e3 t\u00ecm \u0111\u1ebfn Karma G\u01b0n trong giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y \u0111\u1ec3 ti\u1ebfn h\u00e0nh nghi l\u1ec5 c\u00f4ng nh\u1eadn \u0111\u00e2y l\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a v\u1ecb Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 s\u00e1u. Sau \u0111\u00f3, Thongwa D\u01b0nden \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc t\u1eadp kinh \u0111i\u1ec3n c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eadn s\u1ef1 truy\u1ec1n th\u1eeba gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu t\u1eeb c\u00e1c v\u1ecb Shamar Chopal Yeshe, Jamyang Drakpa, v\u00e0 Khenchen Nyephuwa. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn truy\u1ec1n th\u1eeba to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p m\u1eadt truy\u1ec1n c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu t\u1eeb Ratnabhadra, ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u1eef c\u01b0\u01a1ng v\u1ecb \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u t\u00f4ng ph\u00e1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngay t\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m tu\u1ed5i tr\u1ebb, Thongwa D\u01b0nden \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u bi\u00ean so\u1ea1n nhi\u1ec1u quy\u1ec3n lu\u1eadt nghi quy \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i m\u1ed9t c\u00e1ch r\u00f5 r\u00e0ng c\u00e1c nghi th\u1ee9c Tan-tra m\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 d\u00f2ng Karma Kagyu th\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 vay m\u01b0\u1ee3n t\u1eeb c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i kh\u00e1c. C\u00e1c nghi th\u1ee9c n\u00e0y v\u1ec1 sau \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng tu t\u1eadp c\u1ee7a ph\u00e1i Kamtsang. Ng\u00e0i c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 h\u1ee3p nh\u1ea5t c\u00e1c d\u00f2ng Shangpa Karma Kagyu v\u00e0 Shijay v\u00e0o v\u1edbi d\u00f2ng Karma Kagyu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u00edch c\u1ef1c v\u00e0 n\u0103ng n\u1ed5, ng\u00e0i \u0111\u00e3 d\u00e0nh ph\u1ea7n l\u1edbn c\u00f4ng s\u1ee9c v\u00e0o vi\u1ec7c tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c, bi\u00ean so\u1ea1n v\u00e0 gi\u1ea3ng thuy\u1ebft, kh\u00f4i ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u trung t\u00e2m tu h\u1ecdc t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng, x\u00fac ti\u1ebfn vi\u1ec7c in \u1ea5n kinh s\u00e1ch v\u00e0 c\u1ee7ng c\u1ed1 t\u0103ng \u0111o\u00e0n. Ng\u00e0i c\u0169ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u ph\u00e1t tri\u1ec3n h\u1ec7 th\u1ed1ng Shedra trong d\u00f2ng Karma Kagyu, m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u00e0o t\u1ea1o t\u0103ng s\u0129 t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 c\u00e1c Ph\u1eadt h\u1ecdc cao c\u1ea5p hi\u1ec7n nay.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u01b0\u1edbc khi vi\u00ean t\u1ecbch m\u1ed9t n\u0103m, \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 s\u00e1u \u0111\u00e3 b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a m\u00ecnh. Ng\u00e0i \u1ea9n c\u01b0 trong m\u1ed9t th\u1eddi gian t\u1ea1i Kongpo, thu\u1ed9c mi\u1ec1n nam T\u00e2y T\u1ea1ng. Trong th\u1eddi gian \u0111\u00f3, ng\u00e0i ch\u00ednh th\u1ee9c giao quy\u1ec1n d\u1eabn d\u1eaft t\u00f4ng ph\u00e1i cho v\u1ecb Gyaltsab th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0 Goshir Paljor D\u01b0ndrup tr\u00e1ch nhi\u1ec7m d\u1eabn d\u1eaft ph\u00e1i Karma Kagyu trong th\u1eddi gian ch\u1edd \u0111\u1ee3i ng\u00e0i t\u00e1i sinh, v\u00e0 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t di th\u01b0 n\u00f3i r\u00f5 n\u01a1i ng\u00e0i s\u1ebd t\u00e1i sinh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 Thongwa D\u01b0nden, \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 s\u00e1u c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu, \u0111\u00e3 vi\u00ean t\u1ecbch v\u00e0o n\u0103m 1453, khi ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c 37 tu\u1ed5i. Sau l\u1ec5 h\u1ecfa t\u00e1ng, c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ec7 t\u1eed t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u x\u00e1-l\u1ee3i trong tro c\u1ed1t c\u1ee7a ng\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t trong c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed k\u1ebf th\u1eeba gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 s\u00e1u l\u00e0 Pengar Jampal Zangpo, t\u00e1c gi\u1ea3 t\u1eadp \u201cNghi th\u1ee9c c\u1ea7u nguy\u1ec7n \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n t\u1ee5ng r\u1ed9ng r\u00e3i v\u1ec1 sau, v\u00e0 t\u1eadp \u201cL\u01b0\u1ee3c t\u1ee5ng Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng trong t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u1ef1 vi\u1ec7n thu\u1ed9c d\u00f2ng Karma Kagyu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bengar Jampal Zangpo s\u1ed1ng v\u00e0o cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 15 b\u01b0\u1edbc sang \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 16, nh\u01b0ng kh\u00f4ng r\u00f5 ch\u00ednh x\u00e1c n\u0103m sinh v\u00e0 n\u0103m m\u1ea5t. Ng\u00e0i sinh ra trong gia \u0111\u00ecnh Nyemo Dzongpa, cha m\u1eb9 l\u00e0 c\u00e1c v\u1ecb th\u00e0nh t\u1ef1u gi\u1ea3 \u1edf Damshang, c\u00f3 l\u1ebd thu\u1ed9c mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng. Ng\u00e0i b\u1eaft \u0111\u1ea7u vi\u1ec7c h\u1ecdc t\u1eadp kinh \u0111i\u1ec3n t\u1eeb r\u1ea5t s\u1edbm. N\u0103m 20 tu\u1ed5i ng\u00e0i b\u1eaft \u0111\u1ea7u nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00e1c kinh \u0111i\u1ec3n M\u1eadt t\u00f4ng v\u00e0 Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba v\u1edbi ng\u00e0i Rongton. Sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9c Karmapa truy\u1ec1n th\u1ee5 gi\u00e1o ph\u00e1p d\u00f2ng Karma Kagyu c\u00f9ng v\u1edbi S\u00e1u ph\u00e1p th\u00e0nh t\u1ef1u c\u1ee7a ng\u00e0i Naropa. Ng\u00e0i th\u1ef1c h\u00e0nh chuy\u00ean nh\u1ea5t c\u00e1c ph\u1ea7n gi\u00e1o ph\u00e1p n\u00e0y v\u00e0 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ch\u1ee9ng ng\u1ed9 cao si\u00eau, tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t b\u1eadc th\u1ea7y uy\u00ean b\u00e1c c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i Bengar Jampal Sangpo l\u00e0 th\u1ea7y d\u1ea1y ch\u00ednh c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 b\u1ea3y. Tuy nhi\u00ean, ng\u01b0\u1eddi ch\u00ednh th\u1ee9c truy\u1ec1n th\u1ee5 to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu c\u00f9ng v\u1edbi quy\u1ec1n d\u1eabn d\u1eaft t\u00f4ng ph\u00e1i cho v\u1ecb Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 b\u1ea3y l\u00e0 \u0111\u1ea1i s\u01b0 Goshir Paljor Dh\u01b0ndrup.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Goshir Paljor Dh\u01b0ndrup sinh n\u0103m 1427 t\u1ea1i Nyemo thu\u1ed9c mi\u1ec1n trung T\u00e2y T\u1ea1ng. D\u01b0\u1edbi s\u1ef1 d\u1eabn d\u1eaft c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 sau l\u00e0 Thongwa Dh\u01b0nden, ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc t\u1eadp gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu, d\u00f2ng Tengyu v\u00e0 c\u1ee7a nhi\u1ec1u t\u00f4ng ph\u00e1i kh\u00e1c. Ng\u00e0i \u0111\u00e3 nghi\u00ean c\u1ee9u to\u00e0n b\u1ed9 tri\u1ebft h\u1ecdc Ph\u1eadt gi\u00e1o v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh v\u1edbi s\u1ef1 ch\u1ec9 d\u1ea1y c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 s\u00e1u c\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u1ea1i s\u01b0 Bengar Jampal Sangpo v\u00e0 nhi\u1ec1u b\u1eadc th\u1ea7y n\u1ed5i ti\u1ebfng kh\u00e1c. Sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9c Karmapa ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi tr\u1ee3 l\u00fd ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u1ec3 tr\u1ee3 gi\u00fap \u0111\u1ee9c Karmapa trong t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a ng\u00e0i. Trong c\u01b0\u01a1ng v\u1ecb n\u00e0y, ng\u00e0i \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p r\u1ea5t nhi\u1ec1u cho ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa c\u0169ng nh\u01b0 cho t\u00f4ng ph\u00e1i Karma Kagyu. Ng\u01b0\u1eddi ta tin r\u1eb1ng ng\u00e0i Paljor Dh\u01b0ndrup ch\u00ednh l\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh l\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t c\u1ee7a Gyaltsab Rinpoche.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i Paljor Dh\u01b0ndrup l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u00ednh th\u1ee9c nh\u1eadn s\u1ef1 truy\u1ec1n th\u1eeba t\u1eeb \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 s\u00e1u v\u00e0 sau \u0111\u00f3 truy\u1ec1n l\u1ea1i cho \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 b\u1ea3y, Ch\u01b0drak Gyatso. Ng\u00e0i vi\u00ean t\u1ecbch v\u00e0o n\u0103m 1489, khi \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 b\u1ea3y \u0111\u01b0\u1ee3c 25 tu\u1ed5i. V\u00e0o l\u00fac ng\u00e0i vi\u00ean t\u1ecbch, ng\u01b0\u1eddi ta nh\u00ecn th\u1ea5y nhi\u1ec1u hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng v\u00e0 m\u1ea7u nhi\u1ec7m cho th\u1ea5y s\u1ef1 ch\u1ee9ng ng\u1ed9 c\u1ee7a ng\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1c V\u1ecb \u0110\u1ea1i S\u01b0 T\u00e1i Sinh T\u00e2y T\u1ea1ng<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nguy\u1ec5n Minh Ti\u1ebfn bi\u00ean so\u1ea1n \u2013 NXB T\u00f4n Gi\u00e1o<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 b\u1ea3y: CH\u00d6DRAK GYATSO (1454-1506)<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 Chodrak Gyatso sinh ra v\u00e0o n\u0103m 1454 \u1edf Chida thu\u1ed9c mi\u1ec1n b\u1eafc T\u00e2y T\u1ea1ng, trong m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh m\u00e0 cha m\u1eb9 \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng v\u1ecb tu t\u1eadp ph\u00e1p m\u00f4n Tan-tra. Khi mang thai ng\u00e0i, ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9 nghe th\u1ea5y ng\u00e0i g\u1ecdi ti\u1ebfng m\u1eb9 (ama-la) t\u1eeb trong b\u1ee5ng. V\u00e0o l\u00fac sinh ra, ng\u00e0i \u0111\u00e3 \u0111\u1ecdc l\u00ean c\u00e2u ch\u00fa b\u1eb1ng ti\u1ebfng Sanskrit c\u00f3 hai \u00e2m l\u00e0 \u201cah hung\u201d. C\u00e2u th\u1ea7n ch\u00fa n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 bi\u1ec3u hi\u1ec7n t\u00e1nh kh\u00f4ng tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i bao tr\u00f9m kh\u1eafp v\u1ea1n th\u1ec3. Khi \u0111\u01b0\u1ee3c 5 th\u00e1ng tu\u1ed5i, ng\u00e0i \u0111\u00e3 n\u00f3i: \u201cTh\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00e1c ngo\u00e0i t\u00e1nh kh\u00f4ng.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c 9 th\u00e1ng tu\u1ed5i, cha m\u1eb9 \u0111\u01b0a ng\u00e0i \u0111\u1ebfn g\u1eb7p \u0111\u1ea1i s\u01b0 Paljor Dh\u01b0ndrup v\u00e0 v\u1ecb n\u00e0y ngay l\u1eadp t\u1ee9c c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o nh\u1eefng chi ti\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 l\u1ea1i trong di th\u01b0 c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 s\u00e1u \u0111\u1ec3 x\u00e1c nh\u1eadn c\u1eadu b\u00e9 ch\u00ednh l\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a ng\u00e0i. \u0110\u1ea1i s\u01b0 Paljor Dh\u01b0ndrup xin \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef \u0111\u1ee9a b\u00e9 l\u1ea1i trong tu vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 truy\u1ec1n d\u1ea1y gi\u00e1o ph\u00e1p.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m l\u00ean 4 tu\u1ed5i, ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn c\u00e1c nghi l\u1ec5 truy\u1ec1n ph\u00e1p v\u1edbi \u0111\u1ea1i s\u01b0 Paljor D\u01b0ndrub, v\u00e0 \u0111\u1ebfn n\u0103m 8 tu\u1ed5i th\u00ec ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n th\u1ecd Ng\u0169 gi\u1edbi v\u00e0 B\u1ed3 T\u00e1t gi\u1edbi, r\u1ed3i b\u1eaft \u0111\u1ea7u h\u1ecdc t\u1eadp gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu v\u1edbi c\u00e1c v\u1ecb Bengar Jampal Zangpo v\u00e0 Goshir Paljor D\u01b0ndrub \u1edf Karma G\u01b0n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 1465, ng\u00e0i th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t chuy\u1ebfn \u0111i \u0111\u1ebfn v\u00f9ng bi\u00ean gi\u1edbi ph\u00eda \u0111\u00f4ng b\u1eafc c\u1ee7a T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u1ec3 h\u00f3a gi\u1ea3i th\u00e0nh c\u00f4ng nh\u1eefng xung \u0111\u1ed9t gay g\u1eaft gi\u1eefa nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed v\u1edbi t\u00edn \u0111\u1ed3 \u0111\u1ea1o Bon \u1edf \u0111\u00f3. Nh\u00e2n d\u1ecbp n\u00e0y, ng\u00e0i c\u0169ng truy\u1ec1n d\u1ea1y nh\u1eefng gi\u00e1o ph\u00e1p c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt cho t\u1ea5t c\u1ea3 c\u01b0 d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. D\u00e2n ch\u00fang \u0111\u00e3 mang \u0111\u1ebfn c\u00fang d\u01b0\u1eddng ng\u00e0i r\u1ea5t nhi\u1ec1u c\u1ee7a c\u1ea3i, v\u00e0ng b\u1ea1c. Sau khi ti\u1ebfp nh\u1eadn s\u1ef1 c\u00fang d\u01b0\u1eddng \u1ea5y, ng\u00e0i ph\u00e2n ph\u00e1t t\u1ea5t c\u1ea3 cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o trong v\u00f9ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i kh\u00f4ng ch\u1ec9 gi\u1edbi h\u1ea1n s\u1ef1 tu t\u1eadp c\u1ee7a m\u00ecnh theo m\u1ed9t truy\u1ec1n th\u1ed1ng duy nh\u1ea5t. Ngo\u00e0i nh\u1eefng gi\u00e1o ph\u00e1p m\u1eadt truy\u1ec1n c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu, ng\u00e0i c\u0169ng h\u1ecdc h\u1ecfi v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a nhi\u1ec1u t\u00f4ng ph\u00e1i Ph\u1eadt gi\u00e1o kh\u00e1c t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng. Khi th\u1ef1c h\u00e0nh gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a \u0110o\u1ea1n gi\u00e1o (Ch\u01b0d), ng\u00e0i di\u1ec7t tr\u1eeb ho\u00e0n to\u00e0n b\u1ea3n ng\u00e3 v\u00e0 qu\u00e1n th\u1ea5y th\u00e2n m\u00ecnh nh\u01b0 m\u1ed9t b\u1ed9 x\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 Ch\u01b0drak Gyatso d\u00e0nh r\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u1eddi gian cho c\u00e1c giai \u0111o\u1ea1n tu t\u1eadp \u1ea9n c\u01b0. N\u0103m 1417, ng\u00e0i ng\u00e0i \u0111\u1ebfn Kawa Karpo \u0111\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u m\u1ed9t giai \u0111o\u1ea1n \u1ea9n c\u01b0 v\u00e0 chuy\u00ean tu thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh k\u00e9o d\u00e0i trong 7 n\u0103m. Ph\u1ea7n l\u1edbn th\u1eddi gian trong cu\u1ed9c \u0111\u1eddi ng\u00e0i v\u1ec1 sau c\u0169ng \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng giai \u0111o\u1ea1n \u1ea9n c\u01b0 ho\u1eb7c b\u00e1n \u1ea9n c\u01b0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1eb7c d\u00f9 v\u1eady, ng\u00e0i v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eeba nh\u1eadn l\u00e0 m\u1ed9t trong c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 v\u0129 \u0111\u1ea1i, \u0111\u00e3 bi\u00ean so\u1ea1n nhi\u1ec1u b\u1ed9 s\u00e1ch gi\u00e1 tr\u1ecb, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 b\u1ed9 s\u1edb gi\u1ea3i Hi\u1ec7n qu\u00e1n trang nghi\u00eam lu\u1eadn (abhisamayla\u1e45kra) \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi t\u00ean l\u00e0 \u201cTam gi\u1edbi minh \u0111\u0103ng\u201d (Ng\u1ecdn \u0111\u00e8n s\u00e1ng trong ba c\u00f5i). T\u00e1c ph\u1ea9m n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u1ea5t c\u1ee7a ng\u00e0i l\u00e0 quy\u1ec3n \u201cNh\u00e2n minh \u0111\u1ea1i h\u1ea3i\u201d, \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng lu\u1eadn gi\u1ea3i s\u00e2u xa v\u1ec1 h\u1ecdc thuy\u1ebft Nh\u00e2n minh lu\u1eadn c\u1ee7a 2 v\u1ecb Tr\u1ea7n-na (Di\u1e45nga) v\u00e0 Ph\u00e1p X\u1ee9ng (Dharmak\u1ef5rti).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong m\u1ed9t l\u1ea7n tr\u00fa t\u1ea1i ch\u00f9a Rawa Gang, ng\u00e0i tham gia m\u1ed9t cu\u1ed9c tranh bi\u1ec7n v\u1ec1 gi\u00e1o ph\u00e1p v\u1edbi n\u0103m v\u1ecb h\u1ecdc gi\u1ea3 n\u1ed5i ti\u1ebfng \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi. M\u1eb7c d\u00f9 v\u1eabn c\u00f2n tr\u1ebb tu\u1ed5i h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi b\u1ecdn h\u1ecd, ng\u00e0i \u0111\u00e3 t\u1ecf r\u00f5 phong th\u00e1i ch\u1eefng ch\u1ea1c c\u1ee7a m\u1ed9t b\u1eadc th\u1ea7y, l\u1eafng nghe v\u00e0 tu\u1ea7n t\u1ef1 ch\u1ec9 ra nh\u1eefng ch\u1ed7 y\u1ebfu k\u00e9m trong l\u1eadp lu\u1eadn c\u1ee7a t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 b\u1ea3y l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 th\u00e0nh l\u1eadp nhi\u1ec1u trung t\u00e2m \u0111\u00e0o t\u1ea1o Ph\u1eadt h\u1ecdc chuy\u00ean s\u00e2u (t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng b\u1eadc \u0111\u1ea1i h\u1ecdc) t\u1ea1i Tsurphu v\u00e0 nhi\u1ec1u n\u01a1i kh\u00e1c. Ph\u1eadt h\u1ecdc vi\u1ec7n do ng\u00e0i s\u00e1ng l\u1eadp t\u1ea1i Tsurphu v\u1ec1 sau tr\u1edf n\u00ean m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00e0o t\u1ea1o t\u0103ng s\u0129 c\u1ef1c k\u1ef3 n\u1ed5i ti\u1ebfng. Ngo\u00e0i ra, c\u00f2n c\u00f3 m\u1ed9t Ph\u1eadt h\u1ecdc vi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh b\u1edfi Karma Thinleypa, m\u1ed9t trong c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a ng\u00e0i, c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p quan tr\u1ecdng trong s\u1ef1 truy\u1ec1n b\u00e1 gi\u00e1o ph\u00e1p.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i c\u0169ng t\u00f4n t\u1ea1o l\u1ea1i pho t\u01b0\u1ee3ng Ph\u1eadt Th\u00edch-ca do \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 hai l\u00e0 Karma Pakshi \u0111\u00e3 d\u1ef1ng l\u00ean \u1edf Tsurphu t\u1eeb cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 13. Trong th\u1eddi gian n\u00e0y, ng\u00e0i c\u0169ng ch\u1ea5n ch\u1ec9nh l\u1ea1i ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a t\u0103ng ch\u00fang \u1edf m\u1ed9t s\u1ed1 t\u1ef1 vi\u1ec7n quanh v\u00f9ng Tsurphu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 1498, ng\u00e0i \u0111\u1ebfn ho\u1eb1ng h\u00f3a \u1edf v\u00f9ng Kongpo. Sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i \u0111\u1ebfn Lhasa, th\u1ee7 \u0111\u00f4 c\u1ee7a T\u00e2y T\u1ea1ng, \u0111\u1ec3 tham gia m\u1ed9t h\u1ed9i ngh\u1ecb c\u00e1c l\u00e3nh \u0111\u1ea1o t\u00f4ng ph\u00e1i, v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 t\u1ecda. Trong d\u1ecbp n\u00e0y, ng\u00e0i truy\u1ec1n d\u1ea1y cho c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean tham gia h\u1ed9i ngh\u1ecb nh\u1eefng ph\u1ea7n gi\u00e1o ph\u00e1p bao qu\u00e1t trong kinh lu\u1eadn. S\u1ef1 uy\u00ean b\u00e1c v\u00e0 s\u00e2u s\u1eafc trong c\u00e1c b\u00e0i gi\u1ea3ng c\u1ee7a ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i kh\u00e1c k\u00ednh ph\u1ee5c v\u00e0 ti\u1ebfp nh\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i c\u00f3 m\u1ed9t tr\u00ed nh\u1edb phi th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i ch\u01b0a bao gi\u1edd ph\u1ea3i tra kh\u1ea3o v\u1ec1 b\u1ea5t c\u1ee9 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 g\u00ec. Nh\u1eefng g\u00ec ng\u00e0i tr\u00edch d\u1eabn t\u1eeb kinh \u0111i\u1ec3n trong c\u00e1c b\u00e0i gi\u1ea3ng ho\u1eb7c b\u00e0i vi\u1ebft \u0111\u1ec1u ch\u1ec9 d\u1ef1a theo tr\u00ed nh\u1edb, nh\u01b0ng v\u1eabn \u0111\u1ea1t m\u1ed9t s\u1ef1 ch\u00ednh x\u00e1c h\u1ea7u nh\u01b0 tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i. Khi \u0111ang \u0111\u1ecdc s\u00e1ch hay kinh \u0111i\u1ec3n, n\u1ebfu v\u00ec m\u1ed9t nguy\u00ean nh\u00e2n n\u00e0o \u0111\u00f3 ph\u1ea3i gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n th\u00ec ng\u00e0i lu\u00f4n c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ghi nh\u1edb ch\u00ednh x\u00e1c v\u1ecb tr\u00ed \u0111\u1ec3 tr\u1edf l\u1ea1i sau \u0111\u00f3 m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n c\u00f3 b\u1ea5t c\u1ee9 s\u1ef1 ghi ch\u00fa hay \u0111\u00e1nh d\u1ea5u n\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng x\u00e3 h\u1ed9i t\u00edch c\u1ef1c kh\u00f4ng m\u1ec7t m\u1ecfi. Ng\u00e0i \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng uy t\u00edn v\u00e0 s\u1ef1 k\u00ednh ph\u1ee5c \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u00e0i \u0111\u1ec3 h\u00f2a gi\u1ea3i nhi\u1ec1u cu\u1ed9c tranh ch\u1ea5p, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u1ea3 nh\u1eefng tranh ch\u1ea5p dai d\u1eb3ng gi\u1eefa hai b\u1ed9 t\u1ed9c Nga v\u00e0 Bhutan \u1edf v\u00f9ng c\u1ef1c nam T\u00e2y T\u1ea1ng. Ng\u00e0i c\u0169ng t\u00edch c\u1ef1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng cho vi\u1ec7c b\u1ea3o v\u1ec7 s\u00fac v\u1eadt, x\u00e2y d\u1ef1ng c\u1ea7u c\u1ed1ng, v\u00e0 g\u1eedi r\u1ea5t nhi\u1ec1u v\u00e0ng \u0111\u1ebfn th\u00e1nh t\u00edch B\u1ed3-\u0111\u1ec1 \u0110\u1ea1o tr\u00e0ng (Bodh Gaya) \u1edf \u1ea4n \u0110\u1ed9 \u0111\u1ec3 thi\u1ebfp l\u1ea1i pho t\u01b0\u1ee3ng Ph\u1eadt n\u01a1i \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt Th\u00edch-ca \u0111\u00e3 th\u00e0nh \u0111\u1ea1o. Ng\u00e0i c\u0169ng khuy\u1ebfn kh\u00edch m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi tr\u00ec t\u1ee5ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean c\u00e2u ch\u00e2n ng\u00f4n \u201c\u00c1n ma ni b\u00e1t di h\u1ed3ng\u201d (Om mani padme hum) nh\u01b0 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c k\u1ef3 di\u1ec7u nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i tr\u1ecb v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng t\u00e2m ni\u1ec7m x\u1ea5u \u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1eb7c d\u00f9 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 t\u00f4n k\u00ednh h\u1ea7u nh\u01b0 tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi chung quanh, nh\u01b0ng \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 b\u1ea3y lu\u00f4n s\u1ed1ng m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ef1c k\u1ef3 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed \u0111\u1ed1i v\u1edbi nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 kh\u1ed5 h\u1ea1nh. Ng\u00e0i \u00edt ng\u1ee7, lu\u00f4n \u1edf trong tr\u1ea1ng th\u00e1i t\u1ec9nh th\u1ee9c, ngay c\u1ea3 trong nh\u1eefng chuy\u1ebfn \u0111i ho\u1eb1ng h\u00f3a \u1edf xa x\u00f4i. M\u1eb7c d\u00f9 r\u1ea5t uy\u00ean b\u00e1c v\u1ec1 m\u1ecdi v\u1ea5n \u0111\u1ec1, ng\u00e0i kh\u00f4ng bao gi\u1edd n\u00f3i ra b\u1ea5t c\u1ee9 c\u00e2u n\u00e0o m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ee5c \u0111\u00edch gi\u00e1o h\u00f3a c\u1ee5 th\u1ec3. Ng\u00e0i th\u01b0\u1eddng khuy\u00ean d\u1ea1y c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ec7 t\u1eed \u0111\u1eebng bao gi\u1edd \u0111\u1ec3 cho nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u00f4 ngh\u0129a c\u1ee7a th\u1ebf t\u1ee5c xen v\u00e0o \u0111\u1eddi s\u1ed1ng ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t gia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u01b0\u1edbc khi vi\u00ean t\u1ecbch v\u00e0o n\u0103m 1506, ng\u00e0i \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eefng ch\u1ec9 d\u1eabn chi ti\u1ebft v\u1ec1 l\u1ea7n t\u00e1i sinh s\u1eafp t\u1edbi, bao g\u1ed3m c\u1ea3 t\u00ean cha m\u1eb9 v\u00e0 nhi\u1ec1u chi ti\u1ebft kh\u00e1c. Ng\u00e0i giao quy\u1ec1n l\u00e3nh \u0111\u1ea1o t\u00f4ng ph\u00e1i cho v\u1ecb \u0111\u1ec7 t\u1eed l\u1edbn l\u00e0 Tashi Paljor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tashi Paljor sinh ra v\u1edbi t\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 Denma Drubchen v\u00e0o n\u0103m 1457, t\u1ea1i v\u00f9ng Denma c\u1ee7a x\u1ee9 Derge, thu\u1ed9c mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng. Khi l\u00ean n\u0103m tu\u1ed5i, m\u1ed7i l\u1ea7n nghe nh\u1eafc \u0111\u1ebfn danh x\u01b0ng \u201cKarmapa\u201d l\u00e0 \u00f4ng lu\u00f4n bi\u1ec3u l\u1ed9 s\u1ef1 t\u00f4n k\u00ednh h\u1ebft m\u1ef1c. Sau \u0111\u00f3 m\u1ed9t n\u0103m, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 b\u1ea3y, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho t\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 Tashi Paljor. \u00d4ng h\u1ecdc t\u1eadp gi\u00e1o ph\u00e1p t\u1ea1i Denma v\u1edbi v\u1ecb h\u1ecdc gi\u1ea3 n\u1ed5i ti\u1ebfng l\u00e0 Sangye Pal. N\u0103m 16 tu\u1ed5i, Tashi Paljor quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111i theo \u0111\u1ee9c Karmapa. Trong 7 n\u0103m sau \u0111\u00f3, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9c Karmapa truy\u1ec1n d\u1ea1y to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu. Sau \u0111\u00f3, c\u0169ng theo s\u1ef1 ch\u1ec9 d\u1eabn c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa, \u00f4ng t\u00ecm \u0111\u1ebfn c\u00e1c d\u00e3y n\u00fai \u1edf x\u1ee9 Kham thu\u1ed9c mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u1ec3 th\u1ef1c h\u00e0nh gi\u00e1o ph\u00e1p, ph\u00e1t nguy\u1ec7n noi g\u01b0\u01a1ng cu\u1ed9c \u0111\u1eddi ng\u00e0i Milarepa. Sau 20 n\u0103m tu t\u1eadp trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u1ea9n c\u01b0 tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i, \u00f4ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 gi\u00e1c ng\u1ed9 ho\u00e0n to\u00e0n v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n x\u01b0ng l\u00e0 v\u1ecb Sangye Nyenpa Rinpoche th\u1ee9 nh\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d4ng l\u00e0 v\u1ecb th\u1ea7y d\u1ea1y ch\u00ednh c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 t\u00e1m, v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef quy\u1ec1n d\u1eabn d\u1eaft d\u00f2ng Karma Kagyu sau khi \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 b\u1ea3y vi\u00ean t\u1ecbch, r\u1ed3i sau \u0111\u00f3 trao l\u1ea1i cho \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 t\u00e1m l\u00e0 Miky\u01b0 Dorje.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1c V\u1ecb \u0110\u1ea1i S\u01b0 T\u00e1i Sinh T\u00e2y T\u1ea1ng<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nguy\u1ec5n Minh Ti\u1ebfn bi\u00ean so\u1ea1n \u2013 NXB T\u00f4n Gi\u00e1o<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 t\u00e1m: MIKY\u00d6 DORJE (1507-1554)<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 Mikyo Dorje sinh n\u0103m 1507 t\u1ea1i m\u1ed9t ng\u00f4i l\u00e0ng nh\u1ecf t\u00ean l\u00e0 Satam, \u1edf Kartiphuk, x\u1ee9 Ngomchu, thu\u1ed9c mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng, trong m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh m\u00e0 cha m\u1eb9 \u0111\u1ec1u tu t\u1eadp ph\u00e1p Du-gi\u00e0. Khi v\u1eeba sinh ra, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 nghe th\u1ea5y \u0111\u1ee9a tr\u1ebb n\u00f3i \u201cKarmapa\u201d. \u0110i\u1ec1u k\u1ef3 l\u1ea1 n\u00e0y nhanh ch\u00f3ng \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n ra kh\u1eafp n\u01a1i v\u00e0 \u0111\u1ebfn tai ng\u00e0i Tai Situpa. Ng\u00e0i t\u00ecm \u0111\u1ebfn v\u00e0 x\u00e1c nh\u1eadn \u0111\u1ee9a b\u00e9 n\u00e0y l\u00e0 v\u1ecb Karmapa t\u00e1i sinh. Tuy nhi\u00ean, ng\u00e0i y\u00eau c\u1ea7u cha m\u1eb9 \u0111\u1ee9a b\u00e9 h\u00e3y gi\u1eef b\u00ed m\u1eadt v\u1ec1 s\u1ef1 ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00e0y trong v\u00f2ng 3 th\u00e1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o an to\u00e0n cho em. Sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t cu\u1ed9c ki\u1ec3m tra tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi em b\u00e9. M\u1ecdi chi ti\u1ebft \u0111\u1ec1u ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi di th\u01b0 c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1ec3 l\u1ea1i. V\u00e0 k\u1ef3 l\u1ea1 thay, khi ho\u00e0n t\u1ea5t vi\u1ec7c ki\u1ec3m tra, \u0111\u1ee9a b\u00e9 b\u1ed7ng th\u1ed1t l\u00ean: \u201cXin \u0111\u1eebng nghi ng\u1edd n\u1eefa, ta ch\u00ednh l\u00e0 Karmapa.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngay trong n\u0103m sau \u0111\u00f3, \u0111\u1ee9a b\u00e9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng t\u1ea1i tu vi\u1ec7n Karma G\u01b0n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi Miky\u01b0 Dorje \u0111\u01b0\u1ee3c 5 tu\u1ed5i, ng\u01b0\u1eddi ta nghe \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng tin t\u1ee9c v\u1ec1 m\u1ed9t \u0111\u1ee9a tr\u1ebb sinh ra \u1edf Amdo c\u00f3 nh\u1eefng d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ecb Karmapa t\u00e1i sinh. Ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf nhi\u1ec7m c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 b\u1ea3y khi \u1ea5y l\u00e0 ng\u00e0i Gyaltsab Rinpoche, li\u1ec1n r\u1eddi kh\u1ecfi Tsurphu \u0111\u1ec3 l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ea9m \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 t\u00ednh x\u00e1c th\u1ef1c c\u1ee7a c\u1ea3 hai \u0111\u1ee9a b\u00e9. Tuy nhi\u00ean, ngay khi g\u1eb7p Miky\u01b0 Dorje, ng\u00e0i c\u1ea3m th\u1ea5y c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 th\u00f4i th\u00fac k\u1ef3 l\u1ea1 bu\u1ed9c ng\u00e0i ph\u1ea3i qu\u1ef3 xu\u1ed1ng l\u1ec5 b\u00e1i \u0111\u1ee9a tr\u1ebb, v\u00e0 ng\u00e0i bi\u1ebft ch\u1eafc \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa. Ngay trong n\u0103m sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i t\u1ed5 ch\u1ee9c m\u1ed9t nghi l\u1ec5 ch\u00ednh th\u1ee9c t\u1ea1i Tse Lhakhang \u0111\u1ec3 c\u00f4ng nh\u1eadn h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh \u0111\u1eddi th\u1ee9 t\u00e1m c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o n\u0103m 1516, tuy ch\u1ec9 v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c 9 tu\u1ed5i nh\u01b0ng v\u1ecb Karmapa Miky\u01b0 Dorje \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a \u0111\u1ee9c vua x\u1ee9 Jang Sa-tham \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng th\u0103m x\u1ee9 n\u00e0y. C\u00f9ng v\u1edbi m\u1ed9t \u0111o\u00e0n t\u00f9y t\u00f9ng, ng\u00e0i \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9c vua t\u1ed5 ch\u1ee9c nghi l\u1ec5 ti\u1ebfp \u0111\u00f3n v\u00f4 c\u00f9ng tr\u1ecdng th\u1ec3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau khi \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi v\u1ecb Karmapa tr\u1ebb tu\u1ed5i, \u0111\u1ee9c vua v\u00f4 c\u00f9ng x\u00fac \u0111\u1ed9ng. \u00d4ng ph\u00e1t t\u00e2m b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 truy\u1ec1n b\u00e1 r\u1ed9ng r\u00e3i Ph\u1eadt ph\u00e1p tr\u00ean to\u00e0n l\u00e3nh th\u1ed5 do \u00f4ng cai tr\u1ecb. \u00d4ng c\u0169ng h\u1ee9a s\u1ebd th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa, \u00e1p d\u1ee5ng ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng b\u1ea5t b\u1ea1o \u0111\u1ed9ng trong vi\u1ec7c gi\u1ea3i quy\u1ebft m\u1ecdi tranh ch\u1ea5p ch\u00ednh tr\u1ecb. Sau \u0111\u00f3. Sau khi truy\u1ec1n d\u1ea1y gi\u00e1o ph\u00e1p, \u0111\u1ee9c Karmapa t\u1eeb bi\u1ec7t \u0111\u1ee9c vua x\u1ee9 Jang Sa-tham v\u00e0 h\u1ee9a s\u1ebd tr\u1edf l\u1ea1i x\u1ee9 n\u00e0y sau 7 n\u0103m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 1517, Miky\u01b0 Dorje b\u1eaft \u0111\u1ea7u h\u1ecdc t\u1eadp nh\u1eefng ph\u1ea7n gi\u00e1o ph\u00e1p quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t t\u1eeb v\u1ecb \u0110\u1ea1i th\u00e0nh t\u1ef1u gi\u1ea3 Sangye Nyenpa, t\u1ee9c Tashi Paljor, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec7 t\u1eed ki\u1ec7t xu\u1ea5t c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 b\u1ea3y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngo\u00e0i Tashi Paljor, Miky\u01b0 Dorje c\u0169ng h\u1ecdc t\u1eadp v\u1edbi nhi\u1ec1u b\u1eadc th\u1ea7y n\u1ed5i ti\u1ebfng kh\u00e1c nh\u01b0 Dulmo Tashi \u01afser, Dakpo Tashi Namgyal v\u00e0 Karma Trinleypa. Tuy nhi\u00ean, to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p m\u1eadt truy\u1ec1n c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n l\u1ea1i t\u1eeb ch\u00ednh ng\u00e0i Tashi Paljor. Sau 3 n\u0103m n\u1ed7 l\u1ef1c truy\u1ec1n d\u1ea1y to\u00e0n b\u1ed9 cho v\u1ecb Karmapa tr\u1ebb tu\u1ed5i, \u0111\u1ea1i s\u01b0 Tashi Paljor vi\u00ean t\u1ecbch. Ngay trong bu\u1ed5i l\u1ec5 h\u1ecfa t\u00e1ng nh\u1ee5c th\u00e2n c\u1ee7a ng\u00e0i, v\u1ecb Karmala \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ch\u1ee9ng ng\u1ed9 v\u1ec1 gi\u00e1o ph\u00e1p \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0i truy\u1ec1n d\u1ea1y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o th\u1eddi gian n\u00e0y (kho\u1ea3ng n\u0103m 1520), ho\u00e0ng \u0111\u1ebf nh\u00e0 Minh l\u00e0 Minh V\u0169 T\u00f4ng g\u1eedi l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u ng\u00e0i vi\u1ebfng th\u0103m Trung Hoa. Ng\u00e0i t\u1eeb ch\u1ed1i v\u1edbi l\u00fd do l\u00e0 v\u1ecb ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00e0y s\u1ebd qua \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc khi ng\u00e0i k\u1ecbp \u0111\u1ebfn Trung Hoa. L\u1eddi d\u1ef1 b\u00e1o n\u00e0y ho\u00e0n to\u00e0n ch\u00ednh x\u00e1c, v\u00ec ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Minh V\u0169 T\u00f4ng \u0111\u00e3 b\u0103ng h\u00e0 trong n\u0103m 1521.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Karmapa Miky\u01b0 Dorje c\u00f3 nhi\u1ec1u n\u00e9t t\u00ednh c\u00e1ch r\u1ea5t gi\u1ed1ng v\u1edbi v\u1ecb Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 ba, Rangjung Dorje, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 s\u1ef1 say m\u00ea nghi\u00ean c\u1ee9u h\u1ecdc h\u1ecfi v\u00e0 n\u0103ng khi\u1ebfu v\u1ec1 ng\u00f4n ng\u1eef h\u1ecdc. Ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc Ph\u1ea1n v\u0103n (Sanskrit) v\u1edbi ng\u00e0i Lotsawa Richen Tashi. Ng\u00e0i c\u0169ng th\u1ec3 hi\u1ec7n n\u0103ng khi\u1ebfu ngh\u1ec7 thu\u1eadt v\u01b0\u1ee3t b\u1eadc trong c\u00e1c l\u00e3nh v\u1ef1c th\u01a1 ca, h\u1ed9i h\u1ecda v\u00e0 c\u1ea3 \u0111i\u00eau kh\u1eafc n\u1eefa. T\u1ea1i Mar Kham, ng\u00e0i l\u00e0m m\u1ed9t pho t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e1 \u0111\u1ec3 m\u00f4 t\u1ea3 ch\u00ednh m\u00ecnh. Khi ho\u00e0n t\u1ea5t, ng\u00e0i \u0111\u1eb7t pho t\u01b0\u1ee3ng \u1edf tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t v\u00e0 h\u1ecfi pho t\u01b0\u1ee3ng xem c\u00f3 gi\u1ed1ng th\u1eadt hay kh\u00f4ng. Ng\u01b0\u1eddi ta nghe th\u1ea5y ti\u1ebfng tr\u1ea3 l\u1eddi \u201cR\u1ea5t gi\u1ed1ng\u201d. Khi \u1ea5y, ng\u00e0i c\u1ea7m l\u00ean m\u1ed9t c\u1ee5c \u0111\u00e1 v\u00e0 b\u00f3p n\u1eb7n l\u1ea1i nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi ta nh\u00e0o n\u1eb7n kh\u1ed1i b\u1ed9t nh\u00e3o, r\u1ed3i ng\u00e0i in d\u1ea5u b\u00e0n tay m\u00ecnh l\u00ean \u0111\u00f3. C\u1ea3 pho t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 c\u1ee5c \u0111\u00e1 c\u00f3 in d\u1ea5u b\u00e0n tay ng\u00e0i hi\u1ec7n v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef \u1edf ch\u00f9a Rumtek, x\u1ee9 Sikkim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 21 tu\u1ed5i, ng\u00e0i th\u1ecd gi\u1edbi c\u1ee5 t\u00fac v\u1edbi Chodrup Senge \u0111\u1ec3 ch\u00ednh th\u1ee9c tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t v\u1ecb t\u1ef3-kheo. C\u00f9ng tham gia bu\u1ed5i l\u1ec5 truy\u1ec1n gi\u1edbi n\u00e0y c\u00f3 L\u1ea1t-ma Thinley.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Karmapa Miky\u01b0 Dorje \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 m\u1ed9t trong c\u00e1c v\u1ecb Karmapa n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1ec1 m\u1ecdi ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n. Ng\u00e0i l\u00e0 m\u1ed9t b\u1eadc th\u1ea7y v\u0129 \u0111\u1ea1i v\u1ec1 thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh c\u0169ng nh\u01b0 m\u1ed9t h\u1ecdc gi\u1ea3 uy\u00ean b\u00e1c v\u00e0 th\u00f4ng th\u00e1i, t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a h\u01a1n 30 b\u1ed9 s\u00e1ch gi\u00e1 tr\u1ecb, bao g\u1ed3m c\u1ea3 nh\u1eefng lu\u1eadn gi\u1ea3i v\u1ec1 kinh lu\u1eadn c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c b\u1ea3n l\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m tinh y\u1ebfu trong kinh \u0111i\u1ec3n v\u00e0 c\u00e1c Tan-tra. Ng\u00e0i c\u0169ng bi\u00ean so\u1ea1n nhi\u1ec1u nghi th\u1ee9c tu t\u1eadp v\u00e0 c\u00e1c ch\u1ec9 d\u1eabn quan tr\u1ecdng cho c\u00e1c h\u00e0nh gi\u1ea3 tu t\u1eadp M\u1eadt t\u00f4ng. V\u1ec1 m\u1eb7t ngh\u1ec7 thu\u1eadt, ng\u00e0i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean s\u00e1ng t\u1ea1o phong c\u00e1ch tranh l\u1ee5a (thangka) \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Karma Gadri, m\u1ed9t trong c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i ch\u00ednh c\u1ee7a ngh\u1ec7 thu\u1eadt tranh l\u1ee5a T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 t\u00e1m c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u linh ki\u1ebfn v\u1ec1 m\u1ed1i quan h\u1ec7 kh\u00f4ng t\u00e1ch r\u1eddi gi\u1eefa nh\u1eefng h\u00f3a th\u00e2n c\u1ee7a ng\u00e0i v\u00e0 c\u1ee7a v\u1ecb \u0111\u1ea1o s\u01b0 (Guru) Rinpoche. Ch\u00ednh \u0111\u1ea1o s\u01b0 Rinpoche c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c Ph\u1eadt s\u1ef1, \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n m\u00e0 \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn s\u1ef1 gi\u00e1c ng\u1ed9. \u0110\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 t\u00e1m nh\u1eadn ra m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u l\u00e0 c\u00e1c h\u00f3a th\u00e2n t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ebfn nay c\u1ee7a ng\u00e0i lu\u00f4n c\u00f3 s\u1ef1 tr\u00f9ng h\u1ee3p v\u1edbi c\u00e1c h\u00f3a th\u00e2n c\u1ee7a \u0111\u1ea1o s\u01b0 Rinpoche, m\u00e0 ng\u00e0i tin l\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt Nhi\u00ean \u0110\u0103ng (D\u1ef5pa\u1e43kara), v\u1ecb Ph\u1eadt \u0111\u00e3 th\u00e0nh \u0111\u1ea1o tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt Th\u00edch-ca. Kinh Ph\u1eadt d\u1ea1y r\u1eb1ng trong Hi\u1ec1n ki\u1ebfp \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u1ebfn 1.000 v\u1ecb Ph\u1eadt ra \u0111\u1eddi, v\u00e0 v\u00ec th\u1ebf c\u1ea3 hai v\u1ecb Karmapa v\u00e0 Guru Rinpoche \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 xem l\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec3n l\u1ed9 c\u1ee7a c\u1ea3 m\u1ed9t ng\u00e0n v\u1ecb Ph\u1eadt trong th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a ch\u00fang ta.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 1546, ng\u00e0i th\u00f4ng b\u00e1o v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed v\u1ec1 s\u1ef1 vi\u00ean t\u1ecbch s\u1eafp t\u1edbi c\u1ee7a m\u00ecnh. Shamar Rinpoche v\u00e0 Pawo Rinpoche \u0111\u00e3 c\u00f9ng nhau kh\u1ea9n kho\u1ea3n xin ng\u00e0i h\u00e3y ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f4ng vi\u1ec7c ho\u1eb1ng h\u00f3a th\u00eam m\u1ed9t th\u1eddi gian n\u1eefa. Ng\u00e0i ch\u1ea5p nh\u1eadn l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u ch\u00e2n th\u00e0nh \u1ea5y v\u00e0 cho bi\u1ebft l\u00e0 m\u00ecnh s\u1ebd k\u00e9o d\u00e0i \u0111\u1eddi s\u1ed1ng th\u00eam m\u1ed9t th\u1eddi gian n\u1eefa. Trong th\u1eddi gian n\u00e0y, ng\u00e0i th\u0103m vi\u1ebfng c\u00e1c t\u1ef1 vi\u1ec7n thu\u1ed9c d\u00f2ng Karma Kagyu \u0111\u1ec3 ch\u1ea5n ch\u1ec9nh vi\u1ec7c tu t\u1eadp v\u00e0 ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n d\u1ea1y gi\u00e1o ph\u00e1p. Ng\u00e0i c\u0169ng y\u00eau c\u1ea7u c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed gi\u1ea3m b\u1edbt m\u1ed9t s\u1ed1 l\u1ec5 nghi \u0111\u1ec3 nh\u1eefng ai mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec7n ki\u1ebfn ng\u00e0i \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng t\u00ecm \u0111\u1ebfn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 1554, m\u1ed9t tr\u1eadn d\u1ecbch b\u1ec7nh lan tr\u00e0n \u1edf mi\u1ec1n nam T\u00e2y T\u1ea1ng. Ng\u00e0i l\u1eadp t\u1ee9c l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 v\u00e0 b\u1ea3o c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed r\u1eb1ng ng\u00e0i s\u1ebd ch\u1ea5m d\u1ee9t tr\u1eadn d\u1ecbch. Sau khi \u0111\u1ebfn n\u01a1i, ng\u00e0i cho l\u00e0m 5 c\u00e1i th\u00e1p nh\u1ecf v\u00e0 \u0111\u1eb7t tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t m\u00ecnh r\u1ed3i nh\u1eadp \u0111\u1ecbnh ch\u00fa t\u00e2m c\u1ea7u nguy\u1ec7n v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a l\u00f2ng \u0111\u1ea1i bi \u0111\u1ec3 bao ph\u1ee7 c\u1ea3 v\u00f9ng n\u00e0y. Sau khi ng\u00e0i ra kh\u1ecfi thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh, d\u1ecbch b\u1ec7nh trong v\u00f9ng t\u1ee9c th\u1eddi ch\u1ea5m d\u1ee9t. Tuy nhi\u00ean, ng\u00e0i b\u1ea3o cho c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed bi\u1ebft r\u1eb1ng nh\u1eefng nguy\u00ean nh\u00e2n g\u00e2y b\u1ec7nh \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ea5p th\u1ee5 c\u1ea3 v\u00e0o trong ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a ng\u00e0i, v\u00e0 do \u0111\u00f3 ng\u00e0i s\u1ebd vi\u00ean t\u1ecbch ngay trong n\u0103m n\u00e0y. \u0110\u1ee9c Karmapa \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t di th\u01b0 b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng chi ti\u1ebft v\u1ec1 l\u1ea7n t\u00e1i sinh s\u1eafp t\u1edbi c\u1ee7a ng\u00e0i v\u00e0 giao th\u01b0 \u1ea5y cho Shamar Konchok Yenlak.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i vi\u00ean t\u1ecbch trong n\u0103m 1554, khi \u0111\u01b0\u1ee3c 47 tu\u1ed5i. C\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed thu th\u1eadp x\u00e1-l\u1ee3i c\u1ee7a ng\u00e0i sau khi h\u1ecfa t\u00e1ng t\u1ea1i Tsurphu v\u00e0 d\u1ef1ng m\u1ed9t th\u00e1p b\u1ea1c t\u1ea1i \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 th\u1edd ph\u1ee5ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong s\u1ed1 r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a ng\u00e0i, c\u00e1c v\u1ecb n\u1ed5i b\u1eadt nh\u1ea5t l\u00e0 Shamar Konchok Yenlak, Pawo Tsuklak Trengwa, Gyaltshap Drakpa Paljor, Sitri Chokyi Gocha v\u00e0 Karma Thinley Legdrup.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong di th\u01b0 ng\u00e0i \u0111\u1ec3 l\u1ea1i c\u00f3 \u0111o\u1ea1n vi\u1ebft: \u201cTrong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng k\u1ebf ti\u1ebfp, t\u00f4i s\u1ebd sinh ra v\u1edbi t\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 Wangchuk \u2013 v\u1ecb vua vinh quang v\u00e0 t\u1ef1 l\u1eadp c\u1ee7a c\u1ea3 th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y. T\u00f4i s\u1ebd sinh ra \u1edf v\u00f9ng Tre-sh\u01b0 tuy\u1ebft ph\u1ee7 thu\u1ed9c mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng, \u1edf m\u1ed9t n\u01a1i m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 nghe \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfng n\u01b0\u1edbc ch\u1ea3y v\u00e0 ti\u1ebfng gi\u1ea3ng ph\u00e1p. T\u00f4i \u0111\u00e3 th\u1ea5y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng d\u1ea5u hi\u1ec7u ch\u1ee9ng t\u1ecf m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u l\u00e0 kh\u00f4ng bao l\u00e2u n\u1eefa t\u00f4i s\u1ebd sinh ra t\u1ea1i \u0111\u00f3.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u01b0\u1eddi n\u1ed1i ti\u1ebfp truy\u1ec1n th\u1ed1ng Karma Kagyu sau khi ng\u00e0i vi\u00ean t\u1ecbch l\u00e0 K\u01b0nchok Yenlak. V\u1ecb n\u00e0y sinh n\u0103m M\u1ed9c D\u1eadu (1526) t\u1ea1i Kyen, m\u1ed9t v\u00f9ng cao c\u1ee7a Kongpo. \u0110\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 t\u00e1m \u0111\u00e3 x\u00e1c nh\u1eadn \u00f4ng l\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh \u0111\u1eddi th\u1ee9 n\u0103m c\u1ee7a Shamar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u01b0nchok Yenlak h\u1ecdc t\u1eadp v\u1edbi \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 t\u00e1m v\u00e0 Pawo Tsuklak Trengwa, m\u1ed9t \u0111\u1ec7 t\u1eed l\u1edbn c\u1ee7a ng\u00e0i. \u00d4ng tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t h\u1ecdc gi\u1ea3 l\u1edbn v\u00e0 m\u1ed9t b\u1eadc th\u1ea7y v\u1ec1 thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh. \u00d4ng \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 truy\u1ec1n th\u1eeba to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu, v\u00e0 ch\u00ednh \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u00e3 giao ph\u00f3 cho \u00f4ng tr\u00e1ch nhi\u1ec7m d\u1eabn d\u1eaft t\u00f4ng ph\u00e1i. K\u01b0nchok Yenlak c\u00f3 nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c Ph\u1eadt h\u1ecdc quan tr\u1ecdng. \u00d4ng c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c nh\u1eadn bi\u1ebft \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 ch\u00edn v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh v\u1ecb th\u1ea7y d\u1ea1y ch\u00ednh c\u1ee7a ng\u00e0i. \u00d4ng vi\u00ean t\u1ecbch v\u00e0o n\u0103m 1583, khi \u0111\u01b0\u1ee3c 57 tu\u1ed5i. \u00d4ng \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c truy\u1ec1n l\u1ea1i to\u00e0n b\u1ed9 truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu cho \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 ch\u00edn: Wangchuk Dorje.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1c V\u1ecb \u0110\u1ea1i S\u01b0 T\u00e1i Sinh T\u00e2y T\u1ea1ng<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nguy\u1ec5n Minh Ti\u1ebfn bi\u00ean so\u1ea1n \u2013 NXB T\u00f4n Gi\u00e1o<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 ch\u00edn: WANGCHUK DORJE (1555-1603)<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 Wangchuk Dorje sinh n\u0103m 1555, t\u1ea1i v\u00f9ng Tre-sh\u01b0 thu\u1ed9c mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng, \u0111\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi d\u1ef1 b\u00e1o c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 t\u00e1m tr\u01b0\u1edbc khi vi\u00ean t\u1ecbch. Trong khi mang thai, ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9 nghe c\u00f3 ti\u1ebfng t\u1ee5ng kinh, tr\u00ec ch\u00fa vang ra t\u1eeb trong b\u1ee5ng. Sau khi sinh ra, \u0111\u1ee9a b\u00e9 ng\u1ed3i \u1edf t\u01b0 th\u1ebf k\u1ebft gi\u00e0 trong su\u1ed1t 3 ng\u00e0y li\u1ec1n. V\u00e0 kh\u00f4ng bao l\u00e2u sau \u0111\u00f3, \u0111\u1ee9a b\u00e9 tuy\u00ean b\u1ed1 v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi: \u201cTa l\u00e0 Karmapa.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng chi ti\u1ebft k\u1ef3 l\u1ea1 v\u1ec1 \u0111\u1ee9a b\u00e9 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi k\u1ec3 cho nhau nghe v\u00e0 truy\u1ec1n \u0111i nhanh ch\u00f3ng \u0111\u1ebfn tai ng\u00e0i Tai Situpa Ch\u01b0kyi Gocha, v\u00ec ng\u00e0i \u0111ang \u1edf c\u00e1ch n\u01a1i \u1ea5y kh\u00f4ng xa. C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o nh\u1eefng chi ti\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong di th\u01b0 c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 t\u00e1m, ng\u00e0i nhanh ch\u00f3ng x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ee9a b\u00e9 ch\u00ednh l\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa. S\u1ef1 vi\u1ec7c sau \u0111\u00f3 m\u1ed9t n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c nh\u1eadn l\u1ea7n n\u1eefa b\u1edfi Sharmapa Konchok Yenlak.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi Wangchuk Dorje \u0111\u01b0\u1ee3c 6 tu\u1ed5i, Shamarpa Konchok Yenlak t\u1ed5 ch\u1ee9c m\u1ed9t nghi l\u1ec5 ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u1ec3 c\u00f4ng nh\u1eadn ng\u00e0i ch\u00ednh l\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a v\u1ecb Karmapa. K\u1ec3 t\u1eeb \u0111\u00f3, Wangchuk Dorje \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n d\u1ea1y \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u00e1c ph\u1ea7n gi\u00e1o ph\u00e1p c\u0103n b\u1ea3n v\u00e0 chuy\u00ean s\u00e2u c\u1ee7a t\u00f4ng ph\u00e1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i th\u1ecd gi\u1edbi sa-di v\u1edbi Pawo Rinpoche v\u00e0 Shamar Rinpoche trong m\u1ed9t nghi l\u1ec5 long tr\u1ecdng. Sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i b\u1eaft \u0111\u1ea7u h\u1ecdc v\u1ec1 gi\u00e1o ph\u00e1p \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n v\u00e0 S\u00e1u ph\u00e1p Naropa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau khi ho\u00e0n t\u1ea5t vi\u1ec7c h\u1ecdc t\u1eadp to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu, ng\u00e0i Wangchuk Dorje b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f4ng cu\u1ed9c ho\u1eb1ng h\u00f3a v\u1edbi vi\u1ec7c truy\u1ec1n d\u1ea1y gi\u00e1o ph\u00e1p kh\u1eafp \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc T\u00e2y T\u1ea1ng. Bu\u1ed5i gi\u1ea3ng ph\u00e1p \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a ng\u00e0i c\u00f3 s\u1ef1 tham d\u1ef1 c\u1ee7a 1.800 v\u1ecb t\u0103ng v\u00e0 nhi\u1ec1u quan ch\u1ee9c ch\u00ednh quy\u1ec1n mi\u1ec1n trung T\u00e2y T\u1ea1ng. C\u0169ng n\u00ean bi\u1ebft m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u l\u00e0 v\u00e0o th\u1eddi \u1ea5y, nh\u1eefng m\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp ch\u1eb7t ch\u1ebd \u0111\u1ebfn m\u1ee9c kh\u00f4ng m\u1ed9t t\u00f4ng ph\u00e1i n\u00e0o tho\u00e1t kh\u1ecfi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng ch\u00ednh tr\u1ecb. Ch\u00ednh c\u00e1c quan ch\u1ee9c \u1edf mi\u1ec1n trung T\u00e2y T\u1ea1ng c\u0169ng c\u00f3 tham gia trong vi\u1ec7c c\u00f4ng nh\u1eadn tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00e1i sinh c\u1ee7a v\u1ecb Karmapa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i ch\u00ednh th\u1ee9c th\u1ecd gi\u1edbi t\u1ef3-kheo v\u1edbi Shamar Rinpoche v\u00e0o n\u0103m 1580. T\u1eeb \u0111\u00f3, ng\u00e0i d\u00e0nh th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 nghi\u00ean c\u1ee9u Lu\u1eadt t\u1ea1ng v\u00e0 gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb Karmapa \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc. Ba n\u0103m sau \u0111\u00f3 (1583), v\u1ecb \u0111\u1ea1o s\u01b0 Shamar Rinpoche vi\u00ean t\u1ecbch. Ng\u00e0i t\u1ed5 ch\u1ee9c tang l\u1ec5 v\u00e0 thu th\u1eadp x\u00e1-l\u1ee3i c\u1ee7a th\u1ea7y \u0111\u1ec3 nh\u1eadp th\u00e1p th\u1edd ph\u1ee5ng t\u1ea1i ch\u00f9a Yangbachen. Nh\u1eefng v\u1eadt s\u1edf h\u1eefu c\u1ee7a v\u1ecb \u0111\u1ea1o s\u01b0 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c chia \u0111\u1ec1u cho t\u0103ng ch\u00fang.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u1ea7n l\u1edbn th\u1eddi gian trong cu\u1ed9c \u0111\u1eddi ho\u1eb1ng ph\u00e1p c\u1ee7a ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e0nh cho nh\u1eefng chuy\u1ebfn \u0111i du h\u00f3a kh\u1eafp m\u1ecdi n\u01a1i. Ng\u00e0i th\u0103m vi\u1ebfng r\u1ea5t nhi\u1ec1u tu vi\u1ec7n \u1edf mi\u1ec1n nam v\u00e0 khuy\u1ebfn kh\u00edch t\u0103ng s\u0129 ph\u1ea3i ch\u00fa t\u00e2m nhi\u1ec1u h\u01a1n \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c th\u1ef1c h\u00e0nh thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh. Ng\u00e0i kh\u00f4ng vi\u1ebfng th\u0103m Trung Hoa, nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1eefng chuy\u1ebfn \u0111i quan tr\u1ecdng \u0111\u1ebfn M\u00f4ng C\u1ed5 v\u00e0 Bhutan. Ng\u00e0i gi\u1ea3ng d\u1ea1y gi\u00e1o ph\u00e1p v\u00e0 kh\u01a1i d\u1eady tinh th\u1ea7n tu t\u1eadp \u1edf c\u00e1c trung t\u00e2m tu h\u1ecdc, t\u1ef1 vi\u1ec7n tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ng\u00e0i \u0111i qua.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 ch\u00edn c\u0169ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng Sikkim. M\u1eb7c d\u00f9 kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111i, nh\u01b0ng ng\u00e0i \u0111\u00e3 cho m\u1ed9t v\u1ecb \u0111\u1ec7 t\u1eed l\u1edbn thay ng\u00e0i \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 v\u00e0 theo \u0111\u00fang s\u1ef1 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn c\u1ee7a ng\u00e0i \u0111\u1ec3 th\u00e0nh l\u1eadp 3 tu vi\u1ec7n l\u1edbn l\u00e0 Rumtek, Phodong v\u00e0 Ralang. \u0110\u1ee9c Karmapa t\u1ed5 ch\u1ee9c nghi th\u1ee9c c\u1ea7u nguy\u1ec7n v\u00e0 ban ph\u00e9p l\u00e0nh cho c\u00e1c tu vi\u1ec7n n\u00e0y t\u1eeb T\u00e2y T\u1ea1ng. V\u1ec1 sau, Rumtek tr\u1edf th\u00e0nh tr\u1ee5 s\u1edf c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb Karmapa \u1edf \u1ea4n \u0110\u1ed9 v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m \u0111\u1ea7u th\u1eadp ni\u00ean 1960.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 ch\u00edn Wangchuk Dorje kh\u00f4ng d\u00e0nh nhi\u1ec1u th\u1eddi gian cho vi\u1ec7c bi\u00ean so\u1ea1n, tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c. M\u1eb7c d\u00f9 v\u1eady, trong s\u1ed1 c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u1ec3 l\u1ea1i c\u1ee7a ng\u00e0i c\u00f3 nhi\u1ec1u b\u1ea3n lu\u1eadn gi\u1ea3i kinh \u0111i\u1ec3n v\u00e0 Tan-tra quan tr\u1ecdng. Trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 c\u00f3 3 t\u1eadp lu\u1eadn gi\u1ea3i v\u1ec1 \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n l\u00e0 \u0110\u1ea1i h\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a, Tri\u1ec7t ph\u00e1 v\u00f4 minh v\u00e0 Hi\u1ec3n b\u00e0y Ph\u00e1p th\u00e2n. C\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y \u0111\u00e3 gi\u1eef m\u1ed9t vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c gi\u1ea3ng d\u1ea1y v\u00e0 truy\u1ec1n th\u1eeba gi\u00e1o ph\u00e1p \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd, s\u1ef1 ph\u00e2n chia t\u00f4ng ph\u00e1i \u1edf T\u00e2y T\u1ea1ng ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111i theo chi\u1ec1u h\u01b0\u1edbng sai l\u1ec7ch, r\u1ed1i r\u1eafm h\u01a1n. Nh\u1eefng kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i d\u1ea7n d\u1ea7n chuy\u1ec3n th\u00e0nh c\u00e1ch bi\u1ec7t r\u1ed3i m\u00e2u thu\u1eabn, c\u00f4ng k\u00edch nhau. \u0110\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 ch\u00edn \u0111\u00e3 gi\u1eef m\u1ed9t vai tr\u00f2 t\u00edch c\u1ef1c trong vi\u1ec7c h\u00f2a gi\u1ea3i v\u00e0 x\u00f3a \u0111i nh\u1eefng c\u00e1ch bi\u1ec7t gi\u1eefa c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i. Ng\u00e0i v\u00e0 ba v\u1ecb Karmapa ti\u1ebfp theo sau \u0111\u00f3 (\u0111\u1eddi th\u1ee9 10, 11 v\u00e0 12) \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ecbch s\u1eed T\u00e2y T\u1ea1ng ghi nh\u1eadn l\u00e0 \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p t\u00edch c\u1ef1c trong vi\u1ec7c duy tr\u00ec s\u1ef1 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh v\u00e0 h\u00f2a b\u00ecnh cho \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch kh\u01a1i d\u1eady truy\u1ec1n th\u1ed1ng t\u1ed1t \u0111\u1eb9p c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng t\u1eeb th\u1eddi nh\u1eefng v\u1ecb vua s\u00f9ng t\u00edn, ng\u00e0i t\u1ed5 ch\u1ee9c tr\u00f9ng tu c\u00e1c ng\u00f4i c\u1ed5 t\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng t\u1eeb nh\u1eefng th\u1eddi k\u1ef3 n\u00e0y nh\u01b0 Srongtsen Gampo v\u00e0 Trisong Detsun.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 ch\u00edn \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c gi\u00e1o h\u00f3a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n th\u01b0\u1eddng. Khi \u0111\u1ebfn v\u00f9ng Nagakphu, ng\u00e0i t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 xu\u1ea5t gia cho r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. S\u1ef1 thuy\u1ebft gi\u1ea3ng c\u1ee7a ng\u00e0i kh\u01a1i d\u1eady nh\u1eadn th\u1ee9c t\u1eeb bi v\u00e0 t\u00f4n tr\u1ecdng s\u1ef1 s\u1ed1ng. Ng\u00e0i khuy\u00ean m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi n\u00ean t\u1eeb b\u1ecf c\u00e1c ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p nh\u01b0 s\u0103n b\u1eafn v\u00e0 \u0111\u00e1nh c\u00e1, c\u0169ng nh\u01b0 bi\u1ebft t\u00f4n tr\u1ecdng s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u1ee7a s\u00fac v\u1eadt. Ng\u00e0i c\u0169ng v\u1eadn \u0111\u1ed9ng x\u00e2y d\u1ef1ng v\u00e0 s\u1eeda sang r\u1ea5t nhi\u1ec1u c\u1ea7u c\u1ed1ng, \u0111\u01b0\u1eddng giao th\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 ch\u00edn vi\u00ean t\u1ecbch v\u00e0o n\u0103m 1603, khi \u0111\u01b0\u1ee3c 48 tu\u1ed5i. Ng\u00e0i \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t di th\u01b0 n\u00f3i r\u00f5 v\u1ec1 s\u1ef1 t\u00e1i sinh trong \u0111\u1eddi k\u1ebf ti\u1ebfp v\u00e0 gi\u00e1o quy\u1ec1n d\u1eabn d\u1eaft t\u00f4ng ph\u00e1i cho v\u1ecb Shamarpa \u0111\u1eddi th\u1ee9 s\u00e1u l\u00e0 Ch\u01b0kyi Wangchuk. Sau l\u1ec5 h\u1ecfa t\u00e1ng, x\u00e1-l\u1ee3i c\u1ee7a ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c thu th\u1eadp v\u00e0 th\u1edd ph\u1ee5ng \u1edf Tsurphu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u01b0kyi Wangchuk l\u00e0 m\u1ed9t trong c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ec7 t\u1eed l\u1edbn c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 ch\u00edn. \u00d4ng sinh n\u0103m 1584 t\u1ea1i v\u00f9ng Drikhung thu\u1ed9c mi\u1ec1n trung T\u00e2y T\u1ea1ng. \u0110\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 ch\u00edn \u0111\u00e3 x\u00e1c nh\u1eadn \u00f4ng l\u00e0 Shamar t\u00e1i sinh \u0111\u1eddi th\u1ee9 s\u00e1u.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb nh\u1ecf \u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c theo h\u1ecdc v\u1edbi \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 ch\u00edn v\u00e0 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 truy\u1ec1n th\u1eeba to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu. \u00d4ng tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t trong c\u00e1c v\u1ecb h\u1ecdc gi\u1ea3 n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u1ea5t c\u1ee7a T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0o th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd, v\u1edbi s\u1ef1 tinh th\u00f4ng v\u00e0 uy\u00ean b\u00e1c v\u1ec1 kinh \u0111i\u1ec3n. \u00d4ng \u0111\u00e3 bi\u00ean so\u1ea1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u b\u1ea3n lu\u1eadn gi\u1ea3i quan tr\u1ecdng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d4ng l\u00e0 \u0111\u1ea1o s\u01b0 c\u1ee7a Desi Tsangpa, ng\u01b0\u1eddi cai tr\u1ecb mi\u1ec1n trung T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u00f3. \u00d4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea1i tu vi\u1ec7n \u1edf Kampo Neynang. Khi du h\u00f3a \u1edf t\u1ec9nh Kham thu\u1ed9c mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng, ch\u00ednh \u00f4ng \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u00e0 r\u1ed3i tr\u1edf th\u00e0nh th\u1ea7y d\u1ea1y ch\u00ednh c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi. \u00d4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 truy\u1ec1n l\u1ea1i to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu cho \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi: Ch\u01b0ying Dorje.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d4ng c\u0169ng \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng chuy\u1ebfn \u0111i du h\u00f3a r\u1ea5t l\u00e2u d\u00e0i gian kh\u1ed5 \u0111\u1ebfn t\u1eadn Trung Hoa v\u00e0 Nepal. L\u00e0 m\u1ed9t h\u1ecdc gi\u1ea3 uy\u00ean b\u00e1c, \u00f4ng gi\u1ea3ng d\u1ea1y gi\u00e1o ph\u00e1p cho \u0111\u1ee9c vua Laxman Naran Singh v\u00e0 nh\u1eefng Ph\u1eadt t\u1eed thu\u1ea7n th\u00e0nh \u1edf Nepal b\u1eb1ng ti\u1ebfng Sanskrit nguy\u00ean th\u1ee7y. \u00d4ng vi\u00ean t\u1ecbch tr\u00ean d\u00e3y n\u00fai Helambu t\u1ea1i Nepal v\u00e0o n\u0103m 1629.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 ch\u00edn c\u00f2n c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u v\u1ecb \u0111\u1ec7 t\u1eed n\u1ed5i ti\u1ebfng kh\u00e1c. Trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 c\u00f3 Lotsawa Taranatha, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u00f4ng bi\u00ean so\u1ea1n m\u1ed9t quy\u1ec3n l\u1ecbch s\u1eed Ph\u1eadt gi\u00e1o \u1ea4n \u0110\u1ed9, v\u00e0 c\u00e1c v\u1ecb nh\u01b0 Situ Chokyi Gyaltsen, Pawo Tsuglak Gyaltsho, Drigung Karma Kagyupa Chokyi Rinchen Namgyal, Taglung Karma Kagyupa Chokyi Kunga Tashi\u2026 H\u1ecd \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1ed1i ti\u1ebfp s\u1ef1 nghi\u1ec7p ho\u1eb1ng h\u00f3a c\u1ee7a ng\u00e0i, truy\u1ec1n d\u1ea1y gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu ra kh\u1eafp m\u1ecdi n\u01a1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1c V\u1ecb \u0110\u1ea1i S\u01b0 T\u00e1i Sinh T\u00e2y T\u1ea1ng<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nguy\u1ec5n Minh Ti\u1ebfn bi\u00ean so\u1ea1n \u2013 NXB T\u00f4n Gi\u00e1o<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi: CH\u00d6YING DORJE (1604 \u2013 1674)<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 Choying Dorje sinh ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 3 n\u0103m M\u1ed9c Th\u00ecn (1604) t\u1ea1i v\u00f9ng Golok, c\u1ef1c b\u1eafc T\u00e2y T\u1ea1ng. Trong th\u1eddi gian mang thai ng\u00e0i, ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9 c\u00f3 nhi\u1ec1u gi\u1ea5c m\u01a1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n nh\u01b0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh. T\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n, ngay sau khi sinh ra ng\u00e0i \u0111\u00e3 \u0111\u1ee9ng d\u1eady b\u01b0\u1edbc \u0111i b\u1ea3y b\u01b0\u1edbc nh\u01b0 khi \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt Th\u00edch-ca v\u1eeba \u0111\u1ea3n sinh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb Shamar Chokyi Wangchuk nh\u1eadn bi\u1ebft l\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa. V\u00ec \u0111\u1ee9c vua x\u1ee9 Tsang l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi s\u00f9ng k\u00ednh gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu n\u00ean sau \u0111\u00f3 ng\u00e0i li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng trong l\u00e2u \u0111\u00e0i c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ecb ho\u00e0ng t\u1eed \u1edf Machu l\u00e0 Chang Mowa, v\u00e0 ngay t\u1eeb khi c\u00f2n b\u00e9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i x\u1eed nh\u01b0 m\u1ed9t v\u1ecb \u0111\u1ea1o s\u01b0 phi th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u1ec9 v\u00e0o n\u0103m 6 tu\u1ed5i ng\u00e0i \u0111\u00e3 bi\u1ec3u l\u1ed9 t\u00e0i n\u0103ng xu\u1ea5t ch\u00fang khi v\u1ebd nh\u1eefng b\u1ee9c tranh \u0111\u1eb9p h\u01a1n t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7y d\u1ea1y c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 th\u1ec3 hi\u1ec7n t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00e0 \u0111i\u00eau kh\u1eafc t\u00e0i hoa. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi ng\u00e0i c\u0169ng s\u1edbm th\u1ec3 hi\u1ec7n t\u00e2m t\u1eeb bi v\u00f4 h\u1ea1n ngay t\u1eeb khi c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ee9a tr\u1ebb. M\u1ed9t h\u00f4m, ng\u00e0i nh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ee3 c\u1ea1o l\u00f4ng c\u1eebu. Ng\u00e0i x\u00fac \u0111\u1ed9ng r\u01a1i n\u01b0\u1edbc m\u1eaft v\u00e0 kh\u1ea9n kho\u1ea3n \u0111\u1ebfn xin nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ee3 h\u00e3y d\u1eebng ngay vi\u1ec7c \u1ea5y. M\u1ed9t ng\u00e0y kh\u00e1c khi ng\u00e0i \u0111ang d\u1ea1o ch\u01a1i, m\u1ed9t con nai \u0111ang b\u1ecb s\u0103n \u0111u\u1ed5i \u0111\u00e3 ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 ng\u00e0i \u0111\u1ec3 t\u00ecm s\u1ef1 che ch\u1edf. Ng\u00e0i \u0111\u1ee9ng ch\u1eafn tr\u01b0\u1edbc con nai \u0111\u1ec3 n\u00f3 kh\u00f4ng b\u1ecb ch\u00f3 s\u0103n l\u00e0m h\u1ea1i, r\u1ed3i d\u00f9ng t\u00e2m t\u1eeb bi l\u00e0m chuy\u1ec3n h\u00f3a con ch\u00f3 s\u0103n, khi\u1ebfn n\u00f3 tr\u1edf n\u00ean hi\u1ec1n l\u00e0nh, kh\u00f4ng c\u00f2n hung h\u0103ng nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc n\u1eefa. Khi ng\u01b0\u1eddi th\u1ee3 s\u0103n \u0111u\u1ed5i \u0111\u1ebfn, ng\u00e0i thuy\u1ebft ph\u1ee5c \u00f4ng ta h\u00e3y b\u1ecf ngh\u1ec1 v\u00e0 trao cho \u00f4ng m\u1ed9t s\u1ed1 ti\u1ec1n. Ng\u01b0\u1eddi th\u1ee3 s\u0103n c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng tr\u01b0\u1edbc t\u1ea5m l\u00f2ng t\u1eeb bi c\u1ee7a ng\u00e0i \u0111\u1ebfn n\u1ed7i \u00f4ng ta th\u1ec1 s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd l\u00e0m ngh\u1ec1 s\u0103n b\u1eafn n\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c 8 tu\u1ed5i, Shamar Chokyi Wangchuk t\u1ed5 ch\u1ee9c nghi l\u1ec5 ch\u00ednh th\u1ee9c c\u00f4ng nh\u1eadn ng\u00e0i l\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa. Ti\u1ebfp theo, m\u1ed9t bu\u1ed5i l\u1ec5 \u0111\u0103ng quang \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c long tr\u1ecdng t\u1ea1i tu vi\u1ec7n Nyingche Ling \u0111\u1ec3 t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn s\u1ef1 ra \u0111\u1eddi c\u1ee7a ng\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn Tsurphu \u0111\u1ec3 g\u1eb7p \u0111\u1ea1i s\u01b0 Pawo Tsuglak Gyaltsho. V\u1ecb n\u00e0y \u0111\u00e3 truy\u1ec1n gi\u1edbi sa-di cho ng\u00e0i c\u0169ng nh\u01b0 truy\u1ec1n d\u1ea1y c\u00e1c ph\u1ea7n gi\u00e1o ph\u00e1p c\u0103n b\u1ea3n. Sau m\u1ed9t th\u1eddi gian n\u1ed7 l\u1ef1c h\u1ecdc t\u1eadp t\u1ea1i \u0111\u00e2y, ng\u00e0i \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 n\u1eafm v\u1eefng h\u1ea7u h\u1ebft nh\u1eefng ph\u1ea7n gi\u00e1o ph\u00e1p quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t. Ti\u1ebfp \u0111\u00f3, ng\u00e0i nh\u1eadn l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng th\u0103m v\u1ecb ho\u00e0ng t\u1eed x\u1ee9 Tsang l\u00e0 Karma Phuntsog Namgyal, ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n \u0111ang n\u1eafm quy\u1ec1n \u1edf h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c v\u00f9ng l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a T\u00e2y T\u1ea1ng sau khi tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i Rinpung s\u1ee5p \u0111\u1ed5.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 21 tu\u1ed5i, ng\u00e0i ch\u00ednh th\u1ee9c th\u1ecd gi\u1edbi c\u1ee5 t\u00fac \u0111\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t v\u1ecb t\u1ef3-kheo. V\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, ng\u00e0i \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 truy\u1ec1n th\u1eeba to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu. T\u1eeb \u0111\u00f3, ng\u00e0i t\u1eadp trung m\u1ecdi n\u1ed7 l\u1ef1c tu t\u1eadp v\u00e0o vi\u1ec7c th\u1ef1c h\u00e0nh thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi, m\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa ph\u00e1i Gelugpa (C\u00e1ch-l\u1ed7) v\u00e0 ph\u00e1i Karma Kagyu kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed1t \u0111\u1eb9p. \u0110\u1ee9c vua Desi Karma Tenkyong Wangpo c\u1ee7a x\u1ee9 Tsang l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi tin theo ph\u00e1i Karma Kagyu v\u00e0 hi\u1ec7n \u0111ang n\u1eafm gi\u1eef quy\u1ec1n cai tr\u1ecb tr\u00ean h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c v\u00f9ng l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a T\u00e2y T\u1ea1ng. \u0110\u1ee9c Karmapa Ch\u01b0ying Dorje \u0111\u00e3 d\u1ef1 b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc v\u1ec1 nh\u1eefng cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh v\u00e0 xung \u0111\u1ed9t ch\u00ednh tr\u1ecb s\u1eafp x\u1ea3y ra, khi ph\u00e1i Gelugpa (C\u00e1ch-l\u1ed7) mu\u1ed1n li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi M\u00f4ng C\u1ed5 \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i ph\u00e1i Karma Kagyu. Ng\u00e0i nh\u1eadn bi\u1ebft r\u1eb1ng s\u1ef1 quan t\u00e2m v\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb s\u1ebd l\u00f4i k\u00e9o qu\u00e2n \u0111\u1ed9i M\u00f4ng C\u1ed5 v\u00e0o vi\u1ec7c \u1ee7ng h\u1ed9 ph\u00e1i Gelugpa, v\u00e0 trong cu\u1ed9c xung \u0111\u1ed9t n\u00e0y ng\u00e0i s\u1ebd ph\u1ea3i r\u1eddi kh\u1ecfi mi\u1ec1n trung T\u00e2y T\u1ea1ng trong m\u1ed9t th\u1eddi gian d\u00e0i. V\u00ec th\u1ebf, ng\u00e0i mang t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng t\u00e0i s\u1ea3n s\u1edf h\u1eefu c\u1ee7a m\u00ecnh ph\u00e2n ph\u00e1t cho ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o, v\u00e0 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh Goshir Gyaltsab l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho ng\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Qu\u1ea3 nhi\u00ean, qu\u00e2n \u0111\u1ed9i M\u00f4ng C\u1ed5 do \u0110\u1ea1i H\u00e3n Gushri ch\u1ec9 huy \u0111\u00e3 t\u1ea5n c\u00f4ng Shigatse v\u00e0 sau \u0111\u00f3 ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u1ea5n c\u00f4ng h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c v\u00f9ng c\u1ee7a T\u00e2y T\u1ea1ng, g\u00e2y ra nh\u1eefng s\u1ef1 t\u00e0n ph\u00e1 v\u00e0 h\u1ee7y ho\u1ea1i ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, r\u1ed3i cu\u1ed1i c\u00f9ng bao v\u00e2y v\u00e0 kh\u1ed1ng ch\u1ebf tu vi\u1ec7n Tsurphu c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa, n\u01a1i \u0111\u1eb7t tr\u1ee5 s\u1edf ch\u00ednh c\u1ee7a ph\u00e1i Karma Kagyu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9c Karmapa Ch\u01b0ying Dorje b\u1ecb bu\u1ed9c ph\u1ea3i r\u1eddi kh\u1ecfi v\u00f9ng n\u00e0y. V\u00e0o \u0111\u00eam x\u1ea3y ra cu\u1ed9c chi\u1ebfn lo\u1ea1n, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi nh\u00ecn th\u1ea5y ng\u00e0i n\u1eafm tay ng\u01b0\u1eddi t\u00f9y t\u00f9ng c\u1ee7a ng\u00e0i v\u00e0 c\u1ea3 hai c\u00f9ng bay b\u1ed5ng gi\u1eefa kh\u00f4ng trung, v\u01b0\u1ee3t qua nh\u1eefng \u0111o\u00e0n qu\u00e2n l\u00ednh \u0111ang v\u00e2y ch\u1eb7t b\u00ean d\u01b0\u1edbi. B\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u00f3, ng\u00e0i \u0111\u00e3 tho\u00e1t kh\u1ecfi s\u1ef1 v\u00e2y h\u00e3m c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i v\u00e0 \u0111i th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn nh\u1eefng v\u00f9ng r\u1eebng n\u00fai hoang v\u1eafng c\u1ee7a Bhutan v\u00e0 s\u1ed1ng t\u1ea1i \u0111\u00e2y trong 3 n\u0103m. Sau \u0111\u00f3 h\u1ecd \u0111i \u0111\u1ebfn v\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u00e0 ng\u00e0y nay l\u00e0 mi\u1ec1n b\u1eafc c\u1ee7a t\u1ec9nh Yunnan, thu\u1ed9c Trung Hoa. C\u00e1c tu vi\u1ec7n \u1edf \u0111\u00e2y vui m\u1eebng \u0111\u00f3n ti\u1ebfp ng\u00e0i v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0i truy\u1ec1n d\u1ea1y gi\u00e1o ph\u00e1p. Trong su\u1ed1t th\u1eddi gian sau \u0111\u00f3, khi \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111i qua b\u1ea5t c\u1ee9 n\u01a1i n\u00e0o ng\u00e0i c\u0169ng \u0111\u1ec1u truy\u1ec1n d\u1ea1y gi\u00e1o ph\u00e1p v\u00e0 kh\u01a1i d\u1eady tinh th\u1ea7n tu t\u1eadp, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ng\u00e0i c\u0169ng th\u00e0nh l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ed1 ch\u00f9a v\u00e0 tu vi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u1ea3i qua 20 n\u0103m sau \u0111\u00f3, \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf v\u1ec1 qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a m\u00ecnh. V\u00e0o l\u00fac n\u00e0y, ng\u00e0i ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00e1c h\u1eadu th\u00e2n c\u1ee7a Shamar Yeshe Nyingpo, Goshir Gyaltsab, v\u00e0 Pawo Rinpoche. Ng\u00e0i c\u00f4ng nh\u1eadn c\u00e1c h\u1eadu th\u00e2n n\u00e0y v\u00e0 truy\u1ec1n d\u1ea1y gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu cho h\u1ecd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, b\u1ed1i c\u1ea3nh ch\u00ednh tr\u1ecb t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i l\u00e2u d\u00e0i. \u0110\u1ee9c \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma \u0111\u1eddi th\u1ee9 n\u0103m, Ngawang Lobsang Gyatso (1617-1682) \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi ch\u00ednh th\u1ee9c n\u1eafm gi\u1eef ch\u00ednh quy\u1ec1n, v\u00e0 vai tr\u00f2 n\u00e0y v\u1ec1 sau ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n giao cho c\u00e1c h\u1eadu th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a ng\u00e0i. M\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa hai ph\u00e1i C\u00e1ch-l\u1ed7 v\u00e0 Karma Kagyu v\u00ec th\u1ebf c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f2n c\u0103ng th\u1eb3ng n\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi, Ch\u01b0ying Dorje, vi\u00ean t\u1ecbch v\u00e0o n\u0103m 1674, khi ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c 70 tu\u1ed5i. Ng\u00e0i \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t di th\u01b0 b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc v\u1ec1 s\u1ef1 t\u00e1i sinh c\u1ee7a m\u00ecnh c\u00f9ng nh\u1eefng ch\u1ec9 d\u1eabn chi ti\u1ebft \u0111\u1ec3 nh\u1eadn bi\u1ebft. Goshir Gyaltsab Norbu Sangpo tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi thay th\u1ebf t\u1ea1m th\u1eddi c\u1ee7a ng\u00e0i t\u1ea1i Tsurphu. Sau l\u1ec5 h\u1ecfa t\u00e1ng, x\u00e1-l\u1ee3i ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c thu th\u1eadp v\u00e0 nh\u1eadp th\u00e1p th\u1edd ph\u1ee5ng t\u1ea1i Tsurphu. Shamar Yeshe Nyingpo \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf th\u1eeba gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a ng\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shamar Yeshe Nyingpo sinh n\u0103m 1631 t\u1ea1i v\u00f9ng Golok thu\u1ed9c mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng. \u00d4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi x\u00e1c nh\u1eadn l\u00e0 h\u1eadu th\u00e2n t\u00e1i sinh \u0111\u1eddi th\u1ee9 b\u1ea3y c\u1ee7a Shamar. \u00d4ng h\u1ebft s\u1ee9c th\u00e0nh t\u00edn v\u00e0 n\u1ed7 l\u1ef1c tu t\u1eadp theo s\u1ef1 ch\u1ec9 d\u1eabn c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa Ch\u01b0ying Dorje. \u00d4ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 truy\u1ec1n th\u1eeba to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu v\u00e0 c\u00f3 nhi\u1ec1u bi\u1ec3u hi\u1ec7n ch\u1ee9ng \u0111\u1eafc v\u1ec1 c\u00e1c ph\u00e1p thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n (Mahamudra) c\u0169ng nh\u01b0 \u0110\u1ea1i c\u1ee9u c\u00e1nh (Dzogchen). Yeshe Nyingpo vi\u00ean t\u1ecbch v\u00e0o n\u0103m Th\u1ed5 Tu\u1ea5t (1694), khi \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c 63 tu\u1ed5i. \u00d4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 nh\u1eadn bi\u1ebft v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh th\u1ea7y d\u1ea1y ch\u00ednh c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 11: Yeshe Dorje.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1c V\u1ecb \u0110\u1ea1i S\u01b0 T\u00e1i Sinh T\u00e2y T\u1ea1ng<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nguy\u1ec5n Minh Ti\u1ebfn bi\u00ean so\u1ea1n \u2013 NXB T\u00f4n Gi\u00e1o<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t: YESHE DORJE (1676- 1702)<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 Yeshe Dorje sinh n\u0103m H\u1ecfa Th\u00ecn (1676) \u1edf v\u00f9ng Maysh\u01b0 thu\u1ed9c mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng, trong m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh Ph\u1eadt t\u1eed thu\u1ea7n th\u00e0nh. T\u1eeb khi c\u00f2n r\u1ea5t nh\u1ecf, \u0111\u1ee9a b\u00e9 \u0111\u00e3 th\u01b0\u1eddng k\u1ec3 cho cha m\u1eb9 nghe v\u1ec1 nh\u1eefng gi\u1ea5c m\u01a1 k\u1ef3 l\u1ea1 c\u1ee7a em. Ban \u0111\u1ea7u, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t th\u00edch th\u00fa v\u1edbi nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n do em k\u1ec3 l\u1ea1i, nh\u01b0ng d\u1ea7n d\u1ea7n h\u1ecd nh\u1eadn ra l\u00e0 c\u00f3 nh\u1eefng \u00fd ngh\u0129a r\u1ea5t s\u00e2u xa v\u00e0 m\u1ea7u nhi\u1ec7m trong hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1 th\u01b0\u1eddng n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi tin \u0111\u1ed3n v\u1ec1 m\u1ed9t em b\u00e9 v\u1edbi nh\u1eefng gi\u1ea5c m\u01a1 k\u1ef3 l\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c lan ra, c\u00e1c v\u1ecb Shamar Yeshe Nyingpo v\u00e0 Gyaltsab Norbu Sangpo \u0111\u00e3 g\u1eedi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ebfn t\u00ecm hi\u1ec3u v\u00e0 x\u00e1c nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u chi ti\u1ebft quan tr\u1ecdng. Ti\u1ebfp theo \u0111\u00f3, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o nh\u1eefng ch\u1ec9 d\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 l\u1ea1i trong di th\u01b0 c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi, Shamar Yeshe Nyingpo v\u00e0 Gyaltsab Norbu Sangpo nh\u1eadn bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c em b\u00e9 n\u00e0y ch\u00ednh l\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yeshe Dorje \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3n ti\u1ebfp long tr\u1ecdng t\u1ea1i ch\u00f9a Dechen Yangbachen, do Shamar Rinpoche l\u00e0m tr\u1ee5 tr\u00ec. Sau \u0111\u00f3, em \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Tsurphu \u1edf mi\u1ec1n trung T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0 ch\u00ednh th\u1ee9c tr\u1edf th\u00e0nh v\u1ecb Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t sau m\u1ed9t nghi l\u1ec5 \u0111\u0103ng quang \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ea1i tu vi\u1ec7n Tsurphu, d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 ch\u1ee7 tr\u00ec c\u1ee7a Shamar Yeshe Nyingpo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yeshe Dorje th\u1ecd Ng\u0169 gi\u1edbi v\u1edbi s\u1ef1 truy\u1ec1n th\u1ee5 c\u1ee7a Shamar Rinpoche. Sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i b\u1eaft \u0111\u1ea7u vi\u1ec7c h\u1ecdc t\u1eadp gi\u00e1o ph\u00e1p d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 ch\u1ec9 d\u1ea1y c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb Shamar Rinpoche, Gyaltshap Rinpoche v\u00e0 Karma Thinleypa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yeshe Dorje nh\u1eadn s\u1ef1 truy\u1ec1n th\u1eeba \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n (mahamudra) v\u00e0 c\u00e1c gi\u00e1o ph\u00e1p kh\u00e1c t\u1eeb v\u1ecb Shamar. Ng\u00e0i c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc v\u1ec1 c\u00e1c gi\u00e1o ph\u00e1p b\u00ed truy\u1ec1n (Terma), l\u00e0 nh\u1eefng ph\u1ea7n gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a ng\u00e0i Li\u00ean Hoa Sinh (Padmasambhava) nh\u01b0ng t\u1eeb l\u00e2u gi\u1ea5u k\u00edn v\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00e1m ph\u00e1 g\u1ea7n \u0111\u00e2y do m\u1ed9t s\u1ed1 b\u1eadc th\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u01a1 duy\u00ean. Ng\u00e0i h\u1ecdc c\u00e1c gi\u00e1o ph\u00e1p n\u00e0y v\u1edbi Yong-ge Mingur Dorje v\u00e0 Taksham Nden Dorje. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi l\u1eddi d\u1ef1 b\u00e1o c\u1ee7a ng\u00e0i Li\u00ean Hoa Sinh tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y r\u1eb1ng v\u1ecb Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t s\u1ebd n\u1eafm gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ph\u1ea7n gi\u00e1o ph\u00e1p b\u00ed truy\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau khi Shamar Yeshe Niyingpo vi\u00ean t\u1ecbch, Karmapa Yeshe Dorje \u0111\u1ebfn h\u1ecdc v\u1edbi Yong-ge Mingur Dorje v\u00e0 Taksham Nden Dorje. Ch\u00ednh trong th\u1eddi gian n\u00e0y ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp thu tr\u1ecdn v\u1eb9n nh\u1eefng ph\u1ea7n gi\u00e1o l\u00fd b\u00ed truy\u1ec1n do 2 v\u1ecb n\u00e0y n\u1eafm gi\u1eef.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o n\u0103m Th\u1ee7y Tu\u1ea5t (1682), \u0111\u1ee9c \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma \u0111\u1eddi th\u1ee9 n\u0103m vi\u00ean t\u1ecbch. Trong khi ch\u1edd \u0111\u1ee3i h\u1eadu th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a ng\u00e0i, v\u1ecb nhi\u1ebfp ch\u00ednh l\u00e0 Desi Sangye Gyalsho t\u1ea1m th\u1eddi n\u1eafm gi\u1eef m\u1ecdi quy\u1ec1n h\u1ea1n. V\u1ecb n\u00e0y v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c ch\u00ednh s\u00e1ch h\u00f2a gi\u1ea3i gi\u1eefa c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i. M\u1ed9t trong nh\u1eefng \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a Karmapa Yeshe Dorje l\u00e0 Karma Tendzin Thargye c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5ng s\u1ef1 cho \u0111\u1ee9c \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Karmapa Yeshe Dorje l\u00e0 m\u1ed9t b\u1eadc \u0111\u1ea1i \u0111\u1ea1o s\u01b0 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng th\u1ef1c hi\u1ec7n nhi\u1ec1u ph\u00e9p th\u1ea7n th\u00f4ng m\u1ea7u nhi\u1ec7m. Ng\u00e0i \u0111\u00e3 nh\u1eadn bi\u1ebft v\u00e0 x\u00e1c nh\u1eadn h\u00f3a th\u00e2n l\u1ea7n th\u1ee9 t\u00e1m c\u1ee7a v\u1ecb Shamarpa l\u00e0 Palchen Ch\u01b0kyi Dhondrup, \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra g\u1ea7n ng\u1ecdn n\u00fai Jomo Gangkar t\u1ea1i Nepal. M\u1eb7c d\u00f9 \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m r\u1ea5t xa x\u00f4i, nh\u01b0ng qua nh\u1eefng linh \u1ea3nh nh\u00ecn th\u1ea5y trong khi nh\u1eadp \u0111\u1ecbnh, ng\u00e0i \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng ch\u1ec9 d\u1eabn chi ti\u1ebft \u0111\u1ec3 ph\u00e1i \u0111o\u00e0n t\u00ecm ki\u1ebfm do ng\u00e0i c\u1eed \u0111\u1ebfn c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng t\u00ecm ra em b\u00e9 h\u00f3a th\u00e2n n\u00e0y. Em b\u00e9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u1ec1 Tsurphu v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh \u0111\u1ee9c Karmapa t\u1ed5 ch\u1ee9c nghi l\u1ec5 c\u00f4ng nh\u1eadn em l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf th\u1eeba d\u00f2ng Shamarpa, v\u1edbi m\u1ed9t v\u01b0\u01a1ng mi\u1ec7n m\u00e0u \u0111\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9i l\u00ean \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho vai tr\u00f2 \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u ph\u00e1i n\u00e0y. Sau \u0111\u00f3, Palchen Ch\u01b0kyi Dhondrup tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ec7 t\u1eed l\u1edbn c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c giao tr\u00e1ch nhi\u1ec7m k\u1ebf th\u1eeba d\u1eabn d\u1eaft t\u00f4ng ph\u00e1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Karmapa Yeshe Dorje c\u0169ng nh\u1eadn bi\u1ebft v\u00e0 c\u00f4ng nh\u1eadn h\u1eadu th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a Siyu l\u00e0 Tenpi Nyingche v\u00e0 h\u1eadu th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a Pawo Rinpoche l\u00e0 Chokyi Dondrup.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t l\u00e0 v\u1ecb c\u00f3 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng ng\u1eafn ng\u1ee7i nh\u1ea5t trong s\u1ed1 c\u00e1c v\u1ecb Karmapa. M\u1eb7c d\u00f9 v\u1eady, trong qu\u00e3ng \u0111\u1eddi ng\u1eafn ng\u1ee7i c\u1ee7a m\u00ecnh, ng\u00e0i \u0111\u00e3 h\u1ee3p nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3 hai ph\u1ea7n gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu v\u00e0 d\u00f2ng Nyingma (Ninh-m\u00e3). S\u1ef1 gi\u00e1o h\u00f3a c\u1ee7a ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t c\u00e1ch si\u00eau vi\u1ec7t v\u00e0 ho\u00e0n h\u1ea3o. M\u1ed9t l\u1ea7n, khi trong c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ho\u00e0i nghi v\u1ec1 gi\u00e1o ph\u00e1p h\u00f3a th\u00e2n, ng\u00e0i l\u1eadp t\u1ee9c h\u00f3a hi\u1ec7n ra c\u00f9ng l\u00fac nhi\u1ec1u th\u00e2n kh\u00e1c nhau, m\u1ed7i th\u00e2n ch\u1ec9 d\u1ea1y cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec7 t\u1eed. V\u1edbi s\u1ef1 hi\u1ec3n b\u00e0y n\u00e0y, m\u1ecdi s\u1ef1 nghi ng\u1edd v\u1ec1 kh\u1ea3 n\u0103ng h\u00f3a th\u00e2n c\u1ee7a ch\u01b0 Ph\u1eadt v\u00e0 B\u1ed3 T\u00e1t \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00f3a s\u1ea1ch.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i vi\u00ean t\u1ecbch v\u00e0o n\u0103m 1702, sau khi \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i cho Shamar Palchen Ch\u01b0kyi D\u01b0ndrup m\u1ed9t di th\u01b0 n\u00f3i r\u00f5 chi ti\u1ebft v\u1ec1 l\u1ea7n t\u00e1i sinh k\u1ebf ti\u1ebfp. V\u00e0o h\u00f4m ng\u00e0i vi\u00ean t\u1ecbch, r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u0111\u1ec7 t\u1eed nh\u00ecn th\u1ea5y ng\u00e0i hi\u1ec7n ra trong m\u1ed9t m\u1eb7t tr\u1eddi ch\u00f3i s\u00e1ng c\u00f9ng v\u1edbi hai v\u1ecb \u0111\u1ea1o s\u01b0 kh\u00e1c. Sau l\u1ec5 h\u1ecfa t\u00e1ng, c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed thu th\u1eadp x\u00e1-l\u1ee3i c\u1ee7a ng\u00e0i r\u1ed3i nh\u1eadp th\u00e1p th\u1edd ph\u1ee5ng t\u1ea1i Tsurphu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf th\u1eeba \u0111\u1ee9c Karmapa trong th\u1eddi gian ch\u1edd \u0111\u1ee3i h\u00f3a th\u00e2n c\u1ee7a ng\u00e0i l\u00e0 Palchen Ch\u01b0kyi Dhondrup. V\u1ecb n\u00e0y sinh n\u0103m 1695 trong m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh ng\u01b0\u1eddi Nepal, t\u1ea1i Yolmo (Helambu) thu\u1ed9c l\u00e3nh th\u1ed5 Nepal. \u0110\u1ee9c Karmapa Yeshe Dorje \u0111\u00e3 nh\u1eadn bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 sinh ra c\u1ee7a \u00f4ng nh\u1edd v\u00e0o nh\u1eefng linh \u1ea3nh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y trong thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh, v\u00e0 \u0111\u00e3 c\u1eed \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ph\u00e1i \u0111o\u00e0n t\u00ecm ki\u1ebfm v\u1edbi nh\u1eefng ch\u1ec9 d\u1eabn ch\u00ednh x\u00e1c \u0111\u1ec3 h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng. \u00d4ng \u0111\u01b0\u1ee3c cha m\u1eb9 cho ph\u00e9p r\u1eddi Nepal \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0o n\u0103m l\u00ean 7 tu\u1ed5i, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9c Karmapa c\u00f4ng nh\u1eadn l\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n \u0111\u1eddi th\u1ee9 t\u00e1m c\u1ee7a v\u1ecb Shamar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau \u0111\u00f3, Palchen Ch\u01b0kyi Dhondrup nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 truy\u1ec1n th\u1eeba to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu t\u1eeb \u0111\u1ee9c Karmapa, v\u00e0 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc t\u1eadp v\u1edbi v\u1ecb Treho th\u1ee9 ba l\u00e0 Tendzin Dhargye, v\u1edbi Goshir Dh\u01b0ny\u01b0 Nyingpo v\u00e0 nhi\u1ec1u v\u1ecb th\u1ea7y kh\u00e1c n\u1eefa. \u00d4ng \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1eefng chuy\u1ebfn \u0111i du h\u00f3a \u0111\u1ebfn Trung Hoa v\u00e0 Nepal \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n b\u00e1 r\u1ed9ng r\u00e3i nh\u1eefng gi\u00e1o ph\u00e1p m\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c c\u0169ng nh\u01b0 l\u00e0m l\u1ee3i \u00edch cho nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi. \u00d4ng vi\u00ean t\u1ecbch v\u00e0o n\u0103m Th\u1ee7y T\u00fd (1732), khi \u0111\u01b0\u1ee3c 37 tu\u1ed5i. \u00d4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 truy\u1ec1n l\u1ea1i to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p d\u00f2ng Karma Kagyu cho \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi hai: Changchup Dorje.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong s\u1ed1 c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t c\u00f2n c\u00f3 c\u00e1c v\u1ecb n\u1ed5i ti\u1ebfng kh\u00e1c nh\u01b0 Tewo Rinpoche, Karma Tendzin Thargye\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1c V\u1ecb \u0110\u1ea1i S\u01b0 T\u00e1i Sinh T\u00e2y T\u1ea1ng<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nguy\u1ec5n Minh Ti\u1ebfn bi\u00ean so\u1ea1n \u2013 NXB T\u00f4n Gi\u00e1o<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi hai: CHANGCHUP DORJE (1703 \u2013 1732)<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 Changchup Dorje sinh n\u0103m 1703 \u1edf g\u1ea7n Yangtse, t\u1ea1i Kyile Tsaktor, thu\u1ed9c t\u1ec9nh Derge, mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng. Gia \u0111\u00ecnh ng\u00e0i v\u1ed1n thu\u1ed9c d\u00f2ng d\u00f5i vua Trisong Detsun tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. Tuy v\u1eady, v\u00e0o l\u00fac sinh ra ng\u00e0i th\u00ec cha ng\u00e0i l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 l\u00f2 g\u1ed1m. Kh\u00f4ng l\u00e2u tr\u01b0\u1edbc khi ng\u00e0i ra \u0111\u1eddi, ng\u01b0\u1eddi cha \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi d\u1ef1 b\u00e1o c\u1ee7a \u0111\u1ea1i s\u01b0 Yong-ge Mingur Dorje r\u1eb1ng gia \u0111\u00ecnh \u00f4ng s\u1eafp c\u00f3 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u l\u00e0nh tr\u1ecdng \u0111\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c 2 th\u00e1ng tu\u1ed5i, m\u1ed9t h\u00f4m \u0111\u1ee9a b\u00e9 b\u1ed7ng th\u1ed1t ra th\u00e0nh l\u1eddi: \u201cTa l\u00e0 Karmapa.\u201d S\u1ef1 ki\u1ec7n k\u1ef3 l\u1ea1 n\u00e0y nhanh ch\u00f3ng \u0111\u01b0\u1ee3c loan truy\u1ec1n kh\u1eafp n\u01a1i. V\u00ec th\u1ebf, \u0111\u1ea1i s\u01b0 Ch\u01b0kyi Dh\u01b0ndrup \u0111\u00e3 g\u1eedi ngay m\u1ed9t ph\u00e1i \u0111o\u00e0n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 x\u00e1c minh s\u1ef1 vi\u1ec7c. Sau khi t\u00ecm \u0111\u1ebfn n\u01a1i, ph\u00e1i \u0111o\u00e0n n\u00e0y tin ch\u1eafc r\u1eb1ng \u0111\u1ee9a b\u00e9 m\u00e0 h\u1ecd g\u1eb7p \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh l\u00e0 v\u1ecb Karmapa t\u00e1i sinh, v\u00e0 h\u1ecd ngay l\u1eadp t\u1ee9c \u0111\u01b0a \u0111\u1ee9a b\u00e9 \u0111\u1ebfn g\u1eb7p v\u1ecb Shamarpa. V\u1ecb n\u00e0y ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi \u0111\u1ee9a tr\u1ebb v\u00e0 t\u1ee9c th\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ef1a v\u00e0o nh\u1eefng ch\u1ec9 d\u1eabn trong di th\u01b0 c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1ec3 nh\u1eadn ra \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a ng\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ecb Karmapa tr\u1ebb tu\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc t\u1eadp gi\u00e1o ph\u00e1p v\u1edbi nhi\u1ec1u b\u1eadc \u0111\u1ea1o s\u01b0 xu\u1ea5t ch\u00fang. Nh\u1eefng v\u1ecb th\u1ea7y \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a ng\u00e0i l\u00e0 Tsuglak Tenpi Nyingje, Situ Chokyi Jungnay v\u00e0 Nyenpa Tulku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m l\u00ean 7 tu\u1ed5i, ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Karma G\u01b0n \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c vi\u1ec7c h\u1ecdc. Sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i \u0111\u1ebfn tu vi\u1ec7n \u1edf Kampo Gangra \u0111\u1ec3 n\u1ed7 l\u1ef1c th\u1ef1c h\u00e0nh thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh. M\u1ed9t th\u1eddi gian sau ng\u00e0i l\u1ea1i \u0111i \u0111\u1ebfn Nangchen, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn Tsurphu \u0111\u1ec3 h\u1ecdc t\u1eadp c\u00e1c ph\u1ea7n gi\u00e1o ph\u00e1p cao h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o l\u00fac n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi M\u00f4ng C\u1ed5 ti\u1ebfn \u0111\u00e1nh mi\u1ec1n trung T\u00e2y T\u1ea1ng, c\u00e1c v\u1ecb Lapzang Khan, Minling Lotsawa Dharma \u015ar\u1ef5, Padma Gyurme Gyaltsho v\u00e0 nhi\u1ec1u \u0111\u1ea1o s\u01b0 kh\u00e1c c\u1ee7a ph\u00e1i Nyingma (Ninh-m\u00e3) b\u1ecb gi\u1ebft ch\u1ebft. T\u00ecnh h\u00ecnh tr\u1edf n\u00ean h\u1ed7n lo\u1ea1n, r\u1ed1i ren v\u00e0 k\u00e9o d\u00e0i trong 4 n\u0103m, khi\u1ebfn cho c\u00e1c tu vi\u1ec7n Mindroling, Dorje Drag v\u00e0 r\u1ea5t nhi\u1ec1u tu vi\u1ec7n, ch\u00f9a chi\u1ec1n kh\u00e1c b\u1ecb h\u1ee7y ho\u1ea1i. Nhi\u1ec1u th\u00e1nh t\u00edch, t\u00e0i s\u1ea3n, kho t\u00e0ng b\u1ecb c\u01b0\u1edbp ph\u00e1. Ph\u1ea3i \u0111\u1ee3i \u0111\u1ebfn khi \u0111\u1ee9c \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma th\u1ee9 b\u1ea3y l\u00e0 Kelsang Gyatso (1708-1757) t\u1eeb t\u1ec9nh Kham tr\u1edf v\u1ec1 Tsurphu th\u00ec t\u00ecnh h\u00ecnh m\u1edbi l\u1eafng d\u1ecbu, qu\u00e2n M\u00f4ng C\u1ed5 r\u00fat \u0111i. V\u00e0o l\u00fac n\u00e0y, ng\u00e0i c\u00f3 \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng th\u0103m \u0111\u1ee9c \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma Kelsang Gyatso v\u00e0 c\u00fang d\u01b0\u1eddng m\u1ed9t s\u1ed1 ph\u1ea9m v\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1ea1i Tsurphu, ng\u00e0i chia s\u1ebb gi\u00e1o ph\u00e1p s\u00e2u xa c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu v\u1edbi v\u1ecb th\u1ea7y n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a ph\u00e1i Nyingma (Ninh-m\u00e3) l\u00e0 L\u1ea1t-ma Katok Tsewang Norbu, v\u00e0 v\u1ecb n\u00e0y c\u0169ng chia s\u1ebb v\u1edbi ng\u00e0i nh\u1eefng gi\u00e1o ph\u00e1p truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a ph\u00e1i Nyingma.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eadn th\u1ea5y t\u00ecnh h\u00ecnh ch\u00ednh tr\u1ecb t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng v\u1eabn c\u00f2n nhi\u1ec1u r\u1ed1i ren, h\u1ed7n lo\u1ea1n, Karmapa Changchup Dorje \u0111\u00e3 l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng sang \u1ea4n \u0110\u1ed9 v\u00e0 Nepal \u0111\u1ec3 chi\u00eam b\u00e1i c\u00e1c th\u00e1nh t\u00edch Ph\u1eadt gi\u00e1o. C\u00f9ng \u0111i v\u1edbi ng\u00e0i c\u00f3 c\u00e1c v\u1ecb Shamar Rinpoche, Situ Rinpoche v\u00e0 Gyaltsap Rinpoche. Khi \u0111\u1ebfn Kathmandu, ph\u00e1i \u0111o\u00e0n \u0111\u01b0\u1ee3c vua Jagajayamalla vui m\u1eebng ti\u1ebfp \u0111\u00f3n m\u1ed9t c\u00e1ch long tr\u1ecdng v\u00e0 cung k\u00ednh. Trong th\u1eddi gian l\u01b0u l\u1ea1i Nepal, ng\u00e0i c\u00f3 \u0111\u1ebfn th\u0103m vi\u1ebfng v\u00e0 l\u1ec5 b\u00e1i th\u00e1nh t\u00edch Yanglayshod, n\u01a1i v\u1ecb \u0111\u1ea1o s\u01b0 Li\u00ean Hoa Sinh (Padmasambhava) \u0111\u00e3 th\u00e0nh t\u1ef1u ph\u00e1p m\u00f4n thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh Kim c\u01b0\u01a1ng tr\u00ed, d\u1ee9t s\u1ea1ch m\u1ecdi ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng tu t\u1eadp.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o l\u00fac n\u00e0y, v\u1ecb qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 kh\u1ea9n kho\u1ea3n th\u1ec9nh c\u1ea7u ng\u00e0i ban ph\u00fac ng\u0103n ch\u1eb7n m\u1ed9t tr\u1eadn d\u1ecbch b\u1ec7nh \u0111ang ho\u00e0nh h\u00e0nh v\u00e0 c\u1ea7u nguy\u1ec7n m\u01b0a xu\u1ed1ng \u0111\u1ec3 ch\u1ea5m d\u1ee9t m\u1ed9t giai \u0111o\u1ea1n h\u1ea1n h\u00e1n nghi\u00eam tr\u1ecdng. Ng\u00e0i ch\u1ea5p nh\u1eadn l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a v\u1ecb qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng qu\u00e1n t\u01b0\u1edfng v\u1ec1 \u0111\u1ee9c B\u1ed3 T\u00e1t Qu\u00e1n Th\u1ebf \u00c2m. Sau bu\u1ed5i qu\u00e1n t\u01b0\u1edfng, ng\u00e0i th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t l\u1ec5 t\u1ea9y t\u1ecbnh b\u1eb1ng c\u00e1ch d\u00f9ng n\u01b0\u1edbc s\u1ea1ch r\u1ea3y l\u00ean h\u01b0 kh\u00f4ng v\u00e0 qu\u00e1n t\u01b0\u1edfng n\u01b0\u1edbc \u1ea5y l\u00e0m s\u1ea1ch cho c\u1ea3 v\u00f9ng. M\u1ed9t tr\u1eadn m\u01b0a b\u1ed7ng nhi\u00ean \u0111\u1ed5 xu\u1ed1ng v\u00e0 n\u1ea1n d\u1ecbch c\u0169ng ho\u00e0n to\u00e0n ch\u1ea5m d\u1ee9t. Qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng Nepal vui m\u1eebng t\u1ed5 ch\u1ee9c m\u1ed9t bu\u1ed5i l\u1ec5 tr\u1ecdng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 c\u00f9ng v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 qu\u1ea7n th\u1ea7n v\u00e0 nh\u00e2n d\u00e2n b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng t\u00f4n k\u00ednh \u0111\u1ea1o h\u1ea1nh c\u1ee7a ng\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi sang \u0111\u1ebfn \u1ea4n \u0110\u1ed9, ng\u00e0i \u0111\u00e3 vi\u1ebfng th\u0103m v\u00e0 l\u1ec5 b\u00e1i r\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u00e1nh t\u00edch m\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt Th\u00edch-ca \u0111\u00e3 t\u1eebng xu\u1ea5t hi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1edf v\u1ec1 T\u00e2y T\u1ea1ng, ng\u00e0i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Th\u1ebf T\u00f4ng (t\u1ee9c Ung Ch\u00ednh) nh\u00e0 Thanh, mong \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0i \u0111\u1ebfn gi\u1ea3ng ph\u00e1p t\u1ea1i Trung Hoa. Ng\u00e0i ch\u1ea5p nh\u1eadn l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111i Trung Hoa ngay m\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c tr\u1edf v\u1ec1 Tsurphu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u01b0\u1edbc khi l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng sang Trung Hoa, ng\u00e0i d\u00e0nh m\u1ed9t th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 \u1ea9n c\u01b0 tu t\u1eadp thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh. Sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i vi\u1ebfng th\u0103m th\u1ee7 \u0111\u00f4 Lhasa v\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t chuy\u1ebfn \u0111i v\u1ec1 mi\u1ec1n nam T\u00e2y T\u1ea1ng. Trong chuy\u1ebfn \u0111i n\u00e0y, ng\u00e0i truy\u1ec1n gi\u1ea3ng gi\u00e1o ph\u00e1p cho r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u0111\u1ec7 t\u1eed. Ng\u00e0i c\u0169ng \u0111\u00e3 g\u1eb7p \u0111\u01b0\u1ee3c Surmang Trungpa Rinpoche v\u00e0 truy\u1ec1n th\u1ee5 S\u00e1u ph\u00e1p Du-gi\u00e0 c\u1ee7a Naropa c\u00f9ng v\u1edbi gi\u00e1o ph\u00e1p \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n. Sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i giao quy\u1ec1n d\u1eabn d\u1eaft ph\u00e1i Karma Kagyu cho \u0111\u1ea1i s\u01b0 Situ Chokyi Jungnay trong th\u1eddi gian ng\u00e0i v\u1eafng m\u1eb7t, r\u1ed3i l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng sang Trung Hoa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chuy\u1ebfn \u0111i Trung Hoa c\u1ee7a ng\u00e0i kh\u1edfi \u0111\u1ea7u v\u00e0o n\u0103m 1725, c\u00f3 v\u1ecb Shamar Rinpoche th\u00e1p t\u00f9ng. Khi \u0111\u1ebfn t\u1ec9nh Amdo, ng\u00e0i c\u00f3 t\u1ed5 ch\u1ee9c m\u1ed9t bu\u1ed5i l\u1ec5 long tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng nhau c\u1ea7u nguy\u1ec7n cho h\u00f2a b\u00ecnh th\u1ebf gi\u1edbi. Khi \u0111i ngang qua h\u1ed3 Kokonor, ng\u00e0i c\u0169ng t\u1ed5 ch\u1ee9c m\u1ed9t bu\u1ed5i l\u1ec5 t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau khi \u0111\u1ebfn Trung Hoa, ng\u00e0i n\u1ed7 l\u1ef1c th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c truy\u1ec1n gi\u1ea3ng gi\u00e1o ph\u00e1p \u1edf nhi\u1ec1u n\u01a1i. Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ho\u1eb1ng h\u00f3a, ng\u00e0i lu\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c gi\u1edbi ch\u1ee9c c\u1ea7m quy\u1ec1n t\u1ea1i m\u1ed7i \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfp \u0111\u00f3n long tr\u1ecdng. Th\u00f4ng qua nh\u1eefng bu\u1ed5i ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi h\u1ecd, ng\u00e0i c\u1ed1 g\u1eafng truy\u1ec1n d\u1ea1y t\u01b0 t\u01b0\u1edfng b\u1ea5t b\u1ea1o \u0111\u1ed9ng v\u00e0 l\u00f2ng t\u1eeb bi, t\u00f4n tr\u1ecdng s\u1ef1 s\u1ed1ng. \u0110\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 Ph\u1eadt t\u1eed thu\u1ea7n th\u00e0nh, ng\u00e0i c\u0169ng truy\u1ec1n d\u1ea1y c\u00e1c ph\u00e1p m\u00f4n tu t\u1eadp s\u00e2u xa h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 1732, ng\u00e0i v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng \u0111i \u0111\u1ebfn Lan Chu. T\u1ea1i \u0111\u00e2y, ng\u00e0i r\u1eb1ng bi\u1ebft th\u1eddi \u0111i\u1ec3m vi\u00ean t\u1ecbch \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn g\u1ea7n n\u00ean g\u1eedi v\u1ec1 cho v\u1ecb Tai Situpa \u0111\u1eddi th\u1ee9 t\u00e1m l\u00e0 Chokyi Jungney m\u1ed9t di th\u01b0, trong \u0111\u00f3 b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng chi ti\u1ebft v\u1ec1 s\u1ef1 t\u00e1i sinh c\u1ee7a ng\u00e0i. Sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i ch\u1ea5p nh\u1eadn m\u1eafc b\u1ec7nh \u0111\u1eadu m\u00f9a v\u00e0 vi\u00ean t\u1ecbch v\u00e0o ng\u00e0y 30 th\u00e1ng 10 n\u0103m Th\u1ee7y T\u00fd (1732). V\u1ecb Sharma Rinpoche c\u0169ng m\u1eafc b\u1ec7nh sau ng\u00e0i 2 ng\u00e0y v\u00e0 r\u1ed3i c\u0169ng vi\u00ean t\u1ecbch. Chokyi Jungney tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf th\u1eeba gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a ng\u00e0i t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chokyi Jungney sinh n\u0103m Th\u1ed5 M\u00e3o (1700) t\u1ea1i v\u00f9ng Derge, thu\u1ed9c t\u1ec9nh Kham, mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng. \u00d4ng c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn v\u1edbi t\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 Situ Panchen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d4ng \u0111\u00e3 h\u1ecdc t\u1eadp v\u1edbi v\u1ecb Shamar \u0111\u1eddi th\u1ee9 t\u00e1m l\u00e0 Ch\u01b0kyi Dh\u01b0ndrup v\u00e0 \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi hai l\u00e0 Changchup Dorje v\u00e0 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 truy\u1ec1n th\u1eeba to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu. Ngo\u00e0i ra, \u00f4ng c\u0169ng t\u1eebng n\u1ed7 l\u1ef1c h\u1ecdc h\u1ecfi v\u1edbi nhi\u1ec1u b\u1eadc th\u1ea7y kh\u00e1c, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 Rikdzin Tsewang Norbu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u01b0kyi Jungney \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn g\u1eb7p \u0111\u1ee9c Karmapa v\u00e0 Shamar Ch\u01b0kyi Dh\u01b0ndrup khi h\u1ecd \u0111ang tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn Trung Hoa, v\u00e0o kho\u1ea3ng n\u0103m 1725.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d4ng l\u00e0 m\u1ed9t trong s\u1ed1 c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 n\u1ed5i ti\u1ebfng \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng, v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t b\u1eadc th\u1ea7y uy\u00ean th\u00e2m v\u1ec1 thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh. Trong s\u1ef1 nghi\u1ec7p ho\u1eb1ng ph\u00e1p c\u1ee7a \u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t th\u00e0nh t\u1ef1u n\u1ed5i b\u1eadt nh\u1ea5t l\u00e0 kh\u1ea3o \u0111\u00ednh v\u00e0 \u0111\u1ed1c th\u00fac vi\u1ec7c kh\u1eafc b\u1ea3n g\u1ed7 in c\u00e1c gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu v\u00e0 Tengyu b\u1eb1ng ti\u1ebfng T\u00e2y T\u1ea1ng, d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 b\u1ea3o tr\u1ee3 c\u1ee7a \u0111\u1ee9c vua x\u1ee9 Derge. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t \u1ea5n b\u1ea3n n\u1ed5i ti\u1ebfng, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3 th\u1ebf gi\u1edbi bi\u1ebft \u0111\u1ebfn v\u1edbi t\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 \u1ea5n b\u1ea3n Derge, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 nh\u1eefng b\u1ea3n in ch\u00ednh x\u00e1c nh\u1ea5t c\u1ee7a c\u00e1c ph\u1ea7n gi\u00e1o ph\u00e1p quan tr\u1ecdng trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ho\u1eb1ng h\u00f3a c\u1ee7a Situ Panchen ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ea1nh m\u1ebd v\u00e0 lan r\u1ed9ng. \u00d4ng \u0111\u00e3 kh\u00f4i ph\u1ee5c, tu s\u1eeda v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1edbi nhi\u1ec1u tu vi\u1ec7n, trung t\u00e2m tu h\u1ecdc \u1edf kh\u1eafp n\u01a1i tr\u00ean \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0 x\u1ee9 Jang.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Situ Panchen l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 nh\u1eadn bi\u1ebft v\u00e0 x\u00e1c nh\u1eadn h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh l\u1ea7n th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi ba c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa v\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a Shamar Rinpoche. Ch\u00ednh \u00f4ng \u0111\u00e3 truy\u1ec1n l\u1ea1i to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu cho v\u1ecb Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi ba: Ddul Dorje. \u00d4ng vi\u00ean t\u1ecbch v\u00e0o n\u0103m 1774, khi \u0111\u01b0\u1ee3c 74 tu\u1ed5i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1c V\u1ecb \u0110\u1ea1i S\u01b0 T\u00e1i Sinh T\u00e2y T\u1ea1ng<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nguy\u1ec5n Minh Ti\u1ebfn bi\u00ean so\u1ea1n \u2013 NXB T\u00f4n Gi\u00e1o<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi ba: D\u00dcDUL DORJE (1733 \u2013 1797)<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 Dudul Dorje sinh v\u00e0o th\u00e1ng 8 n\u0103m Th\u1ee7y Ng\u01b0u (1733) t\u1ea1i l\u00e0ng Chaba Drony \u1edf Nyen Chawatrong thu\u1ed9c mi\u1ec1n nam T\u00e2y T\u1ea1ng. Ngay khi ng\u00e0i v\u1eeba sinh ra, Kathok Rigdzin Tsewang Norbu nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ed9t linh \u1ea3nh trong khi nh\u1eadp \u0111\u1ecbnh, qua \u0111\u00f3 \u00f4ng th\u1ea5y r\u00f5 n\u01a1i v\u1ecb Karmapa t\u00e1i sinh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngay khi v\u1eeba l\u1edbn l\u00ean, \u0111\u1ee9a b\u00e9 \u0111\u00e3 l\u00e0m cho t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kinh ng\u1ea1c khi k\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t c\u00e1ch chi ti\u1ebft nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. Tin \u0111\u1ed3n v\u1ec1 h\u00f3a th\u00e2n c\u1ee7a v\u1ecb Karmapa l\u1eadp t\u1ee9c lan truy\u1ec1n kh\u1eafp n\u01a1i, v\u00e0 Tai Situpa Ch\u01b0kyi Jungney \u0111\u00e3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9a b\u00e9 m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00e1 d\u1ec5 d\u00e0ng. Theo \u0111\u00fang nh\u1eefng ch\u1ec9 d\u1eabn trong di th\u01b0 c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 12, v\u1ecb n\u00e0y x\u00e1c nh\u1eadn \u0111\u1ee9a b\u00e9 n\u00e0y ch\u00ednh l\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9a tr\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u1ec1 Tsurphu v\u00e0o n\u0103m 4 tu\u1ed5i. L\u1ec5 \u0111\u0103ng quang \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u1edfi \u0111\u1ea1i s\u01b0 Goshir Gyaltsab Rinpoche \u0111\u1ec3 ch\u00ednh th\u1ee9c c\u00f4ng nh\u1eadn \u0111\u00e2y l\u00e0 v\u1ecb Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi ba. Ddul Dorje \u0111\u01b0\u1ee3c trao cho chi\u1ebfc v\u01b0\u01a1ng mi\u1ec7n m\u00e0u \u0111en truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu. \u0110\u1ee9c \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma \u0111\u1eddi th\u1ee9 b\u1ea3y l\u00e0 Kelsang Gyatso c\u00f9ng v\u1edbi v\u1ecb Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n T\u00e2y T\u1ea1ng l\u00e0 Pholha Sonam Thobjay \u0111\u1ec1u g\u1eedi l\u1eddi ch\u00fac m\u1eebng \u0111\u1ebfn v\u1ecb Karmapa v\u1eeba ch\u00ednh th\u1ee9c nh\u1eadn c\u01b0\u01a1ng v\u1ecb \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u ph\u00e1i Karma Kagyu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m l\u00ean 8 tu\u1ed5i, v\u1ecb Karmapa \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb th\u1ea7y d\u1ea1y ch\u00ednh l\u00e0 Tai Situpa Chokyi Jungnay truy\u1ec1n th\u1ee5 to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu. Ng\u00e0i c\u0169ng h\u1ecdc t\u1eadp v\u1edbi nhi\u1ec1u b\u1eadc th\u1ea7y si\u00eau vi\u1ec7t kh\u00e1c c\u1ee7a c\u1ea3 hai ph\u00e1i Nyingma (Ninh-m\u00e3) v\u00e0 Karma Kagyu, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 Kathok Rigdzin Tsewang Norbu, Karma Kagyu Trinley Shingta, Pawo Tsuklak Gawa\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 14 tu\u1ed5i, ng\u00e0i th\u1ecd gi\u1edbi sa-di v\u1edbi Situ Rinpoche t\u1ea1i Tsurphu. L\u1ec5 truy\u1ec1n gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c tr\u01b0\u1edbc pho t\u01b0\u1ee3ng Ph\u1eadt Th\u00edch-ca do ch\u00ednh \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 hai l\u00e0 Karma Pakshi \u0111\u00e3 ki\u1ebfn t\u1ea1o tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. Vi\u1ec7c h\u1ecdc t\u1eadp c\u1ee7a ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp t\u1ee5c cho \u0111\u1ebfn khi ng\u00e0i tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t b\u1eadc \u0111\u1ea1o s\u01b0 uy\u00ean b\u00e1c v\u1ec1 h\u1ebft th\u1ea3y m\u1ecdi ph\u1ea7n gi\u00e1o ph\u00e1p kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i th\u1ecd gi\u1edbi t\u1ef3-kheo v\u00e0o n\u0103m 21 tu\u1ed5i, do Situ Rinpoche l\u00e0m v\u1ecb th\u1ea7y truy\u1ec1n gi\u1edbi. Sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i n\u1ed7 l\u1ef1c th\u1ef1c h\u00e0nh S\u00e1u ph\u00e1p Du-gi\u00e0 c\u1ee7a Naropa v\u00e0 gi\u00e1o ph\u00e1p \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n. Trong s\u1ef1 tu t\u1eadp c\u1ee7a ng\u00e0i, nh\u1eefng t\u00ednh c\u00e1ch c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ecb h\u1ecdc gi\u1ea3 v\u00e0 m\u1ed9t b\u1eadc th\u1ea7y thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed1i h\u1ee3p h\u00e0i h\u00f2a v\u00e0 m\u00e3nh li\u1ec7t, t\u1ea1o n\u00ean s\u1ee9c m\u1ea1nh t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a l\u00f2ng \u0111\u1ea1i bi m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u1ebfn kh\u1eafp mu\u00f4n lo\u00e0i. Ng\u00e0i th\u1ef1c s\u1ef1 th\u01b0\u01a1ng y\u00eau c\u00e1c lo\u00e0i th\u00fa v\u1eadt, chim ch\u00f3c, v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m cho ch\u00fang c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u01b0\u01a1ng y\u00eau \u0111\u00f3. C\u00e1c lo\u00e0i v\u1eadt kh\u00e1c nhau th\u01b0\u1eddng t\u1ee5 t\u1eadp \u0111\u1ebfn m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o chung quanh nh\u1eefng n\u01a1i ng\u00e0i tu t\u1eadp thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 m\u1ed9t l\u1ea7n ng\u00f4i \u0111\u1ec1n Jo-kang \u1edf Lhasa, n\u01a1i c\u00f3 pho t\u01b0\u1ee3ng Jo-wo n\u1ed5i ti\u1ebfng, b\u1ecb \u0111e d\u1ecda b\u1edfi n\u01b0\u1edbc t\u1eeb s\u00f4ng Tsangpo d\u00e2ng l\u00ean r\u1ea5t nhanh. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, v\u1ecb Guru Rinpoche \u0111\u00e3 th\u1ea5y tr\u01b0\u1edbc vi\u1ec7c n\u00e0y v\u00e0 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t l\u1eddi d\u1ef1 b\u00e1o, trong \u0111\u00f3 n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111\u1ee9c Karmapa m\u1edbi c\u00f3 \u0111\u1ee7 kh\u1ea3 n\u0103ng ng\u0103n ch\u1eb7n tr\u1eadn l\u1ee5t n\u00e0y, v\u00ec n\u00f3 th\u1ef1c s\u1ef1 g\u00e2y ra b\u1edfi s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a Long v\u01b0\u01a1ng (Nga).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00ec th\u1ebf, gi\u1edbi ch\u1ee9c ch\u00ednh quy\u1ec1n \u1edf Lhasa \u0111\u00e3 g\u1eedi l\u1eddi th\u1ec9nh c\u1ea7u ng\u00e0i l\u1eadp t\u1ee9c \u0111\u1ebfn Lhasa \u0111\u1ec3 c\u1ee9u nguy. V\u00e0o l\u00fac \u1ea5y, ng\u00e0i \u0111ang \u1edf Tsurphu v\u00e0 bi\u1ebft r\u1eb1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o \u0111\u1ebfn Lhasa k\u1ecbp th\u1eddi \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n tr\u1eadn l\u1ee5t. Ng\u00e0i li\u1ec1n vi\u1ebft m\u1ed9t l\u00e1 th\u01b0 v\u00e0 ch\u00fa nguy\u1ec7n v\u00e0o \u0111\u00f3 v\u1edbi t\u00e2m \u0111\u1ea1i bi c\u1ee7a B\u1ed3 T\u00e1t Qu\u00e1n Th\u1ebf \u00c2m, r\u1ed3i \u0111\u1ed1t l\u00e1 th\u01b0 \u0111\u1ec3 g\u1eedi \u0111\u1ebfn cho Long v\u01b0\u01a1ng. Sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i m\u1edbi l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn Lhasa. Khi ng\u00e0i \u0111\u1ebfn n\u01a1i th\u00ec qu\u1ea3 nhi\u00ean l\u00e0 n\u01b0\u1edbc l\u1ee5t \u0111\u00e3 r\u00fat \u0111i t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. Ng\u00e0i \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng \u0111\u1ec1n Jokhang \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh l\u00e0 pho t\u01b0\u1ee3ng Jowo v\u1eabn c\u00f2n nguy\u00ean v\u1eb9n kh\u00f4ng h\u01b0 h\u1ea1i. Trong d\u1ecbp n\u00e0y, ng\u00e0i ban cho pho t\u01b0\u1ee3ng m\u1ed9t chi\u1ebfc kh\u0103n qu\u00e0ng tr\u1eafng (kata). T\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n pho t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a tay ra \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n nh\u1eadn, v\u00e0 t\u01b0 th\u1ebf thay \u0111\u1ed5i n\u00e0y v\u1eabn c\u00f2n gi\u1eef nguy\u00ean cho \u0111\u1ebfn nay.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t l\u1ea7n kh\u00e1c, \u0111\u1ee9c Karmapa Dudul Dorj \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec9nh c\u1ea7u ban ph\u00fac cho m\u1ed9t tu vi\u1ec7n \u1edf Powo Gyaldzong thu\u1ed9c mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng nam T\u00e2y T\u1ea1ng, c\u00e1ch Tsurphu m\u1ed9t qu\u00e3ng \u0111\u01b0\u1eddng r\u1ea5t xa. Ng\u00e0i nh\u1eadn l\u1eddi nh\u01b0ng v\u1eabn \u1edf y\u00ean t\u1ea1i Tsurphu v\u00e0 v\u00e0o \u0111\u00fang ng\u00e0y l\u00e0m l\u1ec5 c\u1ea7u ph\u00fac c\u1ee7a tu vi\u1ec7n, ng\u00e0i ban ph\u00fac cho tu vi\u1ec7n \u1ea5y b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e9m l\u00ean kh\u00f4ng trung nh\u1eefng h\u1ea1t g\u1ea1o \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1ef1 ch\u00fa nguy\u1ec7n c\u1ee7a ng\u00e0i. T\u1ea1i tu vi\u1ec7n \u1edf Powo Gyaldzong xa x\u00f4i kia, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u nh\u00ecn th\u1ea5y r\u00f5 nh\u1eefng h\u1ea1t g\u1ea1o ban ph\u00fac c\u1ee7a ng\u00e0i r\u01a1i xu\u1ed1ng t\u1eeb gi\u1eefa kh\u00f4ng trung.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 1772, Karmapa Ddul Dorje v\u00e0 Tai Situpa \u0111\u00e3 c\u00f9ng v\u1edbi Kathok Rigdzin Tsewang Norbu ph\u00e1t hi\u1ec7n h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a v\u1ecb Shamar \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi l\u00e0 Mipham Ch\u01b0drup Gyatso, ng\u01b0\u1eddi em trai c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Ban-thi\u1ec1n L\u1ea1t-ma \u0111\u1eddi th\u1ee9 t\u01b0, Palden Yeshe.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 1774, trong khi thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh ng\u00e0i nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ed9t linh \u1ea3nh v\u00e0 bi\u1ebft r\u1eb1ng h\u00f3a th\u00e2n m\u1edbi c\u1ee7a v\u1ecb Situ v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra. Ng\u00e0i c\u1eed m\u1ed9t ph\u00e1i \u0111o\u00e0n t\u00ecm ki\u1ebfm \u0111\u1ebfn n\u01a1i ng\u00e0i \u0111\u00e3 bi\u1ebft, v\u00e0 v\u1edbi nh\u1eefng ch\u1ec9 d\u1eabn c\u1ee7a ng\u00e0i h\u1ecd t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00f3a th\u00e2n c\u1ee7a v\u1ecb Situ. Ng\u00e0i \u0111\u00e3 t\u1ed5 ch\u1ee9c m\u1ed9t bu\u1ed5i l\u1ec5 \u0111\u1ec3 ch\u00ednh th\u1ee9c c\u00f4ng nh\u1eadn v\u1ecb Situ m\u1edbi l\u00e0 Pema Nyingche Wangpo. V\u1ecb n\u00e0y v\u1ec1 sau ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn \u0111\u1ec3 n\u1ed1i ti\u1ebfp truy\u1ec1n th\u1ed1ng Karma Kagyu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi ba c\u00f3 m\u1ed9t n\u1ebfp s\u1ed1ng c\u1ef1c k\u1ef3 gi\u1ea3n d\u1ecb. M\u1eb7c d\u00f9 ng\u00e0i th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng kho\u1ea3n c\u00fang d\u01b0\u1eddng l\u1edbn lao, k\u1ec3 c\u1ea3 v\u00e0ng b\u1ea1c v\u00e0 nhi\u1ec1u t\u00e0i s\u1ea3n qu\u00fd gi\u00e1 kh\u00e1c, nh\u01b0ng bao gi\u1edd ng\u00e0i c\u0169ng ph\u00e2n ph\u00e1t t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng th\u1ee9 \u1ea5y cho ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o kh\u1ed5 ho\u1eb7c d\u00e0nh \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 cho vi\u1ec7c in \u1ea5n, ph\u00e1t h\u00e0nh kinh \u0111i\u1ec3n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i vi\u00ean t\u1ecbch v\u00e0o n\u0103m 1797, sau khi \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t di th\u01b0 n\u00f3i r\u00f5 nh\u1eefng chi ti\u1ebft v\u1ec1 s\u1ef1 t\u00e1i sinh s\u1eafp t\u1edbi. Sau l\u1ec5 h\u1ecfa t\u00e1ng, c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed thu th\u1eadp x\u00e1-l\u1ee3i c\u1ee7a ng\u00e0i \u0111\u1ec3 th\u1edd ph\u1ee5ng trong m\u1ed9t ng\u00f4i th\u00e1p b\u1eb1ng b\u1ea1c t\u1ea1i Tsurphu. H\u1ecd c\u0169ng \u0111\u00fac m\u1ed9t pho t\u01b0\u1ee3ng b\u1ea1c ph\u1ecfng theo ch\u00e2n dung ng\u00e0i \u0111\u1ec3 th\u1edd ph\u1ee5ng. Trong s\u1ed1 c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a ng\u00e0i c\u00f3 nh\u1eefng v\u1ecb n\u1ed5i b\u1eadt nh\u1ea5t l\u00e0 Pema Nyinje Wangpo, Sangye Nyenpa Tulku, Pawo Tsuglak Chogyal, Khamtrul Jigme Senge, Ladakhi, Drukchen Kunzig Chokyi Nangwa, Hemi Gyalsay \u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Situpa Wangpo Pema Nyinchey \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf th\u1eeba gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a ng\u00e0i. Tuy nhi\u00ean, v\u1ecb n\u00e0y c\u00f2n ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua m\u1ed9t th\u1eddi gian ti\u1ebfp t\u1ee5c h\u1ecdc t\u1eadp v\u1edbi b\u1eadc th\u1ea7y l\u00e0 Mipham Ch\u01b0drub Gyatso.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mipham Ch\u01b0drub Gyatso sinh n\u0103m 1742 t\u1ea1i Tashi Tse \u1edf v\u00f9ng Tsang thu\u1ed9c mi\u1ec1n trung T\u00e2y T\u1ea1ng. \u00d4ng l\u00e0 em trai \u0111\u1ee9c Ban-thi\u1ec1n L\u1ea1t-ma \u0111\u1eddi th\u1ee9 t\u01b0 Lobsang Palden Yeshe \u1edf ch\u00f9a Tashi Lhunpo. \u00d4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi ba c\u00f9ng v\u1edbi v\u1ecb Situ Ch\u01b0kyi Jungne ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u00e0 c\u00f4ng nh\u1eadn l\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh l\u1ea7n th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi c\u1ee7a v\u1ecb Shamar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d4ng \u0111\u00e3 h\u1ecdc h\u1ecfi v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u gi\u00e1o ph\u00e1p trong nhi\u1ec1u n\u0103m v\u1edbi Situ Ch\u01b0kyi Jungney c\u0169ng nh\u01b0 v\u1edbi Pawo Tsuklak Gawa v\u00e0 Rikdzin Tsewang Norbu. V\u00ec th\u1ebf, \u00f4ng tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t v\u1ecb h\u1ecdc gi\u1ea3 uy\u00ean b\u00e1c c\u0169ng nh\u01b0 m\u1ed9t b\u1eadc th\u1ea7y uy\u00ean th\u00e2m v\u1ec1 thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d4ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn Nepal v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m th\u1eadp ni\u00ean 1780. T\u1ea1i \u0111\u00e2y, \u00f4ng ti\u1ebfp t\u1ee5c th\u1ef1c h\u00e0nh nh\u1eefng h\u1ea1nh nguy\u1ec7n c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ecb B\u1ed3 T\u00e1t. \u00d4ng t\u1ed5 ch\u1ee9c vi\u1ec7c tu s\u1eeda ng\u00f4i th\u00e1p Swayambhu, m\u1ed9t th\u00e1nh t\u00edch n\u1ed5i ti\u1ebfng, c\u0169ng nh\u01b0 gi\u00fap \u0111\u1ee1 cho r\u1ea5t nhi\u1ec1u t\u0103ng sinh \u0111ang h\u1ecdc t\u1eadp \u1edf Nepal v\u00e0 T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d4ng vi\u00ean t\u1ecbch v\u00e0o n\u0103m 1793 t\u1ea1i Nepal, \u1edf m\u1ed9t n\u01a1i g\u1ea7n ng\u00f4i th\u00e1p Boudhanath. M\u1ed9t trong nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t m\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 truy\u1ec1n th\u1ee5 to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu cho ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf th\u1eeba c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi ba l\u00e0 v\u1ecb Situ \u0111\u1eddi th\u1ee9 ch\u00edn, Pema Nyinje Wangpo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pema Nyinje Wangpo sinh v\u00e0o n\u0103m M\u1ed9c Ng\u1ecd (1774) t\u1ea1i Yilhung thu\u1ed9c mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng T\u00e2y t\u1ea1ng. \u00d4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi ba ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u00e0 x\u00e1c nh\u1eadn l\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n \u0111\u1eddi th\u1ee9 ch\u00edn c\u1ee7a v\u1ecb Situ Rinpoche, v\u1edbi s\u1ef1 tr\u1ee3 gi\u00fap c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb Shamar Ch\u01b0drup Gyatso v\u00e0 Pawo Tsuklak Gawa. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0111\u1ea1i s\u01b0 Li\u00ean Hoa Sinh (Padmasambhava) \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1eddi d\u1ef1 b\u00e1o v\u1ec1 s\u1ef1 t\u00e1i sinh n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d4ng h\u1ecdc t\u1eadp v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u, th\u1ef1c h\u00e0nh gi\u00e1o ph\u00e1p v\u1edbi nhi\u1ec1u b\u1eadc th\u1ea7y n\u1ed5i ti\u1ebfng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 v\u1edbi \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi ba v\u00e0 v\u1ecb Shamar \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t h\u1ecdc gi\u1ea3 uy\u00ean b\u00e1c v\u00e0 m\u1ed9t b\u1eadc th\u1ea7y v\u1ec1 thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 nghi\u1ec7p ho\u1eb1ng ph\u00e1p c\u1ee7a \u00f4ng lan r\u1ed9ng kh\u1eafp \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc T\u00e2y T\u1ea1ng. \u00d4ng \u0111\u00e3 th\u00e0nh l\u1eadp nhi\u1ec1u trung t\u00e2m tu h\u1ecdc v\u00e0 t\u1ef1 m\u00ecnh gi\u1ea3ng d\u1ea1y, truy\u1ec1n b\u00e1 r\u1ed9ng r\u00e3i gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu. \u00d4ng c\u0169ng khuy\u1ebfn kh\u00edch v\u00e0 kh\u01a1i d\u1eady truy\u1ec1n th\u1ed1ng tu t\u1eadp thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh theo ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu. \u00d4ng c\u0169ng tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c nhi\u1ec1u t\u00e1c ph\u1ea9m gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u1ec3 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi tu h\u1ecdc. C\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n l\u1ea1i trong ba tuy\u1ec3n t\u1eadp.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau khi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 truy\u1ec1n th\u1eeba to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu, \u00f4ng tr\u1edf th\u00e0nh th\u1ea7y d\u1ea1y ch\u00ednh c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n l\u00e0 Thekchok Dorje. \u00d4ng \u0111\u00e3 truy\u1ec1n l\u1ea1i to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1c V\u1ecb \u0110\u1ea1i S\u01b0 T\u00e1i Sinh T\u00e2y T\u1ea1ng<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nguy\u1ec5n Minh Ti\u1ebfn bi\u00ean so\u1ea1n \u2013 NXB T\u00f4n Gi\u00e1o<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n: THEKCHOK DORJE (1798 \u2013 1868)<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 Theckchok Dorje sinh v\u00e0o n\u0103m H\u1ecfa T\u1ef5 (1798) t\u1ea1i l\u00e0ng Danang, v\u00f9ng Salmo Gang \u1edf t\u1ec9nh Kham, thu\u1ed9c mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng. Ng\u00e0i sinh ra v\u00e0o kho\u1ea3ng gi\u1eefa m\u00f9a \u0111\u00f4ng, nh\u01b0ng b\u1ed7ng nhi\u00ean c\u00e1c lo\u00e0i hoa quanh v\u00f9ng \u0111\u1ec1u n\u1edf r\u1ed9, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta nh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng m\u1ed1ng c\u1ea7u v\u1ed3ng b\u1ea3y s\u1eafc xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean b\u1ea7u tr\u1eddi. V\u00e0 \u0111i\u1ec1u k\u1ef3 l\u1ea1 h\u01a1n l\u00e0 \u0111\u1ee9a b\u00e9 v\u1eeba sinh ra \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t \u00e2m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng ch\u1eef c\u00e1i trong ti\u1ebfng Sanskrit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tin \u0111\u1ed3n loan ra kh\u1eafp n\u01a1i v\u1ec1 m\u1ed9t em b\u00e9 sinh ra v\u1edbi nh\u1eefng \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh k\u1ef3 d\u1ecb, v\u00e0 kh\u00f4ng bao l\u00e2u \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn tai \u0111\u1ea1i s\u01b0 Drukchen Kunzig Chokyi Nangwa, ng\u01b0\u1eddi \u0111ang n\u1eafm gi\u1eef b\u1ee9c di th\u01b0 c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi ba, trong \u0111\u00f3 n\u00f3i r\u00f5 c\u00e1c chi ti\u1ebft v\u1ec1 s\u1ef1 t\u00e1i sinh c\u1ee7a ng\u00e0i. Chokyi Nangwa li\u1ec1n c\u1eed ngay m\u1ed9t ph\u00e1i \u0111o\u00e0n t\u00ecm ki\u1ebfm \u0111\u1ebfn t\u1ec9nh Kham. T\u1ea1i Salmo Gang, h\u1ecd g\u1eb7p hai ph\u00e1i \u0111o\u00e0n kh\u00e1c do Situ Rinpoche v\u00e0 Gyaltshap Rinpoche c\u1eed \u0111\u1ebfn, c\u0169ng v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch t\u00ecm ki\u1ebfm h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng t\u00ecm g\u1eb7p \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9a b\u00e9 v\u00e0 sau \u0111\u00f3 h\u1ecd \u0111\u1ec1u tin ch\u1eafc r\u1eb1ng \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa. V\u1edbi s\u1ef1 cho ph\u00e9p c\u1ee7a cha m\u1eb9, \u0111\u1ee9a b\u00e9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u1ec1 tu vi\u1ec7n Ogmin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1ea1i \u0111\u00e2y, v\u1ecb Tai Situpa \u0111\u1eddi th\u1ee9 ch\u00edn l\u00e0 Pema Nyinje Wangpo c\u0103n c\u1ee9 theo di th\u01b0 c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi ba \u0111\u1ec3 x\u00e1c nh\u1eadn em b\u00e9 ch\u00ednh l\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa. Ng\u00e0i t\u1ed5 ch\u1ee9c m\u1ed9t bu\u1ed5i l\u1ec5 ch\u00ednh th\u1ee9c c\u00f4ng nh\u1eadn h\u00f3a th\u00e2n c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa, v\u00e0 c\u0169ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi truy\u1ec1n gi\u1edbi sa-di cho em b\u00e9.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9c Karmapa nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 truy\u1ec1n d\u1ea1y gi\u00e1o ph\u00e1p t\u1eeb c\u1ea3 hai v\u1ecb Pema Nyinche Wangpo v\u00e0 Drukchen Kunzig Chokyi Nangwa. Ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc gi\u00e1o ph\u00e1p truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu v\u00e0 c\u1ea3 nh\u1eefng gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a ph\u00e1i Nyingma (Ninh-m\u00e3).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau bu\u1ed5i l\u1ec5 \u0111\u0103ng quang ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u1ec3 nh\u1eadn v\u01b0\u01a1ng mi\u1ec7n kim c\u01b0\u01a1ng m\u00e0u \u0111en v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh v\u1ecb Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n, Theckchok Dorje r\u1eddi tu vi\u1ec7n Ogmin \u0111\u1ec3 \u0111i \u0111\u1ebfn Tsurphu v\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c nh\u1eefng ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh h\u1ecdc cao h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 19 tu\u1ed5i, ng\u00e0i th\u1ecd gi\u1edbi t\u1ef3-kheo v\u1edbi Situ Rinpoche v\u00e0 Drukchen Chokyi Nangwa \u0111\u1ec3 ch\u00ednh th\u1ee9c tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t v\u1ecb t\u0103ng s\u0129. V\u00e0o l\u00fac n\u00e0y ng\u00e0i \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ho\u1eb1ng ph\u00e1p \u0111\u00e1ng k\u1ec3 nh\u01b0 tr\u00f9ng tu, s\u1eeda ch\u1eefa c\u00e1c tu vi\u1ec7n v\u00e0 ch\u00f9a th\u00e1p trong v\u00f9ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9c Karmapa Theckchok Dorje s\u1ed1ng m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng h\u1ebft s\u1ee9c \u0111\u01a1n gi\u1ea3n v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 xem l\u00e0 khu\u00f4n m\u1eabu l\u00fd t\u01b0\u1edfng cho t\u1ea5t c\u1ea3 t\u0103ng s\u0129. Ng\u00e0i c\u00f3 n\u0103ng khi\u1ebfu thi ca b\u1ea9m sinh v\u00e0 t\u00e0i bi\u1ec7n lu\u1eadn xu\u1ea5t ch\u00fang. Ng\u00e0i c\u0169ng tinh th\u00f4ng trong c\u00e1c ng\u00e0nh \u0111i\u00eau kh\u1eafc, th\u1ee7 c\u00f4ng m\u1ef9 ngh\u1ec7 v\u00e0 c\u1ea3 ngh\u1ec7 thu\u1eadt \u0111\u00fac kim lo\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i tham gia t\u00edch c\u1ef1c v\u00e0o phong tr\u00e0o Ri-me, m\u1ed9t phong tr\u00e0o k\u00eau g\u1ecdi s\u1ef1 ch\u1ea5n h\u01b0ng Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng th\u00f4ng qua vi\u1ec7c x\u00f3a b\u1ecf m\u1ecdi ranh gi\u1edbi ng\u0103n c\u00e1ch gi\u1eefa c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i kh\u00e1c nhau, nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 l\u1edbn c\u1ee7a m\u1ed7i t\u00f4ng ph\u00e1i b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f3 s\u1ef1 quan t\u00e2m h\u1ecdc h\u1ecfi v\u00e0 chia s\u1ebb nh\u1eefng truy\u1ec1n th\u1ed1ng t\u1ed1t \u0111\u1eb9p v\u00e0 gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i kh\u00e1c. Phong tr\u00e0o n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng t\u1eeb t\u1ec9nh Kham v\u00e0 nhanh ch\u00f3ng lan r\u1ed9ng kh\u1eafp n\u01a1i, v\u1edbi s\u1ef1 tham gia h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng c\u1ee7a nhi\u1ec1u b\u1eadc th\u1ea7y thu\u1ed9c c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i kh\u00e1c nhau. Ngo\u00e0i c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 v\u00e0 c\u00e1c b\u1eadc th\u1ea7y thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh, phong tr\u00e0o n\u00e0y c\u0169ng cu\u1ed1n h\u00fat c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed thu\u1ed9c c\u00e1c ng\u00e0nh ngh\u1ec1 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 giao l\u01b0u theo phong tr\u00e0o ch\u1ea5n h\u01b0ng n\u00e0y \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ph\u00e1t tri\u1ec3n r\u1ea5t m\u1ea1nh m\u1ebd gi\u1eefa hai truy\u1ec1n th\u1ed1ng Karma Kagyu v\u00e0 Nyingma (Ninh-m\u00e3), khi \u0111\u1ee9c Karmapa Thekchok Dorje truy\u1ec1n d\u1ea1y gi\u00e1o ph\u00e1p cho Jamgon Kongtrul Rinpoche v\u00e0 Jamyang Chentse Wangpo c\u1ee7a ph\u00e1i Nyingma v\u00e0 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ch\u1ec9 d\u1ea1y c\u1ee7a v\u1ecb \u0111\u1ea1o s\u01b0 Chogyur Lingpa v\u1ec1 c\u00e1c Tan-tra qu\u00fd gi\u00e1 c\u1ee7a ph\u00e1i n\u00e0y. \u0110\u1ea1o s\u01b0 Chogyur Lingpa l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 c\u00f3 l\u1ea7n nh\u00ecn th\u1ea5y tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c h\u00f3a th\u00e2n Karmapa cho \u0111\u1ebfn t\u1eadn \u0111\u1eddi th\u1ee9 hai m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9c Karmapa Thekchok Dorje \u0111i kh\u1eafp m\u1ecdi n\u01a1i tr\u00ean \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u1ec3 truy\u1ec1n d\u1ea1y r\u1ed9ng r\u00e3i gi\u00e1o ph\u00e1p. N\u0103m 1860, ng\u00e0i du h\u00f3a qua \u0111\u1ecba ph\u1eadn t\u1ec9nh Kham v\u00e0 nh\u1eadn bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00f3a th\u00e2n \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi c\u1ee7a v\u1ecb Situ l\u00e0 Pema Kunzang \u1edf tu vi\u1ec7n Palpung. Ng\u00e0i \u0111\u00e3 c\u00f4ng nh\u1eadn v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 \u0111\u0103ng quang ch\u00ednh th\u1ee9c cho v\u1ecb Situ n\u00e0y. C\u0169ng t\u1ea1i n\u01a1i \u0111\u00e2y, ng\u00e0i truy\u1ec1n d\u1ea1y gi\u00e1o ph\u00e1p cho Jamgon Kongtrul Lodr\u01b0 Thaye. Khi ng\u00e0i tr\u1edf v\u1ec1 Tsurphu, v\u1ecb n\u00e0y v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c theo h\u1ecdc m\u1ed9t c\u00e1ch chuy\u00ean c\u1ea7n. M\u1ed9t th\u1eddi gian ng\u1eafn tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u1ee9c Karmapa vi\u00ean t\u1ecbch, Jamgon Kongtrul Lodr\u01b0 Thaye nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 truy\u1ec1n th\u1eeba to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9c Karmapa Thekchok Dorje vi\u00ean t\u1ecbch v\u00e0o n\u0103m 1868, khi \u0111\u01b0\u1ee3c 70 tu\u1ed5i. Ng\u00e0i \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t di th\u01b0 n\u00f3i r\u00f5 chi ti\u1ebft v\u1ec1 l\u1ea7n t\u00e1i sinh s\u1eafp t\u1edbi c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf th\u1eeba gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1ea1i s\u01b0 Jamgon Kongtrul Lodr\u01b0 Thaye, m\u1ed9t b\u1eadc th\u1ea7y v\u0129 \u0111\u1ea1i trong phong tr\u00e0o Ri-me, v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t t\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nhi\u1ec1u t\u00e1c ph\u1ea9m quan tr\u1ecdng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 Jamgon Kongtrul Lodr\u01b0 Thaye sinh n\u0103m 1813 t\u1ea1i l\u00e0ng Rong-gyap \u1edf Derge, mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng. S\u1ef1 ra \u0111\u1eddi c\u1ee7a \u0111\u1ea1i s\u01b0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt Th\u00edch-ca d\u1ef1 b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc trong kinh Tam-mu\u1ed9i v\u01b0\u01a1ng (Samadhiraja-stra) v\u00e0 ng\u00e0i Li\u00ean Hoa Sinh (Padmasambhava) c\u0169ng nhi\u1ec1u l\u1ea7n nh\u1eafc \u0111\u1ebfn trong c\u00e1c ph\u1ea7n gi\u00e1o ph\u00e1p b\u00ed truy\u1ec1n (Terma) c\u1ee7a ng\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 Jamgon Kongtrul Lodr\u01b0 Thaye nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 tinh th\u00f4ng gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt n\u00f3i chung, v\u00e0 gi\u00e1o ph\u00e1p M\u1eadt t\u00f4ng n\u00f3i ri\u00eang. Ng\u00e0i c\u0169ng am t\u01b0\u1eddng c\u1ea3 gi\u00e1o l\u00fd c\u1ee7a \u0111\u1ea1o Bon, m\u1ed9t t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ed5 x\u01b0a c\u1ee7a T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong s\u1ed1 r\u1ea5t nhi\u1ec1u b\u1eadc th\u1ea7y m\u00e0 \u0111\u1ea1i s\u01b0 Jamgon Kongtrul Lodr\u01b0 Thaye theo h\u1ecdc, nh\u1eefng v\u1ecb quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t l\u00e0 \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n, Situ Pema Nyinje Wangpo, v\u00e0 \u0111\u1ea1i s\u01b0 Khyentse. Ng\u00e0i kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t trong c\u00e1c b\u1eadc th\u1ea7y v\u0129 \u0111\u1ea1i n\u1eafm gi\u1eef truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a ph\u00e1i Karma Kagyu m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u1eafm v\u1eefng to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p b\u1ed1n tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i l\u1edbn c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lodr\u01b0 Thaye l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng t\u00ean tu\u1ed5i n\u1ed5i b\u1eadt nh\u1ea5t c\u1ee7a phong tr\u00e0o ch\u1ea5n h\u01b0ng Ph\u1eadt gi\u00e1o c\u00f3 t\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 Ri-me \u1edf T\u00e2y T\u1ea1ng, c\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u1ea1i s\u01b0 Khyentse.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i l\u00e0 th\u1ea7y d\u1ea1y ch\u00ednh c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi l\u0103m Khakhyap Dorje, ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m trao truy\u1ec1n to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu cho \u0111\u1ee9c Karmapa. Ng\u00e0i n\u1ed5i ti\u1ebfng l\u00e0 m\u1ed9t b\u1eadc th\u1ea7y v\u0129 \u0111\u1ea1i, m\u1ed9t h\u1ecdc gi\u1ea3 uy\u00ean b\u00e1c, m\u1ed9t nh\u00e0 v\u0103n, nh\u00e0 th\u01a1, nh\u00e0 \u0111i\u00eau kh\u1eafc, v\u1edbi h\u01a1n 100 t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u1ec3 l\u1ea1i thu\u1ed9c \u0111\u1ee7 m\u1ecdi th\u1ec3 lo\u1ea1i. Trong s\u1ed1 n\u00e0y, \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u nh\u1ea5t l\u00e0 b\u1ed9 lu\u1eadn v\u0103n v\u1ec1 N\u0103m kho t\u00e0ng, g\u1ed3m c\u00f3 Kho t\u00e0ng c\u00e1c ch\u00e2n ng\u00f4n c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu, Kho t\u00e0ng c\u00e1c ch\u1ec9 d\u1eabn c\u01b0\u01a1ng y\u1ebfu, Kho t\u00e0ng c\u00e1c M\u1eadt ph\u00e1p v\u00f4 gi\u00e1, Kho t\u00e0ng Ph\u1eadt ph\u00e1p v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 Kho t\u00e0ng tri th\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 Jamgon Kongtrul Lodr\u01b0 Thaye vi\u00ean t\u1ecbch v\u00e0o n\u0103m 1899 v\u00e0 lu\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edfng nh\u1edb \u0111\u1ebfn c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ec7 t\u1eed ki\u1ec7t xu\u1ea5t kh\u00e1c c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n nh\u01b0 Jamyang Khyentse Wangpo, Dechen Chogyur Lingpa, Drukchen Mipham Chokyi Gyaltsho, Pawo Tsuglak Nyingche \u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1c V\u1ecb \u0110\u1ea1i S\u01b0 T\u00e1i Sinh T\u00e2y T\u1ea1ng<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nguy\u1ec5n Minh Ti\u1ebfn bi\u00ean so\u1ea1n \u2013 NXB T\u00f4n Gi\u00e1o<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi l\u0103m: KHAKHYAP DORJE (1871 \u2013 1922)<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 Khakhyap Dorje sinh n\u0103m 1871 t\u1ea1i l\u00e0ng Sheikor \u1edf t\u1ec9nh Tsang thu\u1ed9c mi\u1ec1n trung T\u00e2y T\u1ea1ng. \u0110\u1ee9a b\u00e9 sinh ra v\u1edbi ch\u00f2m l\u00f4ng tr\u1eafng m\u1ecdc xo\u1eafn \u1edf kho\u1ea3ng gi\u1eefa hai l\u00f4ng m\u00e0y. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t trong 32 t\u01b0\u1edbng t\u1ed1t c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ecb Ph\u1eadt, nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt Th\u00edch-ca \u0111\u00e3 t\u1eebng c\u00f3 \u0111\u1ee7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngay khi sinh ra, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 nghe \u0111\u1ee9a b\u00e9 t\u1ee5ng \u0111\u1ecdc th\u1ea7n ch\u00fa \u0111\u1ea1i bi c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Qu\u00e1n Th\u1ebf \u00c2m. Chi ti\u1ebft k\u1ef3 l\u1ea1 n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c lan truy\u1ec1n ra kh\u1eafp n\u01a1i v\u00e0 \u0111\u1ee9a b\u00e9 nhanh ch\u00f3ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn bi\u1ebft b\u1edfi c\u00e1c v\u1ecb Kyabgon Drukchen, Migyur Wanggi Gyalpo, Jamgon Kongtrul, Jamyang Khyentse Wangpo, Terchen Chokgyur Lingpa v\u00e0 Pawo Tsuklak Nyinchey. C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i r\u00f5 trong di th\u01b0 c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ec1u th\u1ed1ng nh\u1ea5t c\u00f4ng nh\u1eadn \u0111\u1ee9a b\u00e9 kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng n\u00e0y ch\u00ednh l\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh l\u1ea7n th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi l\u0103m c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa. M\u1eb7c d\u00f9 v\u1eady, m\u1ed9t bu\u1ed5i l\u1ec5 long tr\u1ecdng c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed h\u00e0nh d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 ch\u1ee7 tr\u00ec c\u1ee7a hai v\u1ecb Kyabgon Drukchen v\u00e0 Migyur Wanggi Gyalpo \u0111\u1ec3 ch\u00ednh th\u1ee9c c\u00f4ng nh\u1eadn h\u00f3a th\u00e2n m\u1edbi c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khakhyap Dorje nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c to\u00e0n di\u1ec7n v\u00e0 m\u1edf r\u1ed9ng v\u1edbi nhi\u1ec1u v\u1ecb h\u1ecdc gi\u1ea3 n\u1ed5i ti\u1ebfng, v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c trao truy\u1ec1n to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu t\u1eeb \u0111\u1ea1i s\u01b0 Jamgon Kongtrul Lodr\u01b0 Thaye. B\u1eadc th\u1ea7y v\u0129 \u0111\u1ea1i n\u00e0y c\u0169ng truy\u1ec1n d\u1ea1y cho ng\u00e0i nh\u1eefng ph\u1ea7n tinh y\u1ebfu c\u1ee7a h\u00e0ng tr\u0103m quy\u1ec3n lu\u1eadn gi\u1ea3i m\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 so\u1ea1n, bao g\u1ed3m to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p s\u00e2u xa c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng Ph\u1eadt gi\u00e1o kh\u00e1c nhau \u1edf T\u00e2y T\u1ea1ng, c\u00f9ng v\u1edbi nh\u1eefng ki\u1ebfn th\u1ee9c s\u00e2u xa v\u1ec1 c\u00e1c l\u00e3nh v\u1ef1c y h\u1ecdc, h\u1ed9i h\u1ecda, ng\u00f4n ng\u1eef\u2026 Ng\u00e0i c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecdc t\u1eadp v\u1edbi nhi\u1ec1u b\u1eadc th\u1ea7y kh\u00e1c n\u1eefa nh\u01b0 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc gi\u1ea3 Khenchen Tashi Ozer \u1edf ch\u00f9a Palpung, hay v\u1ecb Pawo Rinpoche \u0111\u1eddi th\u1ee9 ch\u00edn\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c m\u00f4n h\u1ecdc, ng\u00e0i lu\u00f4n ch\u1ee9ng t\u1ecf l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc tr\u00f2 chuy\u00ean c\u1ea7n v\u00e0 tinh t\u1ea5n, lu\u00f4n n\u1ed7 l\u1ef1c nghi\u00ean c\u1ee9u h\u1ecdc h\u1ecfi kh\u00f4ng m\u1ec7t m\u1ecfi. Ng\u00e0i c\u0169ng b\u00e0y t\u1ecf \u0111\u1ee9c tin s\u00e2u xa t\u1eeb r\u1ea5t s\u1edbm. N\u0103m l\u00ean 8 tu\u1ed5i, ng\u00e0i l\u1eadp m\u1ed9t b\u00e0n th\u1edd v\u1ecb \u0110\u1ea1i h\u1ed9 ph\u00e1p Mahakala v\u00e0 t\u1ef1 m\u00ecnh l\u00e0m m\u1ed9t b\u00e0i t\u1ee5ng \u0111\u1ec3 c\u1ea7u nguy\u1ec7n v\u1edbi v\u1ecb n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m l\u00ean 10 tu\u1ed5i (1881), ng\u00e0i \u0111\u1ebfn th\u0103m \u0111\u1ee9c \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi ba l\u00e0 Tubten Gyatso t\u1ea1i tri\u1ec1u \u0111\u00ecnh \u1edf Lhasa khi v\u1ecb n\u00e0y m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c 5 tu\u1ed5i. Sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i tr\u1edf l\u1ea1i Tsurphu v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u theo h\u1ecdc v\u1edbi v\u1ecb \u0111\u1ea1i h\u1ecdc gi\u1ea3 Khenchen Tashi Ozer \u1edf ch\u00f9a Palpung. Ng\u00e0i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf v\u1ecb n\u00e0y to\u00e0n b\u1ed9 c\u00e1c ki\u1ebfn th\u1ee9c c\u0103n b\u1ea3n v\u00e0 chuy\u00ean s\u00e2u v\u1ec1 c\u1ea3 Kinh, Lu\u1eadt v\u00e0 Lu\u1eadn. Sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb Pawo Rinpoche \u0111\u1eddi th\u1ee9 ch\u00edn d\u1ea1y cho s\u00e1u b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p b\u00ed truy\u1ec1n (Terma) c\u1ee7a Rigdzin Jatson Nyingpo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o n\u0103m 1886, ng\u00e0i \u0111\u1ebfn h\u1ecdc v\u1edbi \u0111\u1ea1i s\u01b0 Jamgon Kongtrul Lodr\u01b0 Thaye \u1edf ch\u00f9a Palpung. V\u1ecb \u0111\u1ea1i s\u01b0 h\u1ecdc gi\u1ea3 n\u00e0y l\u00e0 h\u1ecdc tr\u00f2 ki\u1ec7t xu\u1ea5t c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi b\u1ed1n, r\u1ea5t vui m\u1eebng khi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p h\u00f3a th\u00e2n b\u1eadc th\u1ea7y c\u1ee7a m\u00ecnh. \u00d4ng \u0111\u00e3 l\u00e0m l\u1ec5 truy\u1ec1n ph\u00e1p v\u00e0 ch\u1ec9 d\u1ea1y cho Karmapa Khakhyap Dorje b\u1ed9 lu\u1eadn v\u0103n v\u1ec1 N\u0103m kho t\u00e0ng do ch\u00ednh \u00f4ng tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c. B\u1ed9 lu\u1eadn v\u0103n \u0111\u1ed3 s\u1ed9 n\u00e0y c\u00f3 \u0111\u1ebfn h\u00e0ng tr\u0103m quy\u1ec3n, tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u1ec1 c\u1ea3 c\u00e1c ph\u1ea7n gi\u00e1o l\u00fd v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh c\u1ee7a c\u00e1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng kh\u00e1c nhau \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e9t t\u1eeb g\u00f3c \u0111\u1ed9 c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 c\u1ea3i c\u00e1ch trong phong tr\u00e0o ch\u1ea5n h\u01b0ng, x\u00f3a b\u1ecf \u0111i m\u1ecdi s\u1ef1 ng\u0103n c\u00e1ch do thi\u00ean ki\u1ebfn h\u1eb9p h\u00f2i. Nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u h\u1ecdc h\u1ecfi mang t\u00ednh to\u00e0n di\u1ec7n n\u00e0y t\u1ea1o ra m\u1ed9t \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng r\u1ea5t l\u1edbn trong s\u1ef1 nghi\u1ec7p ho\u1eb1ng ph\u00e1p c\u1ee7a ng\u00e0i v\u1ec1 sau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau th\u1eddi gian h\u1ecdc t\u1eadp t\u1ea1i ch\u00f9a Palpung, \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi l\u0103m l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng du h\u00f3a \u0111\u1ebfn ch\u00f9a Dzongsar, m\u1ed9t ch\u00f9a l\u1edbn c\u1ee7a ph\u00e1i kya (T\u00e1t-ca). T\u1ea1i \u0111\u00e2y, ng\u00e0i h\u1ecdc t\u1eadp v\u1edbi v\u1ecb \u0111\u1ea1i s\u01b0 Jamyang Khyentse Rinpoche. Sau \u0111\u00f3, khi vi\u1ebfng th\u0103m ng\u00f4i ch\u00f9a c\u1ee7a ph\u00e1i Drukpa Karma Kagyu \u1edf Sang Ngag Choling, ng\u00e0i ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u00e0 c\u00f4ng nh\u1eadn h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a v\u1ecb Drukchen v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 truy\u1ec1n Ng\u0169 gi\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 1888, Karmapa Khakhyap Dorje tr\u1edf l\u1ea1i ch\u00f9a Palpung \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c theo h\u1ecdc v\u1edbi Jamgon Kongtrul Lodr\u01b0 Thaye. T\u1eeb \u0111\u00e2y, c\u00e1c ng\u00e0nh h\u1ecdc c\u1ee7a ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf r\u1ed9ng v\u00e0 chuy\u00ean s\u00e2u, bao g\u1ed3m c\u00e1c m\u00f4n nh\u01b0 Ph\u1ea1n v\u0103n (Sanskrit), gi\u00e1o l\u00fd B\u00e1t-nh\u00e3, Lu\u1eadt t\u1ea1ng, Trung qu\u00e1n lu\u1eadn, Th\u1eafng ph\u00e1p lu\u1eadn, Di-l\u1eb7c ng\u0169 lu\u1eadn \u2026 Ng\u00e0i c\u0169ng nghi\u00ean c\u1ee9u th\u00eam v\u1ec1 c\u00e1c ng\u00e0nh thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc, y h\u1ecdc, ngh\u1ec7 thu\u1eadt\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i l\u1ea1i \u0111\u1ebfn Dzongsar \u0111\u1ec3 nh\u1eadn l\u1ec5 truy\u1ec1n ph\u00e1p v\u1ec1 c\u00e1c gi\u00e1o ph\u00e1p truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a ph\u00e1i kya (T\u00e1t-ca) do \u0111\u1ea1i s\u01b0 Khyentse Rinpoche ch\u1ee7 tr\u00ec. Khi tr\u1edf l\u1ea1i Palpung, ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c Kongtrul Lodr\u01b0 Thaye truy\u1ec1n d\u1ea1y c\u00e1c gi\u00e1o ph\u00e1p truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a ph\u00e1i Shanpa Karma Kagyu. Ng\u00e0i \u0111\u00e3 n\u1ed7 l\u1ef1c h\u1ecdc t\u1eadp v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u su\u1ed1t c\u1ea3 ng\u00e0y \u0111\u00eam kh\u00f4ng l\u00fac n\u00e0o ng\u01a1i ngh\u1ec9.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 1890, \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi l\u0103m x\u00e1c nh\u1eadn h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a v\u1ecb Situ Rinpoche th\u1ee9 b\u1ea3y l\u00e0 Pema Wangchok Gyalpo. V\u1ecb n\u00e0y tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t trong c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed th\u00e2n c\u1eadn nh\u1ea5t c\u1ee7a ng\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i \u0111\u00e3 ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng Ph\u1eadt s\u1ef1 c\u0169ng nh\u01b0 truy\u1ec1n d\u1ea1y gi\u00e1o ph\u00e1p \u1edf kh\u1eafp m\u1ecdi n\u01a1i tr\u00ean \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc T\u00e2y T\u1ea1ng. Ng\u00e0i c\u0169ng thu th\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u b\u1ea3n v\u0103n qu\u00fd hi\u1ebfm t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ec3 l\u1ea1i v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c vi\u1ec7c kh\u1eafc b\u1ea3n in l\u1ea1i \u0111\u1ec3 l\u01b0u truy\u1ec1n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khakyab Dorje l\u00e0 v\u1ecb Karmapa \u0111\u1ea7u ti\u00ean v\u00e0 duy nh\u1ea5t trong d\u00f2ng Karma Kagyu ch\u1ea5p nh\u1eadn vi\u1ec7c l\u1eadp gia \u0111\u00ecnh. Ng\u00e0i l\u1ea5y v\u1ee3 v\u00e0 c\u00f3 3 ng\u01b0\u1eddi con trai. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn l\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a Jamgon Kongtrul Lodr\u01b0 Thaye. Cu\u1ed9c \u0111\u1eddi ng\u00e0i l\u00e0 t\u1ea5m g\u01b0\u01a1ng s\u00e1ng ng\u1eddi c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ecb B\u1ed3 T\u00e1t v\u1edbi s\u1ef1 khao kh\u00e1t kh\u00f4ng ng\u1eebng h\u1ecdc h\u1ecfi \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ee1 v\u00e0 mang l\u1ea1i l\u1ee3i \u00edch cho h\u1ebft th\u1ea3y m\u1ecdi ch\u00fang sinh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong s\u1ed1 r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a ng\u00e0i, nh\u1eefng v\u1ecb th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean g\u1ea7n g\u0169i v\u1edbi ng\u00e0i l\u00e0 Tai Situ Pema Wangchok Gyalpo, Jamgon Kongtrul Palden Khyentse \u01afser v\u00e0 Beru Khyentse Lodro Mize Jampe Gocha.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kho\u1ea3ng v\u00e0i n\u0103m tr\u01b0\u1edbc khi vi\u00ean t\u1ecbch, ng\u00e0i trao l\u1ea1i cho c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng b\u1ea3n v\u0103n qu\u00fd gi\u00e1 m\u00e0 ng\u00e0i \u0111\u00e3 thu gom \u0111\u01b0\u1ee3c trong su\u1ed1t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi, bao g\u1ed3m c\u00e1c tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c c\u1ee7a \u0111\u1ea1i s\u01b0 Jamgon Kongtrul Lodr\u01b0 Thaye v\u00e0 c\u1ee7a ch\u00ednh ng\u00e0i, c\u00f9ng v\u1edbi nhi\u1ec1u ph\u1ea7n gi\u00e1o ph\u00e1p b\u00ed truy\u1ec1n do ng\u00e0i ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1i x\u1ee9 Tsari. Sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i \u0111\u1ebfn \u1ea9n c\u01b0 trong m\u1ed9t hang \u0111\u1ed9ng tr\u00ean s\u01b0\u1eddn n\u00fai g\u1ea7n tu vi\u1ec7n Tsurphu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc l\u00fac vi\u00ean t\u1ecbch, \u0111\u1ee9c Karmapa g\u1ecdi v\u1ecb th\u1ecb gi\u1ea3 l\u00e0 Golok Gelong Jampal Tsultrim \u0111\u1ebfn v\u00e0 trao cho m\u1ed9t t\u00fai v\u1ea3i nh\u1ecf m\u00e0u \u0111\u1ecf, \u0111\u01b0\u1ee3c may k\u00edn l\u1ea1i c\u0169ng b\u1eb1ng ch\u1ec9 \u0111\u1ecf. Ng\u00e0i d\u1eb7n d\u00f2: \u201cTa ban cho con linh ph\u00f9 h\u1ed9 th\u00e2n n\u00e0y, ph\u1ea3i gi\u1eef g\u00ecn h\u1ebft s\u1ee9c c\u1ea9n th\u1eadn. Trong t\u01b0\u01a1ng lai, khi n\u00e0o con nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t tin vui \u0111\u1ebfn t\u1eeb tu vi\u1ec7n Palpung th\u00ec h\u00e3y m\u1edf t\u00fai v\u1ea3i n\u00e0y ra.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi l\u0103m vi\u00ean t\u1ecbch v\u00e0o n\u0103m Th\u1ee7y Tu\u1ea5t (1922). Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn n\u1ed1i ti\u1ebfp truy\u1ec1n th\u1ed1ng Karma Kagyu trong l\u00fac ch\u1edd \u0111\u1ee3i h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a ng\u00e0i l\u00e0 Pema Wangchok Gyalpo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pema Wangchog Gyalpo sinh n\u0103m 1886 t\u1ea1i Lithang, mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng. \u00d4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi l\u0103m c\u00f4ng nh\u1eadn l\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh l\u1ea7n th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t c\u1ee7a v\u1ecb Situ Rinpoche.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d4ng \u0111\u00e3 theo h\u1ecdc v\u1edbi r\u1ea5t nhi\u1ec1u b\u1eadc th\u1ea7y n\u1ed5i ti\u1ebfng \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u1ea3 c\u00e1c v\u1ecb Jamgon Kongtrul Lodr\u01b0 Thaye v\u00e0 Khenchen Shenga Rinpoche. \u00d4ng tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t h\u1ecdc gi\u1ea3 uy\u00ean b\u00e1c v\u00e0 tinh th\u00f4ng kinh \u0111i\u1ec3n c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng M\u1eadt t\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d4ng \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 truy\u1ec1n th\u1eeba gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu t\u1eeb \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi l\u0103m, v\u00e0 xem ng\u00e0i nh\u01b0 v\u1ecb th\u1ea7y d\u1ea1y ch\u00ednh c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Situ Pema Wangchok vi\u00ean t\u1ecbch v\u00e0o n\u0103m 1953. C\u00f4ng vi\u1ec7c quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t m\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c trong \u0111\u1eddi l\u00e0 ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u00e0 c\u00f4ng nh\u1eadn h\u00f3a th\u00e2n l\u1ea7n th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi s\u00e1u c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa, v\u00e0 sau \u0111\u00f3 truy\u1ec1n d\u1ea1y to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu cho v\u1ecb Karmapa n\u00e0y. V\u00ec th\u1ebf, \u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t trong hai v\u1ecb th\u1ea7y d\u1ea1y quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi s\u00e1u. V\u1ecb th\u1ea7y th\u1ee9 hai l\u00e0 Palden Khyentse \u01afser, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 truy\u1ec1n d\u1ea1y cho \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi s\u00e1u gi\u00e1o ph\u00e1p \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n (Mahamudra)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Palden Khyentse \u01afser sinh n\u0103m 1904 t\u1ea1i Tsurphu, l\u00e0 con trai c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi l\u0103m. N\u0103m 12 tu\u1ed5i, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn l\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh l\u1ea7n th\u1ee9 hai c\u1ee7a Jamgon Kongtrul Lodr\u01b0 Thaye.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d4ng \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u n\u0103m h\u1ecdc t\u1eadp \u1edf Tsadra Rinchen Trak, tr\u00fa x\u1ee9 c\u1ee7a v\u1ecb Jamgon Kongtrul th\u1ee9 nh\u1ea5t. \u00d4ng h\u1ecdc h\u1ecfi v\u1edbi nhi\u1ec1u b\u1eadc th\u1ea7y uy\u00ean b\u00e1c v\u00e0 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t n\u1ec1n t\u1ea3ng gi\u00e1o d\u1ee5c to\u00e0n di\u1ec7n c\u0169ng nh\u01b0 s\u1ef1 truy\u1ec1n th\u1eeba gi\u00e1o ph\u00e1p t\u1eeb \u0111\u1ee9c Karmapa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau khi ho\u00e0n t\u1ea5t vi\u1ec7c h\u1ecdc, \u00f4ng m\u1edf r\u1ed9ng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng gi\u00e1o h\u00f3a ra kh\u1eafp n\u01a1i, mang l\u1ea1i l\u1ee3i \u00edch cho r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u1edf c\u1ea3 T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0 Trung Hoa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Palden Khyentse \u01afser l\u00e0 m\u1ed9t trong c\u00e1c b\u1eadc th\u1ea7y n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1ec1 gi\u00e1o ph\u00e1p \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n (Mahamudra), v\u00e0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef c\u01b0\u01a1ng v\u1ecb truy\u1ec1n th\u1ee5 gi\u00e1o ph\u00e1p n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d4ng vi\u00ean t\u1ecbch v\u00e0o n\u0103m 1953. Trong cu\u1ed9c \u0111\u1eddi ho\u1eb1ng ph\u00e1p c\u1ee7a m\u00ecnh, ch\u00ednh \u00f4ng \u0111\u00e3 truy\u1ec1n th\u1ee5 gi\u00e1o ph\u00e1p \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n (Mahamudra) cho \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi s\u00e1u l\u00e0 Rangjung Rikpe Dorje.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1c V\u1ecb \u0110\u1ea1i S\u01b0 T\u00e1i Sinh T\u00e2y T\u1ea1ng<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nguy\u1ec5n Minh Ti\u1ebfn bi\u00ean so\u1ea1n \u2013 NXB T\u00f4n Gi\u00e1o<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi s\u00e1u: RANGJUNG RIKPE DORJE (1923 \u2013 1981)<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 Rangjung Khyapdak Rigpe Dorje, th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft v\u1edbi t\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 Gyalwang Karmapa, sinh ng\u00e0y r\u1eb1m th\u00e1ng 6 n\u0103m M\u1ed9c T\u00fd (1923) \u1edf Denkhok, v\u00f9ng Derge, thu\u1ed9c t\u1ec9nh Kham, mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng, trong m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh thu\u1ed9c d\u00f2ng qu\u00fd t\u1ed9c Athubsang. M\u1eb9 ng\u00e0i l\u00e0 b\u00e0 Kalzang Chodron \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u b\u1eadc th\u1ea7y kh\u00e1c nhau \u1edf Derge \u2013 trong \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u1ea3 \u0111\u1ea1i s\u01b0 Chokyi Dorje tr\u1ee5 tr\u00ec ch\u00f9a Dzok Chen thu\u1ed9c ph\u00e1i Nyingma (Ninh-m\u00e3) \u2013 d\u1ef1 b\u00e1o l\u00e0 b\u00e0 s\u1ebd mang thai m\u1ed9t v\u1ecb \u0110\u1ea1i B\u1ed3 T\u00e1t. V\u00ec th\u1ebf, b\u00e0 li\u1ec1n \u0111\u1ebfn \u1edf trong m\u1ed9t hang \u0111\u1ed9ng linh thi\u00eang, n\u01a1i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ee9c Guru Rinpoche \u0111\u00e3 t\u1eebng c\u01b0 ng\u1ee5. B\u00e0 \u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 ch\u1edd \u0111\u1ee3i cho \u0111\u1ebfn khi sinh n\u1edf.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f9ng \u0111i v\u1edbi b\u00e0 c\u00f3 m\u1ed9t v\u1ecb Khenpo \u0111\u1ec3 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn th\u1ef1c hi\u1ec7n nghi l\u1ec5 t\u1ea9y t\u1ecbnh. Khi s\u1eafp \u0111\u1ebfn ng\u00e0y sinh, b\u00e0o thai b\u1ed7ng nhi\u00ean bi\u1ebfn m\u1ea5t ho\u00e0n to\u00e0n kh\u1ecfi b\u1ee5ng m\u1eb9 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9 tr\u1edf l\u1ea1i tr\u1ea1ng th\u00e1i b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng mang thai. Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng k\u1ef3 l\u1ea1 n\u00e0y ch\u1ea5m d\u1ee9t \u0111\u00fang m\u1ed9t ng\u00e0y sau \u0111\u00f3, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9 c\u1ea3m th\u1ea5y h\u1ebft s\u1ee9c khoan kho\u00e1i, d\u1ec5 ch\u1ecbu tr\u01b0\u1edbc khi sinh n\u1edf.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vi\u1ec7c sinh n\u1edf di\u1ec5n ra r\u1ea5t d\u1ec5 d\u00e0ng. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 m\u1eb7t \u1edf \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u nghe th\u1ea5y \u0111\u1ee9a b\u00e9 v\u1eeba sinh ra n\u00f3i v\u1edbi m\u1eb9 r\u1eb1ng n\u00f3 s\u1ebd kh\u00f4ng \u1edf l\u00e2u v\u1edbi b\u00e0. K\u1ef3 l\u1ea1 h\u01a1n n\u1eefa, ly n\u01b0\u1edbc m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta mang \u0111\u1ebfn cho b\u00e0 khi \u1ea5y b\u1ed7ng h\u00f3a th\u00e0nh m\u1ed9t ly s\u1eefa. Nh\u1eefng di\u1ec5n ti\u1ebfn k\u1ef3 l\u1ea1 tr\u00ean khi\u1ebfn cho ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9 c\u00e0ng tin ch\u1eafc r\u1eb1ng m\u00ecnh \u0111\u00e3 h\u1ea1 sinh m\u1ed9t \u0111\u1ee9a con r\u1ea5t phi th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, v\u1ecb Tai Situ Pema Wangchok Gyalpo trong khi thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ed9t linh \u1ea3nh v\u1ec1 s\u1ef1 t\u00e1i sinh c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi l\u0103m. \u0110\u1ec3 x\u00e1c nh\u1eadn l\u1ea1i nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 th\u1ea5y, \u00f4ng li\u1ec1n cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn tu vi\u1ec7n Tsurphu \u0111\u1ec3 h\u1ecfi xem ai l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111ang gi\u1eef di th\u01b0 c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa. Khi \u1ea5y, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi nh\u1edb l\u1ea1i l\u00e0 \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi l\u0103m \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i di th\u01b0 nh\u01b0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1ecb Karmapa tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0m. C\u00e1c v\u1ecb tr\u01b0\u1edfng l\u00e3o trong tu vi\u1ec7n Tsurphu \u0111\u00e3 cho t\u00ecm ki\u1ebfm trong t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c di v\u1eadt \u0111\u1ec3 l\u1ea1i c\u1ee7a ng\u00e0i, hy v\u1ecdng s\u1ebd t\u00ecm ra m\u1ed9t manh m\u1ed1i n\u00e0o \u0111\u00f3, nh\u01b0ng t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u th\u1ea5t v\u1ecdng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong khi t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1ec1u l\u00fang t\u00fang kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m sao x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 t\u00e1i sinh c\u1ee7a ng\u00e0i, h\u1ecd li\u1ec1n c\u1eed nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u tu vi\u1ec7n Tsurphu v\u00e0 tu vi\u1ec7n Palpung \u0111\u1ebfn th\u1ec9nh c\u1ea7u s\u1ef1 gi\u00fap \u0111\u1ee1 c\u1ee7a \u0111\u1ee9c \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi ba l\u00e0 Tubten Gyatso trong vi\u1ec7c t\u00ecm ki\u1ebfm h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau khi nh\u1eadp \u0111\u1ecbnh qu\u00e1n s\u00e1t, \u0111\u1ee9c \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma li\u1ec1n vi\u1ebft m\u1ed9t th\u01b0 ph\u00fac \u0111\u00e1p g\u1eedi \u0111\u1ebfn tu vi\u1ec7n Palpung. L\u00e1 th\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3ng d\u1ea5u v\u00e0 ni\u00eam k\u00edn, trong \u0111\u00f3 ng\u00e0i m\u00f4 t\u1ea3 nh\u1eefng chi ti\u1ebft c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ec7 t\u1eed t\u00ecm ra h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa. Nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u01b0 ph\u00fac \u0111\u00e1p c\u1ee7a \u0111\u1ee9c \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma, c\u00e1c v\u1ecb \u1edf tu vi\u1ec7n Palpung h\u1ebft s\u1ee9c vui m\u1eebng, li\u1ec1n l\u1eadp t\u1ee9c th\u00f4ng b\u00e1o tin vui n\u00e0y \u0111\u1ebfn tu vi\u1ec7n Tsurphu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi tin m\u1eebng v\u1ec1 s\u1ef1 gi\u00fap \u0111\u1ee1 c\u1ee7a \u0111\u1ee9c \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a t\u1eeb Palpung \u0111\u1ebfn Tsurphu, v\u1ecb th\u1ecb gi\u1ea3 c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa l\u00e0 Golok Gelong Jampal Tsultrim b\u1ed7ng nh\u1edb l\u1ea1i l\u1eddi d\u1eb7n d\u00f2 c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa tr\u01b0\u1edbc l\u00fac vi\u00ean t\u1ecbch. \u00d4ng li\u1ec1n l\u1eadp t\u1ee9c m\u1edf t\u00fai v\u1ea3i m\u00e0u \u0111\u1ecf kh\u00e2u k\u00edn do \u0111\u1ee9c Karmapa ban cho ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc ra. B\u00ean trong qu\u1ea3 nhi\u00ean l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ee9c di th\u01b0 do ch\u00ednh tay \u0111\u1ee9c Karmapa vi\u1ebft, m\u00f4 t\u1ea3 chi ti\u1ebft v\u1ec1 s\u1ef1 t\u00e1i sinh c\u1ee7a ng\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jampal Tsultrim li\u1ec1n d\u00e2ng b\u1ee9c di th\u01b0 l\u00ean cho c\u00e1c v\u1ecb tr\u01b0\u1edfng l\u00e3o c\u1ee7a tu vi\u1ec7n Tsurphu, v\u00e0 h\u1ecd l\u1eadp t\u1ee9c y\u00eau c\u1ea7u c\u00e1c v\u1ecb Tai Situpa, Beru Khyentse, v\u00e0 Jamgon Kontrul ti\u1ebfn h\u00e0nh vi\u1ec7c x\u00e1c nh\u1eadn. K\u1ef3 di\u1ec7u thay, c\u00e1c chi ti\u1ebft trong b\u1ee9c di th\u01b0 ho\u00e0n to\u00e0n tr\u00f9ng kh\u1edbp v\u1edbi s\u1ef1 m\u00f4 t\u1ea3 trong b\u1ee9c th\u01b0 c\u1ee7a \u0111\u1ee9c \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma, v\u00e0 c\u0169ng ho\u00e0n to\u00e0n ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi nh\u1eefng linh \u1ea3nh m\u00e0 Pema Wangchok Gyalpo \u0111\u00e3 nh\u00ecn th\u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o nh\u1eefng chi ti\u1ebft n\u00e0y, m\u1ed9t ph\u00e1i \u0111o\u00e0n t\u00ecm ki\u1ebfm l\u1eadp t\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp v\u00e0 l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng t\u00ecm \u0111\u1ebfn n\u01a1i \u0111\u1ee9c Karmapa t\u00e1i sinh. Ngay khi \u0111\u1ebfn n\u01a1i, v\u1ecb Tai Situpa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t l\u00e0 Pema Wangchok Gyalpo \u0111\u00e3 nhanh ch\u00f3ng nh\u1eadn bi\u1ebft \u0111\u1ee9a tr\u1ebb ch\u00ednh l\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa. \u00d4ng li\u1ec1n th\u1ec9nh c\u1ea7u s\u1ef1 x\u00e1c nh\u1eadn c\u1ee7a \u0111\u1ee9c \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ecb Karmapa t\u00e1i sinh tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ecd gi\u1edbi sa-di v\u1edbi Tai Situpa v\u00e0 Jamgon Kongtrul Rinpoche, hai v\u1ecb \u0111\u1ec7 t\u1eed xu\u1ea5t s\u1eafc c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi l\u0103m. Sau \u0111\u00f3, \u0111\u1ee9c \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi ba l\u00e0 Tubten Gyatso c\u0169ng ch\u00ednh th\u1ee9c c\u00f4ng nh\u1eadn s\u1ef1 t\u00e1i sinh n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Karmapa Rangjung Rigpe Dorje v\u1eabn \u1edf l\u1ea1i Derge cho \u0111\u1ebfn n\u0103m 8 tu\u1ed5i. Khi \u1ea5y, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 mang t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng l\u1ec5 ph\u1ee5c v\u00e0 c\u1ea3 chi\u1ebfc v\u01b0\u01a1ng mi\u1ec7n kim c\u01b0\u01a1ng m\u00e0u \u0111en c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi l\u0103m t\u1eeb Tsurphu \u0111\u1ebfn cho ng\u00e0i. N\u0103m \u1ea5y, ng\u00e0i ch\u1ea5p nh\u1eadn l\u1eddi m\u1eddi c\u1ee7a Situ Rinpoche v\u00e0 l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng th\u0103m tu vi\u1ec7n Palpung. Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, ng\u00e0i d\u1eebng l\u1ea1i gh\u00e9 th\u0103m v\u00e0 l\u00e0m l\u1ec5 ban ph\u00fac cho m\u1ed9t nh\u00e0 in c\u1ee7a tu vi\u1ec7n \u1edf Derge. T\u1ea1i \u0111\u00e2y, ng\u00e0i \u0111\u01b0a ra l\u1eddi d\u1ef1 b\u00e1o v\u1ec1 m\u1ed9t \u1ea5n b\u1ea3n kinh \u0111i\u1ec3n s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0i th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1ea1i \u1ea4n \u0110\u1ed9 sau n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t bu\u1ed5i l\u1ec5 \u0111\u0103ng quang \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb Tai Situpa t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ec3 ch\u00ednh th\u1ee9c c\u00f4ng nh\u1eadn c\u01b0\u01a1ng v\u1ecb c\u1ee7a ng\u00e0i l\u00e0 Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi s\u00e1u. Sau \u0111\u00f3, v\u1ecb Tai Situpa c\u00f9ng \u0111i v\u1edbi ng\u00e0i \u0111\u1ebfn Tsurphu, tr\u1ee5 s\u1edf c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb Karmapa \u1edf mi\u1ec1n trung T\u00e2y T\u1ea1ng. T\u1ea1i \u0111\u00e2y, \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e0o m\u1eebng b\u1edfi c\u00e1c v\u1ecb Goshir Gyaltsab Rinpoche, Jamgon Kongtrul Rinpoche v\u00e0 Nenang Pawo Rinpoche.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kh\u00f4ng bao l\u00e2u sau khi \u0111\u1ebfn Tsurphu, \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi s\u00e1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9c \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi ba \u0111\u00f3n ti\u1ebfp v\u00e0 ch\u1ee7 tr\u00ec bu\u1ed5i l\u1ec5 xu\u1ed1ng t\u00f3c cho ng\u00e0i. Trong khi th\u1ef1c hi\u1ec7n nghi l\u1ec5 n\u00e0y, \u0111\u1ee9c \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma x\u00e1c nh\u1eadn l\u00e0 \u0111\u00e3 nh\u00ecn th\u1ea5y v\u01b0\u01a1ng mi\u1ec7n kim c\u01b0\u01a1ng m\u00e0u \u0111en t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho tr\u00ed tu\u1ec7, l\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng v\u1eabn th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean \u0111\u1ea7u c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1ecb Karmapa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau bu\u1ed5i l\u1ec5 n\u00e0y, \u0111\u1ee9c Karmapa ch\u00ednh th\u1ee9c nh\u1eadn c\u01b0\u01a1ng v\u1ecb c\u1ee7a ng\u00e0i t\u1ea1i Tsurphu. L\u1ec5 \u0111\u0103ng quang l\u1ea7n th\u1ee9 hai \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee7 tr\u00ec b\u1edfi v\u1ecb Tai Situpa v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i Drukpa Karma Kagyu. Ng\u00e0i ti\u1ebfp nh\u1eadn s\u1ef1 truy\u1ec1n th\u1eeba to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu t\u1eeb c\u00e1c v\u1ecb Tai Situpa Pema Wangchok Gyalpo v\u00e0 Jamgon Kongtrul Palden Khyentse \u01afser. Sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00e1c kinh v\u0103n M\u1eadt t\u00f4ng v\u1edbi \u0111\u1ea1i s\u01b0 Gangkar Rinpoche v\u00e0 Khyentse Rinpoche. Ng\u00e0i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 truy\u1ec1n th\u1eeba gi\u00e1o ph\u00e1p \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n (Mahamudra) t\u1eeb v\u1ecb \u0111\u1ea1i s\u01b0 Jamgon Kongtrul Palden Khyentse \u01afser, v\u00e0 c\u0169ng nghi\u00ean c\u1ee9u, h\u1ecdc t\u1eadp v\u1edbi r\u1ea5t nhi\u1ec1u b\u1eadc th\u1ea7y n\u1ed5i ti\u1ebfng \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi kh\u00e1c n\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9c Karmapa \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn th\u0103m tu vi\u1ec7n Lithang Pangphuk. T\u1ea1i \u0111\u00e2y, ng\u00e0i hi\u1ec3n th\u1ecb quy\u1ec1n n\u0103ng k\u1ef3 di\u1ec7u c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ecb Karmapa b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eefng d\u1ea5u ch\u00e2n c\u1ee7a ng\u00e0i tr\u00ean m\u1ed9t t\u1ea3ng \u0111\u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 18 tu\u1ed5i (1941), \u0111\u1ee9c Karmapa tr\u1edf l\u1ea1i Tsurphu v\u00e0 d\u00e0nh r\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u1eddi gian trong kho\u1ea3ng t\u1eeb n\u0103m 1941 \u0111\u1ebfn n\u0103m 1944 \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng \u1ea9n c\u01b0. M\u1eb7c d\u00f9 v\u1eady, tu vi\u1ec7n Tsurphu trong su\u1ed1t giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf r\u1ed9ng di\u1ec7n t\u00edch r\u1ea5t nhi\u1ec1u.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea7u n\u0103m 1944, \u0111\u1ee9c Karmapa b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u1ee7ng c\u1ed1 m\u1ed1i quan h\u1ec7 v\u1edbi c\u00e1c n\u01b0\u1edbc l\u00e1ng gi\u1ec1ng theo Ph\u1eadt gi\u00e1o trong v\u00f9ng Hy-m\u00e3-l\u1ea1p c\u0169ng nh\u01b0 v\u1edbi \u1ea4n \u0110\u1ed9. Trong m\u1ed9t chuy\u1ebfn h\u00e0nh h\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn mi\u1ec1n nam T\u00e2y T\u1ea1ng, \u0111\u1ee9c Karmapa c\u0169ng ch\u1ea5p nh\u1eadn l\u1eddi m\u1eddi c\u1ee7a \u0111\u1ee9c vua Bhutan l\u00e0 Jigme Dorje Wangchuk v\u00e0 \u0111\u1ebfn th\u0103m v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c Bhutan. T\u1ea1i \u0111\u00e2y, ng\u00e0i v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng \u0111i \u0111\u00e3 vi\u1ebfng th\u0103m Bumthang \u1edf mi\u1ec1n b\u1eafc Bhutan v\u00e0 nhi\u1ec1u v\u00f9ng kh\u00e1c. \u0110o\u00e0n \u0111\u00e3 t\u1ed5 ch\u1ee9c v\u00e0 tham gia r\u1ea5t nhi\u1ec1u ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng trong su\u1ed1t th\u1eddi gian n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 1945, ng\u00e0i th\u1ecd gi\u1edbi c\u1ee5 t\u00fac v\u1edbi v\u1ecb Tai Situpa \u0111\u1ec3 ch\u00ednh th\u1ee9c tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t v\u1ecb t\u1ef3-kheo. Ng\u00e0i c\u0169ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 truy\u1ec1n d\u1ea1y v\u1ec1 nh\u1eefng ph\u1ea7n chuy\u00ean s\u00e2u h\u01a1n c\u1ee7a gi\u00e1o ph\u00e1p d\u00f2ng Karma Kagyu qua c\u00e1c bu\u1ed5i l\u1ec5 truy\u1ec1n ph\u00e1p. Ng\u00e0i c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb \u0111\u1ea1i s\u01b0 Urgyen Rinpoche truy\u1ec1n d\u1ea1y cho to\u00e0n b\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Nyingma, \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n l\u1ea1i b\u1edfi v\u1ecb Terton Chojur Lingpa, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng d\u1ef1 b\u00e1o r\u1ea5t quan tr\u1ecdng v\u1ec1 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ee9c Karmapa s\u1eafp t\u1edbi cho \u0111\u1ebfn t\u1eadn th\u1ebf k\u1ef7 21.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 1947, \u0111\u1ee9c Karmapa v\u00e0 ph\u00e1i \u0111o\u00e0n c\u1ee7a ng\u00e0i l\u1ea1i h\u00e0nh h\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn Nepal v\u00e0 \u1ea4n \u0110\u1ed9. T\u1ea1i \u1ea4n \u0110\u1ed9, ng\u00e0i vi\u1ebfng th\u0103m bang Sikkim \u1edf v\u00f9ng \u0111\u00f4ng b\u1eafc \u1ea4n \u0110\u1ed9, tr\u00ean s\u01b0\u1eddn ph\u00eda nam c\u1ee7a d\u00e3y Hy-m\u00e3-l\u1ea1p s\u01a1n. Cho \u0111\u1ebfn th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, Sikkim v\u1eabn c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c \u0111\u1ed9c l\u1eadp. Ng\u00e0i c\u0169ng \u0111\u1ebfn l\u1ec5 b\u00e1i \u1edf nhi\u1ec1u th\u00e1nh t\u00edch n\u01a1i \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt Th\u00edch-ca \u0111\u00e3 t\u1eebng xu\u1ea5t hi\u1ec7n, nh\u01b0 v\u01b0\u1eddn Lam-t\u1ef3-ni (Lumbini) \u1edf Nepal, n\u01a1i \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u1ea3n sinh; th\u00e0nh Ba-la-n\u1ea1i (Benares), n\u01a1i \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean chuy\u1ec3n ph\u00e1p lu\u00e2n; v\u00e0 B\u1ed3-\u0111\u1ec1 \u0110\u1ea1o tr\u00e0ng (Bodhgaya), n\u01a1i \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt th\u00e0nh \u0111\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau khi \u0111i xuy\u00ean qua v\u00f9ng Kinnaur (thu\u1ed9c bang Himachal Pradesh, mi\u1ec1n b\u1eafc \u1ea4n \u0110\u1ed9) v\u00e0 Purang \u0111\u1ec3 vi\u1ebfng th\u0103m n\u00fai Kailas, \u0111\u1ee9c Karmapa tr\u1edf v\u1ec1 tu vi\u1ec7n Tsurphu \u1edf T\u00e2y T\u1ea1ng trong n\u0103m 1948.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o n\u0103m 1948, t\u1ea1i Tsurphu ng\u00e0i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng ch\u1ec9 d\u1ea1y cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u1ec1 gi\u00e1o ph\u00e1p truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu t\u1eeb hai v\u1ecb \u0111\u1ea1o s\u01b0: v\u1ecb Palpung Kongtrul \u0111\u1eddi th\u1ee9 hai v\u00e0 v\u1ecb Tai Situpa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t. Cho \u0111\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, vi\u1ec7c h\u1ecdc t\u1eadp gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a ng\u00e0i xem nh\u01b0 ho\u00e0n t\u1ea5t, kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 c\u1ee7a c\u00e1c d\u00f2ng Sakya (T\u00e1t-ca) v\u00e0 Nyingma (Ninh-m\u00e3). Trong th\u1ef1c t\u1ebf, v\u00e0o n\u0103m 1953 ch\u00ednh ng\u00e0i \u0111\u00e3 gi\u1ea3ng d\u1ea1y gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a Terton Chojur Lingpa (d\u00f2ng Nyingma) cho Mindroling Rinpoche, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u d\u00f2ng Nyingma v\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t trong b\u1ed1n v\u1ecb \u0110\u1ea1i L\u1ea1t-ma c\u1ee7a T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 1954, \u0111\u1ee9c Karmapa c\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u1ee9c \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma \u0111\u1eddi th\u1ee9 14 l\u00e0 Tenzin Gyatso v\u00e0 nhi\u1ec1u v\u1ecb L\u1ea1t-ma cao c\u1ea5p kh\u00e1c c\u00f9ng vi\u1ebfng th\u0103m Trung Hoa. Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eeb Trung Hoa tr\u1edf v\u1ec1 T\u00e2y T\u1ea1ng, ng\u00e0i d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf nhi\u1ec1u n\u01a1i \u0111\u1ec3 vi\u1ebfng th\u0103m c\u00e1c tu vi\u1ec7n \u1edf mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng. C\u0169ng trong chuy\u1ebfn \u0111i n\u00e0y, qua m\u1ed9t linh \u1ea3nh nh\u00ecn th\u1ea5y trong thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh, ng\u00e0i nh\u1eadn bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb Tai Situpa th\u1ea7y d\u1ea1y c\u1ee7a m\u00ecnh vi\u00ean t\u1ecbch trong n\u0103m 1952 \u0111\u00e3 t\u00e1i sinh. Ng\u00e0i li\u1ec1n g\u1eedi nh\u1eefng th\u00f4ng tin ch\u1ec9 d\u1eabn \u0111\u1ebfn tu vi\u1ec7n Palpung \u0111\u1ec3 y\u00eau c\u1ea7u t\u00ecm ki\u1ebfm. Theo \u0111\u00fang nh\u1eefng ch\u1ec9 d\u1eabn c\u1ee7a ng\u00e0i, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9a tr\u1ebb t\u00e1i sinh, ho\u00e0n to\u00e0n ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec ng\u00e0i nh\u00ecn th\u1ea5y trong thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh. Tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng tr\u1edf v\u1ec1 Tsurphu, ng\u00e0i \u0111\u00e3 d\u1eebng l\u1ea1i \u0111\u1ec3 t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 \u0111\u0103ng quang cho v\u1ecb Tai Situpa t\u00e1i sinh n\u00e0y t\u1ea1i tu vi\u1ec7n Palpung.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 1956, \u0111\u1ee9c Karmapa c\u00f9ng v\u1edbi m\u1ed9t ph\u00e1i \u0111o\u00e0n c\u00f9ng \u0111i \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn Sikkim v\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 ti\u1ebfp t\u1ee5c m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u00e0nh h\u01b0\u01a1ng. Ng\u00e0i c\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u1ee9c \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma v\u00e0 \u0111\u1ee9c Ban-thi\u1ec1n L\u1ea1t-ma \u0111\u1ebfn \u1ea4n \u0110\u1ed9 theo l\u1eddi m\u1eddi c\u1ee7a H\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0110\u1ea1i B\u1ed3-\u0111\u1ec1 (Mahabodhi Society) \u1edf \u1ea4n \u0110\u1ed9 \u0111\u1ec3 tham gia \u0110\u1ea1i l\u1ec5 k\u1ef7 ni\u1ec7m 2.500 n\u0103m ng\u00e0y \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt th\u00e0nh \u0111\u1ea1o (Buddha Jayanti). Trong chuy\u1ebfn \u0111i n\u00e0y, \u0111\u1ee9c Karmapa v\u00e0 ph\u00e1i \u0111o\u00e0n l\u1ea1i m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa gh\u00e9 th\u0103m c\u00e1c th\u00e1nh t\u00edch \u1edf \u1ea4n \u0110\u1ed9 \u0111\u1ec3 chi\u00eam ng\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 l\u1ec5 b\u00e1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u0169ng trong chuy\u1ebfn \u0111i n\u00e0y, \u0111\u1ee9c Karmapa c\u1ee7ng c\u1ed1 m\u1ed1i quan h\u1ec7 v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a ng\u00e0i l\u00e0 Tashi Namgyal, \u0111\u1ee9c vua x\u1ee9 Sikkim, v\u00e0 Ashi Wangmo, c\u00f4ng ch\u00faa x\u1ee9 Bhutan. \u0110\u1ee9c vua Sikkim m\u1eddi ng\u00e0i \u0111\u1ebfn th\u0103m Rumtek, m\u1ed9t tu vi\u1ec7n \u1edf Sikkim \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 ch\u00edn th\u00e0nh l\u1eadp v\u00e0o cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 16. Ng\u00e0i kh\u00f4ng nh\u1eadn l\u1eddi m\u1eddi, nh\u01b0ng h\u1ee9a r\u1eb1ng s\u1ebd \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 trong t\u01b0\u01a1ng lai v\u00e0o m\u1ed9t l\u00fac th\u00edch h\u1ee3p.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea7u n\u0103m 1957, d\u00e2n ch\u00fang \u0111\u1ed5 x\u00f4 k\u00e9o v\u1ec1 mi\u1ec1n trung T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u1ec3 t\u1ef5 n\u1ea1n. M\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ec7 t\u1eed l\u1edbn c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu c\u0169ng c\u00f3 m\u1eb7t trong s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi di c\u01b0 t\u1ef5 n\u1ea1n, nh\u01b0 c\u00e1c v\u1ecb Sangye Nyenpa Ripoche, Situ Rinpoche, Talep Rinpoche\u2026 Ngay trong giai \u0111o\u1ea1n r\u1ed1i r\u1eafm n\u00e0y, \u0111\u1ee9c Karmapa ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u00e0 c\u00f4ng nh\u1eadn h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb Gyaltsab Rinpoche, Palpung Jamgon Kongtrul v\u00e0 Drongsar Chentse. Tu vi\u1ec7n trung t\u00e2m Tsurphu tr\u1edf th\u00e0nh n\u01a1i l\u00e1nh n\u1ea1n c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb Tulku tr\u1ebb tu\u1ed5i c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu t\u1eeb mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng t\u00ecm v\u1ec1. B\u1ea5t ch\u1ea5p nh\u1eefng kh\u00f3 kh\u0103n do t\u00ecnh h\u00ecnh chi\u1ebfn s\u1ef1 g\u00e2y ra, \u0111\u1ee9c Karmapa xem c\u00e1c v\u1ecb n\u00e0y l\u00e0 tr\u1ee5 c\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu n\u00ean v\u1eabn d\u00e0nh r\u1ea5t nhi\u1ec1u s\u1ef1 quan t\u00e2m ch\u0103m s\u00f3c v\u00e0 \u0111\u00e0o t\u1ea1o cho c\u00e1c v\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi chi\u1ebfn tranh di\u1ec5n ra ng\u00e0y c\u00e0ng kh\u1ed1c li\u1ec7t h\u01a1n v\u00e0 g\u00e2y thi\u1ec7t h\u1ea1i n\u1eb7ng n\u1ec1 cho c\u00e1c tu vi\u1ec7n c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng tu t\u1eadp t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng, ng\u00e0i b\u1eaft \u0111\u1ea7u ngh\u0129 \u0111\u1ebfn nh\u1eefng gi\u1ea3i ph\u00e1p \u0111\u1ec3 b\u1ea3o to\u00e0n truy\u1ec1n th\u1ed1ng tu t\u1eadp c\u1ee7a t\u00f4ng ph\u00e1i. Ng\u00e0i \u0111\u01b0a c\u00e1c v\u1ecb Sangye Nyenpa Ripoche, Situ Rinpoche v\u00e0 Kalu Rinpoche sang Bhutan. Palpung Jamgon Kongtrul \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a sang \u1ea4n \u0110\u1ed9. V\u00e0 v\u00e0o \u0111\u1ea7u n\u0103m 1959, ng\u00e0i th\u00f4ng b\u00e1o v\u1edbi \u0111\u1ee9c \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma r\u1eb1ng ch\u00ednh ng\u00e0i c\u0169ng s\u1ebd r\u1eddi kh\u1ecfi T\u00e2y T\u1ea1ng nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch b\u1ea3o to\u00e0n Ph\u1eadt ph\u00e1p.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau \u0111\u00f3, \u0111\u1ee9c Karmapa r\u1eddi kh\u1ecfi Tsurphu c\u00f9ng v\u1edbi m\u1ed9t ph\u00e1i \u0111o\u00e0n th\u00e1p t\u00f9ng \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o, kho\u1ea3ng 150 ng\u01b0\u1eddi g\u1ed3m c\u1ea3 t\u0103ng s\u0129 v\u00e0 c\u01b0 s\u0129, trong \u0111\u00f3 bao g\u1ed3m t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng v\u1ecb Tulku c\u00f3 nhi\u1ec1u n\u0103ng l\u1ef1c nh\u1ea5t. \u0110o\u00e0n ng\u01b0\u1eddi ra \u0111i mang theo nh\u1eefng th\u00e1nh t\u01b0\u1ee3ng, x\u00e1-l\u1ee3i v\u00e0 nh\u1eefng th\u00e1nh v\u1eadt kh\u00e1c do c\u00e1c v\u1ecb Karmapa truy\u1ec1n l\u1ea1i v\u00e0 nhanh ch\u00f3ng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1eddng ra kh\u1ecfi T\u00e2y T\u1ea1ng. M\u1ecdi k\u1ebf ho\u1ea1ch chi ti\u1ebft c\u1ee7a chuy\u1ebfn \u0111i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi tr\u1ee3 l\u00fd ch\u00ednh c\u1ee7a ng\u00e0i l\u00e0 Dhamchoe Yondu d\u1ef1 t\u00ednh k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng. L\u1ecbch tr\u00ecnh chuy\u1ebfn \u0111i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh to\u00e1n \u0111\u1ec3 c\u1ea3 \u0111o\u00e0n s\u1ebd \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c Bhutan m\u00e0 kh\u00f4ng qu\u00e1 v\u1ea5t v\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00f9 v\u1eady, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t chuy\u1ebfn \u0111i \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nhi\u1ec1u \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e1ng kinh ng\u1ea1c trong l\u00f2ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng d\u1ec5 d\u00e0ng. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, c\u1ea3 \u0111o\u00e0n \u0111\u00e3 \u0111i b\u0103ng qua v\u00f9ng ph\u00eda nam c\u1ee7a Lodrak, n\u01a1i c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ea1o s\u01b0 Marpa v\u00e0 Milarepa \u0111\u00e3 s\u00e1ng l\u1eadp t\u00f4ng ph\u00e1i truy\u1ec1n th\u1ed1ng m\u00e0 h\u1ecd \u0111ang ti\u1ebfp b\u01b0\u1edbc. T\u1ea1i \u0111\u00e2y c\u0169ng hi\u1ec7n h\u1eefu ng\u00f4i th\u00e1p ch\u00edn t\u1ea7ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y m\u1ed9t c\u00e1ch c\u1ef1c k\u1ef3 c\u00f4ng phu v\u00e0 t\u1ec9 m\u1ec9 b\u1edfi duy nh\u1ea5t m\u1ed9t m\u00ecnh ng\u00e0i Milarepa, nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ef1 th\u1eed th\u00e1ch ni\u1ec1m tin c\u1ee7a ng\u00e0i \u0111\u1ed1i v\u1edbi b\u1eadc \u0111\u1ea1o s\u01b0 c\u1ee7a m\u00ecnh. G\u1ea7n 9 th\u1ebf k\u1ef7 \u0111\u00e3 tr\u00f4i qua nh\u01b0ng ng\u00f4i th\u00e1p v\u1eabn tr\u01a1 tr\u01a1 \u0111\u1ee9ng \u0111\u00f3 nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ef1 th\u00e1ch th\u1ee9c v\u1edbi th\u1eddi gian.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi c\u1ea3 \u0111o\u00e0n s\u1eafp \u0111\u1ebfn m\u1ed9t s\u01b0\u1eddn n\u00fai c\u00f3 \u0111\u1ed9 cao 6.000 m\u00e9t n\u1eb1m \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0 Bhutan, h\u1ea7u h\u1ebft m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u m\u1ec7t m\u1ecfi v\u00e0 mu\u1ed1n d\u1eebng l\u1ea1i ngh\u1ec9 ng\u01a1i tr\u01b0\u1edbc khi v\u01b0\u1ee3t \u0111\u00e8o. Nh\u01b0ng \u0111\u1ee9c Karmapa th\u00fac gi\u1ee5c h\u1ecd ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111i, v\u00e0 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh ph\u1ea3i v\u01b0\u1ee3t qua kh\u1ecfi \u0111\u00e8o ngay trong ng\u00e0y h\u00f4m \u1ea5y. M\u1eb7c d\u00f9 m\u1ec7t m\u1ecfi, t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u v\u00e2ng l\u1eddi ng\u00e0i, v\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 qua kh\u1ecfi \u0111\u00e8o tr\u01b0\u1edbc khi tr\u1eddi t\u1ed1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngay khi \u0111\u00eam v\u1eeba xu\u1ed1ng, m\u1ed9t c\u01a1n b\u00e3o tuy\u1ebft \u1eadp \u0111\u1ebfn v\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng l\u00ean \u0111\u00e8o b\u1ecb l\u1ea5p k\u00edn. B\u00ean kia \u0111\u00e8o, v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng T\u00e2y T\u1ea1ng, m\u1ed9t \u0111o\u00e0n qu\u00e2n \u0111u\u1ed5i theo h\u1ecd \u0111\u00e3 ph\u1ea3i d\u1eebng l\u1ea1i v\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua b\u00e3o tuy\u1ebft. C\u1ea3 \u0111o\u00e0n ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng h\u1ec1 hay bi\u1ebft r\u1eb1ng h\u1ecd \u0111ang b\u1ecb \u0111u\u1ed5i b\u1eaft l\u1ea1i, nh\u01b0ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh s\u00e1ng su\u1ed1t c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u00e3 gi\u00fap h\u1ecd v\u01b0\u1ee3t tho\u00e1t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0, sau chuy\u1ebfn \u0111i k\u00e9o d\u00e0i ba tu\u1ea7n l\u1ec5, \u0111o\u00e0n ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 an to\u00e0n \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec1n b\u1eafc Bhutan v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3n ti\u1ebfp long tr\u1ecdng b\u1edfi nhi\u1ec1u quan ch\u1ee9c cao c\u1ea5p c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 Bhutan c\u00f9ng v\u1edbi v\u1ecb c\u00f4ng ch\u00faa Bhutan l\u00e0 Ashi Wangmo m\u00e0 l\u00fac n\u00e0y \u0111\u00e3 xu\u1ea5t gia th\u00e0nh m\u1ed9t v\u1ecb t\u1ef3-kheo ni. C\u0169ng t\u1ea1i \u0111\u00e2y, hai v\u1ecb Tai Situpa v\u00e0 Kalu Rinpoche \u0111\u00e3 t\u00ecm \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 gia nh\u1eadp v\u00e0o \u0111o\u00e0n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u00e0 vua Sikkim th\u1ec9nh c\u1ea7u \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eb7t tr\u1ee5 s\u1edf ch\u00ednh c\u1ee7a ng\u00e0i t\u1ea1i Sikkim, v\u00e0 2 th\u00e1ng sau khi \u0111\u1ebfn Bhutan th\u00ec \u0111o\u00e0n c\u1ee7a ng\u00e0i \u0111\u00e3 r\u1eddi Bhutan \u0111\u1ebfn v\u00f9ng Gangtok c\u1ee7a Sikkim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong s\u1ed1 r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9c vua Tashi Namgyal c\u1ee7a Sikkim \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb, \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u00e3 ch\u1ecdn Rumtek. Ng\u00e0i tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1eb1ng Rumtek s\u1ebd l\u00e0 tr\u1ee5 s\u1edf ch\u00ednh c\u1ee7a ng\u00e0i \u1edf ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc, m\u1eb7c d\u00f9 ng\u00e0i v\u1eabn hy v\u1ecdng l\u00e0 c\u00f3 m\u1ed9t ng\u00e0y s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1edf v\u1ec1 T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9c Karmapa v\u00e0 \u0111o\u00e0n t\u00f9y t\u00f9ng r\u1eddi Gangtok \u0111i Rumtek ngay sau khi \u0111\u1ee9c vua Sikkim ch\u1ea5p thu\u1eadn vi\u1ec7c ng\u00e0i s\u1ebd c\u01b0 tr\u00fa t\u1ea1i Rumtek. M\u1eb7c d\u00f9 tu vi\u1ec7n t\u1ea1i Rumtek \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 ch\u00edn x\u00e2y d\u1ef1ng t\u1eeb nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, nh\u01b0ng \u0111\u1ebfn n\u0103m 1959 th\u00ec t\u1ea5t c\u1ea3 h\u1ea7u nh\u01b0 \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5 n\u00e1t. D\u00e2n c\u01b0 quanh v\u00f9ng Rumtek c\u0169ng c\u00f2n ch\u01b0a ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee7 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n c\u1ea7n thi\u1ebft cho s\u1ef1 l\u01b0u tr\u00fa c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa c\u00f9ng v\u1edbi \u0111o\u00e0n ng\u01b0\u1eddi \u0111i theo ng\u00e0i. \u0110\u1ee9c Karmapa v\u00e0 c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ea1o s\u01b0 c\u00f9ng v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i s\u1ed1ng trong nh\u1eefng c\u0103n l\u1ec1u t\u1ea1m. Trong th\u1eddi gian \u0111\u00f3, \u0111\u1ee9c Karmapa c\u1ed1 g\u1eafng t\u00ecm ki\u1ebfm nh\u1eefng ngu\u1ed3n t\u00e0i tr\u1ee3 \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea1i tu vi\u1ec7n c\u0169ng nh\u01b0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n s\u1ed1ng cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111i theo ng\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 1963, c\u00f4ng vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng tu vi\u1ec7n m\u1edbi v\u1edbi t\u00ean g\u1ecdi Shedrub Chokhor Ling \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft \u0111\u1ea7u. Vi\u00ean \u0111\u00e1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t xu\u1ed1ng c\u00f4ng tr\u00ecnh x\u00e2y d\u1ef1ng n\u00e0y b\u1edfi ch\u00ednh tay \u0111\u1ee9c vua m\u1edbi l\u00ean ng\u00f4i c\u1ee7a Sikkim l\u00e0 Palden Thondup Namgyal. V\u1ecb tr\u1ee3 l\u00fd ch\u00ednh c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa l\u00e0 Dhamchoe Yongdu ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh c\u00f4ng vi\u1ec7c v\u00e0 kinh ph\u00ed x\u00e2y d\u1ef1ng ch\u1ee7 y\u1ebfu d\u1ef1a v\u00e0o s\u1ef1 c\u00fang d\u01b0\u1eddng c\u1ee7a ho\u00e0ng gia Sikkim. Sau \u0111\u00f3, khi \u0111\u1ee9c Karmapa g\u1eb7p g\u1ee1 Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Pandit Nehru c\u1ee7a \u1ea4n \u0110\u1ed9 th\u00ec ch\u00ednh ph\u1ee7 \u1ea4n \u0110\u1ed9 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh d\u00e0nh m\u1ed9t kho\u1ea3n t\u00e0i tr\u1ee3 cho c\u00f4ng vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng t\u1ea1i Rumtek l\u00e0 1,4 tri\u1ec7u rupee, t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng kho\u1ea3ng 35.000 \u0111\u00f4-la M\u1ef9.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng tu vi\u1ec7n Shedrub Chokhor Ling ho\u00e0n t\u1ea5t v\u00e0o n\u0103m 1966. Nh\u1eefng th\u00e1nh v\u1eadt v\u00e0 x\u00e1-l\u1ee3i mang theo t\u1eeb T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n tr\u00ed t\u1ea1i \u0111\u00e2y. V\u00e0o ng\u00e0y \u0111\u1ea7u n\u0103m m\u1edbi theo l\u1ecbch T\u00e2y T\u1ea1ng, \u0111\u1ee9c Gyalwa Karmapa ch\u00ednh th\u1ee9c tuy\u00ean b\u1ed1 n\u01a1i \u0111\u00e2y l\u00e0 tr\u1ee5 s\u1edf m\u1edbi c\u00e1c v\u1ecb Karmapa v\u1edbi t\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 Trung t\u00e2m Ho\u1eb1ng ph\u00e1p (The Dharmachakra Center), l\u00e0 n\u01a1i \u0111\u00e1p \u1ee9ng nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n tu t\u1eadp v\u00e0 h\u00e0nh tr\u00ec gi\u00e1o ph\u00e1p cho t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 d\u1eabn d\u1eaft c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ee9c Karmapa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 1974, \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi s\u00e1u b\u1eaft \u0111\u1ea7u chuy\u1ebfn du h\u00f3a \u0111\u1ea7u ti\u00ean tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi. Trong chuy\u1ebfn \u0111i n\u00e0y, ng\u00e0i vi\u1ebfng th\u0103m Hoa K\u1ef3, Canada v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 n\u01b0\u1edbc ch\u00e2u \u00c2u. C\u00f9ng \u0111i v\u1edbi ng\u00e0i c\u00f3 c\u00e1c b\u1eadc \u0111\u1ea1o s\u01b0 kh\u00e1c c\u1ee7a ph\u00e1i Karma Kagyu v\u00e0 r\u1ea5t nhi\u1ec1u v\u1ecb t\u0103ng s\u0129. Ng\u00e0i \u0111\u00e3 c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u bu\u1ed5i thuy\u1ebft gi\u1ea3ng gi\u00e1o ph\u00e1p g\u00e2y \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng s\u00e2u xa trong c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y. Ng\u00e0i c\u0169ng th\u1ef1c hi\u1ec7n nhi\u1ec1u nghi l\u1ec5 ban ph\u01b0\u1edbc l\u00e0nh, l\u1ec5 truy\u1ec1n ph\u00e1p c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng l\u1eddi khuy\u00ean d\u1ea1y v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c tu t\u1eadp cho Ph\u1eadt t\u1eed \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i ng\u00e0i vi\u1ebfng th\u0103m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o kho\u1ea3ng gi\u1eefa th\u00e1ng gi\u00eang n\u0103m 1975, \u0111\u1ee9c Karmapa c\u00f3 \u0111\u1ebfn Rome \u0111\u1ec3 g\u1eb7p g\u1ee1 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean v\u1edbi \u0111\u1ee9c Gi\u00e1o ho\u00e0ng Paul \u0110\u1ec7 l\u1ee5c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong n\u0103m 1976-1977, \u0111\u1ee9c Karmapa du h\u00f3a ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa v\u1edbi nh\u1eefng bu\u1ed5i ti\u1ebfp x\u00fac v\u00e0 truy\u1ec1n ph\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf r\u1ed9ng h\u01a1n. Ti\u1ebfp theo \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t chuy\u1ebfn \u0111i d\u00e0i v\u00f2ng quanh th\u1ebf gi\u1edbi, ng\u00e0i \u0111\u00e3 vi\u1ebfng th\u0103m c\u00e1c trung t\u00e2m t\u00f4n gi\u00e1o tr\u00ean kh\u1eafp c\u00e1c ch\u00e2u l\u1ee5c, g\u1eb7p g\u1ee1 c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o ch\u00ednh tr\u1ecb, t\u00f4n gi\u00e1o \u1edf nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia, c\u0169ng nh\u01b0 ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o qu\u1ea7n ch\u00fang thu\u1ed9c \u0111\u1ee7 m\u1ecdi t\u1ea7ng l\u1edbp trong x\u00e3 h\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong kho\u1ea3ng hai th\u1eadp ni\u00ean 1960 v\u00e0 1970, ho\u00e0ng gia Bhutan \u0111\u00e3 c\u00fang d\u01b0\u1eddng \u0111\u1ee9c Karmapa m\u1ed9t t\u00f2a l\u00e2u \u0111\u00e0i v\u00e0 m\u1ed9t v\u00f9ng \u0111\u1ea5t r\u1ed9ng \u0111\u1ec3 ng\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 thi\u1ebft l\u1eadp m\u1ed9t tu vi\u1ec7n l\u1edbn. M\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa ng\u00e0i v\u00e0 Bhutan c\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7ng c\u1ed1 ch\u1eb7t ch\u1ebd h\u01a1n n\u1eefa qua hai th\u1eadp k\u1ef7 n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 11 n\u0103m 1979, \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eb7t n\u1ec1n m\u00f3ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean cho vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t trung t\u00e2m ho\u1eb1ng ph\u00e1p n\u1eb1m v\u1ec1 ph\u00eda \u0111\u00f4ng nam New Delhi, \u1ea4n \u0110\u1ed9, trong m\u1ed9t bu\u1ed5i l\u1ec5 long tr\u1ecdng c\u00f3 s\u1ef1 tham d\u1ef1 c\u1ee7a T\u1ed5ng th\u1ed1ng v\u00e0 Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng \u1ea4n \u0110\u1ed9. Trung t\u00e2m ho\u1eb1ng ph\u00e1p n\u00e0y d\u1ef1 ki\u1ebfn s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t c\u01a1 s\u1edf d\u00e0nh cho nghi\u00ean c\u1ee9u h\u1ecdc t\u1eadp gi\u00e1o ph\u00e1p c\u0169ng nh\u01b0 th\u1ef1c h\u00e0nh thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh, v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn c\u1ea3 vi\u1ec7c phi\u00ean d\u1ecbch, in \u1ea5n v\u00e0 ph\u00e1t h\u00e0nh kinh \u0111i\u1ec3n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u00e1ng 5 n\u0103m 1980, \u0111\u1ee9c Karmapa b\u1eaft \u0111\u1ea7u chuy\u1ebfn du h\u00f3a cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u00f2ng quanh th\u1ebf gi\u1edbi. Ng\u00e0i vi\u1ebfng th\u0103m Hy L\u1ea1p, Anh, Hoa K\u1ef3 v\u00e0 v\u00f9ng \u0110\u00f4ng Nam \u00c1. Trong chuy\u1ebfn \u0111i n\u00e0y, ng\u00e0i c\u00f3 nhi\u1ec1u bu\u1ed5i thuy\u1ebft gi\u1ea3ng gi\u00e1o ph\u00e1p v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u00e1c bu\u1ed5i l\u1ec5 \u0111\u1ed9i v\u01b0\u01a1ng mi\u1ec7n kim c\u01b0\u01a1ng, l\u1ec5 truy\u1ec1n ph\u00e1p, tr\u1ea3 l\u1eddi ph\u1ecfng v\u1ea5n c\u1ee7a gi\u1edbi b\u00e1o ch\u00ed, n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi c\u00f4ng ch\u00fang v\u00e0 tham gia nhi\u1ec1u ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ph\u00fac l\u1ee3i x\u00e3 h\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 11 n\u0103m 1981, \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi s\u00e1u \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t di th\u01b0 v\u00e0 vi\u00ean t\u1ecbch trong m\u1ed9t b\u1ec7nh vi\u1ec7n t\u1ea1i Zion, m\u1ed9t \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m g\u1ea7n Chicago, thu\u1ed9c bang Illinois, Hoa K\u1ef3. Di th\u1ec3 (kudung) c\u1ee7a ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u1ec1 \u1ea4n \u0110\u1ed9 b\u1eb1ng m\u00e1y bay.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0y 20 th\u00e1ng 12 n\u0103m 1981, l\u1ec5 h\u1ecfa t\u00e1ng nh\u1ee5c th\u00e2n \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed h\u00e0nh \u1edf tu vi\u1ec7n t\u1ea1i Rumtek. Nh\u00e2n d\u00e2n \u1ea4n \u0110\u1ed9 v\u00e0 h\u00e0ng ch\u1ee5c ng\u00e0n \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a ng\u00e0i t\u1eeb kh\u1eafp n\u01a1i tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 quy t\u1ee5 v\u1ec1 \u0111\u00e2y \u0111\u1ec3 tham d\u1ef1 bu\u1ed5i l\u1ec5 n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0y 21 th\u00e1ng 12 n\u0103m 1981, x\u00e1-l\u1ee3i c\u1ee7a ng\u00e0i thu th\u1eadp sau l\u1ec5 h\u1ecfa t\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t trong m\u1ed9t h\u1ed9p thi\u00eang (jangchub chorten) \u0111\u1ec3 th\u1edd k\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t cu\u1ed9c h\u1ecdp m\u1edf r\u1ed9ng c\u00e1c v\u1ecb l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u1ee7a ph\u00e1i Karma Kagyu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ea1i Rumtek theo s\u1ef1 tri\u1ec7u t\u1eadp c\u1ee7a Dhamchoe Yongdu, v\u1ecb tr\u1ee3 l\u00fd th\u1ee9 nh\u1ea5t c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi s\u00e1u. Dhamchoe Yongdu \u0111\u00e3 y\u00eau c\u1ea7u b\u1ed1n v\u1ecb Rinpoche l\u1edbn l\u00e0 Shamar Rinpoche, Tai Situ Rinpoche, Jamgon Kongtrul Rinpoche v\u00e0 Goshir Gyaltsab Rinpoche c\u00f9ng nhau th\u00e0nh l\u1eadp m\u1ed9t h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ec3 t\u1ea1m \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh m\u1ecdi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a t\u00f4ng ph\u00e1i. H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng n\u00e0y c\u0169ng ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u1ec1 vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00e1c chi ti\u1ebft trong di th\u01b0 c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1ec3 t\u00ecm ra h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a ng\u00e0i. C\u1ea3 4 v\u1ecb Rinpoche \u0111\u00e3 nh\u1eadn l\u00e3nh tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u00e0 b\u00e0y t\u1ecf s\u1ef1 mong mu\u1ed1n s\u1ebd s\u1edbm ho\u00e0n t\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng \u00fd nguy\u1ec7n c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong su\u1ed1t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi m\u00ecnh, \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi s\u00e1u \u0111\u00e3 th\u1ec3 hi\u1ec7n t\u1ea5m g\u01b0\u01a1ng m\u1eabu m\u1ef1c c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ecb \u0111\u1ea1o s\u01b0 ch\u1ee9ng ng\u1ed9. Nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a ng\u00e0i mang l\u1ea1i l\u1ee3i \u00edch l\u1edbn lao trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng cho t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ai c\u00f3 may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p ng\u00e0i, v\u00e0 ngay c\u1ea3 cho nh\u1eefng ai ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ea1y \u1ea5y qua s\u1ef1 truy\u1ec1n t\u1ee5ng, ghi ch\u00e9p.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u0169ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng v\u1ecb \u0111\u1ea1o s\u01b0 ch\u1ee9ng ng\u1ed9 t\u1eeb x\u01b0a nay, ng\u00e0i th\u1ec3 hi\u1ec7n nh\u1eefng quy\u1ec1n n\u0103ng m\u1ea7u nhi\u1ec7m v\u00e0 nh\u1eefng th\u1ea7n th\u00f4ng t\u1ef1 t\u1ea1i m\u00e0 ki\u1ebfn th\u1ee9c th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o l\u00fd gi\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c. Vi\u1ec7c ng\u00e0i \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nh\u1eefng d\u1ea5u ch\u00e2n tr\u00ean \u0111\u00e1 c\u1ee9ng l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 th\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi truy\u1ec1n t\u1ee5ng, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 v\u00ec sao ng\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t h\u00f4m, khi ng\u00e0i \u0111ang t\u1eafm \u1edf su\u1ed1i n\u01b0\u1edbc n\u00f3ng Tarzi, nh\u1eefng con r\u1eafn \u0111\u1ed9c t\u1eeb trong c\u00e1c khe \u0111\u00e1 g\u1ea7n \u0111\u00f3 k\u00e9o nhau b\u00f2 ra v\u00e0 qu\u1ea5n quanh ng\u01b0\u1eddi ng\u00e0i, nh\u01b0ng ng\u00e0i v\u1eabn t\u01b0\u01a1i c\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng bi\u1ec3u l\u1ed9 ch\u00fat g\u00ec s\u1ee3 h\u00e3i. V\u00e0 s\u1ef1 th\u1eadt l\u00e0 ch\u00fang kh\u00f4ng h\u1ec1 l\u00e0m h\u1ea1i ng\u00e0i!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 m\u1ed9t l\u1ea7n, tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 ch\u1ee9ng ki\u1ebfn c\u1ee7a r\u1ea5t \u0111\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi, ng\u00e0i c\u1ea7m tr\u00ean tay m\u1ed9t thanh ki\u1ebfm to n\u1eb7ng v\u00e0 nh\u1eb9 nh\u00e0ng u\u1ed1n cong n\u00f3 l\u1ea1i, qu\u1ea5n tr\u00f2n v\u00e0 g\u00fat l\u1ea1i nh\u01b0 th\u1ec3 \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ee3i d\u00e2y m\u1ec1m m\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng ki\u1ebfn \u0111\u00e3 k\u1ec3 l\u1ea1i r\u1eb1ng, v\u1edbi s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a ng\u00e0i, nhi\u1ec1u lo\u00e0i v\u1eadt b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng v\u1ed1n ch\u1eb3ng bao gi\u1edd \u01b0a th\u00edch nhau b\u1ed7ng tr\u1edf n\u00ean hi\u1ec1n h\u00f2a v\u00e0 bi\u1ec3u l\u1ed9 s\u1ef1 th\u01b0\u01a1ng y\u00eau, g\u1ea7n g\u0169i nhau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t l\u1ea7n \u1edf Rumtek, sau khi ch\u1ee5p \u1ea3nh \u0111\u1ee9c Karmapa, ng\u01b0\u1eddi th\u1ee3 nhi\u1ebfp \u1ea3nh \u0111\u00e3 b\u00e0ng ho\u00e0ng kinh ng\u1ea1c sau khi r\u1eeda \u1ea3nh v\u00ec nh\u00ecn th\u1ea5y \u1edf v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a ng\u00e0i trong b\u1ee9c \u1ea3nh l\u1ea1i ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec c\u1ea3, gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t v\u1eadt th\u1ec3 v\u00f4 h\u00ecnh. \u00d4ng ta \u0111\u00e3 kh\u1ea3o s\u00e1t r\u1ea5t k\u1ef9 \u00e2m b\u1ea3n phim v\u00e0 b\u1ea3n in ph\u00f3ng \u0111\u1ea1i c\u1ee7a b\u1ee9c \u1ea3nh nh\u01b0ng kh\u00f4ng t\u00ecm th\u1ea5y m\u1ed9t l\u1ed7i k\u1ef9 thu\u1eadt n\u00e0o. V\u00ec th\u1ebf, \u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0a ra b\u1ea5t c\u1ee9 l\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch n\u00e0o cho hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng k\u1ef3 l\u1ea1 n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng m\u1ea7u nhi\u1ec7m nh\u01b0 tr\u00ean trong cu\u1ed9c \u0111\u1eddi ng\u00e0i c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 k\u1ec3 ra nhi\u1ec1u v\u00f4 s\u1ed1. Tuy nhi\u00ean, ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n t\u1ee5ng b\u1edfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed, b\u1edfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ebft l\u00f2ng tin k\u00ednh ng\u00e0i. \u0110i\u1ec1u g\u00e2y \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng nh\u1ea5t \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y c\u00f3 l\u1ebd ch\u00ednh l\u00e0 khi ng\u00e0i th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 m\u1ea7u nhi\u1ec7m \u1ea5y cho c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a t\u1eebng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn Ph\u1eadt ph\u00e1p c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng ki\u1ebfn. \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m ng\u00e0i vi\u00ean t\u1ecbch.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110i\u1ec1u kh\u00f4ng sao gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra t\u1ea1i b\u1ec7nh vi\u1ec7n American International Clinic \u1edf Zion thu\u1ed9c bang Illinois, Hoa K\u1ef3, n\u01a1i ng\u00e0i vi\u00ean t\u1ecbch, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p l\u1ea1i b\u1edfi m\u1ed9t b\u00e1c s\u0129 ng\u01b0\u1eddi \u1ea4n \u0110\u1ed9 l\u00e0 Kotwal. \u00d4ng n\u00e0y \u0111\u00e3 ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u1ec1 vi\u1ec7c ch\u0103m s\u00f3c s\u1ee9c kh\u1ecfe cho \u0111\u1ee9c Karmapa trong nhi\u1ec1u n\u0103m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ee9c Karmapa vi\u00ean t\u1ecbch, c\u01a1 th\u1ec3 c\u1ee7a ng\u00e0i v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean t\u01b0 th\u1ebf thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh trong 3 ng\u00e0y li\u1ec1n. Su\u1ed1t th\u1eddi gian n\u00e0y, tr\u00e1i tim ng\u00e0i v\u1eabn gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9 \u1ea5m v\u00e0 da th\u1ecbt v\u1eabn m\u1ec1m m\u1ea1i nh\u01b0 khi c\u00f2n s\u1ed1ng. C\u00e1c b\u00e1c s\u0129 \u0111\u00e3 v\u00f4 c\u00f9ng kinh ng\u1ea1c khi ch\u1ee9ng ki\u1ebfn s\u1ef1 th\u1eadt n\u00e0y, m\u1eb7c d\u00f9 m\u1ecdi d\u1ea5u hi\u1ec7u y khoa \u0111\u1ec1u ch\u1ee9ng t\u1ecf l\u00e0 ng\u00e0i th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u00e3 ch\u1ebft. R\u1ea5t nhi\u1ec1u nh\u00e2n vi\u00ean c\u1ee7a b\u1ec7nh vi\u1ec7n \u0111\u00e3 t\u00ecm \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eadn m\u1eaft ch\u1ee9ng ki\u1ebfn s\u1ef1 ki\u1ec7n ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch n\u00e0y. Ch\u1ec9 sau 3 ng\u00e0y, c\u00e1c d\u1ea5u hi\u1ec7u th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a s\u1ef1 ch\u1ebft m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u xu\u1ea5t hi\u1ec7n n\u01a1i c\u01a1 th\u1ec3 ng\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong bu\u1ed5i l\u1ec5 h\u1ecfa t\u00e1ng nh\u1ee5c th\u00e2n c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa t\u1ea1i tu vi\u1ec7n Rumtek, b\u1ed1n v\u1ecb Rinpoche \u0111\u00e3 tu\u1ea7n t\u1ef1 mang nh\u1eefng v\u00f2ng m\u1ea1n-\u0111\u00e0-la c\u00fang d\u01b0\u1eddng l\u00ean ng\u00e0i. Khi \u0111\u1ebfn l\u01b0\u1ee3t Tai Situpa, v\u1ecb n\u00e0y ti\u1ebfn l\u00ean ph\u00eda b\u1eafc c\u1ee7a d\u00e0n h\u1ecfa thi\u00eau \u0111\u1ec3 d\u00e2ng v\u00f2ng m\u1ea1n-\u0111\u00e0-la v\u00e0 ch\u1ee3t nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ed9t v\u1eadt g\u00ec \u0111\u00f3 r\u01a1i xu\u1ed1ng t\u1eeb di th\u1ec3 c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111ang b\u1ed1c ch\u00e1y trong ng\u1ecdn l\u1eeda. Khi Tai Situpa cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn xem th\u00ec m\u1edbi bi\u1ebft \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 tr\u00e1i tim c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa, v\u1eabn c\u00f2n nguy\u00ean v\u1eb9n d\u00f9 c\u00f3 h\u01a1i ch\u00e1y s\u00e9m \u1edf b\u1ec1 m\u1eb7t. Tr\u00e1i tim n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef l\u1ea1i nh\u01b0 m\u1ed9t th\u00e1nh v\u1eadt, hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t trong m\u1ed9t th\u00e1p nh\u1ecf b\u1eb1ng v\u00e0ng \u1edf tu vi\u1ec7n Rumtek \u0111\u1ec3 th\u1edd k\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nhi\u1ec1u h\u1ea1t x\u00e1-l\u1ee3i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y sau khi h\u1ecfa t\u00e1ng, v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00e1c m\u1ea9u x\u01b0\u01a1ng v\u1eabn c\u00f2n nguy\u00ean v\u1eb9n cho th\u1ea5y ch\u00fang \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh theo d\u00e1ng c\u1ee7a c\u00e1c t\u01b0\u1ee3ng Ph\u1eadt. Nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng m\u1ea7u nhi\u1ec7m n\u00e0y h\u1ea7u nh\u01b0 l\u1eb7p l\u1ea1i m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00ednh x\u00e1c nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 t\u1eebng x\u1ea3y ra tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y khi \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0 Dsum Khyenpa vi\u00ean t\u1ecbch c\u00e1ch \u0111\u00e2y 8 th\u1ebf k\u1ef7!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ea5y ng\u00e0y sau l\u1ec5 h\u1ecfa t\u00e1ng, \u0111\u1ea1i s\u01b0 Jamg\u01b0n Kongtrul Rinpoche t\u00ecnh c\u1edd ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00f3 nh\u1eefng d\u1ea5u ch\u00e2n h\u00e0i nhi in tr\u00ean v\u00f2ng m\u1ea1n-\u0111\u00e0-la \u0111\u1eb7t \u1edf ph\u00eda b\u1eafc c\u1ee7a l\u1ec5 \u0111\u00e0i. C\u00f3 l\u1ebd \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i d\u1ea5u hi\u1ec7u cho th\u1ea5y ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng n\u01a1i ng\u00e0i s\u1ebd t\u00e1i sinh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1eadt ra, kh\u00f4ng ch\u1ec9 nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng mang t\u00ednh si\u00eau nhi\u00ean nh\u01b0 tr\u00ean m\u1edbi l\u00e0 m\u1ea7u nhi\u1ec7m, m\u00e0 ngay ch\u00ednh cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a ng\u00e0i c\u0169ng l\u00e0 c\u1ea3 m\u1ed9t s\u1ef1 m\u1ea7u nhi\u1ec7m v\u00e0 ho\u00e0n h\u1ea3o. D\u01b0\u1edbi s\u1ef1 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn c\u1ee7a ng\u00e0i, c\u00e1c v\u1ecb Tulku v\u00e0 Rinpoche c\u1ee7a truy\u1ec1n th\u1ed1ng Karma Kagyu \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 quan t\u00e2m s\u00e2u s\u1eafc trong c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng d\u00e2n c\u01b0 \u1edf Hoa K\u1ef3, ch\u00e2u \u00c2u v\u00e0 c\u1ea3 \u1edf v\u00f9ng \u0110\u00f4ng Nam \u00c1, th\u00f4ng qua c\u00e1c trung t\u00e2m ho\u1eb1ng ph\u00e1p v\u00e0 tu t\u1eadp m\u00e0 ng\u00e0i \u0111\u00e3 th\u00e0nh l\u1eadp v\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i \u0111\u00e3 d\u00e0nh tr\u1ecdn c\u1ea3 \u0111\u1eddi m\u00ecnh \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra n\u1ec1n t\u1ea3ng quan tr\u1ecdng v\u00e0 thi\u1ebft y\u1ebfu cho vi\u1ec7c truy\u1ec1n gi\u1ea3ng gi\u00e1o ph\u00e1p c\u0169ng nh\u01b0 s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a Ph\u1eadt ph\u00e1p tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi, th\u00f4ng qua vi\u1ec7c gi\u00e1o d\u1ee5c, \u0111\u00e0o t\u1ea1o c\u00e1c v\u1ecb L\u1ea1t-ma v\u00e0 t\u0103ng s\u0129 tr\u1ebb tu\u1ed5i, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a t\u0103ng \u0111o\u00e0n, v\u00e0 h\u1ed7 tr\u1ee3 v\u1eadt ch\u1ea5t c\u0169ng nh\u01b0 tinh th\u1ea7n cho vi\u1ec7c in \u1ea5n, thu th\u1eadp v\u00e0 phi\u00ean d\u1ecbch kinh \u0111i\u1ec3n c\u0169ng nh\u01b0 lu\u1eadn gi\u1ea3i c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb T\u1ed5 s\u01b0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong su\u1ed1t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi, ng\u00e0i \u0111\u00e3 ch\u1ee7 tr\u00ec l\u1ec5 xu\u1ea5t gia cho nhi\u1ec1u ng\u00e0n v\u1ecb t\u0103ng, nh\u1eadn bi\u1ebft v\u00e0 \u0111\u00e0o t\u1ea1o h\u00e0ng tr\u0103m v\u1ecb Tulku. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, ng\u00e0i \u0111\u00e3 t\u1ed5 ch\u1ee9c vi\u1ec7c in \u1ea5n v\u00e0 ph\u00e1t h\u00e0nh \u0111\u1ebfn r\u1ea5t nhi\u1ec1u trung t\u00e2m tu h\u1ecdc b\u1ea3n in \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u1ee7a Tam t\u1ea1ng kinh \u0111i\u1ec3n (Kinh, Lu\u1eadt, Lu\u1eadn) v\u00e0 nh\u1eefng b\u1ea3n s\u1edb gi\u1ea3i, lu\u1eadn gi\u1ea3i quan tr\u1ecdng k\u00e8m theo. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3n in c\u1ef1c k\u1ef3 \u0111\u1ed3 s\u1ed9 v\u00e0 \u0111\u00f2i h\u1ecfi nh\u1eefng kho\u1ea3n kinh ph\u00ed kh\u1ed5ng l\u1ed3, nh\u01b0ng ng\u00e0i \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 ch\u1ec9 ho\u00e0n to\u00e0n d\u1ef1a v\u00e0o n\u1ebfp s\u1ed1ng \u0111\u1ea1o h\u1ea1nh c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ni\u1ec1m tin m\u00e0 \u0111\u1ee9c Karmapa t\u1ea1o ra cho t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ai \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi ng\u00e0i \u0111\u00e3 khi\u1ebfn cho s\u1ef1 ra \u0111i c\u1ee7a ng\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i b\u1ea5t c\u1ee9 s\u1ef1 x\u00e1o tr\u1ed9n tinh th\u1ea7n n\u00e0o. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u tin ch\u1eafc r\u1eb1ng kh\u00f4ng bao l\u00e2u ng\u00e0i s\u1ebd tr\u1edf l\u1ea1i th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c d\u1eabn d\u1eaft h\u1ecd tr\u00ean con \u0111\u01b0\u1eddng v\u01b0\u01a1n l\u00ean ch\u00e2n l\u00fd gi\u1ea3i tho\u00e1t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh hi\u1ec7n th\u1ef1c khi tin t\u1ee9c v\u1ec1 s\u1ef1 t\u00e1i sinh c\u1ee7a ng\u00e0i t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh th\u1ee9c c\u00f4ng b\u1ed1 v\u00e0 V\u0103n ph\u00f2ng n\u1ed9i c\u00e1c c\u1ee7a \u0111\u1ee9c \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma \u0111\u1eddi th\u1ee9 14 \u0111\u00e3 ra th\u00f4ng b\u00e1o x\u00e1c nh\u1eadn v\u00e0o ng\u00e0y 30 th\u00e1ng 6 n\u0103m 1992.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">C\u00e1c V\u1ecb \u0110\u1ea1i S\u01b0 T\u00e1i Sinh T\u00e2y T\u1ea1ng<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nguy\u1ec5n Minh Ti\u1ebfn bi\u00ean so\u1ea1n \u2013 NXB T\u00f4n Gi\u00e1o<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi b\u1ea3y: URGYEN TRINLEY DORJE (1985 \u2013 )<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi b\u1ea3y sinh ng\u00e0y 8 th\u00e1ng 5 n\u0103m M\u1ed9c S\u1eedu theo l\u1ecbch T\u00e2y T\u1ea1ng, nh\u1eb1m ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 6 n\u0103m 1985, t\u1ea1i Lhathok, thu\u1ed9c mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng, trong m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh du m\u1ee5c. Cha ng\u00e0i t\u00ean l\u00e0 Karma D\u01b0ndrub v\u00e0 m\u1eb9 l\u00e0 Gazi Loga. Gia \u0111\u00ecnh ng\u00e0i sinh s\u1ed1ng nh\u1edd v\u00e0o vi\u1ec7c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9t \u0111\u00e0n b\u00f2 kho\u1ea3ng 80 con, li\u00ean t\u1ee5c di chuy\u1ec3n t\u1eeb v\u00f9ng n\u00e0y \u0111\u1ebfn v\u00f9ng kh\u00e1c tr\u00ean \u0111\u1ed3ng c\u1ecf bao la, thay \u0111\u1ed5i t\u00f9y theo b\u1ed1n m\u00f9a trong n\u0103m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gia \u0111\u00ecnh ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00ednh tr\u1ecdng trong s\u1ed1 kho\u1ea3ng 70 gia \u0111\u00ecnh du m\u1ee5c c\u00f9ng s\u1ed1ng chung v\u1edbi nhau th\u00e0nh \u0111o\u00e0n, v\u1edbi kho\u1ea3ng h\u01a1n 400 nh\u00e2n kh\u1ea9u. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n du m\u1ee5c n\u00e0y d\u1ec5 d\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn ra v\u1edbi l\u00e0n da r\u00e1m n\u1eafng v\u00e0 \u0111\u00f4i g\u00f2 m\u00e1 l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng \u1eedng \u0111\u1ecf. Cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a h\u1ecd g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi nh\u1eefng l\u1ec1u tr\u1ea1i li\u00ean t\u1ee5c di chuy\u1ec3n tr\u00ean th\u1ea3o nguy\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1eb7c d\u00f9 v\u1eady, theo m\u1ed9t t\u1eadp qu\u00e1n \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb l\u00e2u \u0111\u1eddi, \u00f4ng b\u00e0 D\u01b0ndrub \u0111\u00e3 mang \u0111\u1ee9a con trai \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1ebfn tu vi\u1ec7n Kampagar c\u1ee7a d\u00f2ng Nyingma, m\u1ed9t trong c\u00e1c tu vi\u1ec7n c\u1ee7a Khamtrul Rinpoche \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb cho vi\u1ec7c tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t t\u0103ng s\u0129 trong t\u01b0\u01a1ng lai. Sau \u0111\u00f3, h\u1ecd l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t h\u1ea1 sinh c\u1ea3 th\u1ea3y 5 \u0111\u1ee9a con, nh\u01b0ng t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 con g\u00e1i. H\u1ebft l\u00f2ng mong mu\u1ed1n c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0111\u1ee9a con trai, h\u1ecd t\u00ecm \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i s\u01b0 Karma Norzang \u0111\u1ec3 th\u1ec9nh c\u1ea7u s\u1ef1 gi\u00fap \u0111\u1ee1. V\u1ecb \u0111\u1ea1i s\u01b0 n\u00e0y n\u1ed5i ti\u1ebfng l\u00e0 Milarepa t\u00e1i sinh. Ng\u00e0i ban cho h\u1ecd nh\u1eefng l\u1eddi khuy\u00ean, v\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 c\u1ed1 g\u1eafng h\u1ebft s\u1ee9c m\u00ecnh th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u00fang nh\u1eefng l\u1eddi khuy\u00ean \u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo l\u1eddi khuy\u00ean c\u1ee7a \u0111\u1ea1i s\u01b0 Karma Norzang, \u00f4ng b\u00e0 D\u01b0ndrub th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean c\u1ea7u nguy\u1ec7n, l\u1ec5 b\u00e1i, v\u00e0 k\u00e8m theo \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1ed1 th\u00ed cho ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o kh\u00f3, th\u00ed th\u1ee9c \u0103n cho lo\u00e0i v\u1eadt nh\u01b0 chim, c\u00e1\u2026 v\u00e0 h\u1ecd c\u0169ng h\u00e0nh h\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn th\u00e1nh \u0111\u1ecba Lhasa. H\u1ecd \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u00e0y v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 s\u1ef1 th\u00e0nh t\u00e2m c\u1ea7u nguy\u1ec7n, nh\u01b0ng c\u00f3 l\u1ebd nh\u1eefng h\u1ea1t gi\u1ed1ng t\u1ed1t l\u00e0nh \u1ea5y v\u1eabn c\u00f2n ch\u01b0a \u0111\u1ee7 th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 n\u1ea3y m\u1ea7m, n\u00ean \u0111\u1ee9a con ti\u1ebfp theo c\u1ee7a h\u1ecd v\u1eabn l\u00e0 con g\u00e1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o l\u00fac \u00f4ng b\u00e0 D\u01b0ndrub mu\u1ed1n ti\u1ebfp t\u1ee5c th\u1ec9nh c\u1ea7u s\u1ef1 ban ph\u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0111\u1ee9a con trai th\u00ec \u0111\u1ea1i s\u01b0 Karma Norzang \u0111\u00e3 vi\u00ean t\u1ecbch. V\u00ec th\u1ebf, h\u1ecd t\u00ecm \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 th\u1ec9nh c\u1ea7u s\u1ef1 ch\u1ec9 d\u1ea1y c\u1ee7a \u0111\u1ea1i s\u01b0 Amdo Palden, v\u1ecb tr\u1ee5 tr\u00ec \u1edf tu vi\u1ec7n Kalek, m\u1ed9t tu vi\u1ec7n d\u00f2ng Karma Kagyu, v\u1ed1n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y thu\u1ed9c v\u1ec1 \u0111\u1ee9c vua Lhatok. Tho\u1ea1t ti\u00ean, \u0111\u1ea1i s\u01b0 Amdo Palden kh\u00f4ng d\u00e1m ch\u1eafc r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec cho tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee7a hai ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng sau nhi\u1ec1u l\u1ea7n thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh qu\u00e1n chi\u1ebfu ng\u00e0i ch\u1ea5p nh\u1eadn gi\u00fap hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd nguy\u1ec7n. Ng\u00e0i n\u00f3i r\u1eb1ng, h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 sinh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con trai, nh\u01b0ng ph\u1ea3i h\u1ee9a ch\u1eafc l\u00e0 s\u1ebd giao \u0111\u1ee9a b\u00e9 cho ng\u00e0i ch\u0103m s\u00f3c v\u00e0 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng. \u00d4ng b\u00e0 D\u01b0ndrub vui m\u1eebng ch\u1ea5p nh\u1eadn v\u00e0 h\u1ee9a ch\u1eafc v\u1edbi ng\u00e0i l\u00e0 h\u1ecd s\u1ebd l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady. \u0110\u1ea1i s\u01b0 Amdo Palden li\u1ec1n t\u1ed5 ch\u1ee9c m\u1ed9t bu\u1ed5i l\u1ec5 ban ph\u00fac cho h\u1ecd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kh\u00f4ng bao l\u00e2u sau \u0111\u00f3, b\u00e0 Gazi Loga mang thai. Trong th\u1eddi gian mang thai, b\u00e0 n\u1eb1m m\u1ed9ng th\u1ea5y 3 con h\u1ea1c tr\u1eafng bay \u0111\u1ebfn d\u00e2ng l\u00ean cho b\u00e0 m\u1ed9t b\u00e1t s\u1eefa chua. Tr\u00ean m\u1eb7t v\u00e1ng s\u1eefa, b\u00e0 nh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng d\u00f2ng ch\u1eef s\u00e1ng r\u1ef1c m\u00e0u v\u00e0ng, cho bi\u1ebft r\u1eb1ng b\u00e0 s\u1eafp sinh ra m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con trai. Nh\u1eefng con h\u1ea1c tr\u1eafng n\u00f3i v\u1edbi b\u00e0 r\u1eb1ng ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c Guru Rinpoche sai \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc vi\u1ec7c b\u00e0 s\u1ebd h\u1ea1 sinh m\u1ed9t b\u00e9 trai, nh\u01b0ng b\u00e0 c\u1ea7n ph\u1ea3i gi\u1eef k\u00edn \u0111i\u1ec1u n\u00e0y cho \u0111\u1ebfn th\u1eddi \u0111i\u1ec3m th\u00edch h\u1ee3p trong t\u01b0\u01a1ng lai.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t l\u1ea7n kh\u00e1c, b\u00e0 m\u01a1 th\u1ea5y c\u00f3 8 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng t\u1ed1t l\u00e0nh xoay quanh trong m\u1ed9t v\u1ea7ng s\u00e1ng c\u1ea7u v\u1ed3ng b\u1ea3y s\u1eafc t\u1ecfa ra t\u1eeb v\u1ecb tr\u00ed tr\u00e1i tim c\u1ee7a b\u00e0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t \u0111\u00eam tr\u01b0\u1edbc khi ng\u00e0i sinh ra, cha ng\u00e0i nh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng v\u1ea7ng s\u00e1ng c\u1ea7u v\u1ed3ng tr\u00ean m\u00e1i l\u1ec1u h\u1ecd \u0111ang \u1edf. \u00d4ng v\u00f4 c\u00f9ng ng\u1ea1c nhi\u00ean v\u00ec m\u1eb7t tr\u1eddi \u0111\u00e3 khu\u1ea5t sau d\u00e3y n\u00fai t\u1eeb l\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9a b\u00e9 \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra m\u1ed9t c\u00e1ch d\u1ec5 d\u00e0ng, kh\u00f4ng \u0111au \u0111\u1edbn, ngay tr\u01b0\u1edbc l\u00fac nh\u1eefng tia n\u1eafng \u0111\u1ea7u ti\u00ean chi\u1ebfu s\u00e1ng c\u0103n l\u1ec1u. C\u00f9ng l\u00fac \u1ea5y, m\u1ed9t con chim l\u1edbn \u0111\u1eadu xu\u1ed1ng n\u00f3c l\u1ec1u v\u00e0 c\u1ea5t ti\u1ebfng h\u00f3t l\u1ea3nh l\u00f3t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hai ng\u00e0y sau \u0111\u00f3, trong kh\u00f4ng trung b\u1ed7ng vang l\u1eebng \u00e2m thanh \u00eam d\u1ecbu v\u00e0 tr\u1ea7m \u1ea5m nh\u01b0 ti\u1ebfng t\u00f9 v\u00e0 b\u1eb1ng v\u1ecf \u1ed1c. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n du m\u1ee5c quanh \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u nghe th\u1ea5y. \u0110\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi s\u00e1u \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u00f4 t\u1ea3 v\u1ec1 \u00e2m thanh n\u00e0y trong b\u1ee9c di th\u01b0 c\u1ee7a ng\u00e0i khi n\u00f3i r\u00f5 v\u1ec1 s\u1ef1 t\u00e1i sinh s\u1eafp t\u1edbi. Tho\u1ea1t ti\u00ean, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00ean ngo\u00e0i \u0111\u1ec1u ngh\u0129 r\u1eb1ng \u00e2m thanh \u1ea5y xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb b\u00ean trong c\u0103n l\u1ec1u, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trong l\u1ec1u l\u1ea1i cho r\u1eb1ng n\u00f3 vang l\u00ean t\u1eeb b\u00ean ngo\u00e0i. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi li\u00ean t\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn ti\u1ebfng l\u1ec5 nh\u1ea1c th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5t l\u00ean khi c\u00f3 s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb L\u1ea1t-ma cao c\u1ea5p, nh\u01b0ng h\u1ecd l\u1ea1i kh\u00f4ng nh\u00ecn th\u1ea5y g\u00ec c\u1ea3. Ch\u1ec9 sau \u0111\u00f3, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi bi\u1ebft l\u00e0 \u00e2m thanh k\u1ef3 di\u1ec7u kia \u0111\u00e3 v\u1ecdng xu\u1ed1ng t\u1eeb kh\u00f4ng trung. \u00c2m thanh k\u1ef3 di\u1ec7u n\u00e0y k\u00e9o d\u00e0i qua bu\u1ed5i tr\u01b0a v\u00e0 \u0111\u1ebfn h\u01a1n 2 gi\u1edd sau \u0111\u00f3. R\u1ed3i nh\u1eefng c\u00e1nh hoa t\u01b0\u01a1i b\u1ed7ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0 r\u01a1i xu\u1ed1ng t\u1eeb gi\u1eefa kh\u00f4ng trung. V\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e2u sau \u0111\u00f3, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u nh\u00ecn th\u1ea5y gi\u1eefa kh\u00f4ng trung xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u00f9ng l\u00fac 3 m\u1eb7t tr\u1eddi ch\u00f3i l\u1ecdi, v\u1edbi m\u1ed9t v\u1ea7ng s\u00e1ng b\u1ea3y m\u00e0u bao quanh m\u1eb7t tr\u1eddi \u1edf gi\u1eefa. Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn th\u1ea5y b\u1edfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trong v\u00f9ng, m\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u1edf mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u1ec1u x\u00e1c nh\u1eadn l\u00e0 h\u1ecd c\u0169ng nh\u00ecn th\u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi \u00f4ng D\u01b0ndrub v\u00e0 b\u00e0 Loga t\u00ecm \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i s\u01b0 Amdo Palden \u0111\u1ec3 xin ng\u00e0i ban m\u1ed9t t\u00ean g\u1ecdi cho \u0111\u1ee9a con trai m\u1edbi ra \u0111\u1eddi, theo nh\u01b0 t\u1eadp qu\u00e1n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n T\u00e2y T\u1ea1ng, ng\u00e0i b\u1ea3o h\u1ecd r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ee9a b\u00e9 r\u1ea5t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u00ean m\u1ed9t v\u1ecb tr\u1ee5 tr\u00ec t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng nh\u01b0 ng\u00e0i kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1eb7t t\u00ean cho n\u00f3. Ng\u00e0i n\u00f3i r\u1eb1ng, ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t b\u1eadc th\u1ea7y v\u0129 \u0111\u1ea1i nh\u01b0 v\u1ecb Tai Situpa m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7t t\u00ean cho \u0111\u1ee9a tr\u1ebb n\u00e0y, v\u00e0 v\u00ec th\u1ebf h\u1ecd n\u00ean ch\u1edd \u0111\u1ee3i cho \u0111\u1ebfn l\u00fac \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u01b0ng d\u00f9 sao c\u0169ng c\u1ea7n c\u00f3 m\u1ed9t t\u00ean g\u1ecdi t\u1ea1m th\u1eddi cho \u0111\u1ee9a b\u00e9, n\u00ean cha m\u1eb9 ng\u00e0i li\u1ec1n s\u1eed d\u1ee5ng t\u00ean g\u1ecdi m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecb c\u1ee7a ng\u00e0i b\u1ea3o r\u1eb1ng \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u00ean b\u1edd s\u00f4ng ngay sau khi ng\u00e0i v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra. T\u00ean g\u1ecdi \u1ea5y l\u00e0 Apo Gaga, trong ti\u1ebfng T\u00e2y T\u1ea1ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201c\u0111\u1ee9a em trai mang l\u1ea1i ni\u1ec1m vui\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb khi c\u00f2n r\u1ea5t nh\u1ecf, Apo Gaga \u0111\u00e3 t\u1ecf ra v\u00f4 c\u00f9ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, v\u1edbi nh\u1eefng n\u0103ng l\u1ef1c v\u00e0 d\u1ef1 c\u1ea3m phi th\u01b0\u1eddng. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, ng\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i ch\u00ednh x\u00e1c cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft ch\u1ed7 \u0111\u1ec3 t\u00ecm ki\u1ebfm nh\u1eefng con c\u1eebu hay gia s\u00fac b\u1ecb l\u1ea1c m\u1ea5t. \u0110i\u1ec1u t\u1ea5t nhi\u00ean l\u00e0 khi tin \u0111\u1ed3n n\u00e0y loan ra, tu vi\u1ec7n Kampagar n\u01a1i cha m\u1eb9 ng\u00e0i \u0111ang s\u1ed1ng li\u1ec1n \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb cha m\u1eb9 ng\u00e0i cho ng\u00e0i \u0111\u1ebfn tu vi\u1ec7n \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 \u0111\u00e0o t\u1ea1o theo ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u1eb1m c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t v\u1ecb L\u1ea1t-ma mang l\u1ea1i h\u1ea1nh ph\u00fac v\u00e0 l\u1ee3i \u00edch cho nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi. Nh\u01b0ng v\u00e0o l\u00fac \u0111\u00f3, \u0111\u1ea1i s\u01b0 Amdo Palden nh\u1eafc l\u1ea1i l\u1eddi h\u1ee9a tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ee7a cha m\u1eb9 ng\u00e0i, v\u00e0 nh\u1eadn \u0111\u01b0a ng\u00e0i v\u1ec1 tu vi\u1ec7n Kalek \u0111\u1ec3 \u00f4ng t\u1ef1 tay ch\u0103m s\u00f3c v\u00e0 nu\u00f4i d\u1ea1y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tu vi\u1ec7n Kalek n\u1eb1m c\u00e1ch xa n\u01a1i gia \u0111\u00ecnh ng\u00e0i \u0111ang \u1edf n\u00ean c\u00f3 ph\u1ea7n b\u1ea5t ti\u1ec7n, nh\u01b0ng cha m\u1eb9 ng\u00e0i v\u1eabn nh\u1edb l\u1eddi \u0111\u00e3 h\u1ee9a v\u00e0 \u0111\u1ed3ng \u00fd g\u1eedi ng\u00e0i cho \u0111\u1ea1i s\u01b0 Amdo Palden. D\u00f9 v\u1eady, \u0111\u1ec3 y\u00ean l\u00f2ng h\u01a1n h\u1ecd li\u1ec1n t\u00ecm \u0111\u1ebfn m\u1ed9t v\u1ecb ti\u00ean tri r\u1ea5t gi\u1ecfi trong v\u00f9ng v\u00e0 h\u1ecfi v\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng lai \u0111\u1ee9a b\u00e9. V\u1ecb n\u00e0y nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ed9t v\u1ecf \u1ed1c l\u1edbn m\u00e0u tr\u1eafng v\u1edbi v\u00f2ng xo\u00e1y theo chi\u1ec1u kim \u0111\u1ed3ng h\u1ed3, v\u00e0 d\u1ef1 b\u00e1o r\u1eb1ng Apo Gaga s\u1ebd l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi mang \u0111\u1ebfn l\u1ee3i \u00edch l\u1edbn lao cho r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a \u0111\u1ee9a b\u00e9 ch\u01b0a th\u1ec3 bi\u1ebft r\u00f5 tr\u01b0\u1edbc l\u00fac 8 tu\u1ed5i. C\u00e1ch t\u00ednh tu\u1ed5i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n T\u00e2y T\u1ea1ng c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 c\u00e1ch t\u00ednh theo \u00e2m l\u1ecbch c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam, n\u00ean n\u0103m d\u1ef1 b\u00e1o c\u1ee7a v\u1ecb ti\u00ean tri n\u00e0y l\u00e0 n\u0103m 1992.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Em b\u00e9 Apo Gaga tr\u1ea3i qua kho\u1ea3ng 4 n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ea1y d\u1ed7 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u1edf tu vi\u1ec7n Kalek, v\u1edbi s\u1ef1 d\u1eabn d\u1eaft c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ecb L\u1ea1t-ma t\u00e1i sinh ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn. Ng\u00e0i c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1i ngai nh\u1ecf trang tr\u1ecdng \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh \u0111i\u1ec7n th\u1edd ch\u00ednh \u0111\u1ec3 ng\u1ed3i v\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u1ec3 gi\u00fap ng\u00e0i trong m\u1ecdi vi\u1ec7c. Ng\u00e0i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p tham gia c\u00e1c tr\u00f2 ch\u01a1i \u0111\u00f9a th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng nh\u01b0 nh\u1eefng \u0111\u1ee9a tr\u1ebb kh\u00e1c, v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 b\u1ecdn ch\u00fang l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng b\u00e0y t\u1ecf s\u1ef1 k\u00ednh tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ec9nh tho\u1ea3ng ng\u00e0i c\u00f3 \u0111\u1ebfn th\u0103m gia \u0111\u00ecnh \u1edf n\u01a1i l\u00e0ng du m\u1ee5c \u0111ang s\u1ed1ng. Nh\u1eefng l\u00fac n\u00e0y, cha ng\u00e0i k\u1ec3 l\u1ea1i r\u1eb1ng ng\u00e0i th\u01b0\u1eddng ch\u01a1i \u0111\u00f9a b\u1eb1ng c\u00e1ch x\u00e2y l\u00ean nh\u1eefng tu vi\u1ec7n t\u00ed hon v\u1edbi \u0111\u1ea5t v\u00e0 \u0111\u00e1, ho\u1eb7c t\u1ef1 l\u00e0m m\u1ed9t c\u00e1i ngai nh\u1ecf r\u1ed3i ng\u1ed3i l\u00ean \u0111\u00f3 v\u00e0 \u0111\u1ecdc nh\u1eefng l\u1eddi c\u1ea7u nguy\u1ec7n. H\u1ecd c\u0169ng k\u1ec3 r\u1eb1ng ng\u00e0i th\u01b0\u1eddng c\u01b0\u1ee1i tr\u00ean l\u01b0ng nh\u1eefng con th\u00fa ch\u1ea1y l\u00ean \u0111\u1ed3i, v\u00e0 th\u01b0\u1eddng kh\u00f3c khi th\u1ea5y ch\u00fang b\u1ecb \u0111\u00e1nh \u0111\u1eadp hay gi\u1ebft h\u1ea1i. Ng\u00e0i lu\u00f4n bi\u1ec3u l\u1ed9 l\u00f2ng t\u1eeb bi, th\u01b0\u01a1ng y\u00eau t\u1ea5t c\u1ea3. Ng\u00e0i t\u1ecf ra \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn c\u00e2y c\u1ed1i, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean tr\u1ed3ng v\u00e0 ch\u0103m s\u00f3c nh\u1eefng c\u00e2y xanh. Ng\u00e0i c\u0169ng b\u00e0y t\u1ecf s\u1ef1 kh\u00f4ng h\u00e0i l\u00f2ng khi nh\u00ecn th\u1ea5y c\u00f3 ai ch\u1eb7t ph\u00e1 c\u00e2y c\u1ed1i. Nh\u1eefng d\u00f2ng su\u1ed1i nh\u1ecf th\u01b0\u1eddng xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i ng\u00e0i tr\u1ed3ng xu\u1ed1ng nhi\u1ec1u c\u1ee5m c\u00e2y xanh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o n\u0103m 1992, ng\u00e0i b\u1ed7ng nhi\u00ean th\u00fac gi\u1ee5c cha m\u1eb9 ph\u1ea3i d\u1eddi \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed3ng c\u1ecf m\u00f9a h\u00e8 s\u1edbm h\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng so v\u1edbi d\u1ef1 t\u00ednh, nh\u01b0ng kh\u00f4ng gi\u1ea3i th\u00edch l\u00fd do. M\u1eb7c d\u00f9 kh\u00f4ng hi\u1ec3u v\u00ec sao, nh\u01b0ng cha m\u1eb9 ng\u00e0i v\u1eabn nghe l\u1eddi v\u00e0 d\u1eddi tr\u1ea1i s\u1edbm h\u01a1n. Ch\u00ednh \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 gi\u00fap h\u1ecd \u0111\u1ebfn \u0111\u00fang v\u1ecb tr\u00ed d\u1ef1 b\u00e1o trong di th\u01b0 c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi s\u00e1u, v\u00e0 \u0111\u00fang v\u00e0o l\u00fac ph\u00e1i \u0111o\u00e0n t\u00ecm ki\u1ebfm ng\u00e0i c\u0169ng v\u1eeba \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Apo Gaga \u0111\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb s\u1eb5n s\u00e0ng m\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u1ec3 ra \u0111i. Ng\u00e0i s\u1eafp x\u1ebfp g\u1ecdn g\u00e0ng m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ed3 v\u1eadt, h\u00e0nh l\u00fd ngay tr\u01b0\u1edbc khi nh\u00f3m \u0111i tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a ph\u00e1i \u0111o\u00e0n t\u00ecm ki\u1ebfm ng\u00e0i \u0111\u1ebfn n\u01a1i. Ng\u00e0i th\u1ee9c d\u1eady s\u1edbm h\u01a1n v\u00e0o h\u00f4m \u0111\u00f3 v\u00e0 x\u1ebfp g\u1ecdn m\u1ed9t s\u1ed1 qu\u1ea7n \u00e1o r\u1ed3i \u0111\u1eb7t l\u00ean l\u01b0ng con d\u00ea c\u1ee7a m\u00ecnh, m\u1ed9t con d\u00ea \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1eebng, v\u00e0 n\u00f3i v\u1edbi m\u1eb9 r\u1eb1ng nh\u1eefng tu s\u0129 c\u1ee7a ng\u00e0i \u0111ang \u0111\u1ebfn, v\u00e0 ng\u00e0i \u0111\u00e3 s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u1ec3 l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i v\u1edbi h\u1ecd v\u1ec1 tu vi\u1ec7n c\u1ee7a m\u00ecnh. Ng\u00e0i n\u00f3i, n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00ec ng\u00e0i s\u1ebd mang theo m\u1ed9t v\u00e0i v\u1eadt k\u1ef7 ni\u1ec7m c\u1ee7a tu vi\u1ec7n Kalek. Ng\u01b0\u1eddi anh c\u1ee7a ng\u00e0i l\u00e0 Yeshe Rabsal \u0111ang \u1edf t\u1ea1i Kalek khi nh\u00f3m \u0111i tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a ph\u00e1i \u0111o\u00e0n t\u00ecm ki\u1ebfm ng\u00e0i v\u1eeba \u0111\u1ebfn. H\u1ecd g\u1ecdi Yeshe Rabsal t\u1eeb tr\u00ean \u0111\u1ed3i xu\u1ed1ng \u0111\u1ec3 n\u00f3i cho bi\u1ebft r\u1eb1ng nh\u1eefng tu s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1i t\u1eeb Tsurphu \u0111\u1ebfn hi\u1ec7n \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn Katok v\u00e0 \u0111ang tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn Barkor \u0111\u1ec3 t\u00ecm ki\u1ebfm h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ecb L\u1ea1t-ma \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. Khi nghe \u0111\u01b0\u1ee3c tin t\u1ee9c n\u00e0y, \u0111\u1ee9c Karmapa tr\u1ebb tu\u1ed5i \u0111\u00e3 c\u01b0\u1eddi l\u1edbn v\u00e0 nh\u1ea3y m\u00faa reo m\u1eebng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cha m\u1eb9 ng\u00e0i \u0111\u00e3 d\u1ef1ng l\u00ean m\u1ed9t c\u0103n l\u1ec1u \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp \u0111\u00f3n ph\u00e1i \u0111o\u00e0n. Sau nh\u1eefng nghi th\u1ee9c ch\u00e0o h\u1ecfi th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, c\u00e1c v\u1ecb tu s\u0129 li\u1ec1n h\u1ecfi m\u1eb9 ng\u00e0i nh\u1eefng chi ti\u1ebft v\u1ec1 ng\u00e0i v\u00e0 v\u1ec1 nh\u1eefng gi\u1ea5c m\u01a1 c\u1ee7a b\u00e0 ho\u1eb7c c\u1ee7a b\u1ea5t c\u1ee9 th\u00e0nh vi\u00ean n\u00e0o kh\u00e1c trong gia \u0111\u00ecnh. Cha m\u1eb9 ng\u00e0i k\u1ec3 l\u1ea1i t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng chi ti\u1ebft v\u1ec1 s\u1ef1 ra \u0111\u1eddi c\u1ee7a ng\u00e0i, v\u1ec1 nh\u1eefng d\u1ea5u hi\u1ec7u \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, v\u1ec1 gi\u1ea5c m\u01a1 c\u00f3 nh\u1eefng con h\u1ea1c tr\u1eafng, nh\u1eefng gi\u1ea5c m\u01a1 c\u1ee7a cha ng\u00e0i v\u00e0 anh ng\u00e0i, v\u1ec1 con chim \u0111\u1ebfn h\u00f3t tr\u00ean n\u00f3c l\u1ec1u, v\u1ec1 \u00e2m thanh k\u1ef3 di\u1ec7u v\u1ecdng xu\u1ed1ng t\u1eeb kh\u00f4ng trung, v\u1ec1 3 m\u1eb7t tr\u1eddi hi\u1ec7n ra\u2026 Th\u1eadt ra, nh\u00f3m \u0111i tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a \u0111o\u00e0n t\u00ecm ki\u1ebfm \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nghe h\u1ea7u h\u1ebft nh\u1eefng chi ti\u1ebft n\u00e0y t\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n du m\u1ee5c khi h\u1ecd d\u00f2 h\u1ecfi tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng t\u00ecm \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y. L\u1ea1t-ma Domo thay m\u1eb7t cho tu vi\u1ec7n Tsurphu trao cho cha ng\u00e0i m\u1ed9t b\u1ea3n sao b\u1ee9c di th\u01b0 c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi s\u00e1u v\u00e0 \u00f4ng Dondrup ngay l\u1eadp t\u1ee9c nh\u1eadn hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00ednh x\u00e1c v\u1ec1 \u0111\u1ee9a con trai phi th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau m\u1ed9t v\u00e0i trao \u0111\u1ed5i ng\u1eafn, nh\u1eefng v\u1ecb tu s\u0129 c\u00f9ng nhau th\u00e1p t\u00f9ng \u0111\u1ee9c Karmapa tr\u1ebb tu\u1ed5i \u0111\u1ebfn tu vi\u1ec7n Kalek \u0111\u1ec3 ch\u1edd hai v\u1ecb Akong Tulku Rinpoche v\u00e0 Sherab Tarchin s\u1ebd \u0111\u1ebfn ngay trong v\u00e0i ng\u00e0y sau \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kh\u00f4ng bao l\u00e2u, hai v\u1ecb n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn. V\u00e0 tin t\u1ee9c v\u1ec1 s\u1ef1 ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00e0y li\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eedi v\u1ec1 cho Tai Situpa v\u00e0 Goshir Gyaltsab \u0111ang \u1edf \u1ea4n \u0110\u1ed9. Hai v\u1ecb ngay l\u1eadp t\u1ee9c th\u00f4ng b\u00e1o vi\u1ec7c n\u00e0y l\u00ean \u0111\u1ee9c \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma. T\u1ea1i tu vi\u1ec7n Kalek, khi nh\u1eefng chi ti\u1ebft v\u1ec1 h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh, hai v\u1ecb Akong Rinpoche v\u00e0 Sherab Tarchin li\u1ec1n d\u00e2ng l\u00ean c\u1eadu b\u00e9 Apo Gaga, nay \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ee9c Gyalwa Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi b\u1ea3y, b\u1ed9 l\u1ec5 ph\u1ee5c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u00e0 nh\u1eefng th\u00e1nh v\u1eadt thi\u00eang li\u00eang m\u00e0 h\u1ecd thay m\u1eb7t hai v\u1ecb Tai Situpa v\u00e0 Goshir Gyaltsab mang \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u1ea4n \u0110\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t s\u1ed1 ph\u1ea9m v\u1eadt v\u00e0 qu\u00e0 t\u1eb7ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c mang \u0111\u1ebfn d\u00e2ng l\u00ean cho cha m\u1eb9 \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1ec3 b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng bi\u1ebft \u01a1n c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 vi\u1ec7c h\u1ecd \u0111\u00e3 sinh th\u00e0nh v\u00e0 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng ng\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng l\u01b0u l\u1ea1i Kalek m\u1ed9t th\u1eddi gian ng\u1eafn \u0111\u1ec3 trong khi chu\u1ea9n b\u1ecb cho chuy\u1ebfn \u0111i v\u1ec1 Tsurphu. Hai v\u1ecb Akong Rinpoche v\u00e0 Sherab Tarchin thay m\u1eb7t cho Tai Situpa v\u00e0 Goshir Gyaltsab, v\u00e0 m\u1ed9t ph\u00e1i \u0111o\u00e0n kh\u00e1c c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed \u0111\u1ebfn t\u1eeb Tsurphu. Sau \u0111\u00f3, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00f9ng th\u00e1p t\u00f9ng \u0111\u1ee9c Karmapa tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn Tsurphu, n\u01a1i m\u00e0 \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi s\u00e1u \u0111\u00e3 r\u1eddi \u0111i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 33 n\u0103m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u01b0\u1edbc khi \u0111o\u00e0n ng\u01b0\u1eddi r\u1eddi kh\u1ecfi tu vi\u1ec7n Kalek, gi\u1eefa b\u1ea7u tr\u1eddi \u0111\u1ea7y s\u01b0\u01a1ng m\u00f9 c\u1ee7a h\u00f4m \u1ea5y b\u1ed7ng nhi\u00ean xu\u1ea5t hi\u1ec7n 3 m\u1eb7t tr\u1eddi ch\u00f3i l\u1ecdi v\u00e0 h\u00e0ng tr\u0103m ng\u01b0\u1eddi quanh \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y r\u00f5. M\u1eb7t tr\u1eddi \u1edf gi\u1eefa l\u1edbn h\u01a1n v\u00e0 c\u00f3 m\u1ed9t qu\u1ea7ng s\u00e1ng b\u1ea3y m\u00e0u v\u00e2y quanh, trong khi hai m\u1eb7t tr\u1eddi b\u00ean c\u1ea1nh nh\u1ecf h\u01a1n v\u00e0 c\u00f3 nh\u1eefng c\u1ee5m m\u00e2y bao quanh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0y 15 th\u00e1ng 6 n\u0103m 1992, \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1ebfn Tsurphu trong m\u1ed9t khung c\u1ea3nh v\u00f4 c\u00f9ng c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng khi h\u00e0ng ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n T\u00e2y T\u1ea1ng v\u1eeba nghe tin \u0111\u00e3 nhanh ch\u00f3ng quy t\u1ee5 v\u1ec1 \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3n m\u1eebng ng\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau khi xu\u1ed1ng xe, \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111i v\u1ec1 tu vi\u1ec7n tr\u00ean m\u1ed9t con ng\u1ef1a tr\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4 \u0111i\u1ec3m xinh \u0111\u1eb9p v\u00e0 nghi\u00eam trang, v\u1edbi c\u00e1c v\u1ecb t\u0103ng s\u0129 v\u00e2y quanh mang nh\u1eefng bi\u1ec3u ng\u1eef l\u1edbn v\u1edbi l\u1eddi ch\u00e0o m\u1eebng ng\u00e0i, c\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 d\u00e0n l\u1ec5 nh\u1ea1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng. \u0110\u00e1m \u0111\u00f4ng \u0111\u00f3n r\u01b0\u1edbc ng\u00e0i th\u00e1p t\u00f9ng theo sau, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a, t\u1ea1o th\u00e0nh m\u1ed9t quang c\u1ea3nh v\u1eeba trang nghi\u00eam v\u1eeba nh\u1ed9n nh\u1ecbp.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9c Karmapa ti\u1ebfn v\u00e0o tu vi\u1ec7n Tsurphu d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t c\u00e2y l\u1ecdng v\u00e0ng, nghi l\u1ec5 ch\u1ec9 d\u00e0nh cho nh\u1eefng b\u1eadc \u0111\u1ea1i s\u01b0, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e0o \u0111\u00f3n b\u1edfi m\u1ed9t \u0111\u00e1m \u0111\u00f4ng \u0111ang ch\u1edd s\u1eb5n. R\u1eddi kh\u1ecfi l\u01b0ng ng\u1ef1a, ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi \u0111\u1ebfn ng\u1ed3i tr\u00ean m\u1ed9t v\u1ecb tr\u00ed d\u00e0nh s\u1eb5n tr\u01b0\u1edbc \u0111i\u1ec7n th\u1edd ch\u00ednh. C\u00e1c v\u0169 c\u00f4ng v\u1edbi trang ph\u1ee5c \u201cs\u01b0 t\u1eed tuy\u1ebft\u201d th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111i\u1ec7u m\u00faa s\u01b0 t\u1eed c\u1ed5 truy\u1ec1n ch\u00e0o \u0111\u00f3n ng\u00e0i, v\u00e0 d\u00e2ng \u201cs\u1eefa s\u01b0 t\u1eed\u201d l\u00ean ng\u00e0i. M\u1ed9t nh\u00f3m v\u0169 c\u00f4ng \u0111eo m\u1eb7t n\u1ea1 t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho c\u00e1c v\u1ecb h\u1ed9 ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn ch\u00e0o ng\u00e0i t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t theo \u0111\u00fang nghi l\u1ec5 nh\u01b0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c b\u1eadc th\u00e1nh x\u01b0a kia, b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng mong mu\u1ed1n cho cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u00e0i s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e0i l\u00e2u v\u00e0 kh\u1ecfe m\u1ea1nh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng bu\u1ed5i l\u1ec5 ch\u00e0o m\u1eebng ng\u00e0i ti\u1ebfp t\u1ee5c k\u00e9o d\u00e0i trong nhi\u1ec1u ng\u00e0y sau \u0111\u00f3 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n T\u00e2y T\u1ea1ng thu\u1ed9c \u0111\u1ee7 m\u1ecdi th\u00e0nh ph\u1ea7n v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c k\u00e9o \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 b\u00e0y t\u1ecf s\u1ef1 vui m\u1eebng. M\u1ed7i ng\u00e0y, \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1ec1u th\u1ef1c hi\u1ec7n nghi l\u1ec5 ban ph\u01b0\u1edbc l\u00e0nh cho t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 6 n\u0103m 1992, Ch\u00ednh ph\u1ee7 Trung Qu\u1ed1c ch\u00ednh th\u1ee9c c\u00f4ng nh\u1eadn ng\u00e0i l\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh \u0111\u1eddi th\u1ee9 17 c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa. Ng\u00e0i tr\u1edf th\u00e0nh v\u1ecb L\u1ea1t-ma t\u00e1i sinh \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh ph\u1ee7 Trung Qu\u1ed1c c\u00f4ng nh\u1eadn k\u1ec3 t\u1eeb n\u0103m 1959. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y g\u1ee3i nh\u1edb l\u1ea1i m\u1ed9t s\u1ef1 th\u1eadt l\u00e0 t\u1eeb 8 th\u1ebf k\u1ef7 qua, nhi\u1ec1u h\u00f3a th\u00e2n t\u00e1i sinh c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0 \u0111\u1ea1o s\u01b0 c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Trung Hoa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hai v\u1ecb Tai Situpa v\u00e0 Goshir Gyaltsab \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p tr\u1edf v\u1ec1 T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u1ec3 t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 \u0111\u0103ng quang ch\u00ednh th\u1ee9c c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi b\u1ea3y. Nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n c\u0169ng cho ph\u00e9p t\u1ed5 ch\u1ee9c m\u1ed9t bu\u1ed5i l\u1ec5 xu\u1ed1ng t\u00f3c v\u00e0 \u0111\u1eb7t ph\u00e1p danh cho ng\u00e0i t\u1ea1i ng\u00f4i \u0111\u1ec1n Jo-kang n\u1ed5i ti\u1ebfng \u1edf Lhasa. N\u01a1i \u0111\u00e2y c\u00f3 m\u1ed9t pho t\u01b0\u1ee3ng Ph\u1eadt Th\u00edch-ca do c\u00f4ng ch\u00faa V\u0103n Th\u00e0nh mang \u0111\u1ebfn t\u1eeb Trung Hoa khi b\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh ho\u00e0ng h\u1eadu T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 7. T\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n pho t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c mang t\u1eeb \u1ea4n \u0110\u1ed9 \u0111\u1ebfn Trung Hoa, v\u00e0 n\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra \u1edf \u1ea4n \u0110\u1ed9 b\u1edfi m\u1ed9t ngh\u1ec7 s\u0129 t\u00ean l\u00e0 Visvakarman ngay trong th\u1eddi \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt c\u00f2n t\u1ea1i th\u1ebf. Pho t\u01b0\u1ee3ng mi\u00eau t\u1ea3 \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt v\u00e0o n\u0103m ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c 12 tu\u1ed5i, v\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt ban ph\u01b0\u1edbc l\u00e0nh sau khi ho\u00e0n t\u1ea5t. Ng\u01b0\u1eddi ta tin r\u1eb1ng b\u1ea5t c\u1ee9 ai \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn th\u1ea5y pho t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y \u0111\u1ec1u s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u may m\u1eafn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nhi\u1ec1u ph\u00e1i \u0111o\u00e0n \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00f3m Ph\u1eadt gi\u00e1o d\u00f2ng Karma Kagyu t\u1eeb c\u00e1c qu\u1ed1c gia tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 chu\u1ea9n b\u1ecb \u0111\u1ebfn T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c tham gia bu\u1ed5i l\u1ec5 \u0111\u0103ng quang c\u1ee7a b\u1eadc th\u1ea7y tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 khai s\u00e1ng cho h\u1ecd, v\u00e0 h\u1ecd \u0111\u00e3 n\u00f4n n\u00f3ng ch\u1edd \u0111\u1ee3i s\u1ef1 t\u00e1i sinh c\u1ee7a ng\u00e0i t\u1eeb l\u00e2u.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo \u0111\u00fang nh\u01b0 d\u1ef1 b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ee7a \u0111\u1ea1i s\u01b0 Chojur Lingpa, v\u1ecb Tai Situpa Pema D\u01b0ny\u01b0 s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh th\u1ea7y d\u1ea1y ch\u00ednh c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi b\u1ea3y. D\u1ef1 b\u00e1o n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1i s\u01b0 Chojur Lingpa \u0111\u01b0a ra t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y g\u1ea7n m\u1ed9t th\u1ebf k\u1ef7, khi ng\u00e0i nh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng linh \u1ea3nh v\u1ec1 c\u00e1c h\u00f3a th\u00e2n c\u1ee7a Karmapa cho \u0111\u1ebfn t\u1eadn \u0111\u1eddi th\u1ee9 hai m\u01b0\u01a1i m\u1ed1t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ecb Tai Situpa l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi s\u00e1u \u0111\u00e3 giao l\u1ea1i b\u1ee9c di th\u01b0. Trong di th\u01b0 c\u0169ng c\u00f3 n\u00f3i \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u00f4ng s\u1ebd l\u00e0 th\u1ea7y d\u1ea1y c\u1ee7a v\u1ecb Karmapa t\u00e1i sinh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hai v\u1ecb Tai Situpa v\u00e0 Goshir Gyaltsab \u0111\u1ebfn T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0o ng\u00e0y 12 th\u00e1ng 7 n\u0103m 1992. H\u1ecd \u0111\u1ebfn ngay Tsurphu sau m\u1ed9t \u0111\u00eam ngh\u1ec9 l\u1ea1i th\u1ee7 \u0111\u00f4 Lhasa v\u00e0 vi\u1ebfng th\u0103m tu vi\u1ec7n c\u1ee7a Pawo Rinpoche, th\u1ef1c hi\u1ec7n l\u1ec5 ban ph\u01b0\u1edbc cho h\u00e0ng tr\u0103m t\u00edn \u0111\u1ed3 nhi\u1ec7t th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tu vi\u1ec7n Tsurphu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9c Karmapa Dsum Khyenpa th\u00e0nh l\u1eadp t\u1eeb n\u0103m 1190 v\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn nay lu\u00f4n l\u00e0 tr\u1ee5 s\u1edf ch\u00ednh c\u1ea3 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1ecb Karmapa. V\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m ti\u1ebfn h\u00e0nh cu\u1ed9c C\u00e1ch m\u1ea1ng V\u0103n h\u00f3a th\u00ec Tsurphu c\u00f3 \u0111\u1ebfn 900 t\u0103ng s\u0129 v\u00e0 bao g\u1ed3m trong n\u00f3 4 tu vi\u1ec7n v\u1edbi r\u1ea5t nhi\u1ec1u c\u00f4ng tr\u00ecnh x\u00e2y d\u1ef1ng. M\u1ed9t trong b\u1ed1n tu vi\u1ec7n n\u00e0y l\u00e0 n\u01a1i \u1edf c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb Goshir Gyaltsab qua nhi\u1ec1u l\u1ea7n t\u00e1i sinh t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay. C\u00e1c v\u1ecb Goshir Gyaltsab lu\u00f4n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi thay m\u1eb7t \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1ec3 d\u1eabn d\u1eaft t\u00f4ng ph\u00e1i trong th\u1eddi gian chuy\u1ec3n ti\u1ebfp gi\u1eefa hai l\u1ea7n t\u00e1i sinh. Trong ti\u1ebfng T\u00e2y T\u1ea1ng, \u201cgyaltsab\u201d c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cng\u01b0\u1eddi nhi\u1ebfp ch\u00ednh, ng\u01b0\u1eddi thay quy\u1ec1n\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ecb \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u tu vi\u1ec7n Tsurphu l\u00fac \u0111\u00f3 l\u00e0 Drupon Dechen Rinpoche, ch\u00ednh l\u00e0 b\u1eadc th\u1ea7y \u1edf Rumtek tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. \u00d4ng \u0111\u00e3 c\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi s\u00e1u r\u1eddi T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0o n\u0103m 1959, mang theo m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u1eefng x\u00e1-l\u1ee3i v\u00e0 th\u00e1nh v\u1eadt t\u1eeb Tsurphu \u0111\u1ebfn Sikkim. Nh\u1eefng x\u00e1-l\u1ee3i v\u00e0 th\u00e1nh v\u1eadt n\u00e0y hi\u1ec7n \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n tr\u00ed t\u1ea1i Rumtek. Ch\u00ednh \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi s\u00e1u \u0111\u00e3 khuy\u00ean \u00f4ng tr\u1edf v\u1ec1 Tsurphu \u0111\u1ec3 \u0111\u00f4n \u0111\u1ed1c vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea1i tu vi\u1ec7n n\u00e0y. Trong th\u1ef1c t\u1ebf, Drupon Dechen Rinpoche \u0111\u00e3 ph\u1ea3i n\u1ed7 l\u1ef1c ki\u1ebfn t\u1ea1o l\u1ea1i t\u1ea5t c\u1ea3 t\u1eeb nh\u1eefng \u0111\u1ed1ng \u0111\u1ed5 n\u00e1t trong nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, nh\u1edd v\u00e0o s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9 nhi\u1ec7t th\u00e0nh c\u1ee7a r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean gi\u1eefa \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi b\u1ea3y v\u00e0 hai v\u1ecb Rinpoche l\u00e0 m\u1ed9t bu\u1ed5i ti\u1ebfp x\u00fac mang t\u00ednh nghi th\u1ee9c truy\u1ec1n th\u1ed1ng. Sau c\u00e1c nghi th\u1ee9c ch\u00e0o m\u1eebng b\u00ean ngo\u00e0i \u0111i\u1ec7n th\u1edd, hai v\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 l\u1ec5 b\u00e1i \u0111\u1ee9c Karmapa l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean v\u00e0 d\u00e2ng ph\u1ea9m v\u1eadt c\u00fang d\u01b0\u1eddng l\u00ean ng\u00e0i. Nh\u1eefng ng\u00e0y sau \u0111\u00f3, s\u1ef1 ti\u1ebfp x\u00fac m\u1edbi d\u1ea7n tr\u1edf n\u00ean th\u00e2n m\u1eadt, c\u1edfi m\u1edf v\u00e0 vui v\u1ebb v\u00ec kh\u00f4ng c\u00f2n mang n\u1eb7ng h\u00ecnh th\u1ee9c l\u1ec5 nghi. Nh\u1eefng m\u1ed1i quan h\u1ec7 th\u00e0nh t\u00edn, t\u00f4n k\u00ednh v\u00e0 y\u00eau th\u01b0\u01a1ng l\u1eabn nhau \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 m\u00e3nh li\u1ec7t. Theo ni\u1ec1m tin c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y T\u1ea1ng, ba v\u1ecb l\u00e0 h\u00f3a th\u00e2n c\u1ee7a \u0111\u1ee9c B\u1ed3 T\u00e1t Qu\u00e1n Th\u1ebf \u00c2m (Avalokite\u015bvara), B\u1ed3 T\u00e1t Di-l\u1eb7c (Maitreya) v\u00e0 B\u1ed3 T\u00e1t Kim Cang Th\u1ee7 (Vajrap\u1e47i) v\u00e0 \u0111\u00e3 t\u1eebng g\u1eb7p g\u1ee1, gi\u00fap \u0111\u1ee1 nhau trong c\u00f4ng cu\u1ed9c \u0111\u1ed9 sinh t\u1eeb nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7 qua.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 Akong Rinpoche trong h\u01a1n m\u1ed9t th\u00e1ng qua, hai v\u1ecb Tai Situpa v\u00e0 Gyaltsab b\u1eaft \u0111\u1ea7u kh\u00e1m ph\u00e1 ra nh\u1eefng m\u1ed1i quan h\u1ec7 chuy\u1ec3n ti\u1ebfp n\u1ed5i b\u1eadt trong t\u00ednh c\u00e1ch c\u1ee7a v\u1ecb Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi b\u1ea3y v\u1edbi \u0111\u1ee9c Karmapa tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y. Ng\u00e0i c\u0169ng bi\u1ec3u l\u1ed9 s\u1ef1 t\u1ef1 tin, kh\u00f4ng s\u1ee3 s\u1ec7t, lu\u00f4n vui t\u00ednh v\u00e0 ch\u00e2n th\u00e0nh th\u01b0\u01a1ng y\u00eau v\u1edbi m\u1ed9t t\u00e2m l\u01b0\u1ee3ng t\u1eeb bi v\u00f4 h\u1ea1n, kh\u00f4ng kh\u00e1c g\u00ec so v\u1edbi \u0111\u1ee9c Karmapa tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u1ec5 xu\u1ed1ng t\u00f3c c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ea1i ng\u00f4i \u0111\u1ec1n thi\u00eang Jo-kang \u1edf Lhasa, v\u00e0o s\u00e1ng s\u1edbm ng\u00e0y 2 th\u00e1ng 8 n\u0103m 1992. Hai v\u1ecb Tai Situpa v\u00e0 Goshir Gyaltsab ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c nghi l\u1ec5 tr\u01b0\u1edbc th\u00e1nh t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt Th\u00edch-ca, t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt trong bu\u1ed5i l\u1ec5. \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u1ea7n th\u1ee9 hai trong l\u1ecbch s\u1eed m\u1ed9t v\u1ecb Karmapa nh\u1eadn l\u1ec5 xu\u1ed1ng t\u00f3c t\u1ea1i ng\u00f4i \u0111\u1ec1n n\u00e0y. Nhi\u1ec1u ph\u1ea9m v\u1eadt c\u00fang d\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eedi \u0111\u1ebfn d\u00e2ng l\u00ean ng\u00e0i, v\u00e0 c\u00f3 c\u1ea3 qu\u00e0 t\u1eb7ng t\u1eeb \u0111\u1ee9c \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma: m\u1ed9t l\u1eddi c\u1ea7u ch\u00fac tr\u01b0\u1eddng th\u1ecd v\u00e0 kh\u1ecfe m\u1ea1nh, m\u1ed9t t\u1ea5m kh\u0103n cho\u00e0ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0i ban ph\u00fac, v\u00e0 m\u1ed9t tr\u00e0ng h\u1ea1t c\u1ee7a ch\u00ednh ng\u00e0i. C\u00e1c \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a nh\u00e0 c\u1ea7m quy\u1ec1n t\u1ea1i Lhasa c\u0169ng c\u00f3 m\u1eb7t trong bu\u1ed5i l\u1ec5.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau bu\u1ed5i l\u1ec5 xu\u1ed1ng t\u00f3c, \u0111\u1ee9c Karmapa ch\u00ednh th\u1ee9c nh\u1eadn m\u1ed9t t\u00ean g\u1ecdi m\u1edbi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 b\u00e1o b\u1edfi \u0111\u1ea1i s\u01b0 Chogyur Dechen Lingpa l\u00e0 Pal Khyabdak Rangjung Urgyen Trinley Dorje.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0y 27 th\u00e1ng 9 n\u0103m 1992, h\u01a1n 20.000 Ph\u1eadt t\u1eed t\u1eeb kh\u1eafp n\u01a1i \u0111\u00e3 t\u1ee5 h\u1ecdp v\u1ec1 Tsurphu \u0111\u1ec3 tham d\u1ef1 l\u1ec5 \u0111\u0103ng quang c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa. Ngo\u00e0i \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1c trung t\u00e2m tu h\u1ecdc thu\u1ed9c truy\u1ec1n th\u1ed1ng Karma Kagyu tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi, c\u00f2n c\u00f3 \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c d\u00f2ng ph\u00e1i Ph\u1eadt gi\u00e1o kh\u00e1c t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0 \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00e1c. Tuy nhi\u00ean, chi\u1ebfm \u0111a s\u1ed1 trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tham d\u1ef1 l\u00e0 c\u00e1c Ph\u1eadt t\u1eed T\u00e2y T\u1ea1ng, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ph\u1ea3i v\u01b0\u1ee3t h\u00e0ng ngh\u00ecn c\u00e2y s\u1ed1 \u0111\u1ec3 v\u1ec1 \u0111\u00e2y. Nhi\u1ec1u v\u1ecb tulku \u0111\u00e3 quy t\u1ee5 v\u1ec1 t\u1eeb kh\u1eafp c\u00e1c v\u00f9ng thu\u1ed9c T\u00e2y T\u1ea1ng, \u1ea4n \u0110\u1ed9 v\u00e0 quanh v\u00f9ng Hy-m\u00e3-l\u1ea1p. \u0110\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n T\u00e2y T\u1ea1ng, vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7n di\u1ec7n t\u1ea1i bu\u1ed5i l\u1ec5 n\u00e0y v\u00e0 c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111\u1ee9c Karmapa c\u00f3 m\u1ed9t \u00fd ngh\u0129a c\u1ef1c k\u1ef3 to l\u1edbn. T\u1eeb tr\u01b0\u1edbc n\u0103m 1959, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y v\u1ed1n \u0111\u00e3 l\u00e0 m\u1ed9t truy\u1ec1n th\u1ed1ng l\u00e2u \u0111\u1eddi, v\u00e0 s\u1ef1 khao kh\u00e1t mong ch\u1edd c\u1ee7a h\u1ecd c\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n l\u00ean g\u1ea5p b\u1ed9i v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u0103m 1992, khi nh\u00ecn th\u1ea5y h\u00e9 ra m\u1ed9t tia hy v\u1ecdng m\u1edbi cho t\u01b0\u01a1ng lai Ph\u1eadt ph\u00e1p c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc. V\u00ec th\u1ebf, trong d\u1ecbp n\u00e0y v\u00f9ng thung l\u0169ng Tolung bao quanh Tsurphu tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t b\u00e3i c\u1eafm tr\u1ea1i kh\u1ed5ng l\u1ed3 nh\u1ed9n nh\u1ecbp \u0111\u1ea7y m\u00e0u s\u1eafc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau l\u1ec5 \u0111\u0103ng quang c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa, v\u00e0o ng\u00e0y 29 th\u00e1ng 9 n\u0103m 1992, \u0111\u1ee9c Karmapa Urgyen Trinley Dorje ch\u1ee7 tr\u00ec m\u1ed9t bu\u1ed5i l\u1ec5 ban ph\u00fac cho h\u00e0ng ch\u1ee5c ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi. Bu\u1ed5i l\u1ec5 k\u00e9o d\u00e0i trong nhi\u1ec1u gi\u1edd, tuy c\u00f3 s\u1ef1 tr\u1ee3 gi\u00fap c\u1ee7a hai v\u1ecb Tai Situpa v\u00e0 Gyaltsab nh\u01b0ng v\u1ecb Karmapa ch\u1ec9 m\u1edbi 7 tu\u1ed5i \u0111\u00e3 b\u1ed9c l\u1ed9 n\u0103ng l\u1ef1c si\u00eau vi\u1ec7t v\u1edbi gi\u1ecdng n\u00f3i vang r\u1ec1n v\u00e0 t\u1ef1 tin tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t c\u1eed t\u1ecda h\u00e0ng ch\u1ee5c ng\u00e0n ng\u01b0\u1eddi. M\u1eb7c d\u00f9 m\u1ecdi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng Ph\u1eadt s\u1ef1 c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u1ee9c Karmapa, h\u00f3a th\u00e2n c\u1ee7a B\u1ed3 T\u00e1t Qu\u00e1n Th\u1ebf \u00c2m, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 quan tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y T\u1ea1ng, nh\u01b0ng bu\u1ed5i l\u1ec5 ban ph\u00fac n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 m\u1ed9t kh\u1edfi \u0111\u1ea7u t\u1ed1t l\u00e0nh v\u00e0 h\u1ee9a h\u1eb9n nhi\u1ec1u ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1ed1t \u0111\u1eb9p m\u00e0 ng\u00e0i ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd l\u00e0m v\u00ec m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi trong c\u01b0\u01a1ng v\u1ecb c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u1ee9c Karmapa. Nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1m l\u00e0nh xu\u1ea5t hi\u1ec7n nh\u01b0 \u0111\u1ec3 l\u00e0m t\u0103ng th\u00eam l\u00f2ng tin v\u00e0 s\u1ef1 vui m\u1eebng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1 l\u1ec5. B\u1ea7u tr\u1eddi quang \u0111\u00e3ng v\u1edbi ch\u1ec9 m\u1ed9t v\u00e0i c\u1ee5m m\u00e2y tr\u00f4i l\u00e3ng \u0111\u00e3ng, nh\u01b0ng l\u1ea1i c\u00f3 tuy\u1ebft r\u01a1i nh\u1eb9 nh\u01b0 nh\u1eefng b\u00f4ng hoa tr\u1eafng \u0111\u1eb9p r\u01a1i xu\u1ed1ng t\u1eeb kh\u00f4ng trung, v\u00e0 t\u1eebng b\u1ea7y chim \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o b\u1ed7ng t\u1ee5 v\u1ec1 m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng trong ng\u00e0y h\u00f4m \u1ea5y, bay l\u01b0\u1ee3n th\u00e0nh nh\u1eefng v\u00f2ng tr\u00f2n cao v\u00fat tr\u00ean b\u1ea7u tr\u1eddi xanh. Nh\u01b0ng \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng nh\u1ea5t \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t m\u1ed1ng c\u1ea7u v\u1ed3ng b\u1ea3y m\u00e0u v\u0129 \u0111\u1ea1i b\u1eafc ngang qua c\u1ea3 b\u1ea7u tr\u1eddi, hi\u1ec7n ra cao v\u00fat \u1edf tr\u00ean c\u1ea3 nh\u1eefng b\u1ea7y chim \u0111ang bay,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau khi ch\u00ednh th\u1ee9c nh\u1eadn c\u01b0\u01a1ng v\u1ecb l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ee9c Karmapa, Urgyen Trinley Dorje b\u1eaft \u0111\u1ea7u giai \u0111o\u1ea1n h\u1ecdc t\u1eadp nghi\u00eam t\u00fac v\u1edbi c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7y ch\u00ednh l\u00e0 Tai Situpa v\u00e0 Gyaltsabpa, c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 gi\u00fap \u0111\u1ee1 c\u1ee7a Drupon Dechen Rinpoche, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u tu vi\u1ec7n Tsurphu. Ng\u00e0i b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u1ed9c l\u1ed9 r\u00f5 kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ecb Karmapa t\u00e1i sinh trong vi\u1ec7c h\u1ecdc t\u1eadp kinh \u0111i\u1ec3n. Ng\u00e0i ch\u1ec9 c\u1ea7n nghe qua m\u1ed9t ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 ho\u1eb7c \u0111\u1ecdc qua m\u1ed9t b\u1ea3n kinh v\u0103n n\u00e0o \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 ngay l\u1eadp t\u1ee9c n\u1eafm hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u00f4i khi ng\u00e0i c\u00f2n t\u1ecf ra th\u00f4ng th\u1ea1o c\u1ea3 nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u00e0 c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7y ch\u01b0a h\u1ec1 \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i b\u1ed9c l\u1ed9 s\u1ef1 th\u00f4ng minh, nh\u1ea1y b\u00e9n v\u00e0 m\u1ed9t tr\u00ed nh\u1edb phi th\u01b0\u1eddng. M\u1eb7c d\u00f9 v\u1eady, c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7y d\u1ea1y v\u1eabn y\u00eau c\u1ea7u ng\u00e0i ph\u1ea3i h\u1ecdc qua t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c m\u00f4n h\u1ecdc, c\u00e1c ph\u1ea7n gi\u00e1o ph\u00e1p truy\u1ec1n th\u1ed1ng, gi\u1ed1ng nh\u01b0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1ecb Karmapa tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 l\u00e0m. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y n\u00eau l\u00ean m\u1ed9t t\u1ea5m g\u01b0\u01a1ng chuy\u00ean c\u1ea7n cho t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi noi theo. M\u1eb7c d\u00f9 v\u1eady, \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, cho d\u00f9 c\u00f3 n\u1ed7 l\u1ef1c h\u1ebft s\u1ee9c v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ch\u1ec9 d\u1ea1y t\u1eadn t\u00e2m c\u1ee7a nh\u1eefng b\u1eadc th\u1ea7y v\u0129 \u0111\u1ea1i th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o ho\u00e0n t\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ebft th\u1ea3y nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 v\u1ecb Karmapa \u0111\u00e3 h\u1ecdc, \u0111\u01a1n gi\u1ea3n ch\u1ec9 v\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng ki\u1ebfn th\u1ee9c qu\u00e1 nhi\u1ec1u!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong giai \u0111o\u1ea1n h\u1ecdc t\u1eadp \u0111\u1ea7u ti\u00ean, ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 tr\u1ee3 gi\u00fap c\u1ee7a hai v\u1ecb th\u1ea7y uy\u00ean b\u00e1c v\u00e0 nhi\u1ec1u kinh nghi\u1ec7m l\u00e0 Omdze Thubten Zangpo v\u00e0 Lama Lodro Sherab. Sau \u0111\u00f3, Lama Lodro Sherab ph\u1ea3i tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi tu vi\u1ec7n Rumtek v\u00ec \u1edf \u0111\u00f3 \u0111ang c\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u00f4ng. D\u01b0\u1edbi s\u1ef1 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn c\u1ee7a Omdze Thubten Zangpo, ng\u00e0i h\u1ecdc t\u1eadp nh\u1eefng k\u1ef9 n\u0103ng h\u00e0nh l\u1ec5 v\u00e0 nghi th\u1ee9c truy\u1ec1n th\u1ed1ng. Sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ef3 thi Umdze. \u201cUmdze\u201d c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cth\u00f4ng th\u1ea1o v\u1ec1 c\u00e1c l\u1ec5 nghi\u201d, v\u00e0 bao g\u1ed3m r\u1ea5t nhi\u1ec1u ph\u1ea7n nghi th\u1ee9c truy\u1ec1n th\u1ed1ng kh\u00e1c nhau. M\u1ed9t h\u1ecdc gi\u1ea3 c\u01b0 s\u0129 t\u00ean l\u00e0 Lodro c\u0169ng gi\u00fap \u0111\u1ee1 ng\u00e0i trong vi\u1ec7c h\u1ecdc. \u0110\u1ee9c Karmapa \u0111\u00e3 khi\u1ebfn cho t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i kinh ng\u1ea1c khi ng\u00e0i h\u1ecdc thu\u1ed9c l\u00f2ng m\u1ed9t ph\u1ea7n nghi th\u1ee9c t\u00e1n t\u1ee5ng d\u00e0i h\u01a1n 100 trang ch\u1ec9 v\u1edbi th\u1eddi gian ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ed9t th\u00e1ng, v\u00e0 m\u1ed7i ng\u00e0y ch\u1ec9 d\u00e0nh ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ed9t gi\u1edd cho vi\u1ec7c h\u1ecdc nghi th\u1ee9c n\u00e0y!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kho\u1ea3ng n\u0103m 1995, \u0111\u1ee9c Karmapa b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f3 nh\u1eefng linh \u1ea3nh trong thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh gi\u00fap ng\u00e0i ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 t\u00e1i sinh c\u1ee7a nhi\u1ec1u v\u1ecb \u0111\u1ea1i s\u01b0, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u1ea3 nh\u1eefng v\u1ecb th\u1ea7y n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u01b0 Pawo Rinpoche, Jamgon Kongtrul Rinpoche v\u00e0 Dabzang Rinpoche.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb n\u0103m 1992 \u0111\u1ebfn n\u0103m 1999, s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u00e3 mang l\u1ea1i ni\u1ec1m tin v\u00e0 s\u1ee9c m\u1ea1nh cho \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o Ph\u1eadt t\u1eed T\u00e2y T\u1ea1ng. Ng\u00e0i ch\u1ee7 tr\u00ec v\u00e0 th\u00fac \u0111\u1ea9y ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u00f4ng vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea1i tu vi\u1ec7n Tsurphu. M\u1eb7c d\u00f9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00f4ng tr\u00ecnh h\u01b0 h\u1ecfng c\u1ee7a tu vi\u1ec7n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0i Drupon Dechen Rinpoche kh\u00f4i ph\u1ee5c, nh\u01b0ng ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y th\u00ec vi\u1ec7c tr\u00f9ng tu m\u1edbi th\u1ef1c s\u1ef1 ho\u00e0n t\u1ea5t, v\u1edbi nhi\u1ec1u ki\u1ebfn tr\u00fac ph\u1ee9c t\u1ea1p nguy\u00ean s\u01a1 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4i ph\u1ee5c \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u00e0 nhi\u1ec1u c\u00f4ng tr\u00ecnh x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam v\u00e0o \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng v\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a tu vi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0y 28 th\u00e1ng 12 n\u0103m 1999, \u0111\u1ee9c Karmapa quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh r\u1eddi kh\u1ecfi T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00ec t\u01b0\u01a1ng lai ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a Ph\u1eadt ph\u00e1p. Ch\u1ec9 m\u1ea5y ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc khi b\u01b0\u1edbc sang thi\u00ean ni\u00ean k\u1ef7 m\u1edbi, ng\u00e0i c\u00f9ng v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 \u00edt c\u00e1c v\u1ecb t\u00f9y t\u00f9ng b\u00ed m\u1eadt r\u1eddi kh\u1ecfi Tsurphu v\u00e0 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1eddng sang \u1ea4n \u0110\u1ed9. Ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 1 n\u0103m 2000, ng\u00e0i \u0111\u1ebfn Dharamsala, \u1ea4n \u0110\u1ed9 v\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean y\u1ebft ki\u1ebfn \u0111\u1ee9c \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9c Karmapa l\u01b0u tr\u00fa t\u1ea1i \u1ea4n \u0110\u1ed9 v\u00e0 s\u1ed1ng g\u1ea7n Dharamsala. Ng\u00e0i \u0111\u00e3 th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t s\u1ed1 chuy\u1ebfn \u0111i tham b\u00e1i c\u00e1c th\u00e1nh t\u00edch Ph\u1eadt gi\u00e1o t\u1ea1i \u1ea4n \u0110\u1ed9, v\u00e0 h\u1eb1ng n\u0103m \u0111\u1ec1u ch\u1ee7 tr\u00ec nh\u1eefng bu\u1ed5i l\u1ec5 truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu t\u1ea1i B\u1ed3-\u0111\u1ec1 \u0110\u1ea1o tr\u00e0ng (Bodhgaya), n\u01a1i \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt th\u00e0nh \u0111\u1ea1o, v\u00e0 L\u1ed9c Uy\u1ec3n (Sarnath), n\u01a1i \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean chuy\u1ec3n ph\u00e1p lu\u00e2n. Ng\u00e0i c\u0169ng vi\u1ebfng th\u0103m Ladakh (n\u01a1i \u0111\u1ecbnh c\u01b0 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y T\u1ea1ng \u1edf mi\u1ec1n nam \u1ea4n \u0110\u1ed9) v\u00e0 nhi\u1ec1u n\u01a1i kh\u00e1c trong v\u00f9ng Hy-m\u00e3-l\u1ea1p.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cu\u1ed1i n\u0103m 2001, ng\u00e0i ch\u1ee7 tr\u00ec m\u1ed9t bu\u1ed5i l\u1ec5 quan tr\u1ecdng c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu, v\u1edbi s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o t\u0103ng s\u0129 thu\u1ed9c d\u00f2ng ph\u00e1i n\u00e0y t\u1eeb kh\u1eafp n\u01a1i tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, c\u00f9ng quy t\u1ee5 v\u1ec1 ng\u00f4i \u0111\u1ec1n Mahabodhi \u1edf B\u1ed3-\u0111\u1ec1 \u0110\u1ea1o tr\u00e0ng (Bodhgaya), ngay b\u00ean d\u01b0\u1edbi c\u00e2y b\u1ed3-\u0111\u1ec1 m\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u1ee9c Th\u1ebf T\u00f4n \u0111\u00e3 th\u00e0nh \u0111\u1ea1o. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t nghi l\u1ec5 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c h\u1eb1ng n\u0103m c\u1ee7a d\u00f2ng Karma Kagyu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 2002, ng\u00e0i nh\u1eadn l\u1eddi m\u1eddi c\u1ee7a H\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0110\u1ea1i B\u1ed3-\u0111\u1ec1 (Maha Bodhi Society) c\u1ee7a \u1ea4n \u0110\u1ed9, \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng th\u0103m Kolkata \u1edf mi\u1ec1n \u0111\u00f4ng \u1ea4n \u0110\u1ed9, nh\u01b0 m\u1ed9t v\u1ecb th\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1ch danh d\u1ef1.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u1ee9c \u0110\u1ea1t-lai L\u1ea1t-ma, ng\u00e0i c\u0169ng tham gia m\u1ed9t s\u1ed1 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng Ph\u1eadt s\u1ef1 t\u1ea1i Sarnath \u1edf mi\u1ec1n b\u1eafc \u1ea4n \u0110\u1ed9, n\u01a1i \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 thuy\u1ebft gi\u1ea3ng gi\u00e1o ph\u00e1p l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hi\u1ec7n nay ng\u00e0i \u0111ang c\u00f3 d\u1ef1 t\u00ednh s\u1ebd r\u1eddi Dharamsala \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn tu vi\u1ec7n Rumtek \u1edf Sikkim, tr\u1ee5 s\u1edf ch\u00ednh c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb Karmapa \u1edf b\u00ean ngo\u00e0i T\u00e2y T\u1ea1ng do \u0111\u1ee9c Karmapa \u0111\u1eddi th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi s\u00e1u l\u1eadp ra.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Link Pdf https:\/\/phapthihoi.org\/kinh\/Ebooks\/Sach-Noi\/Quoc-Te\/Cac-Vi-Dai-Su-Tai-Sinh-Tay-Tang-Nguyen-Minh-Tien.pdf ( ch\u01b0a t\u00ecm th\u1ea5y s\u00e1ch n\u00f3i) C\u00e1c V\u1ecb \u0110\u1ea1i S\u01b0 T\u00e1i Sinh T\u00e2y T\u1ea1ng Nguy\u1ec5n Minh Ti\u1ebfn bi\u00ean so\u1ea1nNXB T\u00f4n Gi\u00e1o M\u1ee4C L\u1ee4C T\u1ed4NG QU\u00c1T\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16573,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[180,106],"tags":[],"td_series":[],"class_list":["post-16572","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sach-hay-kim-cuong-thua","category-tai-lieu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16572","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16572"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16572\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16574,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16572\/revisions\/16574"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16573"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16572"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16572"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16572"},{"taxonomy":"td_series","embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/td_series?post=16572"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}