{"id":16597,"date":"2022-02-13T19:54:53","date_gmt":"2022-02-13T12:54:53","guid":{"rendered":"https:\/\/tamhoc.org\/?p=16597"},"modified":"2022-02-13T19:57:20","modified_gmt":"2022-02-13T12:57:20","slug":"mat-tong-tay-tang-nguyen-tac-tantra-in-tibet-cua-tenzin-gyatso-dat-lai-lat-ma-14-2-phan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/2022\/02\/13\/mat-tong-tay-tang-nguyen-tac-tantra-in-tibet-cua-tenzin-gyatso-dat-lai-lat-ma-14-2-phan\/","title":{"rendered":"M\u1eadt T\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng ( Nguy\u00ean t\u00e1c TANTRA IN TIBET c\u1ee7a Tenzin Gyatso \u2013 \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i L\u1ea1t-ma 14) 2 Ph\u1ea7n"},"content":{"rendered":"\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>M\u1eadt T\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nguy\u00ean t\u00e1c TANTRA IN TIBET c\u1ee7a Tenzin Gyatso \u2013 \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i L\u1ea1t-ma 14<br>Jeffrey Hopkins d\u1ecbch sang Anh ng\u1eef v\u00e0 bi\u00ean t\u1eadp<br>Th\u00edch Nhu\u1eadn Ch\u00e2u d\u1ecbch Vi\u1ec7t ng\u1eef<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013>\u00a0<strong><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/#mucluc\">M\u1ee5c L\u1ee5c Chi Ti\u1ebft<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do T\u00e2m H\u1ecdc ch\u01b0a t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c link Audio xem tr\u1ef1c n\u00ean b\u1ea1n vui l\u00f2ng click v\u00e0o link d\u01b0\u1edbi<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=m4D7NCcpo3k\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=m4D7NCcpo3k<\/a><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>T\u1ef0A<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/thienphatgiao.org\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/dat-lai-lat-ma-03.jpg?resize=247%2C131&amp;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-21386\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br>T\u1eadp s\u00e1ch n\u1ea7y ch\u00fang t\u00f4i tr\u00edch d\u1ecbch t\u1eeb hai t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a \u0110\u1ee9c \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i Lat-ma 14 Tenzin Gyatso. T\u00e1c ph\u1ea9m th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0&nbsp;Tantra In Tibet, \u1ea5n b\u1ea3n n\u0103m 1977 c\u1ee7a Nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n Snow Lion, Ithaca, NewYork, USA. B\u1ea3n th\u1ee9 hai l\u00e0 Kindness, Clarity and Insight, \u1ea5n b\u1ea3n l\u1ea7n th\u1ee9 14 n\u0103m 1998, c\u0169ng c\u1ee7a Nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n Snow Lion, Ithaca, NewYork, USA.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong cu\u1ed1n Tantra In Tibet, ch\u00fang t\u00f4i ch\u1ec9 d\u1ecbch ph\u1ea7n \u0111\u1ea7u, c\u00f2n ph\u1ea7n th\u1ee9 hai l\u00e0 Ch\u00e2n ng\u00f4n \u0111\u1ea1o th\u1ee9 \u0111\u1ec7 (t: ngagrim chenmo) c\u1ee7a ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba ch\u00fang t\u00f4i th\u1ea5y \u0110\u1ee9c \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i Lat-ma 14 \u0111\u00e3 ph\u00e2n t\u00edch kh\u00e1 k\u1ef9 n\u1ed9i dung c\u1ed1t tu\u1ef7 M\u1eadt t\u00f4ng trong ph\u1ea7n I c\u1ee7a t\u1eadp s\u00e1ch n\u1ea7y, n\u00ean ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng \u0111\u01b0a v\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Thay v\u00ec v\u1eady, ch\u00fang t\u00f4i ch\u1ecdn d\u1ecbch m\u1ed9t s\u1ed1 b\u00e0i trong cu\u1ed1n Kindness, Clarity and Insight \u0111\u1ec3 gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc hi\u1ec3u r\u00f5 h\u01a1n nh\u1eefng n\u1ed9i dung n\u1eb7ng v\u1ec1 gi\u00e1o l\u00fd trong ch\u01b0\u01a1ng I; \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 cho nh\u1eefng ai c\u00f3 c\u01a1 duy\u00ean h\u00e0nh tr\u00ec s\u00e2u v\u00e0o ph\u00e1p m\u00f4n v\u1ed1n r\u1ea5t kh\u00f3 v\u00e0 nhi\u1ec1u \u1ea9n m\u1eadt, v\u00e0 v\u00ec v\u1eady, \u0111\u00e3 thu h\u00fat kh\u00e1 \u0111\u00f4ng nh\u1eefng h\u00e0nh gi\u1ea3 mong n\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb gi\u1ea3i tho\u00e1t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ec1 ph\u1ea7n ch\u00fa th\u00edch, ch\u00fang t\u00f4i c\u1ed1 g\u1eafng cung c\u1ea5p th\u00eam nh\u1eefng ki\u1ebfn th\u1ee9c c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 \u0111i s\u00e2u v\u00e0o gi\u00e1o l\u00fd ph\u00e1p m\u00f4n n\u1ea7y. Ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng nh\u1eefng t\u01b0 li\u1ec7u v\u1ed1n c\u00f3 r\u1ea5t h\u1ea1n ch\u1ebf. M\u1ed9t s\u1ed1 t\u1eeb B\u00e1ch khoa Ph\u1eadt h\u1ecdc To\u00e0n th\u01b0, Ph\u1eadt quang T\u1ef1 \u0111i\u1ec3n b\u1ea3n \u0111i\u1ec7n t\u1eed, v\u00e0 ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 trong T\u1eeb \u0111i\u1ec3n Ph\u1eadt h\u1ecdc\u2013\u0110\u1ea1o Uy\u1ec3n 2006. Nh\u1eefng ch\u00fa th\u00edch c\u00f3 \u0111\u00e1nh d\u1ea5u (*) k\u00e8m theo l\u00e0 c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 trong nguy\u00ean b\u1ea3n Anh ng\u1eef.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd c\u00f3 nhi\u1ec1u thi\u1ebfu s\u00f3t. Xin ch\u00e2n th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3n nh\u1eadn nh\u1eefng ch\u1ec9 gi\u00e1o c\u1ee7a b\u1eadc th\u1ee9c gi\u1ea3 \u0111\u1ec3 vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 h\u00e0nh tr\u00ec c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng nh\u01b0 c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u l\u1ee3i l\u1ea1c.<br>Xin nguy\u1ec7n h\u1ed3i h\u01b0\u1edbng c\u00f4ng \u0111\u1ee9c n\u1ea7y cho to\u00e0n ph\u00e1p gi\u1edbi. Nguy\u1ec7n r\u1eb1ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u h\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t l\u00e0nh khi th\u1ef1c h\u00e0nh theo ch\u00e1nh ph\u00e1p.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u00e2n tr\u1ecdng \u2013&nbsp;<strong><em>Th\u00edch Nhu\u1eadn Ch\u00e2u \u2013<br><\/em><\/strong>T\u1ecbnh th\u1ea5t T\u1eeb Nghi\u00eam, \u0110\u1ea1i T\u00f2ng L\u00e2m \u2013 BR-VT<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><a><\/a><strong>M\u1ee5c L\u1ee5c Chi Ti\u1ebft:<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/\">Ph\u1ea7n I. C\u1ed1t Tu\u1ef7 C\u1ee7a M\u1eadt T\u00f4ng<\/a><ul><li><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/\">1. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tu t\u1eadp M\u1eadt t\u00f4ng<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/3\/\">2. Quy y<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/4\/\">3. Ti\u1ec3u th\u1eeba \u0110\u1ea1i th\u1eeba<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/5\/\">4. Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/6\/\">5. C\u1ef1c quang<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/7\/\">6. S\u1ef1 v\u0129 \u0111\u1ea1i c\u1ee7a M\u1eadt th\u1eeba<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/8\/\">7. Minh gi\u1ea3i<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/9\/\">8. Ph\u00e9p \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ea1o<\/a><\/li><\/ul><\/li><li><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/\">Ph\u1ea7n 2. Nh\u1eefng B\u00e0i Gi\u1ea3ng C\u1ee7a \u0110\u1ee9c \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i L\u1ea1t-ma 14 V\u1ec1 H\u00e0nh Tr\u00ec M\u1eadt T\u00f4ng<\/a><ul><li><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/\">O\u1e43 ma\u1e47i padme h\u016b\u1e43<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/2\/\">C\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n th\u1ee7 h\u1ed9 trong M\u1eadt t\u00f4ng (Deities)<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/\">C\u00e1i ch\u1ebft theo quan ni\u1ec7m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y T\u1ea1ng<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/\">S\u1ef1 th\u1ed1ng nh\u1ea5t c\u1ee7a hai tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i C\u1ef1u d\u1ecbch v\u00e0 T\u00e2n d\u1ecbch<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/5\/\">Nh\u1ecb \u0111\u1ebf<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/6\/\">Kho t\u00e0ng Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/7\/\">Chuy\u1ec3n ho\u00e1 t\u00e2m qua thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/8\/\">V\u1ea5n \u0111\u00e1p<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/9\/\">S\u00e1ch D\u1eabn<\/a><\/li><\/ul><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>M\u1eacT T\u00d4NG T\u00c2Y T\u1ea0NG<br><\/strong>Nguy\u00ean t\u00e1c TANTRA IN TIBET c\u1ee7a Tenzin Gyatso \u2013 \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i L\u1ea1t-ma 14<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Ph\u1ea7n I.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>C\u1ed0T TU\u1ef6 C\u1ee6A M\u1eacT T\u00d4NG<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jeffrey Hopkins d\u1ecbch sang Anh ng\u1eef v\u00e0 bi\u00ean t\u1eadp<br>Ph\u1ee5 t\u00e1 bi\u00ean t\u1eadp: Lati Rinpochay v\u00e0 Barbara Frye<br>Th\u00edch Nhu\u1eadn Ch\u00e2u d\u1ecbch Vi\u1ec7t ng\u1eef<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>1. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tu t\u1eadp M\u1eadt t\u00f4ng<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u1ea5t c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i th\u00f4ng \u0111\u1ea1t \u00fd ngh\u0129a kinh \u0111i\u1ec3n \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng v\u01b0\u1edbng v\u00e0o suy lu\u1eadn. \u00dd ngh\u0129a c\u1ee7a m\u1ed7i b\u1ed9 kinh ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e0nh cho m\u1ed9t c\u0103n c\u01a1 n\u00e0o \u0111\u00f3 l\u0129nh h\u1ed9i, v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ef1c k\u1ef3 vi t\u1ebf c\u1ee7a kinh, \u0111\u01b0\u01a1ng c\u01a1 \u1ea5y ph\u1ea3i th\u1ea5u tri\u1ec7t. \u0110i\u1ec1u n\u1ea7y r\u1ea5t kh\u00f3, v\u00e0 \u0111\u00f4i khi c\u00f3 nguy c\u01a1 hi\u1ec3u nh\u1ea7m. C\u0169ng v\u1eady, c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u kinh s\u00e1ch Hi\u1ec3n gi\u00e1o c\u0169ng nh\u01b0 M\u1eadt gi\u00e1o kh\u00f4ng tr\u00ecnh b\u00e0y ch\u1ec9 nh\u01b0 l\u1eddi gi\u00e1o hu\u1ea5n, m\u00e0 ch\u1ec9 tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00e1i th\u1ea5y nh\u01b0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a vi\u1ec7c tu \u0111\u1ea1o. M\u1ed9t s\u1ed1 kinh kh\u00e1c c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n t\u00edch nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec3m tr\u1ecdng y\u1ebfu, nh\u01b0ng v\u1ed1n r\u1ea5t kh\u00f3, cho d\u00f9 nh\u1eefng kinh \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111em ra nghi\u00ean c\u1ee9u, \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn th\u1ee9c r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng. N\u00f3i chung, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft c\u00e1ch th\u1ef1c h\u00e0nh nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 n\u1ed7 l\u1ef1c trong c\u00f4ng phu tu t\u1eadp. Do v\u1eady, s\u1ef1 vi\u00ean ch\u1ee9ng M\u1eadt t\u00f4ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1ef1a tr\u00ean c\u00e1c h\u00ecnh th\u00e1i nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftn1\">[1]<\/a>&nbsp;th\u1ea5y r\u1eb1ng n\u1ebfu v\u00f4 s\u1ed1 kinh \u0111i\u1ec3n \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eadp h\u1ee3p l\u1ea1i, an \u0111\u1ecbnh \u00fd ngh\u0129a \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng v\u01b0\u1edbng v\u00e0o suy lu\u1eadn v\u00e0 \u0111\u01b0a ra cho h\u00e0nh gi\u1ea3 theo \u0111\u00f3 tu t\u1eadp, th\u00ec s\u1ebd gi\u00fap \u00edch cho r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi v\u1ed1n \u0111\u00e3 b\u1ecb chi ph\u1ed1i b\u1edfi t\u00ecnh tr\u1ea1ng t\u1ec7 h\u1ea1i n\u1ea7y. \u0110\u01b0\u1ee3c h\u1ea5p d\u1eabn b\u1edfi nh\u1eefng lu\u1eadn gi\u1ea3i si\u00eau vi\u1ec7t M\u1eadt t\u00f4ng \u1ea4n \u0110\u1ed9 v\u00e0 T\u00e2y T\u1ea1ng nh\u01b0 c\u1ee7a Long Th\u1ee5 (N\u0101g\u0101rjuna) v\u00e0 B\u1ed5-\u0111\u1ed1n (Bu-t\u00f6n; Bu-ston),<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftn2\">[2]<\/a>&nbsp;con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7y tr\u00ed hu\u1ec7 t\u00e2m linh, n\u00ean Ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 kh\u00edch l\u1ec7 t\u1eadp h\u1ee3p nh\u1eefng lu\u1eadn gi\u1ea3i n\u1ea7y v\u00e0 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh nh\u1eefng sai l\u1ea7m thi\u1ebfu s\u00f3t c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i trong nh\u1eefng lu\u1eadn gi\u1ea3i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 c\u1ee7a c\u00e1c L\u1ea1t-ma.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ed9 t\u1eadp th\u00e0nh v\u1ec1 M\u1eadt t\u00f4ng s\u1ebd kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 B\u1ed9 t\u1eadp th\u00e0nh v\u1ec1&nbsp;<em>Trung lu\u1eadn<\/em>&nbsp;ho\u1eb7c v\u1ec1 gi\u00e1o l\u00fd tu \u0111\u1ea1o trong kinh B\u00e1t-nh\u00e3 ba-la-m\u1eadt-\u0111a.<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftn3\">1<\/a>&nbsp;\u0110\u1ec1 t\u00e0i M\u1eadt t\u00f4ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y nh\u01b0 s\u1ef1 trao \u0111\u1ed5i h\u00e0ng ho\u00e1 [hay s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c gi\u00e1o ngh\u0129a] m\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c h\u00e0nh m\u1ed9t c\u00e1ch c\u1ea9n m\u1eadt. N\u1ebfu kh\u00f4ng, thay v\u00ec s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3, n\u00f3 s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean nguy h\u1ea1i cho nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi do nh\u1ea7m l\u1eabn. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng tu t\u1eadp&nbsp;<em>B\u1ed1n M\u1eadt ph\u00e1p tantra<\/em><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftn4\">2<\/a>&nbsp;n\u00f3i chung v\u00e0<em>V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 tantra<\/em>&nbsp;n\u00f3i ri\u00eang ch\u1ec9 v\u00ec mu\u1ed1n h\u00e0nh tr\u00ec M\u1eadt t\u00f4ng. M\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00e1c, m\u1eb7c d\u00f9 c\u00f3 ni\u1ec1m tin, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u00e3n quan ch\u00ednh x\u00e1c v\u1ec1 Ph\u1eadt ph\u00e1p nh\u01b0 ch\u00ednh ki\u1ebfn, tu t\u1eadp v\u00e0 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u00ec bi\u1ebft r\u1ea5t r\u00f5 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y, nh\u01b0ng nguy\u1ec7n l\u1ef1c kh\u00f4ng ki\u00ean tr\u00ec, t\u00edn t\u00e2m kh\u00f4ng b\u1ec1n v\u1eefng, t\u00e2m nguy\u1ec7n kh\u00f4ng m\u1ea1nh m\u1ebd. Kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00ednh ki\u1ebfn v\u00e0 t\u00e2m nguy\u1ec7n kh\u00f4ng m\u1ea1nh m\u1ebd, th\u00ec tu t\u1eadp M\u1eadt t\u00f4ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u1ede \u1ea4n \u0110\u1ed9, c\u00e1c v\u1ecb ch\u00e2n s\u01b0 (<em>guru<\/em>)<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftn5\">[3]<\/a>&nbsp;ch\u1ec9 truy\u1ec1n d\u1ea1y M\u1eadt ph\u00e1p cho m\u1ed9t v\u00e0i ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 h\u1ecd bi\u1ebft l\u00e0 nghi\u1ec7p l\u1ef1c v\u00e0 t\u00e2m nguy\u1ec7n ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y \u0111\u00e3 ch\u00edn mu\u1ed3i. V\u1ecb ch\u00e2n s\u01b0 truy\u1ec1n tr\u1ef1c ti\u1ebfp b\u00ed ph\u00e1p cho h\u1ecdc tr\u00f2, v\u00e0 khi m\u00f4n \u0111\u1ec7 t\u1eadn l\u1ef1c th\u1ef1c h\u00e0nh m\u1eadt ph\u00e1p m\u00e0 h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c giao, th\u00ec s\u1ef1 c\u1ea3m \u1ee9ng gi\u1eefa kinh nghi\u1ec7m t\u00e2m linh v\u00e0 n\u1ed9i ch\u1ee9ng s\u1ebd ph\u00e1t sinh. Ch\u1ec9 nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u1ea5ng T\u1ed1i th\u1eafng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea9m nh\u1eadn s\u00e2u h\u01a1n v\u00e0 ch\u00fang sinh m\u1edbi c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i l\u1ea1c. Tuy nhi\u00ean, n\u01a1i T\u00e2y T\u1ea1ng x\u1ee9 tuy\u1ebft th\u00ec nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 n\u1ea7y thi\u1ebfu s\u00f3t tr\u1ea7m tr\u1ecdng. M\u1eadt t\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed5 bi\u1ebfn r\u1ed9ng r\u00e3i, ng\u01b0\u1eddi ta t\u00ecm \u0111\u1ebfn n\u00f3 v\u00ec s\u1ef1 n\u1ed5i ti\u1ebfng m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n t\u00ecm hi\u1ec3u xem h\u1ecd c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng tu t\u1eadp ph\u00e1p n\u1ea7y hay kh\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4n ngoan, cho d\u00f9 khi mong mu\u1ed1n \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t nh\u1ea5t, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft kh\u1ea3o s\u00e1t ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c t\u1ed1i \u01b0u \u0111\u1ec3 kh\u1ebf h\u1ee3p v\u1edbi n\u00f3. Ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y T\u1ea1ng c\u0169ng mong mu\u1ed1n \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t nh\u1ea5t v\u00e0 h\u1ecd th\u1eeba nh\u1eadn r\u1eb1ng h\u1ecd c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng th\u1ef1c h\u00e0nh tr\u1ecdn v\u1eb9n. Nh\u01b0 k\u1ebft qu\u1ea3 \u0111\u00e3 th\u1ea5y, M\u1eadt t\u00f4ng tr\u1edf n\u00ean n\u1ed5i ti\u1ebfng \u1edf T\u00e2y T\u1ea1ng, nh\u01b0ng c\u00e1ch tu t\u1eadp kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 b\u00ed ph\u00e1p ch\u00e2n ch\u00ednh c\u1ee7a \u1ea4n \u0110\u1ed9, n\u00ean ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng phu tuy\u1ec7t k\u1ef9 c\u1ee7a M\u1eadt t\u00f4ng nh\u01b0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch trong c\u00e1c ph\u00e1p&nbsp;<em>tantra<\/em>; d\u1ea5u \u1ea5n s\u00e2u s\u1eafc c\u1ee7a ph\u00e1p tu M\u1eadt t\u00f4ng ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3n b\u00e0y. Nh\u01b0 c\u00e2u n\u00f3i truy\u1ec1n mi\u1ec7ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y T\u1ea1ng: \u201cNg\u01b0\u1eddi \u1ea4n \u0110\u1ed9 m\u1ed9t k\u1ebb tu th\u00ec 100 ng\u01b0\u1eddi th\u00e0nh th\u00e1nh; ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y T\u1ea1ng 100 ng\u01b0\u1eddi tu c\u0169ng ch\u1eb3ng th\u00e0nh t\u1ef1u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u1eb3ng hay ho g\u00ec khi b\u1eaft \u0111\u1ea7u tu t\u1eadp v\u1edbi nhi\u1ec1u t\u00e1c ph\u1ea9m lu\u1eadn gi\u1ea3i kh\u00e1c nhau, r\u1ed3i b\u1ea3o nhau r\u1eb1ng: \u2018Cu\u1ed1n n\u1ea7y r\u1ea5t hay; cu\u1ed1n kia c\u00f3 v\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c,\u2019 r\u1ed3i c\u1ea7m c\u00e1i n\u1ea7y, n\u1eafm c\u00e1i kia, v\u00e0 ch\u1eb3ng th\u00e0nh t\u1ef1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u g\u00ec c\u1ea3. N\u1ebfu c\u00e1c b\u1ea1n kh\u00f4ng ph\u00e1t xu\u1ea5t t\u1eeb l\u00f2ng tham m\u00e0 nh\u1eafm v\u00e0o s\u1ef1 kh\u1ebf h\u1ee3p v\u1edbi nguy\u1ec7n l\u1ef1c, th\u00ec b\u1ea1n s\u1ebd tr\u1ef1c nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec1m n\u0103ng c\u1ea3m \u1ee9ng v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t h\u00e0nh gi\u1ea3. N\u1ebfu th\u00e0nh c\u00f4ng, n\u0103ng l\u1ef1c hay d\u1ea5u \u1ea5n s\u00e2u s\u1eafc c\u1ee7a m\u1eadt ph\u00e1p n\u1ea7y s\u1ebd ph\u00e1t sinh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ri\u00eang trong th\u1eddi \u0111\u1ea1i ng\u00e0y nay, M\u1eadt t\u00f4ng \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ec1 t\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c quan t\u00e2m, nh\u01b0ng ch\u1ec9 nh\u01b0 l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng hi\u1ebfu k\u1ef3. Tu\u1ef3 theo quan ni\u1ec7m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi tu t\u1eadp, n\u00f3 s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t th\u1ee9 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i tr\u00ed v\u00e0 \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ch\u1eb3ng bi\u1ebft \u0111i\u1ec3m n\u00e0o l\u00e0 c\u00f3 \u00edch hay nguy h\u1ea1i. Nhi\u1ec1u m\u1eadt ph\u00e1p \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed5 bi\u1ebfn, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3ng thuy\u1ebft v\u1ec1&nbsp;<em>tantra<\/em>, nhi\u1ec1u kinh s\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c phi\u00ean d\u1ecbch. Ngay d\u00f9 M\u1eadt t\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh t\u1ef1u trong \u1ea9n m\u1eadt, m\u00e0 nhi\u1ec1u s\u00e1ch \u0111\u00e3 xu\u1ea5t b\u1ea3n l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t m\u1edb h\u1ed7n t\u1ea1p c\u1ee7a th\u1eadt v\u00e0 gi\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00f4i ngh\u0129 s\u1ebd r\u1ea5t t\u1ed1t n\u1ebfu c\u00f3 nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u00e0 ho\u00e0n c\u1ea3nh th\u00edch h\u1ee3p \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh nh\u1eefng quan ni\u1ec7m sai l\u1ea7m. N\u00f3i chung, d\u1ecbch m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m v\u1ec1 M\u1eadt t\u00f4ng \u0111ang b\u00e1n trong hi\u1ec7u s\u00e1ch th\u00ec ch\u1eb3ng h\u1ee3p l\u00fd ch\u00fat n\u00e0o, nh\u01b0ng trong th\u1eddi \u0111i\u1ec3m v\u00e0 trong t\u00ecnh th\u1ebf n\u1ea7y, khi kh\u00f4ng l\u00e0m trong s\u00e1ng nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng sai l\u1ea1c, c\u00e0ng sai l\u1ea7m nghi\u00eam tr\u1ecdng h\u01a1n l\u00e0 tham gia v\u00e0o vi\u1ec7c d\u1ecbch thu\u1eadt. Nhi\u1ec1u hi\u1ec3u l\u1ea7m \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00e1n cho M\u1eadt t\u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3n \u0111o\u00e1n r\u1ed9ng r\u00e3i, v\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf, t\u00f4i ngh\u0129 r\u1eb1ng d\u1ecbch hay ph\u1ed5 bi\u1ebfn m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m gi\u00e1 tr\u1ecb v\u1ec1 M\u1eadt t\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd gi\u00fap cho s\u1ef1 thanh t\u1ea9y nh\u1eefng sai l\u1ea7m tr\u00f9ng \u0111i\u1ec7p \u1ea5y. \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u00fd do \u0111\u1ec3 t\u00f4i lu\u1eadn gi\u1ea3i v\u1ec1 t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a Ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u1ebfu M\u1eadt t\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c h\u00e0nh r\u1ed9ng r\u00e3i v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng cho m\u1ee5c \u0111\u00edch th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i, th\u00ec tai ho\u1ea1 s\u1ebd x\u1ea3y ra ngay v\u1edbi nh\u1eefng ai th\u1ef1c h\u00e0nh nh\u01b0 v\u1eady, ngay c\u1ea3 b\u1ecb m\u1ea5t m\u1ea1ng, v\u00e0 t\u00e2m tr\u1ea1ng b\u1ea5t an s\u1ebd x\u1ea3y ra trong kinh nghi\u1ec7m t\u00e2m linh v\u00e0 trong li\u00ean t\u1ee5c th\u1ed1ng nh\u1ea5t th\u1ec3 (<em>continuum<\/em>) c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c. V\u1edbi nh\u1eefng s\u00e1ch \u1edf d\u1ea1ng kh\u00e1c th\u00ec kh\u00f4ng t\u1ea1o n\u00ean nh\u1eefng sai l\u1ea7m nghi\u00eam tr\u1ecdng, nh\u01b0ng v\u1edbi c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m M\u1eadt t\u00f4ng th\u00ec s\u1ebd ph\u1ea1m sai l\u1ea7m nghi\u00eam tr\u1ecdng khi ch\u00fa gi\u1ea3i ho\u1eb7c d\u1ecbch thu\u1eadt. L\u1ea1i n\u1eefa, n\u1ebfu m\u1eafc ph\u1ea3i nh\u1eefng sai l\u1ea7m khi l\u1ed9 b\u00e0y ra nh\u1eefng \u1ea9n m\u1eadt cho nh\u1eefng ai ch\u01b0a \u0111\u1ee7 c\u01a1 duy\u00ean ch\u00edn mu\u1ed3i th\u00ec th\u1eadt l\u00e0 nguy hi\u1ec3m, thay v\u00ec gi\u00fap \u00edch th\u00ec ho\u00e1 ra tai h\u1ea1i. C\u00f3 nhi\u1ec1u chuy\u1ec7n k\u1ec3 v\u1ec1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft \u0111\u1ea7u vi\u1ebft nh\u1eefng chuy\u00ean lu\u1eadn v\u1ec1 M\u1eadt t\u00f4ng nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o an h\u01b0\u1edfng tr\u1ecdn v\u1eb9n \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a m\u00ecnh, v\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u00ec b\u1ecb g\u00e3y \u0111\u1ed5 nh\u1eefng d\u1ef1 \u00e1n c\u1ee7a m\u00ecnh khi vi\u1ebft m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m v\u1ec1 M\u1eadt t\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng h\u00e0nh gi\u1ea3 \u0111\u00e3 tu t\u1eadp c\u00e1c giai v\u1ecb trong Hi\u1ec3n gi\u00e1o v\u00e0 mong mu\u1ed1n nhanh ch\u00f3ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3nh gi\u1edbi ph\u01b0\u1edbc hu\u1ec7 trang nghi\u00eam c\u1ee7a ch\u01b0 Ph\u1eadt th\u00ec&nbsp;<em>n\u00ean<\/em>&nbsp;\u0111i v\u00e0o M\u1eadt th\u1eeba<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftn6\">3<\/a>&nbsp;\u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ch\u1ee9ng ng\u1ed9 Ph\u1eadt qu\u1ea3. Tuy v\u1eady, b\u1ea1n kh\u00f4ng n\u00ean t\u00ecm c\u1ea7u qu\u1ea3 v\u1ecb Ph\u1eadt cho ri\u00eang m\u00ecnh, v\u00e0 kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u1ebfn v\u1edbi Man-tra th\u1eeba<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftn7\">[4]<\/a>&nbsp;\u0111\u1ec3 th\u1ea5y m\u00ecnh kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng. V\u1edbi m\u1ed9t s\u1ef1 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn t\u00e2m linh nh\u01b0 l\u00e0 b\u1eadc th\u1ee7 h\u1ed9, b\u1ea1n c\u1ea7n ph\u1ea3i tu t\u1eadp theo l\u1ed1i ph\u1ed5 th\u00f4ng, theo l\u1ed1i c\u00f4ng phu d\u00e0nh cho nh\u1eefng c\u0103n c\u01a1 b\u1eadc h\u1ea1 v\u00e0 trung\u2013nh\u1eadn ra kh\u1ed5 \u0111au v\u00e0 ph\u00e1t t\u00e2m tho\u00e1t kh\u1ecfi v\u00f2ng sinh t\u1eed lu\u00e2n h\u1ed3i. R\u1ed3i b\u1ea1n ph\u1ea3i tu t\u1eadp l\u00f2ng t\u1eeb bi, ngh\u0129a l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3nh kh\u1ed5 \u0111au n\u01a1i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u00e0 b\u00f3 tay khu\u1ea5t ph\u1ee5c. Con ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n c\u00f3 h\u1ea1nh ph\u00fac nh\u01b0ng l\u1ea1i b\u1ecb t\u01b0\u1edbc \u0111i h\u1ea1nh ph\u00fac; h\u1ecd kh\u00f4ng mu\u1ed1n kh\u1ed5 \u0111au nh\u01b0ng b\u1ecb h\u00e0nh h\u1ea1 b\u1edfi kh\u1ed5 \u0111au. B\u1ea1n ph\u1ea3i ph\u00e1t kh\u1edfi l\u00f2ng t\u1eeb bi r\u1ed9ng l\u1edbn t\u1eeb nhi\u1ec1u qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a con tim b\u1ea1n \u0111\u1ebfn cho m\u1ecdi lo\u00e0i ch\u00fang sinh \u0111ang tr\u00f4i l\u0103n trong ba c\u00f5i\u2013D\u1ee5c gi\u1edbi, S\u1eafc gi\u1edbi v\u00e0 V\u00f4 s\u1eafc gi\u1edbi. B\u1ea1n ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t t\u00e2m nguy\u1ec7n r\u1ed9ng l\u1edbn c\u1ee9u v\u1edbt m\u1ecdi ch\u00fang sinh tho\u00e1t kh\u1ecfi kh\u1ed5 \u0111au v\u00e0 c\u1ea3nh gi\u1edbi c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1edd n\u0103ng l\u1ef1c \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00edch t\u1eadp trong v\u00f4 s\u1ed1 ki\u1ebfp tr\u01b0\u1edbc, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ec7n t\u00e2m t\u1eeb khi c\u00f2n nh\u1ecf; h\u1ecd c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng t\u1eeb bi v\u00f4 h\u1ea1n \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng c\u00f4n tr\u00f9ng \u0111ang c\u00f3 nguy c\u01a1 b\u1ecb hu\u1ef7 di\u1ec7t v\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi \u0111ang l\u00e2m v\u00e0o c\u1ea3nh tang th\u01b0\u01a1ng; h\u1ecd \u0111\u00e3 c\u00f3 \u00fd th\u1ee9c s\u00e2u s\u1eafc v\u1ec1 l\u00f2ng t\u1eeb bi. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf n\u00ean tu t\u1eadp M\u1eadt th\u1eeba \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 nhanh ch\u00f3ng \u0111\u1ea1t Ph\u1eadt qu\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kh\u00f4ng ph\u1ea3i ai c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 tu t\u1eadp&nbsp;<em>Tantra<\/em>, ph\u00e1p n\u1ea7y ch\u1ec9 d\u00e0nh cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 th\u1ef1c h\u00e0nh thi\u1ec7n c\u0103n trong nhi\u1ec1u \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngay khi c\u00f2n nh\u1ecf \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng m\u1ea1nh m\u1ebd th\u00edch c\u1ee9u gi\u00fap m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 d\u00e0nh cho nh\u1eefng ai \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u0103n l\u00e0nh mong c\u1ea7u s\u1ef1 d\u1eabn \u0111\u1ea1o tu t\u1eadp t\u00e2m linh. Th\u00f4ng qua nh\u1eefng ch\u1ec9 th\u1ecb \u1ea9n m\u1eadt c\u1ee7a b\u1eadc \u0111\u1ea1o s\u01b0, c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 n\u00ean \u0111em h\u1ebft n\u1ed7 l\u1ef1c th\u1ef1c h\u00e0nh qua h\u1eb1ng n\u0103m th\u00e1ng \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n thi\u1ec7n t\u00e2m n\u1ea7y \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ng\u00e0y c\u00e0ng cao h\u01a1n. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, cho d\u00f9 khi \u0111ang \u0111i, \u0111\u1ee9ng, n\u1eb1m, ng\u1ed3i; h\u1ecd v\u1eabn c\u00f3 m\u1ed9t t\u00e2m nguy\u1ec7n d\u00f5ng m\u00e3nh, mong l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea5t c\u1ee9 vi\u1ec7c g\u00ec \u0111\u1ec3 gi\u00fap cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. H\u1ecd c\u00f3 \u01b0\u1edbc nguy\u1ec7n m\u1ea1nh m\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111em \u0111\u1ebfn s\u1ef1 gi\u00fap \u00edch to l\u1edbn cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t c\u00e1ch ng\u1eabu nhi\u00ean, kh\u00f4ng t\u00ednh to\u00e1n, nh\u01b0 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u00e3 l\u00e0m. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf&nbsp;<em>n\u00ean<\/em>&nbsp;tu t\u1eadp M\u1eadt th\u1eeba \u0111\u1ec3 nhanh ch\u00f3ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c Ph\u1eadt qu\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u1ebfu b\u1ea1n ch\u1ec9 mong c\u1ea7u \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 th\u1ef1c ph\u1ea9m, y ph\u1ee5c nh\u1ea5t th\u1eddi cho m\u00ecnh v\u00e0 cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, ch\u1ec9 t\u00ecm c\u1ea7u m\u1ee5c \u0111\u00edch t\u1ea1m th\u1eddi trong \u0111\u1eddi n\u1ea7y, nh\u01b0 tho\u00e1t kh\u1ecfi b\u1ec7nh t\u1eadt, \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e0u c\u00f3 sung t\u00fac hay danh v\u1ecdng ho\u1eb7c nhi\u1ec1u ti\u1ec1n; ch\u1eafc ch\u1eafn \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 gi\u00e0u c\u00f3 nh\u1ea5t th\u1eddi, tho\u00e1t kh\u1ecfi b\u1ec7nh t\u1eadt \u0111au \u1ed1m nh\u1ea5t th\u1eddi. V\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c danh v\u1ecdng nh\u1ea5t th\u1eddi, b\u1ea1n ph\u1ea3i tr\u1edf n\u00ean tham lam v\u00e0 d\u1ed1i tr\u00e1, c\u00f3 khi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n v\u00e0 khi kh\u00e1c l\u1ea1i lu\u1ed1ng d\u1ed1i; c\u00f3 khi hung h\u0103ng v\u00e0 c\u00f3 khi l\u1ea1i hi\u1ec1n t\u1eeb. \u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n nh\u1ea5t th\u1eddi, v\u00e0 ng\u00e0y nay nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111ang tr\u00f4i theo d\u00f2ng ch\u1ea3y n\u1ea7y. N\u1ebfu \u0111\u00f3 l\u00e0 d\u1ef1 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a b\u1ea1n, th\u00ec kh\u1ecfi c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u1ecdc&nbsp;<em>Ch\u00e2n ng\u00f4n \u0111\u1ea1o th\u1ee9 \u0111\u1ec7<\/em><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftn8\"><strong><em>[5]<\/em><\/strong><\/a>&nbsp;c\u1ee7a Ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f2n n\u1ebfu ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, b\u1ea1n kh\u00f4ng c\u00f4ng nh\u1eadn m\u00f4 th\u1ee9c n\u1ea7y c\u1ee7a nh\u1eefng b\u1eadc \u0111\u00e0n anh tr\u00ean \u0111\u1eddi l\u00e0 \u0111\u1ee7, n\u1ebfu b\u1ea1n xem nh\u1eefng h\u00e0nh vi tr\u00ean l\u00e0 \u0111i\u00ean r\u1ed3 nhu nh\u01b0\u1ee3c, n\u1ebfu b\u1ea1n th\u1ea5y r\u1eb1ng h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o gi\u00fap cho th\u1ebf h\u1ec7 t\u01b0\u01a1ng lai ti\u1ebfn xa h\u01a1n, v\u00e0 n\u1ebfu b\u1ea1n nh\u1eadn ra r\u1eb1ng d\u00f9 b\u1ea1n gi\u00e0u c\u00f3 \u0111\u1ebfn bao nhi\u00eau trong \u0111\u1eddi n\u1ea7y th\u00ec v\u1eabn kh\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2m b\u00ecnh an, v\u00e0 n\u1ebfu b\u1ea1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi mong c\u1ea7u s\u1ef1 b\u00ecnh an t\u00e2m th\u1ee9c cho b\u1ea1n v\u00e0 cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, th\u00ec r\u1ea5t quan tr\u1ecdng c\u1ea7n ph\u1ea3i ph\u00e1t t\u00e2m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 nhi\u1ec1u l\u1eddi gi\u00e1o hu\u1ea5n v\u1ec1 m\u1ee5c ti\u00eau n\u1ea7y, nh\u01b0ng ch\u00fang ta th\u1ea5y ch\u1ec9 c\u00f3 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt d\u1ea1y m\u1ed9t c\u00e1ch m\u1ea1nh m\u1ebd r\u1eb1ng ch\u00fang ta ph\u1ea3i y\u00eau th\u01b0\u01a1ng m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi h\u01a1n ch\u00ednh m\u00ecnh v\u00e0 ch\u00fang ta n\u00ean ph\u00e1t kh\u1edfi l\u00f2ng t\u1eeb bi v\u00f4 h\u1ea1n, \u0111\u01b0a ch\u00fang sinh ra kh\u1ecfi v\u00f2ng kh\u1ed5 \u0111au v\u00e0 tho\u00e1t kh\u1ecfi nguy\u00ean nh\u00e2n g\u00e2y kh\u1ed5 \u0111au. M\u1ecdi l\u1eddi d\u1ea1y trong c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o l\u00fd tr\u00ean th\u1ebf gian \u0111\u1ec1u d\u1ea1y ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111em \u0111\u1ebfn s\u1ef1 b\u00ecnh an thu\u1ea7n t\u1ecbnh cho t\u00e2m th\u1ee9c v\u00e0 ch\u00f9i s\u1ea1ch nh\u1eefng v\u1ebft t\u00edch th\u00f4 tr\u01b0\u1ee3c t\u1eeb d\u00f2ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c c\u1ee7a v\u1ecdng t\u00e2m. B\u1eb1ng tr\u1ef1c ti\u1ebfp hay gi\u00e1n ti\u1ebfp, h\u1ecd ph\u00e1t huy s\u00e1ng t\u1ea1o qua thi\u1ec7n t\u00e2m v\u00e0 l\u00f2ng bi m\u1eabn, nh\u01b0ng trong \u0111\u00f3 d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 ch\u1ec9 c\u00f3 m\u00f3n qu\u00e0 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt, qua v\u00f4 s\u1ed1 gi\u00e1o l\u00fd, kinh \u0111i\u1ec3n v\u00e0 ch\u00ednh ki\u1ebfn l\u00e0 c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a chuy\u1ec3n ho\u00e1 t\u00e2m th\u1ee9c \u0111\u1ebfn m\u1ee9c thu\u1ea7n thi\u1ec7n. T\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt l\u00e0 t\u1ed1t v\u00ec t\u00f4i l\u00e0 m\u1ed9t Ph\u1eadt t\u1eed. T\u00f4i ngh\u0129 r\u1eb1ng n\u1ebfu ai chi\u00eam nghi\u1ec7m m\u1ed9t c\u00e1ch s\u00e2u s\u1eafc th\u00ec h\u1ecd s\u1ebd th\u1ea5y \u0111\u00fang nh\u01b0 v\u1eady, nh\u01b0ng d\u00f9 \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt l\u00e0 t\u1ed1t nh\u1ea5t, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i n\u00ean l\u00e0 Ph\u1eadt t\u1eed. Kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 c\u00f9ng khuynh h\u01b0\u1edbng v\u00e0 s\u1edf th\u00edch gi\u1ed1ng nhau. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi l\u1ebd ra \u0111\u1ec1u si\u00eau tuy\u1ec7t, nh\u01b0ng v\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i ai c\u0169ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng th\u1ef1c h\u00e0nh t\u1ed1t nh\u1ea5t n\u00ean m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n ph\u1ea3i qu\u00e1n s\u00e1t con \u0111\u01b0\u1eddng m\u00ecnh ch\u1ecdn sao cho ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi khuynh h\u01b0\u1edbng, s\u1edf th\u00edch v\u00e0 n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00f3i ch\u00e2n th\u1ef1c, n\u1ebfu l\u00e0 Ph\u1eadt t\u1eed, th\u00ec h\u00e3y l\u00e0 h\u00e0nh gi\u1ea3 c\u1ee7a&nbsp;<em>Tantra<\/em>&nbsp;th\u1eeba, v\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi n\u00ean th\u1ef1c h\u00e0nh ph\u00e1p V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng du-gi\u00e0 tantra (<em>anutta\u00adra\u00adyo\u00adga-tantra<\/em>), v\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 ph\u00e1p cao t\u1ed9t nh\u1ea5t. Th\u1ebf n\u00ean Kim C\u01b0\u01a1ng Tr\u00ec<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftn9\">4<\/a>&nbsp;ch\u1ec9 truy\u1ec1n d\u1ea1y duy nh\u1ea5t ph\u00e1p&nbsp;<em>V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng du-gi\u00e0 tantra<\/em>. Ng\u00e0i th\u1ef1c l\u00f2ng truy\u1ec1n d\u1ea1y ph\u00e1p n\u1ea7y n\u1ebfu ai c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c h\u00e0nh tr\u00ec. C\u00f2n \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ai kh\u00f4ng th\u00edch h\u1ee3p v\u1edbi V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng du-gi\u00e0 tantra th\u00ec ng\u00e0i truy\u1ec1n ph\u00e1p Du-gi\u00e0 tantra (<em>yoga-tantra<\/em>). Nh\u1eefng ai kh\u00f4ng th\u00edch h\u1ee3p v\u1edbi Du-gi\u00e0 tantra th\u00ec ng\u00e0i truy\u1ec1n ph\u00e1p H\u00e0nh tantra (<em>cary\u0101-tantra<\/em>). Nh\u1eefng ai kh\u00f4ng th\u00edch h\u1ee3p v\u1edbi ph\u00e1p H\u00e0nh tantra th\u00ec ng\u00e0i truy\u1ec1n ph\u00e1p T\u00e1c tantra (<em>kriy\u0101-tantra<\/em>). Nh\u1eefng ai kh\u00f4ng th\u00edch h\u1ee3p v\u1edbi ph\u00e1p T\u00e1c tantra th\u00ec ng\u00e0i truy\u1ec1n d\u1ea1y kinh lu\u1eadn, trong \u0111\u00f3 ngay t\u00ean g\u1ecdi \u2018M\u1eadt t\u00f4ng\u2019 c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong s\u1ed1 kinh ng\u00e0i truy\u1ec1n d\u1ea1y, kinh&nbsp;<em>B\u00e1t-nh\u00e3 ba-la-m\u1eadt-\u0111a<\/em>&nbsp;l\u00e0m ph\u00e1t sinh t\u01b0 t\u01b0\u1edfng&nbsp;<em>Trung qu\u00e1n<\/em>,<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftn10\">[6]<\/a>&nbsp;v\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p t\u01b0 t\u01b0\u1edfng n\u1ea7y, ng\u00e0i d\u1ea1y nh\u1eefng kinh tr\u00ecnh b\u00e0y t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Duy th\u1ee9c.<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftn11\">[7]<\/a>&nbsp;Ng\u00e0i \u0111\u01b0a ra \u0110\u1ed9c gi\u00e1c th\u1eeba \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap cho nhi\u1ec1u c\u0103n c\u01a1 tu t\u1eadp, l\u1ea1i n\u1eefa, \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00fap \u00edch nhi\u1ec1u h\u01a1n, ng\u00e0i c\u00f2n \u0111\u1ec1 ra Thanh v\u0103n th\u1eeba, trong \u0111\u00f3 g\u1ed3m ph\u00e1t nguy\u1ec7n tu t\u1eadp d\u00e0nh cho h\u00e0ng t\u1ef7-kh\u01b0u, t\u1ef7-kh\u01b0u ni, sa-di, sa-di ni v\u00e0 d\u00e0nh cho h\u00e0ng c\u01b0 s\u0129. Trong h\u00e0ng c\u01b0 s\u0129, s\u1ef1 ph\u00e1t nguy\u1ec7n tu t\u1eadp th\u1ea5p nh\u1ea5t g\u1ed3m gi\u1eef g\u00ecn to\u00e0n b\u1ed9 n\u0103m gi\u1edbi ho\u1eb7c b\u1ed1n ho\u1eb7c ba ho\u1eb7c hai ho\u1eb7c ch\u1ec9 gi\u1eef m\u1ed9t gi\u1edbi, ho\u1eb7c ngay c\u1ea3 ch\u1ec9 quy y; \u0111\u1ec3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c h\u00e0nh theo c\u00e1ch n\u1ea7y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ec3 kh\u1ebf h\u1ee3p v\u1edbi nh\u1eefng khuynh h\u01b0\u1edbng, s\u1edf th\u00edch c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c h\u00e0nh ph\u00e1p m\u00f4n vi di\u1ec7u nh\u1ea5t, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u1ec1 ra v\u00f4 s\u1ed1 h\u00ecnh th\u1ee9c tu t\u1eadp cho l\u1edbp s\u01a1 c\u01a1 t\u1eeb ph\u00e1t nguy\u1ec7n quy y c\u1ee7a h\u00e0ng c\u01b0 s\u0129 h\u00e0nh tr\u00ec V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng du-gi\u00e0 tantra c\u1ee7a Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba. V\u1edbi c\u00e1i nh\u00ecn xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb v\u00f4 s\u1ed1 lu\u1eadn l\u00fd r\u1ed9ng l\u1edbn v\u00e0 s\u00e2u th\u1eb3m, \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt c\u00f3 h\u1ea7u h\u1ebft m\u1ecdi ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n ho\u00e1 t\u00e2m th\u1ee9c \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 ch\u00ed thi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ec3 th\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0o ch\u1ed7 s\u00e2u m\u1ea7u c\u1ee7a M\u1eadt th\u1eeba, h\u00e0nh gi\u1ea3 ph\u1ea3i bi\u1ebft \u0111\u1ebfn y\u1ebfu t\u00ednh c\u1ee7a Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba,<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftn12\">[8]<\/a>&nbsp;v\u00e0 v\u00ec l\u00fd do n\u1ea7y, Ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba gi\u1ea3ng gi\u1ea3i v\u1ec1 ti\u1ebfn tr\u00ecnh c\u00e1c giai \u0111o\u1ea1n tu t\u1eadp. Trong 18 cu\u1ed1n bao g\u1ed3m to\u00e0n b\u1ed9 t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a ng\u00e0i, cu\u1ed1n&nbsp;<em>B\u1ed3-\u0111\u1ec1 \u0111\u1ea1o th\u1ee9 qu\u1ea3ng lu\u1eadn<\/em>&nbsp;(<em>The Great Exposition of the Stage of the Path Common to the Vehicles)<\/em>&nbsp;<em>v\u00e0 Ch\u00e2n ng\u00f4n \u0111\u1ea1o th\u1ee9 \u0111\u1ec7<\/em>&nbsp;<em>(The Great Exposition of Secret Mantra)<\/em>&nbsp;l\u00e0 quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t. Nhi\u1ec1u t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a ng\u00e0i l\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ec1 t\u00e0i ch\u1ecdn l\u1ecdc v\u1ec1 M\u1eadt t\u00f4ng giai \u0111o\u1ea1n ph\u00e1t t\u00e2m, giai \u0111o\u1ea1n th\u00e0nh t\u1ef1u, ph\u00e1p qu\u00e1n \u0111\u1ec9nh, th\u00e0nh t\u1ef1u nh\u1eefng c\u00f4ng h\u1ea1nh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u2013 nh\u01b0ng t\u00e1c ph\u1ea9m tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00f3 tr\u00ecnh t\u1ef1 m\u00f4 th\u1ee9c tinh y\u1ebfu c\u1ee7a b\u1ed1n lo\u1ea1i tantra ch\u00ednh l\u00e0&nbsp;<em>Ch\u00e2n ng\u00f4n \u0111\u1ea1o th\u1ee9 \u0111\u1ec7.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi lu\u1eadn gi\u1ea3i n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3ng gi\u1ea3i b\u1eb1ng kh\u1ea9u quy\u1ebft, th\u00ednh ch\u00fang s\u1ebd bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi nguy\u00ean c\u1ee7a b\u1ed1n lo\u1ea1i tantra\u2013ch\u1eb3ng h\u1ea1n, \u0110\u1ee9c B\u1ed3-t\u00e1t \u0110\u1ea1i bi \u0111\u1ed1i v\u1edbi T\u00e1c tantra, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt T\u1ef3-l\u00f4-gi\u00e1-na<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftn13\">[9]<\/a>&nbsp;\u0111\u1ed1i v\u1edbi H\u00e0nh tantra, Sarvavid \u0111\u1ed1i v\u1edbi Du-gi\u00e0 tantra, Cha-krasam-va-ra (samvara), B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp h\u1ed9i (Guhyasamaja), hay Bhaivara trong m\u1ea1n-\u0111\u00e0-la b\u1eb1ng ph\u1ea5n m\u00e0u c\u1ee7a V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng du-gi\u00e0 tantra. \u00cdt nh\u1ea5t, h\u00e0nh gi\u1ea3 ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m l\u1ec5 qu\u00e1n \u0111\u1ec9nh theo ph\u00e1p V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng du-gi\u00e0 tantra trong m\u1ed9t m\u1ea1n-\u0111\u00e0-la b\u1eb1ng ph\u1ea5n hay tr\u00ean t\u1ea5m th\u1ea3m m\u00e0u. C\u0169ng v\u1eady, khi c\u00e1c kh\u1ea9u quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n th\u1ee5, th\u00ec c\u00e1c v\u1ecb L\u1ea1t-ma thi\u1ebft l\u1eadp d\u00f2ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c c\u1ee7a t\u00e2m s\u1ebd \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>T\u00ean lu\u1eadn<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00ean g\u1ecdi \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u1ee7a&nbsp;<em>Ch\u00e2n ng\u00f4n \u0111\u1ea1o th\u1ee9 \u0111\u1ec7<\/em>&nbsp;l\u00e0&nbsp;<em>\u0110\u1ea1i Kim c\u01b0\u01a1ng T\u1ed1i th\u1eafng tr\u00ec \u0111\u1ea1o th\u1ee9 \u0111\u1ec7 khai hi\u1ec3n nh\u1ea5t thi\u1ebft m\u1eadt y\u1ebfu lu\u1eadn<\/em><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftn14\"><strong><em>[10]<\/em><\/strong><\/a>. T\u00ean \u1ea5y bi\u1ec3u th\u1ecb n\u1ed9i dung c\u1ee7a t\u00e1c ph\u1ea9m. \u2018T\u1ed1i th\u1eafng\u2019 th\u01b0\u1eddng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 h\u00e0ng ph\u1ee5c m\u1ecdi ma qu\u1ef7 th\u00f4 \u00e1c c\u0169ng nh\u01b0 vi t\u1ebf, trong ng\u1eef c\u1ea3nh n\u1ea7y, \u2018T\u1ed1i th\u1eafng\u2019 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 chinh ph\u1ee5c m\u1ecdi tr\u00ecnh hi\u1ec7n nh\u1ecb nguy\u00ean h\u01b0 d\u1ed1i. Ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i c\u1ef1c k\u1ef3 vi t\u1ebf \u0111\u1ed1i v\u1edbi tr\u00ed hu\u1ec7 [tr\u00ed gi\u00e1c tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u00e0 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u1ee7a m\u1ecdi hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c hi\u1ec7n h\u1eefu c\u1ee7a n\u00f3] ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eadp trong gi\u00e1o l\u00fd c\u1ee7a V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng du-gi\u00e0 tantra, ch\u00e2n ng\u00f4n th\u1ee9 t\u01b0 v\u00e0 cao nh\u1ea5t. \u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng nhi\u1ec5m \u00f4 h\u01b0 v\u1ecdng v\u1ec1 tr\u00ecnh hi\u1ec7n nh\u1ecb nguy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1edbng, t\u0103ng d\u1ea7n cho \u0111\u1ebfn g\u1ea7n l\u00fac ch\u1ee9ng ng\u1ed9 (<em>appearance, increase, and near attaiment<\/em>). Ng\u01b0\u1eddi chinh ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ed9i ngu\u1ed3n h\u01b0 v\u1ecdng b\u1eb1ng nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng thu\u1ed1c gi\u1ea3i \u0111\u1ed9c c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u1ea5ng t\u1ed1i th\u1eafng. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ho\u00e0n to\u00e0n h\u00e0ng ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i vi t\u1ebf, \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3 t\u1ef1 t\u1ea1i l\u1eabn tr\u00ed hu\u1ec7 trong d\u00f2ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c c\u1ee7a t\u00e2m th\u00ec c\u0169ng c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c khi\u1ebfn h\u00e0ng ph\u1ee5c nh\u1eefng ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i n\u00e0y trong m\u1ecdi ch\u00fang sinh, nh\u1edd v\u1eady c\u00f3 th\u1ec3 chi\u1ebfn th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi nguy\u00ean nh\u00e2n kh\u1ed5 \u0111au \u0111ang v\u00e2y ph\u1ee7 ch\u00fang sinh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea5ng T\u1ed1i th\u1eafng l\u00e0 \u2018tr\u00f9m kh\u1eafp,\u2019 v\u1edbi ngh\u0129a l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u01a1i d\u00f2ng m\u1ea1ch Ph\u1eadt, l\u00e0 B\u1ea3n t\u00f4n, l\u00e0 Kim c\u01b0\u01a1ng tr\u00ec, bi\u1ebfn kh\u1eafp m\u1ecdi h\u1ec7 truy\u1ec1n th\u1eeba, nh\u01b0 nh\u1eefng d\u00f2ng thu\u1ed9c \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt T\u1ef3-l\u00f4-gi\u00e1-na, B\u1ea5t \u0110\u1ed9ng Nh\u01b0 Lai, B\u1ea3o Sinh Ph\u1eadt, A-di-\u0111\u00e0 Ph\u1eadt v\u00e0 B\u1ea5t Kh\u00f4ng Th\u00e0nh t\u1ef1u Nh\u01b0 Lai. H\u1eb1ng tr\u0103m, ho\u1eb7c n\u0103m, ho\u1eb7c ba d\u00f2ng si\u00eau tuy\u1ec7t \u0111\u1ec1u g\u1ed3m trong m\u1ed9t n\u1ec1n t\u1ea3ng to\u1ea3 chi\u1ebfu, \u0111\u00f3 l\u00e0 Th\u1ee5 d\u1ee5ng th\u00e2n<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftn15\">[11]<\/a>, l\u00e0 \u0111\u1ea1i b\u00ed m\u1eadt Kim c\u01b0\u01a1ng tr\u00ec, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 B\u1ed5n t\u00f4n. V\u00ec ng\u00e0i bao tr\u00f9m kh\u1eafp v\u00e0 l\u00e0 B\u1ed5n s\u01b0 c\u1ee7a c\u00e1c d\u00f2ng truy\u1ec1n th\u1eeba, n\u00ean Kim c\u01b0\u01a1ng tr\u00ec ch\u00ednh l\u00e0 \u2018B\u1ed5n t\u00f4n\u2019.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201c<em>Vajra<\/em>\u201d l\u00e0 lo\u1ea1i \u0111\u00e1 qu\u00fd nh\u1ea5t, l\u00e0 \u2018kim c\u01b0\u01a1ng;\u2019 c\u00f3 nhi\u1ec1u bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1c v\u1ec1 kim c\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0 trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p Kim c\u01b0\u01a1ng ch\u1eed<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftn16\">[12]<\/a>&nbsp;v\u00e0 chu\u00f4ng d\u00f9ng trong nghi l\u1ec5, v\u00e0 c\u00f3 nh\u1eefng lo\u1ea1i kim c\u01b0\u01a1ng mang \u00fd ngh\u0129a bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng. Trong \u00fd ngh\u0129a bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng, kim c\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 b\u1ed1n lo\u1ea1i Tantra l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea1ng th\u1ed1ng nh\u1ea5t kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e2n ly c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p l\u00e0 qu\u00e1n s\u00e1t s\u1ef1 v\u0129 \u0111\u1ea1i\u2013th\u00e2n c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ecb th\u1ea7n\u2013 g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi \u00fd nguy\u1ec7n ph\u00e1t t\u00e2m c\u1ea7u v\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng b\u1ed3-\u0111\u1ec1. Tr\u00ed hu\u1ec7 l\u00e0 nh\u1eadn bi\u1ebft ch\u00e2n nh\u01b0 c\u1ee7a c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00fang nh\u01b0 th\u1ef1c. C\u0169ng th\u1ebf, ch\u1ec9 v\u1edbi V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra, kim c\u01b0\u01a1ng l\u00e0 b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n ly trong th\u1ec3 t\u00ednh c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p\u2013<em>\u0110\u1ea1i di\u1ec7u l\u1ea1c<\/em>\u2013tr\u00ed hu\u1ec7\u2013th\u1ef1c ch\u1ee9ng T\u00ednh kh\u00f4ng. V\u00ec s\u1ef1 nh\u1eabn ch\u1ecbu, g\u00ecn gi\u1eef (<em>dhara<\/em>) nh\u01b0 kim c\u01b0\u01a1ng trong ti\u1ebfn tr\u00ecnh t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c t\u00e2m, n\u00ean ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Kim c\u01b0\u01a1ng tr\u00ec, Ng\u00e0i v\u0129 \u0111\u1ea1i v\u00ec ch\u1eb3ng c\u00f3 ai cao h\u01a1n ng\u00e0i n\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lu\u1eadn gi\u1ea3i c\u1ee7a Ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba nh\u1eb1m gi\u1edbi thi\u1ec7u con \u0111\u01b0\u1eddng d\u1eabn \u0111\u1ebfn c\u1ea3nh gi\u1edbi c\u1ee7a Kim c\u01b0\u01a1ng tr\u00ec, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ee7 y\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n lo\u1ea1i theo c\u00e1c nh\u00f3m tu \u0111\u1ea1o kh\u00f4ng t\u01b0\u01a1ng quan g\u00ec v\u1edbi nhau m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 s\u1eafp x\u1ebfp c\u00f3 tr\u00ecnh t\u1ef1 trong c\u00f4ng phu. Do v\u00ec c\u00e1c y\u1ebfu quy\u1ebft n\u1ea7y ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c h\u00e0nh trong b\u00ed m\u1eadt, ch\u1eb3ng d\u00e0nh cho nh\u1eefng ai kh\u00f4ng t\u01b0\u01a1ng \u01b0ng v\u1edbi quan \u0111i\u1ec3m n\u1ea7y bi\u1ebft. \u0110\u00e2y g\u1ecdi l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m b\u00ed m\u1eadt trong M\u1eadt th\u1eeba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba \u0111\u1eb7t t\u00ean n\u1ea7y cho b\u1ed9 lu\u1eadn v\u00ec n\u00f3 th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1eafn t\u1eaft, th\u00f4ng qua nh\u1eefng tr\u00edch d\u1eabn trong kinh lu\u1eadn, nh\u1eefng tr\u00ecnh t\u1ef1 tu \u0111\u1ea1o cho h\u00e0nh gi\u1ea3 c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfn v\u00e0o c\u1ea3nh gi\u1edbi r\u1ed9ng l\u1edbn, c\u1ee7a Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba, tr\u00f9m kh\u1eafp v\u00e0 l\u00e0 B\u1ed5n t\u00f4n c\u1ee7a m\u1ecdi d\u00f2ng truy\u1ec1n th\u1eeba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Quy k\u00ednh<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1edf \u0111\u1ea7u, Ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba t\u1ecf l\u00f2ng quy k\u00ednh h\u1ebft th\u1ea3y c\u00e1c v\u1ecb L\u1ea1t-ma<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftn17\">[13]<\/a>&nbsp;Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba c\u1ee7a ng\u00e0i n\u00f3i chung\u2013 th\u01b0\u1ee3ng th\u1ee7 l\u00e0&nbsp;<em>Kay-drup-kyung-po-hlay-pa<\/em><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftn18\">[14]<\/a>\u2013v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 quy k\u00ednh ng\u00e0i V\u0103n-th\u00f9-s\u01b0-l\u1ee3i \u0111\u1ec3 n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a v\u00e0o l\u00f2ng t\u1eeb bi m\u00e0 ng\u00e0i \u0111\u00e3 th\u1ef1c ch\u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb tinh y\u1ebfu c\u1ee7a kinh v\u00e0 ch\u00fa. Ch\u1eef&nbsp;<em>quy k\u00ednh<\/em>&nbsp;trong t\u1eeb nguy\u00ean ti\u1ebfng Sanskrit c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u2018mong c\u1ea7u s\u1ef1 b\u1ec1n v\u1eefng,\u2019 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00e1c h\u00e0nh vi c\u1ee7a th\u00e2n, mi\u1ec7ng v\u00e0 t\u00e2m \u00fd; ngh\u0129a l\u00e0: \u2018Con \u0111\u1eb7t h\u1ebft hy v\u1ecdng v\u00e0o ng\u00e0i.\u2019 Ng\u00e0i t\u1ecf l\u00f2ng quy k\u00ednh su\u1ed1t trong v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng ki\u1ebfp s\u1ed1ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c v\u1ecb L\u1ea1t-ma t\u1eeb bi th\u1ea5u tri\u1ec7t tinh y\u1ebfu gi\u00e1o ph\u00e1p, r\u1ed3i t\u1ecf l\u00f2ng quy k\u00ednh b\u1eadc \u0110\u1ea1o s\u01b0 t\u1ed1i th\u1eafng c\u1ee7a ng\u00e0i l\u00e0 V\u0103n-th\u00f9-s\u01b0-l\u1ee3i.<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftn19\">[15]<\/a>&nbsp;V\u00ec V\u0103n-th\u00f9-s\u01b0-l\u1ee3i l\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3n th\u1ec3 tr\u00ed hu\u1ec7 c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c b\u1eadc T\u1ed1i th\u1eafng, h\u00e0nh gi\u1ea3 quy k\u00ednh v\u00e0o Ng\u00e0i nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ecb \u0110\u1ea1o s\u01b0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng tr\u00ed hu\u1ec7 v\u00f4 ph\u00e2n bi\u1ec7t ch\u00e2n th\u1eadt. Tr\u00ed hu\u1ec7 v\u00f4 ph\u00e2n bi\u1ec7t nh\u1edd \u0111\u00f3 s\u1ebd t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng, n\u1ebfu kh\u00e1c \u0111i th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o c\u00f3. Ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi Ng\u00e0i V\u0103n-th\u00f9-s\u01b0-l\u1ee3i c\u1ee5 th\u1ec3 nh\u01b0 hai ng\u01b0\u1eddi g\u1eb7p nhau. Th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, Ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh t\u1ea1i Ga-wa-dong,<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftn20\">[16]<\/a>&nbsp;\u1edf mi\u1ec1n trung T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi Ng\u00e0i V\u0103n-th\u00f9-s\u01b0-l\u1ee3i. \u1edf t\u1ea1i Ga-wa-dong c\u00f3 m\u1ed9t v\u1ecb L\u1ea1t-ma thu\u1ed9c d\u00f2ng Kam-pa t\u00ean U-ma-pa Pa-wo-dor-jay<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftn21\">[17]<\/a>&nbsp;l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Ng\u00e0i V\u0103n-th\u00f9-s\u01b0-l\u1ee3i truy\u1ec1n d\u1ea1y trong nhi\u1ec1u \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 ng\u00e0i th\u01b0\u1eddng tr\u00ec t\u1ee5ng th\u1ea7n ch\u00fa c\u1ee7a Ng\u00e0i V\u0103n-th\u00f9-s\u01b0-l\u1ee3i,&nbsp;<em>O\u1e43 a ra pa tsa na di,<\/em>&nbsp;ngay c\u1ea3 khi c\u00f2n trong thai m\u1eb9. Ng\u00e0i sinh trong m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh ch\u0103n c\u1eebu ngh\u00e8o, m\u1ed9t h\u00f4m \u0111ang khi ch\u0103n ch\u0103n c\u1eebu th\u00ec g\u1eb7p Ng\u00e0i V\u0103n-th\u00f9-s\u01b0-l\u1ee3i \u0111\u1eafp ph\u00e1p y m\u00e0u \u0111en, sau \u0111\u00f3 tr\u00ed hu\u1ec7 ng\u00e0i t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng d\u1ea7n. Khi Ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba g\u1eb7p L\u1ea1t-ma U-ma-pa \u1edf Ga-wa-dong, ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c tham v\u1ea5n V\u0103n-th\u00f9-s\u01b0-l\u1ee3i v\u1ec1 s\u1ef1 s\u00e2u m\u1ea7u T\u00e1nh kh\u00f4ng (<em>\u015b\u016bnyat\u0101<\/em>) v\u00e0 l\u00f2ng t\u1eeb bi r\u1ed9ng l\u1edbn trong kinh ch\u00fa th\u00f4ng qua L\u1ea1t-ma U-ma-pa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 m\u1ed9t b\u1ee9c ch\u00e2n dung Ng\u00e0i V\u0103n-th\u00f9-s\u01b0-l\u1ee3i treo tr\u00ean t\u01b0\u1eddng n\u01a1i \u1ea9n c\u01b0 c\u1ee7a Ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba \u1edf Ga-wa-dong, v\u00e0 \u0111\u1ec3 kh\u00edch l\u1ec7 c\u00f4ng phu thi\u1ec1n qu\u00e1n c\u1ee7a ng\u00e0i, m\u1ed9t lu\u1ed3ng \u00e1nh s\u00e1ng r\u1ef1c r\u1ee1 ph\u00f3ng ra t\u1eeb tr\u00e1i tim c\u1ee7a \u0110\u1ee9c V\u0103n-th\u00f9-s\u01b0-l\u1ee3i. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi \u0110\u1ee9c V\u0103n-th\u00f9-s\u01b0-l\u1ee3i, sau l\u1ea7n \u0111\u00f3 ng\u00e0i \u01b0\u1edbc nguy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p l\u1ea1i \u0111\u1ec3 h\u1ecfi v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m kh\u00f3 trong ti\u1ebfn tr\u00ecnh tu \u0111\u1ea1o. Do v\u1eady, n\u00ean Ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba quy k\u00ednh \u0111\u1ea3nh l\u1ec5 s\u00e1t \u0111\u1ea5t, ngay d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n \u0110\u1ee9c V\u0103n-th\u00f9-s\u01b0-l\u1ee3i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong ph\u00e1p quy y th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, khi m\u1ee5c \u0111\u00edch nh\u1ea5t th\u1eddi c\u1ee7a ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c to\u1ea1i nguy\u1ec7n r\u1ed3i th\u00ec ch\u00fang ta kh\u00f4ng c\u00f2n nh\u1edb \u0111\u1ebfn c\u1ed9i ngu\u1ed3n quy y n\u1eefa. Nh\u01b0ng \u1edf \u0111\u00e2y Ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba quy y kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec nh\u1eefng m\u1ee5c \u0111\u00edch t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng n\u00f4ng c\u1ea1n, m\u00e0 v\u00ec m\u1ee5c ti\u00eau t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng, nh\u1eafm \u0111\u1ebfn s\u1ef1 gi\u1ea3i tho\u00e1t ho\u00e0n to\u00e0n ra kh\u1ecfi nguy\u00ean nh\u00e2n kh\u1ed5 \u0111au, v\u00e0, do v\u1eady \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n trong v\u00e0i n\u0103m m\u00e0 su\u1ed1t c\u1ea3 \u0111\u1eddi, n\u00ean ng\u00e0i quy k\u00ednh \u0110\u1ee9c V\u0103n-th\u00f9-s\u01b0-l\u1ee3i h\u1ebft c\u1ea3 th\u00e2n m\u1ea1ng m\u00ecnh. \u0110i\u1ec1u n\u1ea7y ch\u1ee9ng t\u1ecf r\u1eb1ng ph\u00e1t t\u00e2m tu \u0111\u1ea1o l\u00e0 ph\u1ea3i th\u1ef1c h\u00e0nh ph\u00e1p quy k\u00ednh su\u1ed1t t\u1eeb \u0111\u1eddi n\u00e0y sang \u0111\u1eddi kh\u00e1c cho \u0111\u1ebfn khi th\u00e0nh Ph\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bi\u1ec3u hi\u1ec7n s\u1ef1 t\u00f4n k\u00ednh<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t lu\u1eadn gi\u1ea3i th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c chia th\u00e0nh ba ph\u1ea7n, ph\u1ea7n bi\u1ec3u hi\u1ec7n s\u1ef1 t\u00f4n k\u00ednh, ph\u1ea7n ch\u00ednh, v\u00e0 ph\u1ea7n k\u1ebft lu\u1eadn. T\u1ecf l\u00f2ng quy k\u00ednh \u0111\u1ebfn c\u00e1c v\u1ecb L\u1ea1t-ma n\u00f3i chung v\u00e0 ri\u00eang \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0110\u1ee9c V\u0103n-th\u00f9-s\u01b0-l\u1ee3i. R\u1ed3i ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba t\u1ecf l\u00f2ng cung k\u00ednh \u0111\u1ebfn c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ea1o s\u01b0 t\u00e2m linh. Th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng l\u00e0 t\u1ecf l\u00f2ng cung k\u00ednh \u0111\u1ebfn ch\u01b0 Ph\u1eadt v\u00e0 c\u00e1c v\u1ecb B\u1ed3-t\u00e1t; tuy nhi\u00ean, ng\u00e0i Nguy\u1ec7t X\u1ee9ng<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftn22\">[18]<\/a>&nbsp;b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng t\u1eeb bi nh\u01b0 l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng quy k\u00ednh c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>Nh\u1eadp Trung qu\u00e1n lu\u1eadn<\/em>&nbsp;(<em>ma\u00addh\u00adyamak\u0101vat\u0101ra<\/em>), v\u00e0 T\u1eeb th\u1ecb Di-l\u1eb7c<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftn23\">[19]<\/a>&nbsp;xem tr\u00ed hu\u1ec7 B\u00e1t-nh\u00e3 nh\u01b0 M\u1eb9, l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng quy k\u00ednh trong t\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>Hi\u1ec7n qu\u00e1n trang nghi\u00eam lu\u1eadn<\/em>&nbsp;(s: a\u00adbhi\u00adsa\u00adma\u00ady\u0101\u00adla\u1e45\u00adk\u0101ra) c\u1ee7a m\u00ecnh. \u1ede \u0111\u00e2y, Ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba ch\u1ecdn c\u00e1c v\u1ecb L\u1ea1t-ma l\u00e0m \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng quy k\u00ednh. \u0110i\u1ec1u n\u1ea7y do v\u00ec r\u1ea5t c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a v\u00e0o m\u1ed9t v\u1ecb L\u1ea1t-ma (<em>guru<\/em>) \u0111\u1ec3 ho\u00e0n ch\u1ec9nh c\u00e1c ti\u1ebfn tr\u00ecnh tu \u0111\u1ea1o, v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ef1c k\u1ef3 quan tr\u1ecdng khi n\u01b0\u01a1ng nh\u1edd m\u1ed9t \u0110\u1ea1o s\u01b0 t\u00e2m linh \u0111\u1ec3 tu t\u1eadp c\u00e1c ph\u00e1p M\u1eadt th\u1eeba. N\u1ebfu h\u00e0nh gi\u1ea3 quy k\u00ednh m\u1ed9t v\u1ecb L\u1ea1t-ma su\u1ed1t m\u1ed9t th\u1eddi gian d\u00e0i v\u1edbi t\u00edn t\u00e2m v\u00e0 s\u00fang k\u00ednh chuy\u00ean nh\u1ea5t, th\u00ec h\u00e0nh gi\u1ea3 s\u1ebd h\u1ecdc \u0111\u1ea1o d\u1ec5 d\u00e0ng v\u00e0 r\u1ea5t nhanh, kh\u00f4ng m\u1eafc ph\u1ea3i nh\u1eefng sai l\u1ea7m \u00edch k\u1ef7 ch\u1ec9 mu\u1ed1n l\u1ee3i l\u1ea1c cho ri\u00eang m\u00ecnh. C\u00e1c b\u1eadc \u0110\u1ea1o s\u01b0 t\u00e2m linh d\u1ea1y ch\u00fang ta l\u00f2ng t\u1eeb bi, kh\u00f4ng truy\u1ec1n d\u1ea1y t\u00ednh tham lam, th\u00edch n\u1ed5i danh v\u00e0 gi\u00e0u c\u00f3; h\u1ecd truy\u1ec1n d\u1ea1y m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u00e2n ch\u00ednh kh\u00f4ng nh\u1ea7m l\u1eabn nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u00e3 d\u1ea1y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u1ebf ti\u1ebfp, ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba t\u00e1n th\u00e1n v\u00e0 quy k\u00ednh Kim c\u01b0\u01a1ng tr\u00ec l\u00e0 B\u1ed5n t\u00f4n. Kim c\u01b0\u01a1ng tr\u00ec, kh\u00f4ng g\u00e2y ni\u1ec1m h\u00e0o h\u1ee9ng t\u1eeb c\u1ea3nh gi\u1edbi kho\u00e1ng \u0111\u1ea1t bay b\u1ed5ng c\u1ee7a ch\u00e2n nh\u01b0, m\u00e0 trong \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 v\u1eafng b\u00f3ng m\u1ecdi \u00fd ni\u1ec7m nh\u1ecb nguy\u00ean, xu\u1ea5t hi\u1ec7n qua th\u00e2n th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c trang ho\u00e0ng nh\u01b0 m\u1ed9t c\u1ea7u v\u1ed3ng, ph\u00f3ng ra v\u00f4 s\u1ed1 c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n \u0111\u1ebfn v\u00f4 bi\u00ean qu\u1ed1c \u0111\u1ed9, thanh t\u1ecbnh c\u0169ng nh\u01b0 \u00f4 nhi\u1ec5m, trong r\u1ea5t nhi\u1ec1u d\u1ea1ng, mi\u1ec5n l\u00e0 c\u00f3 t\u00e2m t\u01b0\u01a1ng \u01b0ng \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 d\u1eabn c\u00e1c h\u00e0nh gi\u1ea3 tu t\u1eadp. Ph\u00e1p th\u00e2n Ph\u1eadt c\u00f3 2 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n, Tr\u00ed ph\u00e1p th\u00e2n v\u00e0 T\u1ef1 t\u00ednh th\u00e2n<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftn24\">[20]<\/a>. T\u00e2m c\u1ee7a Kim c\u01b0\u01a1ng tr\u00ec, tr\u00ed hu\u1ec7 c\u1ee7a B\u1ed5n t\u00f4n l\u00e0 Tr\u00ed ph\u00e1p th\u00e2n, th\u01b0\u1eddng duy tr\u00ec t\u00ednh b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng trong thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh v\u00e0 t\u00ednh vi\u00ean m\u00e3n c\u1ee7a ch\u00e2n nh\u01b0 cho \u0111\u1ebfn khi n\u00e0o h\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i. Gi\u1edbi h\u1ea1n cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a ch\u00e2n nh\u01b0, tr\u1ea1ng th\u00e1i v\u1eafng l\u1eb7ng t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi \u00fd ni\u1ec7m t\u1ea1o t\u00e1c \u2013 c\u1ea3 s\u1ef1 thanh t\u1ecbnh t\u1ef1 nhi\u00ean l\u1eabn thanh t\u1ecbnh ho\u00e1 nh\u1eefng nhi\u1ec5m \u00f4 ng\u1eabu nhi\u00ean\u2013\u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 T\u1ef1 t\u00ednh th\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ed3-t\u00e1t ph\u00e1t nguy\u1ec7n th\u00e0nh t\u1ef1u Ph\u1eadt qu\u1ea3 v\u00ec l\u1ee3i \u00edch cho ch\u00fang sinh; do v\u1eady, m\u1ee5c \u0111\u00edch th\u1ec3 hi\u1ec7n c\u1ee7a Ph\u00e1p th\u00e2n l\u00e0 l\u1ee3i l\u1ea1c cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. Tuy nhi\u00ean, \u0111\u00e1p \u1ee9ng tr\u1ef1c ti\u1ebfp cho h\u00e0nh gi\u1ea3 tu t\u1eadp kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 Ph\u00e1p th\u00e2n m\u00e0 l\u00e0 S\u1eafc th\u00e2n, l\u00e0 th\u00e2n m\u00e0 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt th\u1ecb hi\u1ec7n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1eeb t\u01b0 t\u01b0\u1edfng b\u1ea5t nh\u1ecb, v\u00f4 ni\u1ec7m c\u1ee7a Ph\u00e1p th\u00e2n, ch\u1eb3ng c\u00f3 d\u1ee5ng c\u00f4ng, n\u1ed7 l\u1ef1c hay suy t\u00ednh. S\u1eafc th\u00e2n th\u1ecb hi\u1ec7n \u0111\u1ed9t nhi\u00ean c\u1ea3m \u1ee9ng theo t\u00e2m ni\u1ec7m c\u1ee7a h\u00e0nh gi\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vi t\u1ebf h\u01a1n S\u1eafc th\u00e2n l\u00e0 Th\u1ee5 d\u1ee5ng th\u00e2n, v\u00e0 hi\u1ec3n l\u1ed9 r\u00f5 r\u00e0ng h\u01a1n l\u00e0 \u1ee8ng ho\u00e1 th\u00e2n, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 d\u1ea1ng s\u1eafc th\u00e2n l\u01b0u ng\u1ea1i (obstructive) v\u00e0 s\u1eafc th\u00e2n kh\u00f4ng l\u01b0u ng\u1ea1i (non-obstructive). Th\u1ebf n\u00ean, bi\u1ec3u hi\u1ec7n s\u1ef1 t\u00f4n k\u00ednh l\u00e0 n\u00f3i \u0111\u1ebfn Ba th\u00e2n:<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftn25\">[21]<\/a>&nbsp;Ph\u00e1p th\u00e2n, Th\u1ee5 d\u1ee5ng th\u00e2n, v\u00e0 \u1ee8ng ho\u00e1 th\u00e2n; ho\u1eb7c b\u1ed1n th\u00e2n: T\u00ednh th\u00e2n, Tr\u00ed th\u00e2n, Th\u1ee5 d\u1ee5ng th\u00e2n v\u00e0 Ho\u00e1 th\u00e2n. Theo V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra, T\u1ef1 t\u00ednh th\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 h\u1eefu vi ch\u1ee9 kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft l\u00e0 v\u00f4 vi, v\u00ec th\u00e2n n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fa tr\u1ecdng trong h\u1ec7 th\u1ed1ng Kinh th\u1eeba (Hi\u1ec3n gi\u00e1o), v\u00ec Tr\u00ed hu\u1ec7 c\u1ef1c quang v\u00e0 \u0110\u1ea1i di\u1ec7u l\u1ea1c ngh\u0129a l\u00e0 Tr\u00ed ph\u00e1p th\u00e2n, v\u00e0 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 T\u00ednh th\u00e2n. \u1ee8ng ho\u00e1 th\u00e2n th\u1ecb hi\u1ec7n trong v\u00f4 s\u1ed1 qu\u1ed1c \u0111\u1ed9 thanh t\u1ecbnh c\u0169ng nh\u01b0 b\u1ea5t t\u1ecbnh, \u0111\u00f4i khi trong m\u1ed9t s\u1eafc th\u00e2n th\u00f4 k\u1ec7ch. Ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba t\u00e1n th\u00e1n v\u00e0 t\u1ecf l\u00f2ng quy k\u00ednh \u0111\u1ebfn Kim c\u01b0\u01a1ng tr\u00ec, B\u1ea3n t\u00f4n nh\u01b0 v\u1eady ch\u00ednh l\u00e0 quy k\u00ednh ch\u1ee7 t\u1ec3 ho\u1eb7c l\u00e0 nguy\u00ean l\u00fd c\u1ee7a m\u1ecdi m\u1ea1n-\u0111\u00e0-la<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftn26\">[22]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u1ebf \u0111\u1ebfn ng\u00e0i \u0111\u1ea3nh l\u1ec5 Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1ee7,<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftn27\">[23]<\/a>&nbsp;b\u1eadc \u0110\u1ea1o s\u01b0 c\u1ee7a M\u1eadt b\u1ed9, th\u01b0\u1ee3ng th\u1ee7 c\u1ee7a Kim c\u01b0\u01a1ng quy\u1ec1n tr\u00ed \u1ea5n, v\u00e0 l\u00e0 b\u1eadc th\u1ee7 h\u1ed9 m\u1eadt ph\u00e1p&nbsp;<em>tantra<\/em>. Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1ee7 t\u1eadp h\u1ee3p m\u1ecdi y\u1ebfu t\u00ednh m\u1eadt ph\u00e1p, v\u00f4 s\u1ed1 gi\u00e1o l\u00fd do Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1ee7 \u0111\u1ec1 ra t\u1eeb c\u00e1i nh\u00ecn tri ki\u1ebfn ch\u00e2n x\u00e1c c\u1ee7a ng\u00e0i kh\u1ebf h\u1ee3p v\u1edbi m\u1ecdi khuynh h\u01b0\u1edbng, s\u1edf th\u00edch, v\u00e0 n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a t\u1eebng h\u00e0nh gi\u1ea3. Ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba quy k\u00ednh \u0111\u1ea3nh l\u1ec5 Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1ee7, ph\u00e1t kh\u1edfi t\u00e2m \u0111\u1ea1i t\u1eeb bi khi\u1ebfn cho n\u1ed9i ma c\u0169ng nh\u01b0 ngo\u1ea1i ma ph\u1ea3i d\u00e8 ch\u1eebng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u1ed3i Ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba nh\u1eadn V\u0103n-th\u00f9-s\u01b0-l\u1ee3i l\u00e0 m\u1eb9, l\u00e0 cha v\u00e0 con c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c \u0110\u1ea5ng T\u1ed1i th\u1eafng, nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t quy k\u00ednh. V\u0103n-th\u00f9-s\u01b0-l\u1ee3i l\u00e0 m\u1eb9 c\u1ee7a c\u00e1c \u0110\u1ea5ng T\u1ed1i th\u1eafng v\u00ec ng\u00e0i l\u00e0 th\u1ec3 t\u00ednh c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 tr\u00ed hu\u1ec7; l\u00e0 cha c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c \u0110\u1ea5ng T\u1ed1i th\u1eafng v\u00ec ng\u00e0i \u0111\u1ea3m nh\u1eadn vai tr\u00f2 \u0110\u1ea1o s\u01b0 t\u00e2m linh gi\u00fap cho m\u1ecdi ch\u00fang sinh ph\u00e1t kh\u1edfi t\u00e2m nguy\u1ec7n \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn v\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng b\u1ed3-\u0111\u1ec1 v\u00ec l\u1ee3i l\u1ea1c cho qu\u1ea7n sinh; l\u00e0 con c\u1ee7a c\u00e1c \u0110\u1ea5ng t\u1ed1i th\u1eafng v\u00ec ng\u00e0i th\u1ecb hi\u1ec7n th\u00e2n B\u1ed3-t\u00e1t tr\u1ee3 th\u1ee7 cho \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt Th\u00edch-ca M\u00e2u-ni.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi h\u00e0nh gi\u1ea3 quy k\u00ednh V\u0103n-th\u00f9-s\u01b0-l\u1ee3i, ng\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3, ch\u1ec9 trong nh\u00e1y m\u1eaft, s\u1ebd ban cho tr\u00ed hu\u1ec7 v\u00f4 ph\u00e2n bi\u1ec7t trong \u00fd ngh\u0129a l\u00e0 \u0111\u1ec3 nhanh ch\u00f3ng t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng s\u1ef1 ch\u1ee9ng ng\u1ed9, gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u00e1nh l\u1eeda ch\u1edbp. Ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba n\u00f3i khi nghe \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng l\u1ee3i l\u1ea1c nh\u01b0 v\u1eady, ng\u00e0i li\u1ec1n quy k\u00ednh n\u01a1i V\u0103n-th\u00f9-s\u01b0-l\u1ee3i nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t b\u1eadc \u0110\u1ea1o s\u01b0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t su\u1ed1t m\u1ed9t th\u1eddi gian d\u00e0i v\u00e0 s\u1ebd kh\u00f4ng t\u1eeb b\u1ecf ng\u00e0i trong t\u01b0\u01a1ng lai, ch\u1eb3ng n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a m\u1ed9t ai kh\u00e1c n\u1eefa ngo\u00e0i V\u0103n-th\u00f9-s\u01b0-l\u1ee3i. Ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba quy k\u00ednh V\u0103n-th\u00f9-s\u01b0-l\u1ee3i nh\u01b0 m\u1ed9t kho t\u00e0ng tr\u00ed hu\u1ec7, ph\u00e1t kh\u1edfi t\u00e2m t\u1eeb th\u00f4ng qua x\u01b0ng t\u00e1n v\u00e0 c\u1ea7u th\u1ec9nh \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho qu\u1ea3 v\u1ecb m\u00e0 ng\u00e0i \u01b0\u1edbc nguy\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ph\u00e1t nguy\u1ec7n khi t\u1ea1o lu\u1eadn<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00ec l\u1eddi c\u1ea7u th\u1ec9nh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a Kyap-chok-pel-sang v\u00e0 S\u00f6-nam-sang-po,<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftn28\">[24]<\/a>&nbsp;Ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba so\u1ea1n lu\u1eadn n\u1ea7y do nguy\u00ean nh\u00e2n \u0111\u00e3 n\u00f3i \u1edf tr\u00ean. \u0110\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c n\u1ea7y, ng\u00e0i ph\u00e1t kh\u1edfi t\u00e2m t\u1eeb bi \u0111\u1ed1i v\u1edbi Kh\u00f4ng h\u00e0nh m\u1eabu (Field-Born), C\u00e2u sinh ph\u00e1p (Innate), v\u00e0 Th\u1ea7n ch\u00fa Kh\u00f4ng h\u00e0nh m\u1eabu (Mantra-Born Sky-Goers) \u0111\u1ec3 c\u1ea7u xin \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n thi\u1ec7n x\u1ea3o, nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9 ban cho ng\u01b0\u1eddi con v\u1eady. Kh\u00f4ng h\u00e0nh m\u1eabu \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra b\u1eb1ng th\u00e2n m\u00e1u th\u1ecbt, \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3 v\u1ecb th\u00e0nh t\u1ef1u trong ph\u00e1p V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra; Th\u1ea7n ch\u00fa Kh\u00f4ng h\u00e0nh m\u1eabu ch\u01b0a \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c giai v\u1ecb th\u00e0nh t\u1ef1u nh\u01b0ng \u0111ang an tr\u00fa trong s\u1ef1 th\u1ef1c ch\u1ee9ng t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng v\u1ecb. Hi\u1ec3u theo c\u00e1ch kh\u00e1c, Kh\u00f4ng h\u00e0nh m\u1eabu (Field-Born Sky-Goers) \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c C\u1ef1c quang [th\u1ee9 3 trong n\u0103m giai v\u1ecb th\u00e0nh t\u1ef1u]; C\u00e2u sinh ph\u00e1p (Innate) c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c ch\u1ee9ng th\u1ea5p h\u01a1n nh\u01b0ng v\u1eabn \u1edf trong th\u00e0nh t\u1ef1u v\u1ecb; v\u00e0 Th\u1ea7n ch\u00fa Kh\u00f4ng h\u00e0nh m\u1eabu \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 \u0111\u00e3 an tr\u00fa trong s\u1ef1 th\u1ef1c ch\u1ee9ng t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng v\u1ecb. Ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba th\u1ec9nh c\u1ea7u nh\u1eefng v\u1ecb Kh\u00f4ng h\u00e0nh n\u1eef th\u1ee7 h\u1ed9 m\u1eadt ph\u00e1p n\u1ea7y th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t ng\u00e0i \u0111\u1ec3 gi\u00fap v\u01b0\u1ee3t qua m\u1ecdi ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i \u0111\u1ec3 ng\u00e0i tr\u00ecnh b\u00e0y m\u1ed9t c\u00e1ch s\u00e1ng r\u00f5 gi\u00e1o l\u00fd M\u1eadt th\u1eeba v\u00e0, hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee5c \u0111\u00edch vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a ng\u00e0i, ban cho n\u0103ng l\u1ef1c thi\u1ec7n x\u1ea3o \u0111\u1ec3 l\u00e0m l\u1ee3i l\u1ea1c qu\u1ea7n sinh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">|&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/#mucluc\">M\u1ee5c l\u1ee5c<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/3\/\">Trang sau<\/a>&nbsp;|<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014<br><strong>Ch\u00fa th\u00edch:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftnref1\">[1]<\/a>&nbsp;T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba \u5b97 \u5580 \u5df4; T: tsong-kha-pa; 1357-1419;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u1ea1t-ma T\u00e2y T\u1ea1ng, nh\u00e0 c\u1ea3i c\u00e1ch l\u1eebng danh c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o t\u1ea1i \u0111\u00e2y. S\u01b0 s\u00e1ng l\u1eadp t\u00f4ng ph\u00e1i C\u00e1ch-l\u1ed7 (t: gelugpa), v\u1edbi m\u1ed9t trong nh\u1eefng gi\u00e1o ph\u00e1p quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng. S\u01b0 sinh ra trong l\u00fac c\u00e1c T\u1ea1ng kinh t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u00e3 so\u1ea1n xong nh\u01b0ng S\u01b0 ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng so\u00e1t x\u00e9t l\u1ea1i to\u00e0n b\u1ed9 kinh \u0111i\u1ec3n v\u00e0 t\u1ed5ng k\u1ebft th\u00e0nh qu\u1ea3 c\u1ee7a m\u00ecnh trong hai t\u00e1c ph\u1ea9m ch\u00ednh:&nbsp;<em>B\u1ed3-\u0111\u1ec1 \u0111\u1ea1o th\u1ee9 \u0111\u1ec7<\/em>&nbsp;(t: lamrim chenmo) v\u00e0&nbsp;<em>Ch\u00e2n ng\u00f4n \u0111\u1ea1o th\u1ee9 \u0111\u1ec7<\/em>&nbsp;(t: ngagrim chenmo). S\u01b0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi x\u00e2y d\u1ef1ng nhi\u1ec1u th\u00e1p quan tr\u1ecdng t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng nh\u01b0 Drepung, Sera v\u00e0 Ganden.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u01b0 sinh t\u1ea1i Amdo, \u0110\u00f4ng B\u1eafc T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0 l\u00fac c\u00f2n nh\u1ecf, S\u01b0 \u0111\u00e3 \u0111i v\u00e0o con \u0111\u01b0\u1eddng tu h\u1ecdc. N\u0103m ba tu\u1ed5i, S\u01b0 th\u1ee5 gi\u1edbi C\u01b0 s\u0129 v\u1edbi C\u00e1t-m\u00e3-ba (t: karmapa) th\u1ee9 4, La-b\u1ed3i \u0110a-ki\u1ec7t (t: rolpe dorje; 1340-1383). S\u01b0 h\u1ecdc v\u1edbi nhi\u1ec1u v\u1ecb \u0111\u1ea1o s\u01b0 kh\u00e1c nhau v\u00e0 nghe nhi\u1ec1u khai th\u1ecb c\u1ee7a hai t\u00f4ng ph\u00e1i T\u00e1t-ca (t: sakyapa) v\u00e0 Cam-\u0111an (t: kadampa). Kh\u1ea3 n\u0103ng lu\u1eadn gi\u1ea3ng xu\u1ea5t s\u1eafc c\u1ee7a T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba bi\u1ec3u l\u1ed9 trong 18 t\u00e1c ph\u1ea9m v\u00e0 c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh kinh s\u00e1ch gi\u00e1o khoa cho c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 sau. S\u01b0 cho r\u1eb1ng, m\u1ed9t t\u1ec9-kh\u01b0u c\u1ea7n ph\u1ea3i nghi\u00ean c\u1ee9u n\u0103m ng\u00e0nh h\u1ecdc (Ng\u0169 minh) v\u00e0 mu\u1ed1n th\u1ebf, v\u1ecb n\u00e0y c\u1ea7n bi\u1ebft l\u1eafng nghe c\u00e1c l\u1eddi khai th\u1ecb, bi\u1ebft t\u1ef1 m\u00ecnh suy x\u00e9t ph\u00e2n bi\u1ec7t v\u00e0 bi\u1ebft th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u00fang th\u00f4ng qua thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh. Trong n\u0103m ng\u00e0nh \u0111\u00f3 th\u00ec v\u1ec1 tri\u1ebft h\u1ecdc, S\u01b0 khuy\u00ean h\u1ecdc Trung qu\u00e1n v\u00e0 ng\u00e0nh Nh\u00e2n minh (s: hetuvidy\u0101), v\u1ec1 thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh n\u00ean nghi\u00ean gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a kinh B\u00e1t-nh\u00e3 ba-la-m\u1eadt-\u0111a v\u00e0 A-t\u00ec-\u0111\u1ea1t-ma (s: abhidharma), v\u1ec1 m\u1ed9t \u0111\u1eddi s\u1ed1ng ch\u00e2n ch\u00ednh n\u00ean d\u1ef1a v\u00e0o Lu\u1eadt t\u1ea1ng (s, p: vinaya). Ngo\u00e0i c\u00e1c c\u00f4ng h\u1ea1nh tr\u00ean, S\u01b0 c\u00f2n ho\u00e0n t\u1ea5t b\u1ed1n c\u00f4ng tr\u00ecnh l\u1edbn \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ec3 l\u00e0: tu ch\u1ec9nh m\u1ed9t b\u1ee9c t\u01b0\u1ee3ng quan tr\u1ecdng c\u1ee7a Di-l\u1eb7c, ki\u00ean tr\u00ec gi\u1eef Lu\u1eadt t\u1ea1ng, th\u00e0nh l\u1eadp l\u1ec5 nguy\u00ean \u0111\u00e1n Mon-lam v\u00e0 x\u00e2y nhi\u1ec1u th\u00e1p.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftnref2\">[2]<\/a>&nbsp;B\u1ed5-\u0111\u1ed1n (Bu-t\u00f6n; Bu-ston): \u5e03\u9813 T\u00ean T\u00e2y T\u1ea1ng: Bu-ston rin-chen grub ho\u1eb7c Bu-ston kha-che. C\u0169ng g\u1ecdi B\u1ed1 \u0110\u1ed1n Nh\u00e2n Kh\u00e2m Tr\u00e1t Ba ho\u1eb7c B\u1ed1 \u0110\u1ed1n B\u1ea3o Th\u00e0nh. L\u00e0 v\u1ecb t\u0103ng h\u1ecdc gi\u1ea3 thu\u1ed9c ph\u00e1i T\u00e1t-ca (Sakya-pa) c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng, l\u00fac \u0111\u1ea7u theo ng\u00e0i Ni M\u00e3 (Ni-ma rgyal-mtshan dpal-bzan-po) xu\u1ea5t gia h\u1ecdc Hi\u1ec3n gi\u00e1o, sau l\u1ea1i theo v\u1ecb cao t\u0103ng c\u1ee7a ph\u00e1i \u0110\u1ed5 Ph\u1ed5 (Khro-phu) t\u00ean l\u00e0 D\u01b0\u1ee1ng Ki\u1ec7t Ba (Yan-rtse-ba Rin-chen sen-ge) tu t\u1eadp M\u1eadt gi\u00e1o. Sau s\u01b0 \u0111\u1ebfn tr\u1ee5 tr\u00ec ch\u00f9a H\u1ea1 L\u1ed9 (Sha-la) g\u1ea7n T\u00e2y Ca K\u1ebft (Gshi-ga-tse), l\u00e0m cho t\u00f4ng phong ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ea1nh, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi g\u1ecdi t\u00f4ng phong c\u1ee7a s\u01b0 k\u00e0 ph\u00e1i H\u1ea1 L\u1ed9, c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng r\u1ea5t l\u1edbn \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c ph\u00e1i \u1edf \u0111\u1eddi sau. S\u01b0 vi\u1ebft cu\u1ed1n Thi\u1ec7n Th\u1ec7 Gi\u00e1o Ph\u00e1p S\u1eed (Bde-gs\u00e9g bstan-pahi chos-hbyun) n\u0103m 1322, th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0&nbsp;<em>B\u1ed5 \u0110\u1ed1n Ph\u1eadt Gi\u00e1o S\u1eed<\/em>) v\u00e0 ch\u00ednh nh\u1edd t\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y m\u00e0 s\u01b0 n\u1ed5i ti\u1ebfng. T\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y tuy ph\u1ea7n nhi\u1ec1u mang t\u00ednh truy\u1ec1n thuy\u1ebft, nh\u01b0ng kh\u00f4ng v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 m\u1ea5t gi\u00e1 tr\u1ecb s\u1eed li\u1ec7u c\u1ee7a n\u00f3, tr\u00e1i l\u1ea1i, n\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 b\u1ed9 s\u00e1ch tr\u1ecdng y\u1ebfu gi\u00fap cho vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u r\u00f5 l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a T\u00e2y T\u1ea1ng th\u1eddi c\u1ed5. S\u01b0 l\u1ea1i s\u01b0u t\u1eadp nh\u1eefng Th\u00e1nh \u0111i\u1ec3n Ph\u1eadt gi\u00e1o v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea3n ch\u00fa th\u00edch nh\u1eefng Th\u00e1nh \u0111i\u1ec3n \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft t\u1ea1i \u1ea4n \u0110\u1ed9, r\u1ed3i \u0111\u1ebfn c\u00e1c b\u1ea3n d\u1ecbch T\u00e2y T\u1ea1ng c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ed9 lu\u1eadn th\u01b0 v.v\u2026, c\u00e1c b\u1ea3n in t\u1ea1ng kinh T\u00e2y T\u1ea1ng c\u0169 \u1edf ch\u00f9a N\u1ea1i \u0110\u01b0\u1eddng, sau \u0111\u00f3, s\u01b0 s\u1eeda ch\u1eefa r\u1ed3i th\u00eam nh\u1eefng kinh \u0111i\u1ec3n m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch v\u00e0o, t\u1ea5t c\u1ea3 kho\u1ea3ng 1000 b\u1ed9, s\u01b0 chia l\u00e0m hai lo\u1ea1i l\u1edbn l\u00e0: Cam Ch\u00e2u Nh\u0129 v\u00e0 \u0110an Ch\u00e2u Nh\u0129, r\u1ed3i s\u01b0 bi\u00ean so\u1ea1n m\u1ee5c l\u1ee5c c\u1ee7a hai b\u1ed9 n\u00e0y. Ngo\u00e0i ra c\u00f2n c\u00f3&nbsp;<em>B\u1ed1 \u0110\u1ed1n To\u00e0n Th\u01b0<\/em>&nbsp;(T\u1ea1ng: Bu-ston gsun-hbum) g\u1ed3m 206 b\u1ed9 v\u00e0 T\u00f4ng Kh\u00e1ch Ba To\u00e0n Th\u01b0 (T\u1ea1ng:Tson-kha-pa) \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng t\u01b0 li\u1ec7u tr\u1ecdng y\u1ebfu c\u1ee7a v\u0103n hi\u1ebfn Ph\u1eadt gi\u00e1o b\u1eb1ng ti\u1ebfng T\u00e2y T\u1ea1ng. [xem Obermiller:&nbsp;<em>History of Buddhism by Bu-ston<\/em>, 1931-1932; G.N. Roerich:&nbsp;<em>The Blue Annals<\/em>, 1949-1953].<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1 s:&nbsp;<em>Praj\u00f1\u0101p\u0101ramit\u0101<\/em>; e: The Perfection of Wisdom Sutras.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftnref4\">2<\/a>&nbsp;s: Tantra; c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi theo \u00e2m H\u00e1n Vi\u1ec7t l\u00e0 \u0110\u00e1t-\u0111\u1eb7c-la (\u601b \u7279 \u7f85), nguy\u00ean ngh\u0129a \u2018t\u1ea5m l\u01b0\u1edbi d\u1ec7t\u2019, \u2018m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7\u2019, \u2018s\u1ef1 n\u1ed1i ti\u1ebfp\u2019, \u2018li\u00ean t\u1ee5c th\u1ed1ng nh\u1ea5t th\u1ec3\u2019, \u0111\u00f4i l\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch l\u00e0 Nghi qu\u0129. M\u1ed9t danh t\u1eeb tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng, kh\u00f3 d\u1ecbch n\u00ean ph\u1ea7n l\u1edbn c\u00e1c ng\u00f4n ng\u1eef tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi (Anh, Ph\u00e1p, \u0110\u1ee9c) \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1eeb t\u01b0\u01a1ng \u01b0ng. Trong Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng, Tan-tra ch\u1ec9 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c kinh s\u00e1ch v\u1ec1 nhi\u1ec1u ng\u00e0nh kh\u00e1c nhau (Tan-tra y h\u1ecdc, Tan-tra thi\u00ean v\u0103n\u2026), nh\u01b0ng trong ngh\u0129a h\u1eb9p Tan-tra ch\u1ec9 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c s\u00e1ch v\u1edf n\u00f3i v\u1ec1 ph\u00e9p tu thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba v\u00e0 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 nh\u1eefng ph\u00e9p tu thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh n\u00e0y. Ph\u00e9p tu luy\u1ec7n Tan-tra c\u00f3 t\u00ednh ch\u1ea5t kinh nghi\u1ec7m c\u00e1 nh\u00e2n, v\u00e0 th\u01b0\u1eddng d\u1ef1a tr\u00ean ba kh\u00e1i ni\u1ec7m: Nh\u00e2n, \u0110\u1ea1o, Qu\u1ea3. Nh\u00e2n ch\u00ednh l\u00e0 h\u00e0nh gi\u1ea3, \u0110\u1ea1o l\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng, ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tu luy\u1ec7n, nh\u1eb1m thanh l\u1ecdc con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 Qu\u1ea3 l\u00e0 t\u00ecnh tr\u1ea1ng m\u00e0 h\u00e0nh gi\u1ea3 ch\u1ee9ng ng\u1ed9. Ba giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c Tan-tra ch\u1ec9 b\u00e0y trong v\u00f4 s\u1ed1 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n kh\u00e1c nhau. Ng\u01b0\u1eddi ta cho r\u1eb1ng khi Ph\u1eadt Th\u00edch-ca th\u1ec3 hi\u1ec7n Ph\u1eadt qu\u1ea3 qua d\u1ea1ng Ph\u00e1p th\u00e2n (s: dharma\u00adk\u0101\u00adya) th\u00ec Ng\u00e0i \u0111\u00e3 h\u00e0nh tr\u00ec Tan-tra. V\u00ec v\u1eady c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xem \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng l\u1eadp Tan-tra. Truy\u1ec1n th\u1ed1ng T\u00e2y T\u1ea1ng chia Tan-tra l\u00e0m b\u1ed1n lo\u1ea1i \u0111\u1ec3 t\u01b0\u01a1ng \u01b0ng v\u1edbi c\u0103n c\u01a1 c\u1ee7a t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li><em>T\u00e1c tan-tra<\/em>(s: kriy\u0101-tantra): Tan-tra h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng (t\u00e1c), nghi l\u1ec5. Ng\u01b0\u1eddi tu t\u1eadp Tan-tra n\u00e0y c\u00f3 k\u1ebft \u0111\u00e0n tr\u01b0\u1eddng, c\u00fang d\u01b0\u1eddng, \u0111\u1ecdc ch\u00fa, b\u1eaft \u1ea5n nh\u01b0ng ch\u01b0a qu\u00e1n t\u01b0\u1edfng, tu t\u1eadp thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh;<\/li><li><em>H\u00e0nh tan-tra<\/em>(s: cary\u0101-tantra): Tan-tra tu luy\u1ec7n qua h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng h\u1eb1ng ng\u00e0y, d\u00e0nh cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tu t\u1eadp nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u1ea7n hi\u1ec3u r\u00f5 l\u00ed t\u1ed9t c\u00f9ng;<\/li><li><em>Du-gi\u00e0 tan-tra<\/em>(s: yoga-tantra): Tan-tra luy\u1ec7n t\u00e2m (thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh);<\/li><li><em>V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng du-gi\u00e0 tan-tra<\/em>(s: anutta\u00adra\u00adyo\u00adga-tantra): ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tu luy\u1ec7n t\u1ed9t c\u00f9ng, th\u00e0nh Ph\u1eadt trong ki\u1ebfp n\u00e0y, v\u1edbi th\u00e2n n\u00e0y.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 kh\u00e1c nhau gi\u1eefa b\u1ed1n c\u1ea5p n\u00e0y xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb c\u0103n c\u01a1 c\u1ee7a h\u00e0nh gi\u1ea3 v\u00e0 t\u00ednh hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00e9p tu. C\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng du-gi\u00e0 tan-tra l\u00e0&nbsp;<em>B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp h\u1ed9i tan-tra<\/em>&nbsp;(s: guh\u00adya\u00adsam\u0101ja-tantra),&nbsp;<em>H\u00f4 kim c\u01b0\u01a1ng tan-tra<\/em>&nbsp;(s: he\u00advaj\u00adra-tantra) v\u00e0&nbsp;<em>Th\u1eddi lu\u00e2n tan-tra<\/em>&nbsp;(s: k\u0101\u00ad\u00ad\u00ad\u00adla\u00adca\u00adkra-tantra).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng ph\u00e9p Tan-tra n\u00e0y xem t\u00e2m thanh t\u1ecbnh l\u00e0 g\u1ed1c c\u1ee7a m\u1ecdi ph\u00e9p tu. Ngo\u00e0i ra, Tan-tra xem vi\u1ec7c v\u01b0\u1ee3t qua t\u00ednh nh\u1ecb nguy\u00ean \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t nh\u1ea5t th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t nguy\u00ean l\u00ed quan tr\u1ecdng. T\u00ednh nh\u1ecb nguy\u00ean c\u00f3 khi \u0111\u01b0\u1ee3c Tan-tra di\u1ec5n t\u1ea3 b\u1eb1ng nguy\u00ean l\u00ed nam t\u00ednh (s: up\u0101ya; kh\u00eda c\u1ea1nh Ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n) v\u00e0 n\u1eef (s: praj\u00f1\u0101; Tr\u00ed hu\u1ec7), v\u00ec v\u1eady t\u1ea1i ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y kh\u00f4ng \u00edt ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u l\u1ea7m, cho r\u1eb1ng tu t\u1eadp Tan-tra l\u00e0 thu\u1ea7n tu\u00fd li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi t\u00ednh d\u1ee5c nam n\u1eef.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftnref5\">[3]<\/a>&nbsp;\u0110\u1ea1o s\u01b0 \u5c0e \u5e2b; S: guru; T: lama; c\u0169ng c\u00f3 khi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch theo \u00e2m H\u00e1n Vi\u1ec7t l\u00e0 C\u1ed5-l\u1ed7, ngh\u0129a l\u00e0 S\u01b0 ph\u1ee5, v\u1ecb th\u1ea7y d\u1ea1y \u0111\u1ea1o. Theo m\u1ed9t \u00fd ngh\u0129a ri\u00eang bi\u1ec7t \u2013 nh\u01b0 trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb Ma-ha T\u1ea5t-\u0111\u1ea1t \u2013 th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta d\u1ecbch ch\u1eef guru l\u00e0 Ch\u00e2n s\u01b0 (\u771f \u5e2b), n\u1ebfu hi\u1ec3u Ch\u00e2n s\u01b0 \u1edf \u0111\u00e2y \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a v\u1edbi m\u1ed9t v\u1ecb th\u1ea7y c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 nh\u1eefng kh\u1ea3 n\u0103ng, th\u00edch h\u1ee3p cho nh\u1eefng m\u00f4n \u0111\u1ec7 kh\u00e1c nhau, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 tu\u1ef3 c\u01a1 \u1ee9ng bi\u1ebfn, tu\u1ef3 b\u1ec7nh cho thu\u1ed1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u00e0 v\u1ecb th\u1ea7y d\u1ea1y \u0110\u1ea1o. Truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a \u1ea4n \u0110\u1ed9 gi\u00e1o ph\u00e2n bi\u1ec7t c\u00e1c v\u1ecb \u0110\u1ea1o s\u01b0:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li>Cha m\u1eb9,<\/li><li>\u0110\u1ea1o s\u01b0 gi\u00fap t\u00ecm ra con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1o, ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn gi\u1ea3i tho\u00e1t;<\/li><li>\u0110\u1ea1o s\u01b0 v\u0169 tr\u1ee5 (s: avat\u0101ra), l\u00e0 b\u1eadc gi\u00e1c ng\u1ed9, l\u00e0 hi\u1ec7n th\u00e2n c\u1ee7a s\u1ef1 Gi\u00e1c ng\u1ed9, c\u1ee7a Ch\u00e2n nh\u01b0.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Guru (\u0110\u1ea1o s\u01b0 ) kh\u00e1c v\u1edbi A-x\u00e0-l\u00ea l\u00e0 c\u00e1c v\u1ecb A-x\u00e0-l\u00ea tu t\u1eadp trong khu\u00f4n kh\u1ed5 c\u1ee7a m\u1ed9t tu vi\u1ec7n, gi\u1edbi lu\u1eadt tingh nghi\u00eam v\u00e0 gi\u1ea3ng d\u1ea1y kinh lu\u1eadn. Danh t\u1eeb \u0110\u1ea1o s\u01b0 (Guru) th\u00ec bao tr\u00f9m h\u01a1n, v\u1ecb n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3, nh\u01b0ng kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i gi\u1ea3ng d\u1ea1y trong m\u1ed9t ng\u00f4i ch\u00f9a ho\u1eb7c thi\u1ec1n vi\u1ec7n v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng Tan-tra c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb Ma-ha T\u1ea5t-\u0111\u1ea1t (s: mah\u0101siddha), \u0110\u1ea1o s\u01b0 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n gi\u00e1o ho\u00e1 ch\u00fang sinh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftnref6\">3<\/a>&nbsp;e: Secret Mantra vehicle; c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 B\u00ed m\u1eadt th\u1eeba, Tan-tra th\u1eeba, Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba, Man-tra th\u1eeba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftnref8\">[5]<\/a>&nbsp;Xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb&nbsp;<em>B\u1ed3-\u0111\u1ec1 \u0111\u1ea1o th\u1ee9 \u0111\u1ec7 tu\u1ef3 ph\u00e1 t\u00f4ng trang nghi\u00eam<\/em>&nbsp;c\u1ee7a \u0110\u1ea1t-b\u1ea3o C\u00e1p-gi\u1ea3i (<em>dvags-po lha-rje<\/em>&nbsp;ho\u1eb7c<em>gampopa<\/em>), ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba t\u1ed5ng k\u1ebft th\u00e0nh hai t\u00e1c ph\u1ea9m ch\u00ednh:&nbsp;<em>B\u1ed3-\u0111\u1ec1 \u0111\u1ea1o th\u1ee9 \u0111\u1ec7<\/em>&nbsp;lu\u1eadn (t: lamrim chenmo) v\u00e0<em>Ch\u00e2n ng\u00f4n \u0111\u1ea1o th\u1ee9 \u0111\u1ec7<\/em>&nbsp;lu\u1eadn (t: ngagrim chenmo). C\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e0i lu\u1eadn v\u1ec1 M\u1eadt gi\u00e1o. Nh\u1eefng b\u1ed9 s\u00e1ch n\u00e0y r\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0a chu\u1ed9ng v\u00ec v\u1eady \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u00ean so\u1ea1n v\u00e0 ph\u1ed5 bi\u1ebfn r\u1ed9ng r\u00e3i trong t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\" start=\"4\"><li>Vajradhara (s); Kim C\u01b0\u01a1ng Tr\u00ec \u91d1 \u525b \u6301, m\u1ed9t t\u00ean g\u1ecdi kh\u00e1c c\u1ee7a ng\u00e0i Ph\u1ed5 Hi\u1ec1n. Trong Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba, danh hi\u1ec7u Ph\u1ed5 Hi\u1ec1n l\u00e0 ch\u1ec9 cho B\u1ea3n s\u01a1 Ph\u1eadt (s: \u0101di-buddha), bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a Ph\u00e1p th\u00e2n (s: dhar\u00ad\u00admak\u0101ya). \u1ede \u0111\u00e2y Ng\u00e0i Ph\u1ed5 Hi\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ebd v\u1edbi m\u00e0u xanh \u0111\u1eadm, t\u01b0\u1ee3ng trung cho t\u00ednh Kh\u00f4ng. Tranh t\u01b0\u1ee3ng c\u0169ng v\u1ebd Ng\u00e0i h\u1ee3p nh\u1ea5t (Yab-Yum) v\u1edbi n\u1eef th\u1ea7n s\u1eafc tr\u1eafng, t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho s\u1ef1 nh\u1ea5t th\u1ec3. Trong ph\u00e9p \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n (s: mah\u0101mudr\u0101), th\u00e2n c\u1ee7a ng\u00e0i Ph\u1ed5 Hi\u1ec1n l\u00e0 B\u00e1o th\u00e2n (s: sa\u1e43bhogak\u0101ya) v\u00e0 \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 trung t\u00e2m.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[6] Trung qu\u00e1n t\u00f4ng \u4e2d \u89c0 \u5b97; hay Trung lu\u1eadn t\u00f4ng (\u4e2d \u8ad6 \u5b97); S: m\u0101\u00addh\u00adya\u00admi\u00adka; M\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i \u0110\u1ea1i th\u1eeba, \u0111\u01b0\u1ee3c Long Th\u1ee5 (s: n\u0101g\u0101rjuna) v\u00e0 Th\u00e1nh Thi\u00ean (\u0101r\u00adya\u00addeva) th\u00e0nh l\u1eadp. T\u00f4ng n\u00e0y c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng l\u1edbn t\u1ea1i \u1ea4n \u0110\u1ed9, Trung Qu\u1ed1c, T\u00e2y T\u1ea1ng, Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam. \u0110\u1ea1i di\u1ec7n xu\u1ea5t s\u1eafc c\u1ee7a ph\u00e1i n\u00e0y, b\u00ean c\u1ea1nh hai v\u1ecb s\u00e1ng l\u1eadp, l\u00e0 Ph\u1eadt H\u1ed9 (tk. 5), Thanh Bi\u1ec7n (tk. 6), Nguy\u1ec7t X\u1ee9ng (tk. 8), T\u1ecbch H\u1ed9 (tk. 8) v\u00e0 Li\u00ean Hoa Gi\u1edbi (tk. 8). Nh\u1eefng \u0110\u1ea1i Lu\u1eadn s\u01b0 n\u00e0y c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng r\u1ea5t l\u1edbn trong vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng. Trung qu\u00e1n t\u00f4ng \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 trung t\u00e2m trong Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng, k\u1ec3 t\u1eeb th\u1ebf k\u1ec9 th\u1ee9 8. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f3 l\u1ebd xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a lu\u1eadn s\u01b0 T\u1ecbch H\u1ed9 (\u5bc2 \u8b77; \u015a\u0101ntarak\u1e63ita) v\u00e0 m\u00f4n \u0111\u1ec7 l\u00e0 Li\u00ean Hoa Gi\u1edbi (\u84ee \u83ef \u6212; Kama\u00adla\u015b\u012bla). Th\u1eddi \u0111\u00f3, hai v\u1ecb n\u00e0y \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho t\u00f4ng Trung qu\u00e1n-Duy th\u1ee9c (yog\u0101\u00adc\u0101\u00adra-sv\u0101tantrika-m\u0101dh\u00adya\u00admi\u00adka), \u0111\u01b0a nh\u1eefng quan \u0111i\u1ec3m Duy\u00ad th\u1ee9c v\u00e0o gi\u00e1o l\u00ed c\u1ee7a Long Th\u1ee5. T\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n Li\u00ean Hoa Gi\u1edbi tham d\u1ef1 m\u1ed9t cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn v\u1edbi Thi\u1ec1n t\u00f4ng t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng. Trong cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn \u0111\u00f3 Li\u00ean Hoa Gi\u1edbi th\u1eafng v\u00e0 sau \u0111\u00f3 nh\u00e0 vua T\u00e2y T\u1ea1ng tuy\u00ean b\u1ed1 l\u1ea5y Trung qu\u00e1n t\u00f4ng l\u00e0m gi\u00e1o ph\u00e1p ch\u00ednh th\u1ed1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[7] Duy th\u1ee9c \u552f \u8b58; S: vij\u00f1\u0101ptim\u0101trat\u0101; E: mind only. C\u00f2n g\u1ecdi Duy t\u00e2m \u552f \u5fc3; s: cittam\u0101tra; t: sems tsam;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[8] Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba \u91d1 \u525b \u4e58; S: vajray\u0101na; M\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i Ph\u1eadt gi\u00e1o xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong kho\u1ea3ng th\u1ebf k\u1ec9 th\u1ee9 5,6 t\u1ea1i B\u1eafc \u1ea4n \u0110\u1ed9. Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb \u0110\u1ea1i th\u1eeba (s: mah\u0101y\u0101na) v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n qua T\u00e2y T\u1ea1ng, Trung Qu\u1ed1c, Nh\u1eadt B\u1ea3n (ri\u00eang b\u1ed9 V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng du-gi\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n sang Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 Nh\u1eadt). Xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0110\u1ea1i th\u1eeba, nh\u01b0ng tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i n\u00e0y l\u1ea5y th\u00eam nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tu h\u1ecdc huy\u1ec1n b\u00ed, c\u00f3 t\u00ednh ch\u1ea5t b\u00ed truy\u1ec1n. Th\u01b0\u1eddng th\u01b0\u1eddng c\u00e1c ph\u00e1i n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edbng d\u1eabn b\u1eb1ng m\u1ed9t v\u1ecb \u0110\u1ea1o s\u01b0, kinh s\u00e1ch c\u1ee7a h\u1ecd tr\u00ecnh b\u00e0y nhi\u1ec1u ph\u00e9p tu \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Tan-tra. Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba hay s\u1eed d\u1ee5ng Man-tra v\u00e0 c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng m\u1ea1nh nh\u1ea5t t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng. V\u00ec hay s\u1eed d\u1ee5ng Man-tra, Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng c\u0169ng g\u1ecdi Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba l\u00e0 Ch\u00e2n ng\u00f4n th\u1eeba (s: mantray\u0101na). Gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba mang t\u00ednh ch\u1ea5t M\u1eadt gi\u00e1o, bao g\u1ed3m c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 c\u1ee7a ph\u00e9p Du-gi\u00e0 v\u00e0 c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o thi\u00ean nhi\u00ean c\u1ee7a \u1ea4n \u0110\u1ed9 tr\u1ed9n l\u1eabn v\u1edbi t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Ph\u1eadt gi\u00e1o. Quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t l\u00e0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u1eeb T\u00e2y B\u1eafc \u1ea4n \u0110\u1ed9 v\u1edbi nhi\u1ec1u bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng v\u1ec1 C\u1ef1c quang (s: \u0101bh\u0101svara, \u00e1nh s\u00e1ng r\u1ef1c r\u1ee1) c\u0169ng nh\u01b0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a B\u1eafc \u1ea4n v\u1ec1 vi\u1ec7c t\u00f4n th\u1edd gi\u1edbi t\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong th\u1eddi gian \u0111\u1ea7u, gi\u00e1o ph\u00e1p n\u00e0y ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea9u truy\u1ec1n, v\u00e0 \u0111\u1ebfn gi\u1eefa th\u1ebf k\u1ec9 th\u1ee9 6 v\u00e0 th\u1ee9 10 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ec7 th\u1ed1ng ho\u00e1 v\u00e0 k\u1ebft t\u1eadp ho\u00e0n ch\u1ec9nh. C\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t c\u1ee7a Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba l\u00e0 B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp h\u1ed9i (s: guhyasam\u0101jatantra) v\u00e0 Th\u1eddi lu\u00e2n tan-tra (s: k\u0101lacakratantra) c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u01b0\u1edbc t\u00e1c trong th\u1eddi gian n\u00e0y. C\u00e1c kinh s\u00e1ch quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t c\u1ee7a Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba g\u1ed3m trong c\u00e1c Tan-tra c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c b\u00e0i ca c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb T\u1ea5t-\u0111\u1ea1t (s: siddha), l\u00e0 c\u00e1c b\u00e0i di\u1ec5n t\u1ea3 kinh nghi\u1ec7m c\u1ee7a ph\u00e9p tu \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n (s: mah\u0101mudr\u0101).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u00fac Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba truy\u1ec1n qua T\u00e2y T\u1ea1ng th\u00ec c\u0169ng l\u00e0 l\u00fac gi\u00e1o ph\u00e1p n\u00e0y \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t ch\u1ed7 \u0111\u1ee9ng v\u1eefng ch\u1eafc trong Ph\u1eadt gi\u00e1o n\u00f3i chung. Mu\u1ed1n l\u0129nh h\u1ed9i Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba, h\u00e0nh gi\u1ea3 ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t ki\u1ebfn gi\u1ea3i s\u00e2u xa v\u1ec1 gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a b\u1ed9 kinh B\u00e1t-nh\u00e3 ba-la-m\u1eadt-\u0111a, gi\u00e1o ph\u00e1p theo c\u00e1ch lu\u1eadn gi\u1ea3i c\u1ee7a Long Th\u1ee5 (s: N\u0101g\u0101rjuna) v\u00e0 V\u00f4 Tr\u01b0\u1edbc (s: Asa\u1e45ga). V\u00ec v\u1eady B\u00e1t-nh\u00e3 ba-la-m\u1eadt-\u0111a c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u2018Nh\u00e2n th\u1eeba\u2019 \u56e0 \u4e58 v\u00e0 Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u2018Qu\u1ea3 th\u1eeba\u2019 (\u679c \u4e58). Trong Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba, c\u00f3 m\u1ed9t y\u1ebfu t\u1ed1 quan tr\u1ecdng kh\u00e1c l\u00e0 vai tr\u00f2 c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ecb \u0110\u1ea1o s\u01b0, v\u1ecb n\u00e0y truy\u1ec1n ph\u00e1p qu\u00e1n \u0111\u1ec9nh v\u00e0 truy\u1ec1n l\u1ef1c, h\u01b0\u1edbng d\u1eabn \u0111\u1ec7 t\u1eed thi\u1ec1n qu\u00e1n, ch\u00fa t\u00e2m v\u00e0o m\u1ed9t nghi qu\u0129 (s: s\u0101dhana) nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. Trong c\u00e1c ph\u00e9p n\u00e0y, s\u1eed d\u1ee5ng Man-tra, qu\u00e1n Man-\u0111a-la v\u00e0 v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh Th\u1ee7 \u1ea5n l\u00e0 nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n quan tr\u1ecdng. Trong Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba, Kim c\u01b0\u01a1ng ch\u1eed (s: vajra; t: dorje) bi\u1ec3u hi\u1ec7n s\u1ef1 gi\u00e1c ng\u1ed9, \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 nh\u1ea5t th\u1ec3 c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5, v\u01b0\u1ee3t l\u00ean m\u1ecdi nh\u1ecb nguy\u00ean th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[9] T\u00ec-l\u00f4-gi\u00e1-na S: mah\u0101vairocana ho\u1eb7c vairocana. C\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch l\u00e0 \u0110\u1ea1i Nh\u1eadt Ph\u1eadt \u5927 \u65e5 \u4f5b. \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt \u0110\u1ea1i Nh\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n t\u1ea3 v\u1edbi Th\u1ee7 \u1ea5n t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng b\u1ed3-\u0111\u1ec1. Ng\u00f3n tr\u1ecf c\u1ee7a tay ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c ng\u00f3n tay tr\u00e1i bao quanh, bi\u1ec3u hi\u1ec7n s\u1ef1 tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i trong t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i, nh\u1ea5t th\u1ec3 trong v\u1ea1n v\u1eadt. Hai con th\u00fa h\u1ed9 v\u1ec7 Ng\u00e0i l\u00e0 s\u01b0 t\u1eed, v\u00e0 d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u1ee7a Ng\u00e0i, m\u1eb7t tr\u1eddi ch\u00f3i lo\u00e0 (\u1edf \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ebd n\u1eb1m tr\u00ean \u0111\u0129a) c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y d\u01b0\u1edbi to\u1ea1 \u0111\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t trong Ng\u0169 b\u1ed9 Ph\u1eadt, hi\u1ec7n th\u00e2n c\u1ee7a Ph\u00e1p gi\u1edbi. Kho\u1ea3ng th\u1ebf k\u1ec9 th\u1ee9 10, trong gi\u00e1o ph\u00e1p \u0110\u1ea1i th\u1eeba ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i th\u00eam v\u1ec1 quan \u0111i\u1ec3m \u2018Ph\u1eadt chuy\u1ec3n ho\u00e1 si\u00eau vi\u1ec7t\u2019 v\u00e0 c\u00e1c v\u1ecb B\u1ed3 T\u00e1t chuy\u1ec3n ho\u00e1 li\u00ean h\u1ec7. \u0110\u1ea1i Nh\u1eadt Ph\u1eadt l\u00e0 v\u1ecb Ph\u1eadt \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 chuy\u1ec3n ho\u00e1 t\u1eeb Ph\u00e1p th\u00e2n. T\u1ea1i Nh\u1eadt, Ph\u1eadt \u0110\u1ea1i Nh\u1eadt hay \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ed nh\u01b0 m\u1eb7t tr\u1eddi v\u00e0 b\u1ed1n v\u1ecb Ph\u1eadt c\u00f2n l\u1ea1i nh\u01b0 c\u00e1c h\u00e0nh tinh quay xung quanh<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[10] The Stage of the Path to a Conqueror and Pervasive Master, a Great Vajradhara: Revealing All Secrect Topics.<br>[11] B\u00e1o th\u00e2n (\u5831 \u8eab; s: sa\u1e43bhogak\u0101ya), c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch l\u00e0 Th\u1ee5 d\u1ee5ng th\u00e2n (\u53d7 \u7528 \u8eab): ch\u1ec9 th\u00e2n Ph\u1eadt xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong c\u00e1c T\u1ecbnh \u0111\u1ed9.<br>[12] T: dorje; ch\u00f9y kim cang; m\u1ed9t ph\u00e1p kh\u00ed th\u01b0\u1eddng d\u00f9gn trong c\u00e1c nghi th\u1ee9c c\u1ee7a M\u1eadt t\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[13] L\u1ea1t-ma \u5587 \u561b; T: lama [bla-ma]; S: guru; Theo Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng, L\u1ea1t-ma l\u00e0 hi\u1ec7n th\u00e2n c\u1ee7a gi\u00e1o ph\u00e1p. Danh t\u1eeb L\u1ea1t-ma c\u0169ng g\u1ea7n gi\u1ed1ng nh\u01b0 guru, \u0110\u1ea1o s\u01b0 c\u1ee7a \u1ea4n \u0110\u1ed9, nh\u01b0ng t\u1ea1i \u0111\u00e2y, L\u1ea1t-ma mang th\u00eam nhi\u1ec1u \u00fd ngh\u0129a kh\u00e1c. Trong Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba, L\u1ea1t-ma kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3ng d\u1ea1y gi\u00e1o ph\u00e1p m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c h\u00e0nh c\u00e1c nghi l\u1ec5. V\u1ecb n\u00e0y th\u01b0\u1eddng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edbng d\u1eabn tu t\u1eadp cho c\u00e1c \u0111\u1ea1o tr\u00e0ng v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c xem thu\u1ed9c v\u1ec1 c\u00e1c d\u00f2ng t\u00e1i sinh Chu-c\u00f4 (t: tulku). Nh\u1eefng v\u1ecb L\u1ea1t-ma uy\u00ean th\u00e2m, danh ti\u1ebfng th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c mang danh hi\u1ec7uRin\u00adpoche (qu\u00ed b\u00e1u phi th\u01b0\u1eddng). Ng\u00e0y nay, danh t\u1eeb L\u1ea1t-ma hay \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 g\u1ecdi c\u00e1c v\u1ecb Cao t\u0103ng T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[14]. T: mKhas-grub-khyung-po-lhas-pa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[15] V\u0103n-th\u00f9-s\u01b0-l\u1ee3i \u6587 \u6b8a \u5e2b \u5229; S: Ma\u00f1ju\u015br\u012b; t\u00ean d\u1ecbch theo \u00e2m, th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi t\u1eaft l\u00e0 V\u0103n-th\u00f9, d\u1ecbch ngh\u0129a l\u00e0 Di\u1ec7u \u0110\u1ee9c (\u5999 \u5fb7), Di\u1ec7u C\u00e1t T\u01b0\u1eddng (\u5999 \u5409 \u7965), c\u0169ng c\u00f3 l\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Di\u1ec7u \u00c2m (\u5999 \u97f3; s: Ma\u00f1jugho\u1e63a); L\u00e0 v\u1ecb B\u1ed3-t\u00e1t t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho tr\u00ed hu\u1ec7, m\u1ed9t trong nh\u1eefng v\u1ecb B\u1ed3-t\u00e1t quan tr\u1ecdng c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o. L\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean ng\u01b0\u1eddi ta nh\u1eafc \u0111\u1ebfn V\u0103n-th\u00f9 trong t\u00e1c ph\u1ea9m V\u0103n-th\u00f9-s\u01b0-l\u1ee3i c\u0103n b\u1ea3n nghi qu\u0129 (s: \u0101rya-ma\u00f1ju\u015br\u012b-m\u016blakalpa) \u1edf th\u1ebf k\u1ec9 th\u1ee9 4. Tranh t\u01b0\u1ee3ng tr\u00ecnh b\u00e0y V\u0103n-th\u00f9 v\u1edbi l\u01b0\u1ee1i ki\u1ebfm v\u00e0 kinh B\u00e1t-nh\u00e3 ba-la-m\u1eadt-\u0111a, \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ebd kho\u1ea3ng ngang \u0111\u1ea7u. Ng\u01b0\u1eddi ta xem \u0111\u00f3 l\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng tr\u00ed hu\u1ec7 ph\u00e1 \u0111\u00eam t\u1ed1i c\u1ee7a V\u00f4 minh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng, c\u00e1c v\u1ecb lu\u1eadn s\u01b0 xu\u1ea5t s\u1eafc nh\u01b0 T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba (t: tsong-khapa) th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 hi\u1ec7n th\u00e2n c\u1ee7a V\u0103n-th\u00f9 ( Chu-c\u00f4). D\u01b0\u1edbi t\u00ean Di\u1ec7u \u00c2m (\u5999 \u97f3; Ma\u00f1jugho\u1e63a), c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u2018Ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi ti\u1ebfng n\u00f3i \u00eam d\u1ecbu\u2019, B\u1ed3-t\u00e1t V\u0103n-th\u00f9 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1n t\u1ee5ng tr\u01b0\u1edbc khi h\u00e0nh gi\u1ea3 nghi\u00ean c\u1ee9u kinh \u0111i\u1ec3n, nh\u1ea5t l\u00e0 kinh \u0111i\u1ec3n thu\u1ed9c h\u1ec7 B\u00e1t-nh\u00e3 ba-la-m\u1eadt-\u0111a v\u00e0 h\u1ecdc thuy\u1ebft c\u1ee7a Trung qu\u00e1n t\u00f4ng. Ng\u00e0i l\u00e0 v\u1ecb B\u1ed3-t\u00e1t t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho kinh nghi\u1ec7m gi\u00e1c ng\u1ed9, \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eb1ng Ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n tri th\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[16] T: dGa\u2019-ba-gdong.<br>[17] T: dbU-ma-pa dPa\u2019-bo-rdo-rje.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[18] Nguy\u1ec7t X\u1ee9ng \u6708 \u7a31; S: candrak\u012brti; tk. 6\/7; \u0110\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 Lu\u1eadn s\u01b0 quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t trong t\u00f4ng Trung qu\u00e1n sau Long Th\u1ee5. S\u01b0 qu\u00ea \u1edf Nam \u1ea4n, xu\u1ea5t gia t\u1eeb l\u00fac nh\u1ecf tu\u1ed5i. Nh\u00e2n l\u00fac \u0111\u1ecdc tr\u1ee9 t\u00e1c c\u1ee7a Long Th\u1ee5, S\u01b0 b\u1ed7ng hi\u1ec3u \u00fd. Sau S\u01b0 tr\u1edf th\u00e0nh vi\u1ec7n tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Na-lan-\u0111\u00e0 v\u00e0 vi\u1ebft nhi\u1ec1u b\u00e0i lu\u1eadn ch\u00fa v\u1ec1 c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a Long Th\u1ee5. C\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a s\u01b0 l\u00e0 Minh c\u00fa lu\u1eadn (\u660e \u53e5 \u8ad6), Nh\u1eadp trung qu\u00e1n lu\u1eadn (\u5165 \u4e2d \u89c0 \u8ad6). T\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n r\u1eb1ng, trong m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh truy\u1ec1n ph\u00e1p v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng Nam, S\u01b0 \u0111\u00e3 gi\u00e1o ho\u00e1 r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi. S\u01b0 s\u1ed1ng r\u1ea5t th\u1ecd, nh\u01b0ng ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ecd \u0111\u1ebfn 300 (!) tu\u1ed5i nh\u01b0 s\u1eed s\u00e1ch T\u00e2y T\u1ea1ng thu\u1eadt l\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m c\u00f2n l\u01b0u l\u1ea1i c\u1ee7a S\u01b0 (tr\u00edch): 1. Minh c\u00fa lu\u1eadn (s: prasannapad\u0101), g\u1ecdi \u0111\u1ee7 l\u00e0 Trung qu\u00e1n minh c\u00fa lu\u1eadn (s: madhyamakav\u1e5bt\u00adti-pra\u00ad\u00adsan\u00adnapad\u0101), t\u00e1c ph\u1ea9m ch\u00fa gi\u1ea3i Trung qu\u00e1n lu\u1eadn (madhyamaka-\u015b\u0101stra) c\u1ee7a Long Th\u1ee5 (n\u0101\u00ad\u00adg\u0101r\u00adjuna) duy nh\u1ea5t b\u1eb1ng nguy\u00ean v\u0103n Ph\u1ea1n ng\u1eef (sanskrit), b\u1ea3n T\u1ea1ng ng\u1eef c\u0169ng c\u00f2n; 2. Nh\u1eadp trung qu\u00e1n lu\u1eadn (ma\u00addh\u00adyamak\u0101vat\u0101ra), ch\u1ec9 c\u00f2n b\u1ea3n T\u1ea1ng ng\u1eef; 3. Nh\u1eadp trung lu\u1eadn th\u00edch(madhyama\u00adk\u0101va\u00adt\u0101\u00adra-bh\u0101\u1e63ya), ch\u1ec9 c\u00f2n b\u1ea3n T\u1ea1ng ng\u1eef; 4. Nh\u00e2n duy\u00ean t\u00e2m lu\u1eadn th\u00edch (prat\u012b\u00adtya-sa\u00admut\u00adp\u0101da-h\u1e5b\u00adda\u00adya-v\u1e5btti), m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m ch\u00fa gi\u1ea3i Nh\u00e2n duy\u00ean t\u00e2m lu\u1eadn t\u1ee5ng (prat\u012bt\u00adyasa\u00admut\u00adp\u0101da-h\u1e5b\u00adda\u00adya-k\u0101\u00adri\u00adk\u0101), \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 c\u1ee7a Long Th\u1ee5, ch\u1ec9 c\u00f2n b\u1ea3n T\u1ea1ng ng\u1eef; 5. Th\u1ea5t th\u1eadp kh\u00f4ng t\u00ednh lu\u1eadn th\u00edch (\u015b\u016bn\u00adyat\u0101-sap\u00adtati\u00adv\u1e5btti), ch\u00fa gi\u1ea3i Th\u1ea5t th\u1eadp kh\u00f4ng t\u00ednh lu\u1eadn (\u015b\u016bn\u00ad\u00adya\u00adt\u0101-sap\u00adtati) c\u1ee7a Long Th\u1ee5. Long Th\u1ee5 (v\u00e0 Para\u00adhita) c\u0169ng c\u00f3 so\u1ea1n m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m d\u01b0\u1edbi t\u00ean n\u00e0y. Ch\u1ec9 c\u00f2n b\u1ea3n T\u1ea1ng ng\u1eef; 6. L\u1ee5c th\u1eadp t\u1ee5ng nh\u01b0 l\u00ed lu\u1eadn th\u00edch (yukti-\u1e63a\u1e63\u1e6dhik\u0101-v\u1e5btti), lu\u1eadn gi\u1ea3i L\u1ee5c th\u1eadp t\u1ee5ng nh\u01b0 l\u00ed lu\u1eadn (yukti-\u1e63a\u1e63\u1e6dhik\u0101), m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 c\u1ee7a Long Th\u1ee5, ch\u1ec9 c\u00f2n b\u1ea3n T\u1ea1ng ng\u1eef; 7. B\u1ed3-t\u00e1t du-gi\u00e0 h\u00e0nh t\u1ee9 b\u00e1ch lu\u1eadn th\u00edch (bo\u00addhi\u00adsattva\u00adyog\u0101\u00adc\u0101\u00adra-catu\u1e25\u015ba\u00adta\u00adka-\u1e6d\u012bk\u0101), ch\u00fa th\u00edch b\u1ed9 T\u1ee9 b\u00e1ch lu\u1eadn (ca\u00adtu\u1e25\u015ba\u00adta\u00adka) c\u1ee7a Th\u00e1nh Thi\u00ean (\u0101ryadeva), ch\u1ec9 c\u00f2n b\u1ea3n T\u1ea1ng ng\u1eef; 8.Trung qu\u00e1n lu\u1eadn t\u1ee5ng (madh\u00adyama\u00adka-\u015b\u0101stra-stuti).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[19] Di-l\u1eb7c \u5f4c \u52d2; S: maitreya, P : metteyya; d\u1ecbch ngh\u0129a l\u00e0 T\u1eeb Th\u1ecb (\u6148 \u6c0f), c\u0169ng c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 V\u00f4 N\u0103ng Th\u1eafng (\u7121 \u80fd \u52dd; s, p: Ajita), ho\u1eb7c theo \u00e2m H\u00e1n Vi\u1ec7t l\u00e0 A-d\u1eadt-\u0111a. M\u1ed9t v\u1ecb \u0110\u1ea1i B\u1ed3-t\u00e1t, c\u0169ng l\u00e0 v\u1ecb Ph\u1eadt s\u1ebd th\u1ecb hi\u1ec7n trong t\u01b0\u01a1ng lai . Trong Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng, Ph\u1eadt Di-l\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n th\u1edd r\u1ea5t r\u1ed9ng r\u00e3i. C\u00f5i gi\u00e1o ho\u00e1 c\u1ee7a Ng\u00e0i hi\u1ec7n n\u00e0y l\u00e0 tr\u1eddi \u0110\u00e2u-su\u1ea5t (s: tu\u1e63i\u00adta). Theo truy\u1ec1n thuy\u1ebft, Ph\u1eadt Di-l\u1eb7c s\u1ebd gi\u00e1ng sinh trong kho\u1ea3ng 30.000 n\u0103m n\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 thuy\u1ebft cho r\u1eb1ng, ch\u00ednh Ng\u00e0i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng \u0110\u1ea1i th\u1eeba Ph\u1eadt gi\u00e1o h\u1ec7 ph\u00e1i Duy th\u1ee9c. M\u1ed9t s\u1ed1 h\u1ecdc gi\u1ea3 cho r\u1eb1ng, v\u1ecb n\u00e0y ch\u00ednh l\u00e0 Mai-tre-ya-na-tha (s: maitreyan\u0101tha), th\u1ea7y truy\u1ec1n gi\u00e1o l\u00ed Duy th\u1ee9c cho V\u00f4 Tr\u01b0\u1edbc (s: a\u00adsa\u1e45\u00adga). Truy\u1ec1n th\u1ed1ng Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng cho r\u1eb1ng, Ng\u00e0i l\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a n\u0103m b\u1ed9 lu\u1eadn (s: \u015b\u0101stra), \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Di-l\u1eb7c (T\u1eeb Th\u1ecb) ng\u0169 lu\u1eadn: 1. \u0110\u1ea1i th\u1eeba t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng (\u0111\u00e1t-\u0111\u1eb7c-la) tan-tra (s: ma\u00ad\u00adh\u0101y\u0101\u00adnot\u00adtara\u00adtan\u00adt\u00adra); 2. Ph\u00e1p ph\u00e1p t\u00ednh ph\u00e2n bi\u1ec7t lu\u1eadn (s: dhar\u00ad\u00admadharma\u00adt\u0101vi\u00adba\u1e45\u00adga); 3. Trung bi\u00ean ph\u00e2n bi\u1ec7t lu\u1eadn (s: madh\u00ady\u0101nta\u00advi\u00adbh\u0101\u00adga-\u015b\u0101s\u00adtra); 4. Hi\u1ec7n qu\u00e1n trang nghi\u00eam lu\u1eadn (s: a\u00adbhi\u00adsa\u00adma\u00ady\u0101\u00adla\u1e45\u00adk\u0101ra); 5. \u0110\u1ea1i th\u1eeba kinh trang nghi\u00eam lu\u1eadn (s: mah\u0101y\u0101\u00adna\u00ads\u016btra\u00adla\u1e45\u00adk\u0101ra).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftnref24\">[20]<\/a>&nbsp;E: Wisdom Truth Body v\u00e0 Nature Truth Body.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftnref25\">[21]<\/a>&nbsp;S: trik\u0101ya; Tam th\u00e2n \u4e09 \u8eab; Ch\u1ec9 ba lo\u1ea1i th\u00e2n c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ecb Ph\u1eadt, theo quan \u0111i\u1ec3m \u0110\u1ea1i th\u1eeba (s: mah\u0101y\u0101\u00adna). Quan \u0111i\u1ec3m n\u00e0y xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb t\u01b0 t\u01b0\u1edfng cho r\u1eb1ng Ph\u1eadt \u2013 nh\u01b0 Ng\u00e0i \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean th\u1ebf gian \u0111\u1ec3 ho\u1eb1ng ho\u00e1, ti\u1ebfp \u0111\u1ed9 ch\u00fang sinh \u2013 ch\u00ednh l\u00e0 bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a s\u1ef1 Tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i, c\u1ee7a Ch\u00e2n nh\u01b0 v\u00e0 Ph\u1eadt c\u00f3 khi hi\u1ec7n th\u00e2n th\u00e0nh nhi\u1ec1u h\u00ecnh t\u01b0\u1edbng kh\u00e1c nhau ch\u1ec9 v\u00ec l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a ch\u00fang sinh. Quan ni\u1ec7m ba th\u00e2n Ph\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau ra nh\u1eb1m n\u00f3i l\u00ean quan \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3. Ba th\u00e2n g\u1ed3m:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li>Ph\u00e1p th\u00e2n \u6cd5 \u8eab; s: dharmak\u0101ya: l\u00e0 th\u1ec3 t\u00ednh th\u1eadt s\u1ef1 c\u1ee7a Ph\u1eadt, \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a v\u1edbi Ch\u00e2n nh\u01b0, l\u00e0 th\u1ec3 c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5. Ph\u00e1p th\u00e2n l\u00e0 th\u1ec3 m\u00e0 Ph\u1eadt v\u00e0 ch\u00fang sinh \u0111\u1ec1u c\u00f3 chung. Ph\u00e1p th\u00e2n c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 Ph\u00e1p (s: dhar\u00adma), l\u00e0 qui lu\u1eadt v\u1eadn h\u00e0nh trong v\u0169 tr\u1ee5, l\u00e0 gi\u00e1o ph\u00e1p do \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt truy\u1ec1n d\u1ea1y.<\/li><li>B\u00e1o th\u00e2n \u5831 \u8eab; s: sa\u1e43bhogak\u0101ya, c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch l\u00e0 Th\u1ee5 d\u1ee5ng th\u00e2n (\u53d7 \u7528 \u8eab): ch\u1ec9 th\u00e2n Ph\u1eadt xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong c\u00e1c T\u1ecbnh \u0111\u1ed9.<\/li><li>\u1ee8ng th\u00e2n \u61c9 \u8eab; s: nirm\u0101\u1e47ak\u0101ya, c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u1ee8ng ho\u00e1 th\u00e2n ho\u1eb7c Ho\u00e1 th\u00e2n: l\u00e0 th\u00e2n Ph\u1eadt xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean tr\u00e1i \u0111\u1ea5t, v\u1edbi th\u00e2n t\u01b0\u1edbng nh\u01b0 con ng\u01b0\u1eddi, v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee9u \u0111\u1ed9.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftnref26\">[22]<\/a>&nbsp;S: ma\u1e47\u1e0dala; nguy\u00ean ngh\u0129a l\u00e0 \u2018v\u00f2ng tr\u00f2n, v\u00f2ng cung\u2019;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t kh\u00e1i ni\u1ec7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0 Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba. \u0110\u00f3 l\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng trong v\u0169 tr\u1ee5 di\u1ec5n t\u1ea3 b\u1eb1ng nh\u1eefng tranh v\u1ebd. Ng\u01b0\u1eddi ta s\u1eed d\u1ee5ng Man-\u0111a-la \u0111\u1ec3 t\u1eadp trung thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh, n\u00f3 l\u00e0 xu\u1ea5t ph\u00e1t \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p Qu\u00e1n \u0111\u1ec9nh. T\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng, ng\u01b0\u1eddi ta hi\u1ec3u Man-\u0111a-la l\u00e0 \u2018trung t\u00e2m v\u00e0 ngo\u1ea1i vi\u2019, l\u00e0 c\u01a1 s\u1edf \u0111\u1ec3 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng h\u1ee3p nh\u1ea5t v\u1edbi b\u1ea3n th\u1ec3. V\u00ec v\u1eady trong m\u1ed9t Man-\u0111a-la, ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng th\u1ea5y v\u00f4 s\u1ed1 c\u1ea3nh v\u1eadt, h\u00ecnh t\u01b0\u1edbng kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng ch\u00fang n\u1eb1m trong m\u1ed9t tranh v\u1ebd duy nh\u1ea5t v\u1edbi th\u1ee9 t\u1ef1 tr\u00ean d\u01b0\u1edbi r\u00f5 r\u1ec7t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba, Man-\u0111a-la kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng thi\u1ec1n qu\u00e1n m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 b\u00e0n th\u1edd l\u1ec5 v\u1eadt hay ph\u00e1p kh\u00ed. Tuy th\u1ebf mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf, h\u00e0nh gi\u1ea3 ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t v\u1ecb \u0111\u1ea1o s\u01b0 th\u1eeba nh\u1eadn v\u00e0 cho ph\u00e9p th\u1ef1c hi\u1ec7n nghi qu\u0129 (s: s\u0101dhana) \u0111\u00f3. M\u1ed7i Man-\u0111a-la \u0111\u1ec1u nh\u1eafm \u0111\u1ebfn m\u1ed9t v\u1ecb Ph\u1eadt nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh v\u00e0 v\u00ec th\u1ebf l\u1ec5 v\u1eadt hay ph\u00e1p kh\u00ed \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ph\u00f9 h\u1ee3p. Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba xem m\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 Man-\u0111a-la, t\u1eeb th\u1ebf gi\u1edbi ngo\u1ea1i c\u1ea3nh \u0111\u1ebfn ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n hay t\u00e2m th\u1ee9c m\u00ecnh. Tuy nhi\u00ean theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng ng\u01b0\u1eddi ta hay xem Man-\u0111a-la l\u00e0 m\u1ed9t l\u00e2u \u0111\u00e0i h\u00ecnh vu\u00f4ng c\u00f3 b\u1ed1n c\u1eeda nh\u00ecn ra b\u1ed1n ph\u00eda. C\u00f3 4 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t Man-\u0111a-la: 1. B\u1eb1ng m\u1ed9t b\u1ee9c ho\u1ea1 (Th\u0103ng-ka), 2. B\u1eb1ng c\u00e1t nhu\u1ed9m m\u00e0u, 3. B\u1eb1ng t\u1eebng \u0111\u1ed1ng g\u1ea1o nh\u1ecf v\u00e0 4. B\u1eb1ng v\u1eadt th\u1ec3 ba chi\u1ec1u, th\u01b0\u1eddng l\u00e0 kim lo\u1ea1i. N\u1ebfu trung t\u00e2m c\u1ee7a Man-\u0111a-la v\u1ebd m\u1ed9t v\u1ecb th\u1ea7n m\u1eb7t m\u00e0y d\u1eef t\u1ee3n, th\u01b0\u1eddng Man-\u0111a-la \u0111\u00f3 hay ch\u1ec9 t\u00ednh v\u00f4 th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a v\u1ea1n s\u1ef1, \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ebd v\u1edbi t\u1eed thi v\u00e2y tr\u00f2n chung quanh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftnref27\">[23]<\/a>S: Vajra-p\u0101\u1e47i; p: Vajra-dhara; t: Lag-na rdo-rje.<br><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/2\/#_ftnref28\">[24]<\/a>\u00a0T: sKyabs-mchog-dpal-bzang; bSod-nams-bzang-po.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>M\u1eacT T\u00d4NG T\u00c2Y T\u1ea0NG<\/strong><br>Nguy\u00ean t\u00e1c TANTRA IN TIBET c\u1ee7a Tenzin Gyatso \u2013 \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i L\u1ea1t-ma 14<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ph\u1ea7n I.<\/strong><br><strong>C\u1ed0T TU\u1ef6 C\u1ee6A M\u1eacT T\u00d4NG<\/strong><br>Jeffrey Hopkins d\u1ecbch sang Anh ng\u1eef v\u00e0 bi\u00ean t\u1eadp<br>Ph\u1ee5 t\u00e1 bi\u00ean t\u1eadp: Lati Rinpochay v\u00e0 Barbara Frye<br>Th\u00edch Nhu\u1eadn Ch\u00e2u d\u1ecbch Vi\u1ec7t ng\u1eef<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">2. Quy y<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u00fang ta \u0111ang s\u1ed1ng trong bi\u1ec3n lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed m\u00e0 \u0111\u1ed9 s\u00e2u v\u00e0 m\u00eanh m\u00f4ng c\u1ee7a n\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111o l\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c. Ch\u00fang ta b\u1ecb qu\u1ea5y nhi\u1ec5u li\u00ean t\u1ee5c b\u1edfi nh\u1eefng phi\u1ec1n n\u00e3o t\u1eeb tham lam s\u00e2n h\u1eadn nh\u01b0 th\u1ec3 b\u1ecb c\u00e1 m\u1eadp t\u1ea5n c\u00f4ng d\u1ed3n d\u1eadp.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00e2m v\u00e0 th\u00e2n ch\u00fang ta b\u1ecb v\u00e2y h\u00e3m trong nh\u1eefng nghi\u1ec7p x\u1ea5u v\u00e0 phi\u1ec1n n\u00e3o trong \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 \u0111\u00e1p l\u1ea1i nh\u01b0 m\u1ed9t c\u01a1 s\u1edf cho nh\u1eefng kh\u1ed5 \u0111au hi\u1ec7n th\u1eddi c\u0169ng nh\u01b0 trong t\u01b0\u01a1ng lai. Khi tr\u1ea3i qua c\u1ea3nh lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed \u1ea5y, ch\u00fang ta c\u00f3 nh\u1eefng suy ngh\u0129 th\u00fa v\u1ecb v\u00e0 b\u1ea5t an kh\u00e1c nhau: \u2018N\u1ebfu t\u00f4i s\u1ed1ng nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ngh\u0129 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? N\u1ebfu t\u00f4i kh\u00f4ng l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf, s\u1ebd mu\u1ed9n m\u1ea5t; ch\u1eb3ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u g\u00ec l\u1ee3i \u00edch c\u1ea3.\u2019 Khi ch\u00fang ta c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u g\u00ec h\u00e0i l\u00f2ng, ch\u00fang ta ngh\u0129: \u2018\u1ed2, \u01b0\u1edbc g\u00ec ch\u1ec9 m\u00ecnh ta c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y!\u2019 Ch\u00fang ta th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c gi\u00e0u c\u00f3, l\u00f2ng \u0111\u1ed1 k\u1ef5 ph\u00e1t sinh trong t\u00e2m ta, kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed5i s\u1ef1 gi\u00e0u c\u00f3 c\u1ee7a h\u1ecd. Khi ch\u00fang ta th\u1ea5y m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con trai hay con g\u00e1i h\u1ea5p d\u1eabn, ch\u00fang ta li\u1ec1n mu\u1ed1n quan h\u1ec7 v\u1edbi h\u1ecd ngay. Ch\u00fang ta kh\u00f4ng tho\u1ea3 m\u00e3n v\u1edbi s\u1ef1 quen bi\u1ebft tho\u00e1ng qua m\u00e0 th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00e9o d\u00e0i m\u00e3i m\u00e3i. V\u00e0 do th\u1ebf, khi ta \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh ng\u01b0\u1eddi n\u1ea7y, th\u00ec ta mong mu\u1ed1n c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi ta g\u1eb7p ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh kh\u00f4ng th\u00edch, ta tr\u1edf n\u00ean c\u00e1u gi\u1eadn v\u00e0 c\u00e3i nhau ch\u1ec9 sau v\u00e0i l\u1eddi; ch\u00fang ta c\u1ea3m th\u1ea5y kh\u00f4ng th\u1ec3 \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh ng\u01b0\u1eddi ta gh\u00e9t n\u1ea7y d\u00f9 ch\u1ec9 trong m\u1ed9t gi\u1edd m\u00e0 mu\u1ed1n b\u1ecf \u0111i ngay. Ng\u00e0y n\u00e0y qua ng\u00e0y kh\u00e1c, ch\u00fang ta \u0111\u1ec3 \u0111\u1eddi m\u00ecnh tr\u00f4i qua trong phi\u1ec1n n\u00e3o n\u1ed1i k\u1ebft, l\u1edbn m\u1ea1nh l\u00f2ng tham \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec \u01b0a th\u00edch v\u00e0 s\u00e2n h\u1eadn \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec kh\u00f4ng th\u00edch, c\u00f2n \u0111\u1ec3 cho nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u1ea5y ti\u1ebfp di\u1ec5n c\u1ea3 trong gi\u1ea5c m\u01a1, kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o ph\u00f3ng x\u1ea3 ra \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u00e2m ta ho\u00e0n to\u00e0n b\u1ecb x\u00e1o tr\u1ed9n b\u1edfi nh\u1eefng suy ngh\u0129 y\u00eau gh\u00e9t kh\u00f4ng ng\u1eebng ngh\u1ec9.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ebf th\u00ec ch\u00fang ta n\u00ean n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a v\u00e0o \u0111\u00e2u? C\u1ed9i ngu\u1ed3n n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a ph\u1ea3i tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng m\u1ed9t thi\u1ebfu s\u00f3t n\u00e0o c\u1ea3, \u1edf \u0111\u00f3 ph\u1ea3i kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t sai l\u1ea7m n\u00e0o. \u1ede \u0111\u00f3 c\u0169ng ph\u1ea3i c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 l\u00f2ng t\u1eeb bi \u2013 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u1ea5y r\u1ea5t c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 th\u00e0nh t\u1ef1u l\u1ee3i l\u1ea1c cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. V\u00ec th\u1eadt \u0111\u00e1ng nghi ng\u1edd khi b\u1ea5t k\u1ef3 ai thi\u1ebfu hai \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ti\u00ean quy\u1ebft n\u1ea7y m\u00e0 l\u00e0m n\u01a1i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. C\u0169ng nh\u01b0 khi b\u1ea1n b\u1ecb r\u01a1i xu\u1ed1ng h\u1ed1 r\u1ed3i c\u1ea7u xin ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng \u0111ang \u1edf d\u01b0\u1edbi \u0111\u00f3 gi\u00fap b\u1ea1n tho\u00e1t ra. B\u1ea1n ph\u1ea3i nh\u1edd ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o \u0111\u00f3 \u0111ang \u1edf tr\u00ean h\u1ed1 m\u1edbi gi\u00fap b\u1ea1n \u0111\u01b0\u1ee3c. Th\u1eadt l\u00e0 v\u00f4 \u00edch khi c\u1ea7u kh\u1ea9n ng\u01b0\u1eddi \u0111ang g\u1eb7p t\u00ecnh th\u1ebf kh\u00f3 kh\u0103n. M\u1ed9t n\u01a1i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a l\u00e0 ph\u1ea3i c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng che ch\u1edf s\u1ef1 s\u1ee3 h\u00e3i t\u1eeb v\u00f4 v\u00e0n n\u1ed7i kh\u1ed5, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecb tr\u00f3i bu\u1ed9c trong n\u1ed7i kh\u1ed5 n\u1ea7y m\u00e0 ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do v\u00e0 kh\u00f4ng m\u1ed9t sai l\u1ea7m. H\u01a1n n\u1eefa, s\u1ef1 th\u00e0nh t\u1ef1u vi\u00ean m\u00e3n l\u00e0 \u0111i\u1ec1u thi\u1ebft y\u1ebfu, v\u00ec n\u1ebfu b\u1ea1n b\u1ecb r\u01a1i xu\u1ed1ng h\u1ed1, th\u1eadt l\u00e0 v\u00f4 \u00edch khi nh\u1edd ng\u01b0\u1eddi b\u00ean ngo\u00e0i gi\u00fap \u0111\u1ee1 m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y kh\u00f4ng mu\u1ed1n gi\u00fap, ho\u1eb7c mu\u1ed1n gi\u00fap m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 l\u00e0m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u1ec9 c\u00f3 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt m\u1edbi s\u1ea1ch h\u1ebft m\u1ecdi l\u1ed7i l\u1ea7m v\u00e0 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn vi\u00ean m\u00e3n. Do v\u1eady, v\u1ec1 m\u1eb7t tinh th\u1ea7n, ch\u00fang ta n\u00ean quy y v\u1edbi \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt, x\u01b0ng t\u00e1n ng\u00e0i b\u1eb1ng l\u1eddi, v\u00e0 cung k\u00ednh ng\u00e0i b\u1eb1ng c\u1ea3 th\u00e2n m\u1ea1ng. Ch\u00fang ta n\u00ean th\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0o gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a m\u1ed9t b\u1eadc \u0110\u1ea1o s\u01b0 nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 x\u1ea3 ly m\u1ecdi nhi\u1ec5m \u00f4 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt vi\u00ean m\u00e3n tr\u00ean c\u1ea3 3 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n: thi\u1ec7n, th\u00e0nh t\u1ef1u v\u00e0 kh\u00f4ng sinh kh\u1edfi tr\u1edf l\u1ea1i. Thi\u1ec7n x\u1ea3 ly l\u00e0 v\u01b0\u1ee3t th\u1eafng nh\u1eefng ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i th\u00f4ng qua ch\u1ea5t gi\u1ea3i \u0111\u1ed9c trong ch\u00ednh n\u00f3. Th\u00e0nh t\u1ef1u x\u1ea3 ly l\u00e0 kh\u00f4ng xem th\u01b0\u1eddng, b\u1ecf qua m\u1ed9t v\u00e0i phi\u1ec1n n\u00e3o hay ch\u1ec9 nh\u1eefng phi\u1ec1n n\u00e3o bi\u1ec3u hi\u1ec7n ra, m\u00e0 xa r\u1eddi t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i. X\u1ea3 ly kh\u00f4ng sinh kh\u1edfi tr\u1edf l\u1ea1i l\u00e0 chuy\u1ec3n ho\u00e1 m\u1ecdi h\u1ea1t gi\u1ed1ng phi\u1ec1n n\u00e3o v\u00e0 nh\u1eefng ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i kh\u00e1c theo c\u00e1ch m\u00e0 c\u00e1c nhi\u1ec5m \u00f4 \u1ea5y kh\u00f4ng ph\u00e1t sinh l\u1ea1i, ngay c\u1ea3 khi c\u00f3 ho\u00e0n c\u1ea3nh thu\u1eadn l\u1ee3i v\u1edbi ch\u00fang.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dd nguy\u1ec7n x\u01b0ng t\u00e1n \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt c\u1ee7a Ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u01b0\u1edbc t\u1eeb t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c b\u1eadc \u0110\u1ea1o s\u01b0 kh\u00e1c nh\u01b0 c\u00e1c v\u1ecb trong ph\u00e1i S\u1ed1 lu\u1eadn s\u01b0 (Kapila).<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/3\/#_ftn1\">[1]<\/a>&nbsp;Ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba b\u00e0y t\u1ecf s\u1ef1 l\u1edbn lao c\u1ee7a Ph\u1eadt ph\u00e1p l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u00e1t huy nh\u1ea5t t\u00e2m trong tu t\u1eadp, m\u1ed9t khi \u0111\u00e3 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng tu t\u1eadp Ph\u1eadt ph\u00e1p th\u00ec ph\u1ea3i ph\u00e1t kh\u1edfi tinh t\u1ea5n l\u00e0m cho \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u00e0nh gi\u1ea3 r\u1ea5t c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i c\u00f3 ni\u1ec1m tin v\u00e0o gi\u00e1o l\u00fd Ph\u1eadt ph\u00e1p ph\u00e1t xu\u1ea5t t\u1eeb qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a tr\u00e1i tim m\u00ecnh. Ng\u1ea1n ng\u1eef T\u00e2y T\u1ea1ng c\u00f3 n\u00f3i r\u1eb1ng, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o kh\u00e2u v\u00e1 v\u1edbi 2 c\u00e2y kim ho\u1eb7c kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee5c \u0111\u00edch n\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u1ea5t t\u00e2m. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, n\u1ebfu h\u00e0nh gi\u1ea3 do d\u1ef1, anh ta s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t n\u0103ng l\u1ef1c m\u1ea1nh m\u1ebd v\u00e0o vi\u1ec7c tu t\u1eadp ch\u1ec9 m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng. Ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba x\u00e1c \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt l\u00e0 t\u1ed1t nh\u1ea5t cho d\u00e0nh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00fap \u0111\u1ee1 th\u00f4ng qua v\u1ecb\u00eac tu t\u1eadp Ph\u1eadt \u0111\u1ea1o h\u01a1n l\u00e0 qua nh\u1eefng h\u1ec7 th\u1ed1ng kh\u00e1c l\u1ebd ra kh\u00f4ng ph\u1ea3i chuy\u1ec3n sang \u0111\u1ea1o kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u1ec9 tin v\u00e0o c\u1ed9i ngu\u1ed3n quy y th\u00f4i th\u00ec ch\u01b0a v\u1eefng ch\u1eafc l\u1eafm, tr\u1eeb phi c\u00f3 nh\u1eadn th\u1ee9c ch\u00ednh x\u00e1c, l\u00e0 b\u1ea1n \u0111ang \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u x\u00e1c quy\u1ebft \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt l\u00e0 t\u1ed1t. Quy y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 theo phe ph\u00e1i. \u0110\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea1ng th\u00e1i nh\u1ea5t t\u00e2m khi th\u1ef1c h\u00e0nh c\u00f4ng phu, c\u1ea7n ph\u1ea3i x\u00e1c quy\u1ebft ni\u1ec1m tin ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt l\u00e0 to\u00e0n thi\u1ec7n v\u00e0 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng d\u1eabn \u0111\u1ebfn c\u1ea3nh gi\u1edbi ho\u00e0n to\u00e0n t\u1ef1 do, tho\u00e1t kh\u1ecfi m\u1ecdi nh\u1ea7n l\u1eabn v\u00e0 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi \u0111i\u1ec1u l\u00e0nh. H\u00e0nh gi\u1ea3 n\u00ean th\u1ef1c h\u00e0nh b\u1eb1ng s\u1ef1 th\u1ea9m s\u00e1t trung th\u1ef1c, tr\u00e1nh xa nh\u1eefng y\u00eau gh\u00e9t r\u1ed3i t\u00ecm ki\u1ebfm nh\u1eefng gi\u00e1o l\u00fd ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n nh\u1eb1m tho\u1ea3 m\u00e3n m\u1ee5c \u0111\u00edch tu t\u1eadp.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u1ebft qu\u1ea3 tu t\u1eadp l\u00e0 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c hai m\u1ee5c \u0111\u00edch: c\u1ea3nh gi\u1edbi t\u00e2m th\u1ee9c cao trong k\u1ebft qu\u1ea3 nh\u1ea5t th\u1eddi v\u00e0 c\u1ee9u c\u00e1nh to\u00e0n thi\u1ec7n. C\u1ea3nh gi\u1edbi t\u00e2m th\u1ee9c cao ngh\u0129a l\u00e0 l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi hay ch\u01b0 Thi\u00ean th\u00ec t\u1ed1t h\u01a1n l\u00e0 lo\u00e0i v\u1eadt, qu\u1ef7 \u0111\u00f3i, hay sinh trong \u0111\u1ecba ng\u1ee5c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u1ee9u c\u00e1nh to\u00e0n thi\u1ec7n l\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n t\u1ef1 t\u1ea1i \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u00f2ng lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed v\u00e0 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c Ph\u1eadt tr\u00ed. \u0110\u1ea1o Ph\u1eadt c\u00f3 gi\u00e1o l\u00fd ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi t\u1eebng c\u0103n c\u01a1 c\u0169ng nh\u01b0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 th\u00e0nh t\u1ef1u. Tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean ph\u1ea3i \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn c\u1ea3nh gi\u1edbi t\u00e2m th\u1ee9c cao, v\u00e0 sau \u0111\u00f3 m\u1edbi nh\u1eafm \u0111\u1ebfn c\u1ee9u c\u00e1nh to\u00e0n thi\u1ec7n, v\u00ec \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y tu\u1ef3 thu\u1ed9c v\u00e0o m\u1ee5c ti\u00eau \u0111\u1ea7u ti\u00ean. Tuy nhi\u00ean, x\u00e1c quy\u1ebft ni\u1ec1m tin \u0111\u1ed1i v\u1edbi kinh \u0111i\u1ec3n c\u00f9ng v\u1edbi t\u00e2m tha thi\u1ebft \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u c\u00e1nh to\u00e0n thi\u1ec7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng minh tr\u01b0\u1edbc. Khi gi\u00e1 tr\u1ecb ch\u00e2n x\u00e1c c\u1ee7a kinh \u0111i\u1ec3n bi\u1ec3u hi\u1ec7n cho s\u1ef1 t\u1ef1 t\u1ea1i v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n th\u00e0nh t\u1ef1u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng minh b\u1eb1ng nh\u1eefng l\u00fd l\u1ebd, v\u00e0 khi ni\u1ec1m tin t\u1eeb nh\u1eadn th\u1ee9c ch\u00ednh x\u00e1c \u0111\u00e3 ph\u00e1t kh\u1edfi, th\u00ec s\u1ebd \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c ni\u1ec1m tin v\u1edbi l\u00f2ng thi\u1ebft tha kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u1ee7 nh\u1eadn r\u1eb1ng kinh \u0111i\u1ec3n \u0111\u00e3 ch\u1ec9 d\u1ea1y v\u1ec1 c\u00e1c c\u1ea3nh gi\u1edbi t\u00e2m th\u1ee9c cao v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n c\u1ee7a n\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gi\u00e1o l\u00fd c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt v\u1ec1 nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng v\u00f4 bi\u1ec3u s\u1eafc, nh\u01b0 nh\u1eefng bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ef1c k\u1ef3 vi t\u1ebf v\u1ec1 h\u00e0nh vi v\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 \u2013 l\u00e0 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng r\u1ea5t \u1ea9n m\u1eadt\u2013kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng minh b\u1eb1ng l\u00fd lu\u1eadn. L\u00e0m sao x\u00e1c minh \u0111\u01b0\u1ee3c ?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i x\u00e1c minh c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng b\u1eb1ng l\u00fd lu\u1eadn v\u00ec ch\u00fang tr\u00ecnh hi\u1ec7n tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c gi\u00e1c quan. Tuy nhi\u00ean, nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng h\u01a1i \u1ea9n m\u1eadt ch\u00fat \u00edt, c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng minh b\u1eb1ng l\u00fd l\u1ebd \u0111\u1ec3 sinh kh\u1edfi s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft b\u1eb1ng suy lu\u1eadn, v\u00e0 do v\u00ec T\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015b\u016bnyat\u0101) r\u1ea5t s\u00e2u m\u1ea7u l\u1ea1i c\u00f3 t\u00ednh \u1ea9n m\u1eadt, n\u00ean n\u00f3 ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp c\u1eadn b\u1eb1ng l\u00fd lu\u1eadn. Th\u1ebf th\u00ec, khi ni\u1ec1m tin \u0111\u00e3 ph\u00e1t sinh kh\u00f4ng th\u1ec3 tranh c\u00e3i v\u1ec1 gi\u00e1o l\u00fd c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt v\u1ec1 s\u1ef1 vi di\u1ec7u s\u00e2u m\u1ea7u c\u1ee7a T\u00e1nh kh\u00f4ng, th\u00ec ni\u1ec1m tin \u1ea5y \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb s\u1ef1 x\u00e1c quy\u1ebft gi\u00e1o l\u00fd c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt v\u1ec1 m\u1eadt ph\u00e1p l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfp c\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eb1ng l\u00fd lu\u1eadn, nh\u01b0ng c\u0169ng ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec quan tr\u1ecdng l\u1eafm.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, v\u1edbi s\u1ef1 l\u01b0u t\u00e2m \u0111\u1ebfn nh\u1eefng l\u1ee3i l\u1ea1c t\u1eeb nh\u1eefng c\u00f4ng h\u1ea1nh m\u00e0 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u00e3 gi\u1ea3ng nh\u01b0 trong&nbsp;<em>Kinh Hi\u1ec1n Ngu<\/em><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/3\/#_ftn2\">[2]<\/a>, ch\u00fang ta t\u1ef1 h\u1ecfi sao l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 nh\u01b0 th\u1ebf? V\u00ec \u1edf \u0111\u00e2y c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u s\u1ef1 ki\u1ec7n \u1ea9n m\u1eadt, kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh qua l\u00fd lu\u1eadn, nh\u01b0 th\u1ec3 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i b\u1ea5t k\u1ef3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec ng\u00e0i th\u00edch. Tuy nhi\u00ean, qua kinh nghi\u1ec7m ri\u00eang c\u1ee7a m\u00ecnh, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111\u1ec1 t\u1ea1i quan tr\u1ecdng nh\u01b0 T\u00e1nh kh\u00f4ng, tu t\u1eadp gi\u00e1c ng\u1ed9 v\u00ec ch\u00fang sinh, t\u1eeb bi, b\u1ea5t lu\u1eadn gi\u1edbi n\u00e0o ph\u00e2n t\u00edch \u2013 Ph\u1eadt t\u1eed hay kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 Ph\u1eadt t\u1eed \u2013 ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n bao nhi\u00eau \u0111i n\u1eefa, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y kh\u00f4ng thi\u00ean v\u1ec1 tham lam s\u00e2n h\u1eadn, th\u00ec nh\u1eefng gi\u00e1o l\u00fd n\u1ea7y \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n t\u00edch v\u00e0 xem l\u00e0 c\u1ed9i ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u1ef1c t\u01b0 t\u01b0\u1edfng. N\u1ebfu b\u1ea1n nh\u1eadn bi\u1ebft \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt kh\u00f4ng sai l\u1ea7m khi nh\u00ecn nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng r\u1ea5t quan tr\u1ecdng n\u1ea7y, th\u00ec b\u1ea1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u00e3 c\u00f4ng nh\u1eadn nh\u1eefng bi\u1ec3u hi\u1ec7n kh\u00e1c c\u1ee7a Ng\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi quan ni\u1ec7m sai l\u1ea7m r\u1eb1ng c\u00e1c ph\u00e1p nhi\u1ec5m \u00f4 trong v\u00f2ng lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed v\u00e0 c\u00e1c ph\u00e1p thanh t\u1ecbnh c\u1ee7a ni\u1ebft-b\u00e0n kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ee9ng minh b\u1eb1ng l\u00fd lu\u1eadn; v\u00e0 v\u00ec gi\u1ea3i tho\u00e1t, tr\u00ed hu\u1ec7 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn th\u1ea5y tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 di\u1ec5n b\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c, n\u00f3 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c minh ch\u1ee9ng qua kinh \u0111i\u1ec3n m\u00e0 th\u00f4i. H\u1ecd ch\u1ec9 tin v\u00e0o kinh \u0111i\u1ec3n v\u00e0 ph\u00f4 b\u00e0y ra s\u1ef1 thi\u1ebfu c\u0103n c\u1ee9 c\u1ee7a h\u1ecd. T\u00ecnh tr\u1ea1ng quy y nh\u01b0 th\u1ebf ch\u1ec9 l\u00e0 tuy\u00ean ng\u00f4n c\u1ee7a k\u1ebb y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i. Ti\u1ebfn tr\u00ecnh lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed v\u00e0 s\u1ef1 ho\u00e1 gi\u1ea3i c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng minh b\u1eb1ng l\u00fd lu\u1eadn qua hi\u1ec3u sai v\u1ec1 s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh nh\u01b0 l\u00e0 c\u0103n nguy\u00ean v\u00e0 thi\u1ebft l\u1eadp tr\u00ed hu\u1ec7 T\u00e1nh kh\u00f4ng b\u1eb1ng ch\u1ea5t ho\u00e1 gi\u1ea3i c\u1ee7a ch\u00ednh n\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngay kinh \u0111i\u1ec3n c\u0169ng c\u00f3 nhi\u1ec1u s\u1ef1 ki\u1ec7n \u1ea9n m\u1eadt, kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfp c\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3 hai m\u1eb7t nh\u1eadn th\u1ee9c tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u00e0 th\u00f4ng qua suy lu\u1eadn. Kinh \u0111i\u1ec3n ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng minh l\u00e0 \u0111\u00fang \u0111\u1eafn qua ba c\u00e1ch ph\u00e2n t\u00edch, ba c\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea5n \u0111\u1ecbnh l\u00e0:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li>\u0110o\u1ea1n kinh v\u0103n kh\u00f4ng b\u1ecb hi\u1ec3u sai qua nh\u1eadn th\u1ee9c ch\u00ednh x\u00e1c tr\u1ef1c ti\u1ebfp t\u1eeb gi\u00e1o l\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3n b\u00e0y.<\/li><li>\u0110o\u1ea1n kinh v\u0103n kh\u00f4ng b\u1ecb hi\u1ec3u sai qua suy lu\u1eadn d\u1ef1a tr\u00ean ch\u1ee9ng t\u1eeb gi\u00e1o l\u00fd c\u00f3 ch\u00fat \u1ea9n m\u1eadt.<\/li><li>\u0110o\u1ea1n kinh v\u0103n kh\u00f4ng b\u1ecb hi\u1ec3u sai qua suy lu\u1eadn d\u1ef1a tr\u00ean kinh \u0111i\u1ec3n v\u1ec1 gi\u00e1o l\u00fd \u1ea9n m\u1eadt trong \u00fd ngh\u0129a ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng m\u1ecdi m\u00e2u thu\u1eabn n\u1ed9i t\u1ea1i, V\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf, cho d\u00f9 ti\u1ebfn tr\u00ecnh n\u1ea7y xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb l\u00fd lu\u1eadn.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kinh Ph\u1eadt kh\u00f4ng c\u00f3 m\u00e2u thu\u1eabn n\u1ed9i t\u1ea1i, trong khi kinh c\u1ee7a ngo\u1ea1i \u0111\u1ea1o th\u00ec c\u00f3. \u0110i\u1ec1u n\u1ea7y kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 kinh s\u00e1ch ngo\u1ea1i \u0111\u1ea1o kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t \u00fd ngh\u0129a n\u00e0o \u0111\u00f3, nh\u01b0ng n\u00f3 c\u00f3 m\u00e2u thu\u1eabn \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng bao g\u1ed3m trong c\u00f5i gi\u1edbi phi\u1ec1n n\u00e3o nhi\u1ec5m \u00f4 v\u00e0 c\u1ea3 trong c\u1ea3nh gi\u1edbi thanh t\u1ecbnh. Kinh \u0111i\u1ec3n ngo\u1ea1i \u0111\u1ea1o kh\u00f4ng nh\u1ea7m l\u1eabn khi gi\u1ea3i th\u00edch c\u00e1ch th\u1ee9c ph\u00e1t tri\u1ec3n T\u1ee9 thi\u1ec1n<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/3\/#_ftn3\">[3]<\/a>&nbsp;v\u00e0 T\u1ee9 v\u00f4 s\u1eafc \u0111\u1ecbnh<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/3\/#_ftn4\">[4]<\/a>&nbsp;c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng th\u00e0nh t\u1ef1u nh\u1ecf v\u1ec1 l\u00f2ng t\u1eeb bi. Tuy nhi\u00ean, \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch ch\u00ednh c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, kinh \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a h\u1ecd l\u1ea1i c\u00f3 m\u00e2u thu\u1eabn n\u1ed9i t\u1ea1i. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, h\u1ecd x\u00e1c quy\u1ebft r\u1eb1ng ch\u1ee7 t\u1ec3 s\u00e1ng t\u1ea1o th\u1ebf gi\u1edbi l\u00e0 th\u01b0\u1eddng h\u1eb1ng v\u00e0 qu\u1ea3 quy\u1ebft r\u1eb1ng v\u00f2ng lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed n\u1ea7y do \u0111\u1ea5ng ch\u1ee7 t\u1ec3 th\u01b0\u1eddng h\u1eb1ng s\u00e1ng t\u1ea1o l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 th\u01b0\u1eddng h\u1eb1ng, th\u00ec k\u1ebft qu\u1ea3 ph\u1ea3i th\u01b0\u1eddng h\u1eb1ng. Tuy nhi\u00ean, v\u00ec k\u1ebft qu\u1ea3 kh\u00f4ng th\u01b0\u1eddng h\u1eb1ng, n\u00ean nguy\u00ean nh\u00e2n c\u0169ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng th\u01b0\u1eddng h\u1eb1ng. T\u00ednh ch\u1ea5t c\u1ee7a c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u1ebfu khi kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua nguy\u00ean nh\u00e2n, th\u00ec k\u1ebft qu\u1ea3 c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua; th\u1ebf n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o v\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00f2ng sinh t\u1eed lu\u00e2n h\u1ed3i. Nh\u01b0 ng\u00e0i Ph\u00e1p X\u1ee9ng<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/3\/#_ftn5\">[5]<\/a>&nbsp;n\u00f3i:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>V\u00ec s\u1ef1 th\u01b0\u1eddng h\u1eb1ng kh\u00f4ng v\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u01b0\u1ee3c<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>N\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 khu\u1ea5t ph\u1ee5c \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a n\u00f3.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft c\u1ea7n ph\u1ea3i ch\u1ee9ng minh r\u1eb1ng c\u1ed9i g\u1ed1c c\u1ee7a lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed l\u00e0 \u00fd ni\u1ec7m v\u1ec1&nbsp;<em>ng\u00e3<\/em>&nbsp;\u2013 \u00fd ni\u1ec7m v\u1ec1 hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh. Th\u1ebf n\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng h\u1ec7 th\u1ed1ng x\u00e1c quy\u1ebft quan ni\u1ec7m v\u1ec1 ng\u00e3 v\u00e0 theo \u0111\u00f3 lo\u1ea1i tr\u1eeb quan ni\u1ec7m v\u00f4 ng\u00e3 s\u1ebd t\u1ef1 m\u00e2u thu\u1eabn v\u1edbi s\u1ef1 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i tho\u00e1t trong sinh t\u1eed lu\u00e2n h\u1ed3i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110i\u1ec1u n\u1ea7y h\u00e0m \u00fd r\u1eb1ng t\u1eeb quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng tri\u1ebft h\u1ecdc Ph\u1eadt gi\u00e1o cao c\u1ea5p nh\u1ea5t l\u00e0 ph\u00e1i C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n t\u00f4ng,&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/3\/#_ftn6\">[6]<\/a>&nbsp;quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng tri\u1ebft h\u1ecdc Ph\u1eadt gi\u00e1o th\u1ea5p h\u01a1n l\u00e0 Y t\u1ef1 kh\u1edfi Trung qu\u00e1n t\u00f4ng,<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/3\/#_ftn7\">[7]<\/a>&nbsp;Duy th\u1ee9c, Kinh l\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/3\/#_ftn8\">[8]<\/a>, v\u00e0 \u0110\u1ea1i T\u1ef3-b\u00e0-sa b\u1ed9<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/3\/#_ftn9\">[9]<\/a>&nbsp;\u2013 d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u0169ng ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng m\u00e2u thu\u1eabn n\u1ed9i t\u1ea1i. Theo ph\u00e1i C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, c\u1ed9i g\u1ed1c c\u1ee7a lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed l\u00e0 \u00fd ni\u1ec7m v\u1ec1 hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh c\u1ee7a c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 d\u1eabn \u0111\u1ebfn h\u1eadu qu\u1ea3 sai l\u1ea7m v\u1ec1 hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh c\u1ee7a \u2018c\u00e1i T\u00f4i\u2019, g\u1ecdi l\u00e0 quan ni\u1ec7m v\u1ec1 t\u1eadp h\u1ee3p th\u1ec3 t\u1ea1m th\u1eddi nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t \u2018c\u00e1i T\u00f4i\u2019 th\u1ef1c. C\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng Ph\u1eadt h\u1ecdc kh\u00e1c kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh c\u1ee7a c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng trong khi ph\u00e1i C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n t\u00f4ng kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh \u00fd ni\u1ec7m hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh l\u00e0 \u00e1m ch\u1ec9 cho s\u1ef1 sai l\u1ea7m trong nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 ng\u00e3. Do v\u1eady, c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng tri\u1ebft h\u1ecdc th\u1ea5p h\u01a1n kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh s\u1ef1 gi\u1ea3i tho\u00e1t sinh t\u1eed lu\u00e2n h\u1ed3i d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 li\u00ean quan v\u1edbi m\u1ed9t m\u00e2u thu\u1eabn n\u1ed9i t\u1ea1i v\u1ed1n ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e1 gi\u1ea3i th\u00f4ng qua vi\u1ec7c nh\u00ecn gi\u00e1o l\u00fd nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ecdc thuy\u1ebft kh\u00f4ng c\u1ee9u c\u00e1nh n\u1ea7y cho nh\u1eefng ai kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u0129nh h\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0 t\u01b0\u1edfng t\u1ed1i cao.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Con \u0111\u01b0\u1eddng gi\u1ea3i tho\u00e1t ho\u00e1 gi\u1ea3i m\u1ecdi \u00f4 nhi\u1ec5m t\u1eeb ch\u00e2n nh\u01b0 v\u1ed1n thu\u1ea7n thanh t\u1ecbnh, kh\u00f4ng ng\u1eb1n m\u00e9; v\u00e0 gi\u1ea3i tho\u00e1t l\u00e0 c\u1ea3nh gi\u1edbi trong \u0111\u00f3 nh\u1eefng \u00f4 nhi\u1ec5m nh\u1ea5t th\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00f3a gi\u1ea3i. N\u00ean c\u00f3 gi\u00e1o l\u00fd Duy\u00ean kh\u1edfi b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb v\u00f4 minh<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/3\/#_ftn10\">[10]<\/a>. Th\u1eddi lu\u00e2n tantra<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/3\/#_ftn11\">[11]<\/a>&nbsp;sau khi \u0111\u1ec1 ra nhi\u1ec1u h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o l\u00fd Ph\u1eadt h\u1ecdc\u2013khi th\u1ea5y c\u00e1c ph\u00e1i ngo\u1ea1i \u0111\u1ea1o l\u1ea1i tr\u00ecnh b\u00e0y b\u1eb1ng l\u00fd l\u1ee5\u00e2n v\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng quan cao th\u1ea5p c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ec7 gi\u00e1o l\u00fd\u2013cho r\u1eb1ng: \u2018Kh\u00f4ng th\u00edch \u0111\u00e1ng khi xem th\u01b0\u1eddng c\u00e1c c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o l\u00fd kh\u00e1c.\u2019 L\u00fd do l\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o l\u00fd ngo\u1ea1i \u0111\u1ea1o th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n d\u1ea1y nh\u01b0 s\u1ef1 ban ph\u01b0\u1edbc c\u1ee7a ch\u01b0 Ph\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u00e1c \u0111\u1ea1o s\u01b0 gi\u1ea3ng gi\u1ea3i gi\u00e1o l\u00fd m\u1ed9t c\u00e1ch m\u00f9 qu\u00e1ng, nh\u01b0ng m\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00e1c l\u1ea1i xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb tinh th\u1ea7n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt; tuy nhi\u00ean, trong s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng quan, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i th\u00edch h\u1ee3p v\u1edbi m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o l\u00fd kh\u00e1c, m\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng \u1ea5y l\u1ea1i \u0111\u00fang \u0111\u1eafn. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi tu t\u1eadp gi\u00e1o l\u00fd Duy th\u1ee9c ch\u1ee9 kh\u00f4ng tu t\u1eadp theo gi\u00e1o l\u00fd Trung qu\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec h\u1ecd xem t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Duy th\u1ee9c l\u00e0 \u0111\u00e1ng tin c\u1eady. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 c\u0169ng \u0111\u00fang nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1i nh\u00ecn v\u1ec1 gi\u00e1o l\u00fd c\u1ee7a ngo\u1ea1i \u0111\u1ea1o. Th\u1ebf n\u00ean, \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c b\u1eadc th\u1ea7y v\u00e0 c\u00e1c h\u1ecdc thuy\u1ebft kh\u00e1c, h\u00e0nh gi\u1ea3 \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 quy y, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 quy y r\u1ed1t r\u00e1o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi ni\u1ec1m tin v\u00e0o c\u1ed9i ngu\u1ed3n quy y \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t sinh th\u00f4ng qua s\u1ef1 chi\u00eam nghi\u1ec7m kh\u00f4ng thi\u00ean v\u1ecb v\u00e0 kh\u00f4ng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb nh\u1eefng l\u00fd lu\u1eadn ri\u00eang t\u01b0, th\u00ec t\u00edn t\u00e2m m\u1edbi ki\u00ean \u0111\u1ecbnh v\u00e0 m\u1ea1nh m\u1ebd. T\u00edn t\u00e2m nh\u01b0 v\u1eady kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e1t kh\u1edfi do ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o kinh \u0111i\u1ec3n. C\u00e1ch ph\u00e1t t\u00e2m nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 ra trong&nbsp;<em>B\u1ea3y chuy\u00ean lu\u1eadn<\/em>&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/3\/#_ftn12\">[12]<\/a>&nbsp;c\u1ee7a ng\u00e0i Ph\u00e1p X\u1ee9ng\u2013ba t\u00e1c ph\u1ea9m ch\u00ednh v\u00e0 b\u1ed1n t\u00e1c ph\u1ea9m ch\u00fa gi\u1ea3i. Trong ba t\u00e1c ph\u1ea9m ch\u00ednh, t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u1ed3 s\u1ed9 nh\u1ea5t l\u00e0 lu\u1eadn gi\u1ea3i c\u1ee7a ng\u00e0i v\u1ec1 T\u1eadp l\u01b0\u1ee3ng lu\u1eadn (<em>pram\u0101\u00ad\u1e47a\u00ad\u00adsa\u00admuc\u00adcaya<\/em>) c\u1ee7a Tr\u1ea7n-na (<em>dig\u00adn\u0101ga<\/em>) mang t\u00ean&nbsp;<em>L\u01b0\u1ee3ng th\u00edch lu\u1eadn (pram\u0101\u1e47a\u00advart\u00adtika-k\u0101rik\u0101)<\/em>, t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u1ed3 s\u1ed9 th\u1ee9 hai l\u00e0&nbsp;<em>L\u01b0\u1ee3ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh lu\u1eadn (pram\u0101\u1e47avini\u015bca\u00adya),<\/em>&nbsp;v\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m c\u00f4 \u0111\u00fac hai lu\u1eadn gi\u1ea3i tr\u00ean l\u00e0&nbsp;<em>Ch\u00ednh l\u00ed nh\u1ea5t \u0111\u00edch lu\u1eadn (ny\u0101yabindu-pra\u00adka\u00adra\u1e47a);&nbsp;<\/em>b\u1ed1n t\u00e1c ph\u1ea9m ch\u00fa gi\u1ea3i l\u00e0&nbsp;<em>Nh\u00e2n lu\u1eadn nh\u1ea5t \u0111\u00edch lu\u1eadn<\/em>(<em>hetubindu-n\u0101ma-praka\u00adra\u1e47a<\/em>),&nbsp;<em>Quan t\u01b0\u1edbng thu\u1ed9c lu\u1eadn<\/em>&nbsp;(<em>sa\u1e43bandhapar\u012bk\u1e63\u0101pra\u00adkara\u00ad\u1e47a<\/em>),&nbsp;<em>Lu\u1eadn ngh\u1ecb ch\u00ednh l\u00ed lu\u1eadn<\/em>(<em>v\u0101dan\u00ady\u0101\u00adya-n\u0101ma-prakara\u00ad\u1e47a<\/em>), v\u00e0&nbsp;<em>Th\u00e0nh tha t\u01b0\u1edbng thu\u1ed9c lu\u1eadn<\/em>&nbsp;(<em>sa\u1e43t\u0101n\u0101n\u00adta\u00adra\u00adsid\u00addhi-n\u0101\u00adma-prakara\u1e47a<\/em>). Ni\u1ec1m tin n\u1ed9i t\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c sinh kh\u1edfi nh\u1edd v\u00e0o s\u1ef1 chi\u00eam nghi\u1ec7m m\u1ed9t c\u00e1ch h\u1ee3p l\u00fd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">|&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/#mucluc\">M\u1ee5c l\u1ee5c<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/4\/\">Trang sau<\/a>&nbsp;|<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014<strong><br>Ch\u00fa th\u00edch:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/3\/#_ftnref1\">[1]<\/a>Kapila: \u8fe6\u6bd7\u7f85\u4ed9. H\u00e1n d\u1ecbch Ho\u00e0ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u9ec3\u982d\u4ed9, Quy ch\u1ee7ng ti\u00ean \u9f9c\u7a2e\u4ed9, X\u00edch s\u1eafc Ti\u00ean. C\u00f2n g\u1ecdi Ki\u1ebfp-t\u00ec-la ti\u00ean \u52ab\u6bd4\u7f85\u4ed9, Kh\u1ea9n-b\u1ebf-la ti\u00ean\u7dca\u9589\u7f85\u4ed9, Kha-t\u00ec-la ti\u00ean \u67ef\u7b84\u7f85\u4ed9. Ca-t\u00ec-la \u0110\u1ea1i ti\u00ean \u8fe6\u6bd8\u7f85\u5927\u4ed9. \u00d4ng l\u00e0 t\u1ed5 c\u1ee7a ph\u00e1i S\u1ed1 lu\u1eadn (S\u0101\u1e43khya). \u00d4ng c\u00f3 r\u00e2u t\u00f3c, s\u1eafc m\u1eb7t \u0111\u1ec1u m\u00e0u v\u00e0ng \u0111\u1ecf, sinh kho\u1ea3ng th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 VI ttl. Khi sinh ra \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 4 \u0111\u1ee9c: ph\u00e1p, tr\u00ed, li d\u1ee5c, t\u1ef1 t\u1ea1i. Nh\u1eadn th\u1ea5y s\u1ef1 m\u00ea m\u1edd c\u1ee7a th\u1ebf gian, \u00f4ng kh\u1edfi t\u00e2m t\u1eeb bi, n\u00f3i ngh\u0129a 25 \u0111\u1ebf cho B\u00e0-la-m\u00f4n A-tu-l\u1ee3i (s: Asuringhe), k\u1ebf \u0111\u1ebfn gi\u1ea3ng ph\u00e1p cho B\u00e0n-gi\u00e0-thi-ha (s: Pa\u00f1ca\u015bikha). \u00d4ng n\u00f3i h\u01a1n 100.000 b\u00e0i k\u1ec7, g\u1ecdi l\u00e0 T\u0103ng-kh\u01b0 t\u1ee5ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo quan ni\u1ec7m c\u1ee7a ph\u00e1i S\u1ed1 lu\u1eadn th\u00ec: Gu\u1e47a (C\u1ea7u-na) t\u1ee9c l\u00e0 \u0110\u1ee9c, trong ba y\u1ebfu t\u1ed1 (th\u1eadt, \u0111\u1ee9c, nghi\u1ec7p) \u0111\u1ec3 t\u1ea1o th\u00e0nh v\u1ea1n h\u1eefu. Nguy\u00ean v\u0103n: \u662f\u6545\u6709\u6c42\u90a3, \u7576\u77e5\u975e\u89e3\u812b; Cho n\u00ean c\u00f3 c\u1ea7u-na (gi\u00e1c qu\u00e1n, \u0111\u1ee9c, c\u00f4ng n\u0103ng, \u0111\u00e0 s\u1ed1ng, ng\u00e3 \u00e1i) th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i gi\u1ea3i tho\u00e1t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/3\/#_ftnref2\">[2]<\/a>&nbsp;T\u00ean g\u1ecdi \u0111\u1ee7 l\u00e0&nbsp;<em>Hi\u1ec1n ngu nh\u00e2n duy\u00ean kinh.&nbsp;<\/em>E: Wise Man and the Fool; s: Damam\u016bkon\u0101mas\u016btra; 13 quy\u1ec3n, Ng\u00e0i Hu\u1ec7 Gi\u00e1c d\u1ecbch v\u00e0o \u0111\u1eddi Nguy\u00ean Ng\u1ee5y. \u0110\u1ea1i ch\u00ednh t\u1eadp 4.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/3\/#_ftnref3\">[3]<\/a>&nbsp;T\u1ee9 thi\u1ec1n:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li><em>S\u01a1 thi\u1ec1n thi\u00ean<\/em>(\u521d \u79aa \u5929) v\u1edbi ba c\u00f5i:<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u1ea1m th\u00e2n thi\u00ean (\u68b5 \u8eab \u5929; s: brahmak\u0101yika);<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u1ea1m ph\u1ee5 thi\u00ean (\u68b5 \u8f14 \u5929; s: brahmapurohita);<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i ph\u1ea1m thi\u00ean (\u5927 \u68b5 \u5929; s: mah\u0101brahm\u0101).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng ghi th\u00eam c\u00f5i thi\u00ean th\u1ee9 t\u01b0 c\u1ee7a S\u01a1 thi\u1ec1n thi\u00ean l\u00e0 Ph\u1ea1m ch\u00fang thi\u00ean (\u68b5 \u773e \u5929; s: brahmapar\u015badya).<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\" start=\"2\"><li><em>Nh\u1ecb thi\u1ec1n thi\u00ean<\/em>(\u4e8c \u79aa \u5929) v\u1edbi ba c\u00f5i:<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Thi\u1ec3u quang thi\u00ean (\u5c11 \u5149 \u5929; par\u012btt\u0101bha);<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng quang thi\u00ean (\u7121 \u91cf \u5149 \u5929; apram\u0101\u1e47\u0101bha);<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u1ef1c quang t\u1ecbnh thi\u00ean (\u6975 \u5149 \u6de8 \u5929; abh\u0101svara, c\u1ef1u d\u1ecbch l\u00e0 Quang \u00e2m thi\u00ean; \u5149 \u97f3 \u5929).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">3&nbsp;<em>Tam thi\u1ec1n thi\u00ean<\/em>&nbsp;(\u4e09 \u79aa \u5929) bao g\u1ed3m:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Thi\u1ec3u t\u1ecbnh thi\u00ean (\u5c11 \u6de8 \u5929; par\u012btta\u015bubha);<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng t\u1ecbnh thi\u00ean (\u7121 \u91cf \u6de8 \u5929; apram\u0101\u1e47a\u015bubha);<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bi\u1ebfn t\u1ecbnh thi\u00ean (\u904d \u6de8 \u5929; \u015bubhak\u1e5btsna).<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\" start=\"4\"><li><em>T\u1ee9 thi\u1ec1n thi\u00ean<\/em>(\u56db \u79aa \u5929) g\u1ed3m c\u00f3:<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00f4 v\u00e2n thi\u00ean (\u7121 \u96f2 \u5929; anabhraka);<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u00fac sinh thi\u00ean (\u798f \u751f \u5929; pu\u1e47yaprasava);<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Qu\u1ea3ng qu\u1ea3 thi\u00ean (\u5ee3 \u679c \u5929; b\u1e5bhatphala);<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00f4 t\u01b0\u1edfng thi\u00ean (\u7121 \u60f3 \u5929; av\u1e5bha);<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00f4 phi\u1ec1n thi\u00ean (\u7121 \u7169 \u5929; atapa);<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00f4 nhi\u1ec7t thi\u00ean (\u7121 \u71b1 \u5929; sud\u1e5b\u015ba);<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Thi\u1ec7n ki\u1ebfn thi\u00ean (\u5584 \u898b \u5929; sudar\u015bana);<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1eafc c\u1ee9u k\u00ednh thi\u00ean (\u8272 \u7a76 \u7adf \u5929; akani\u1e63\u1e6dha);<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ho\u00e0 \u00e2m thi\u00ean (\u548c \u97f3 \u5929; aghani\u1e63\u1e6dha);<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i t\u1ef1 t\u1ea1i thi\u00ean (\u5927 \u81ea \u5728 \u5929; mah\u0101mahe\u015bvara).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 s\u00e1ch x\u1ebfp 2.4.4.- 2.4.9. d\u01b0\u1edbi t\u00ean T\u1ecbnh ph\u1ea1m thi\u00ean (\u6de8 \u68b5 \u5929), kh\u00f4ng thu\u1ed9c v\u1ec1 T\u1ee9 thi\u1ec1n thi\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/3\/#_ftnref4\">[4]<\/a>&nbsp;T\u1ee9 v\u00f4 s\u1eafc \u0111\u1ecbnh \u56db\u7121\u8272\u5b9a<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li>Kh\u00f4ng v\u00f4 bi\u00ean x\u1ee9 \u0111\u1ecbnh (\u7a7a \u7121 \u908a \u8655\u5b9a; \u0101k\u0101\u015bananty\u0101yatana-dhy\u0101na);<\/li><li>Th\u1ee9c v\u00f4 bi\u00ean x\u1ee9 x\u1ee9 \u0111\u1ecbnh (\u8b58 \u7121 \u908a \u8655\u5b9a; vij\u00f1\u0101nananty\u0101yatana-dhy\u0101na);<\/li><li>V\u00f4 s\u1edf h\u1eefu x\u1ee9 x\u1ee9 \u0111\u1ecbnh (\u7121 \u6240 \u6709 \u8655\u5b9a; \u0101ki\u1e43cany\u0101yatana-dhy\u0101na);<\/li><li>Phi t\u01b0\u1edfng phi phi t\u01b0\u1edfng x\u1ee9 x\u1ee9 \u0111\u1ecbnh (\u975e \u60f3 \u975e \u975e \u60f3 \u8655\u5b9a; naivasa\u1e43j\u00f1\u0101-n\u0101sa\u1e43j\u00f1\u0101yatana-dhy\u0101na)<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/3\/#_ftnref5\">[5]<\/a>&nbsp;Ph\u00e1p X\u1ee9ng \u6cd5 \u7a31; S: Dharmak\u012brti;T\u00ean c\u1ee7a hai lu\u1eadn s\u01b0 Ph\u1eadt gi\u00e1o:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lu\u1eadn s\u01b0 quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t c\u1ee7a tri\u1ebft h\u1ecdc \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt, \u0111\u1ea1i \u0111i\u1ec7n quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a Duy th\u1ee9c t\u00f4ng (<em>vij\u00f1\u0101nav\u0101da<\/em>) v\u00e0 Nh\u00e2n minh h\u1ecdc (s:&nbsp;<em>hetuvidy\u0101<\/em>), s\u1ed1ng trong th\u1ebf k\u1ec9 th\u1ee9 7 (~ 600-650) t\u1ea1i Nam \u1ea4n \u0110\u1ed9 v\u00e0 l\u00e0 m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a H\u1ed9 Ph\u00e1p (<em>dharma\u00adp\u0101la<\/em>) t\u1ea1i Na-lan-\u0111\u00e0 ( M\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1i lu\u1eadn s\u01b0).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u01b0 vi\u1ebft nhi\u1ec1u lu\u1eadn gi\u1ea3i nh\u01b0ng qu\u00ed gi\u00e1 h\u01a1n h\u1ebft l\u00e0 c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m v\u1ec1 Nh\u00e2n minh h\u1ecdc Ph\u1eadt gi\u00e1o. Trong l\u0129nh v\u1ef1c n\u00e0y, truy\u1ec1n th\u1ed1ng T\u00e2y T\u1ea1ng c\u00f3 gi\u1eef l\u1ea1i b\u1ea3y t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a S\u01b0, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi chung l\u00e0&nbsp;<em>Ph\u00e1p X\u1ee9ng nh\u00e2n minh th\u1ea5t b\u1ed9<\/em>, l\u00e0 lu\u1eadn l\u00ed h\u1ecdc n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng (t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch ra H\u00e1n ng\u1eef).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/3\/#_ftnref6\">[6]<\/a>&nbsp;pr\u0101sa\u1e45gika (s); C\u1ee5 duy\u00ean t\u00f4ng \u5177 \u7de3 \u5b97, \u1ee8ng th\u00e0nh t\u00f4ng \u61c9 \u6210 \u5b97; Qui m\u1eadu bi\u1ec7n ch\u1ee9ng ph\u00e1i \u6b78 \u8b2c \u8faf \u8b49 \u6d3e; Qui m\u1eadu lu\u1eadn ch\u1ee9ng ph\u00e1i \u6b78 \u8b2c \u8ad6 \u8b49 \u6d3e. Trung qu\u00e1n t\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/3\/#_ftnref7\">[7]<\/a>&nbsp;sv\u0101tantrika (s); Y t\u1ef1 kh\u1edfi t\u00f4ng \u4f9d \u81ea \u8d77 \u5b97, \u0110\u1ed9c l\u1eadp bi\u1ec7n ch\u1ee9ng ph\u00e1i \u7368 \u7acb \u8faf \u8b49 \u6d3e; Trung qu\u00e1n t\u00f4ng; \u0110\u1ed9c l\u1eadp lu\u1eadn ch\u1ee9ng ph\u00e1i \u7368 \u7acb \u8ad6 \u8b49 \u6d3e<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/3\/#_ftnref8\">[8]<\/a>&nbsp;sautr\u0101ntika (s); Kinh l\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9 \u7d93 \u91cf \u90e8; Th\u00ed d\u1ee5 b\u1ed9 \u8b6c \u55a9 \u90e8.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/3\/#_ftnref9\">[9]<\/a>&nbsp;vaibh\u0101\u1e63ika (s); nguy\u00ean ngh\u0129a \u2018Ng\u01b0\u1eddi theo \u0110\u1ea1i T\u00ec-b\u00e0-sa lu\u1eadn (mah\u0101vibh\u0101\u1e63\u0101)\u2019; m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u00e1i xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb Nh\u1ea5t thi\u1ebft h\u1eefu b\u1ed9 (sar\u00adv\u0101s\u00adtiv\u0101\u00adda), c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 d\u1ea1ng sau c\u00f9ng c\u1ee7a H\u1eefu b\u1ed9, l\u1ea5y A-t\u00ec-\u0111\u1ea1t-ma \u0110\u1ea1i t\u00ec-b\u00e0-sa lu\u1eadn v\u00e0 T\u00ec-b\u00e0-sa lu\u1eadn (vibh\u0101\u1e63\u0101) l\u00e0m c\u0103n b\u1ea3n. Hai t\u00e1c ph\u1ea9m n\u00eau tr\u00ean l\u00e0 lu\u1eadn gi\u1ea3i quan tr\u1ecdng v\u1ec1 A-t\u00ec-\u0111\u1ea1t-ma c\u1ee7a Nh\u1ea5t thi\u1ebft h\u1eefu b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/3\/#_ftnref10\">[10]<\/a>&nbsp;H\u1ec7 th\u1ed1ng M\u01b0\u1eddi hai nh\u00e2n duy\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/3\/#_ftnref11\">[11]<\/a>&nbsp;Th\u1eddi lu\u00e2n tan-tra; S: k\u0101lacakra-tantra; ngh\u0129a l\u00e0 \u2018B\u00e1nh xe th\u1eddi gian\u2019;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00ean c\u1ee7a m\u1ed9t Tan-tra Ph\u1eadt gi\u00e1o, xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb th\u1ebf k\u1ec9 th\u1ee9 10, t\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n do nh\u00e0 vua th\u1ea7n b\u00ed Sam-ba-la (s: \u015bambhala) bi\u00ean so\u1ea1n. Trong b\u1ed9 M\u1eadt kinh n\u00e0y, c\u00e1ch t\u00ednh th\u1eddi gian v\u00e0 thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng. Khi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o T\u00e2y T\u1ea1ng n\u0103m 1027, Th\u1eddi lu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh g\u1ed1c c\u1ee7a l\u1ecbch T\u00e2y T\u1ea1ng. Ngo\u00e0i vi\u1ec7c n\u00e0y, Th\u1eddi lu\u00e2n c\u0169ng tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1n s\u00e1t c\u1ee7a M\u1eadt t\u00f4ng, trong \u0111\u00f3 y\u1ebfu t\u1ed1 B\u1ea3n s\u01a1 Ph\u1eadt (A-\u0111\u1ec1-ph\u1eadt; s: \u0101di-buddha; Ph\u1ed5 Hi\u1ec1n) \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam v\u00e0o h\u1ec7 th\u1ed1ng Ng\u0169 Ph\u1eadt, tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t Man-\u0111a-la (s: ma\u1e47\u1e0dala) v\u1edbi t\u00ean l\u00e0 \u2018M\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n uy l\u1ef1c\u2019 c\u1ee7a M\u1eadt t\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng T\u00e2y T\u1ea1ng th\u00ec Th\u1eddi lu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3y nh\u00e0 vua x\u1ee9 Sam-ba-la v\u00e0 25 v\u1ecb truy\u1ec1n nh\u00e2n ch\u00ednh t\u00f4ng l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t truy\u1ec1n l\u1ea1i. \u0110\u1ebfn v\u1ecb truy\u1ec1n nh\u00e2n th\u1ee9 12 th\u00ec gi\u00e1o ph\u00e1p n\u00e0y \u0111\u1ebfn \u1ea4n \u0110\u1ed9 v\u00e0 sau \u0111\u00f3 qua T\u00e2y T\u1ea1ng. M\u1ed9t trong nh\u1eefng d\u00f2ng truy\u1ec1n quan tr\u1ecdng l\u00e0 d\u00f2ng qua B\u1ed1-\u0111\u1ed1n (t: buton, 1290-1364) \u0111\u1ebfn T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba v\u00e0 ng\u00e0y nay m\u1eadt gi\u00e1o Th\u1eddi lu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4ng C\u00e1ch-l\u1ed7 (t: ge\u00adlugpa) tu t\u1eadp. Th\u1eddi lu\u00e2n n\u00e0y g\u1ed3m c\u00f3 ba ph\u1ea7n: ngo\u1ea1i gi\u00e1o, n\u1ed9i gi\u00e1o v\u00e0 tha gi\u00e1o. Ngo\u1ea1i gi\u00e1o l\u1ea5y th\u1ebf gi\u1edbi v\u1eadt ch\u1ea5t l\u00e0m \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng, gi\u00e1o ph\u00e1p n\u00e0y m\u00f4 t\u1ea3 s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 thi\u00ean v\u0103n, \u0111\u1ecba l\u00ed. Tr\u1ecdng t\u00e2m c\u1ee7a gi\u00e1o l\u00ed n\u00e0y \u0111\u1eb7t v\u00e0o t\u00ednh l\u1ecbch v\u00e0 th\u1eddi gian, v\u00e0 v\u00ec v\u1eady n\u00f3 t\u1eadp trung v\u00e0o to\u00e1n h\u1ecdc. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, ph\u1ea7n n\u1ed9i gi\u00e1o l\u1ea5y th\u1ebf gi\u1edbi t\u00e2m l\u00ed l\u00e0m \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng, t\u1eadp trung gi\u1ea3ng gi\u1ea3i v\u1ec1 c\u00e1c k\u00eanh n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng (s: n\u0101\u1e0d\u012b; Trung khu). Ph\u1ea7n tha gi\u00e1o \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn c\u00e1c linh \u1ea3nh nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c trong c\u00e1c Nghi qu\u0129 (s: s\u0101\u00addhana). C\u1ea3 ba ph\u1ea7n n\u00e0y \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 ba d\u1ea1ng c\u1ee7a A-\u0111\u1ec1-ph\u1eadt. Gi\u00e1o ph\u00e1p Th\u1eddi lu\u00e2n ch\u1ec9 m\u1ed9t lo\u1ea1t s\u00e1u ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p Thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh. S\u00e1u ph\u00e9p n\u00e0y tuy c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c Na-r\u00f4-pa (t: n\u0101ropa) lu\u1eadn gi\u1ea3i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng gi\u1ed1ng v\u1edbi s\u00e1u ph\u00e9p Na-r\u00f4 l\u1ee5c ph\u00e1p (t: n\u0101ro cho\u00addrug) c\u1ee7a s\u01b0, ch\u1ec9 c\u00f3 chung ph\u00e9p tu luy\u1ec7n \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n N\u1ed9i nhi\u1ec7t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/3\/#_ftnref12\">[12]<\/a>\u00a0B\u1ea3y t\u00e1c ph\u1ea9m ch\u00ednh v\u1ec1 Nh\u00e2n minh h\u1ecdc c\u1ee7a ng\u00e0i l\u00e0: 1.\u00a0<em>Quan t\u01b0\u1edbng thu\u1ed9c lu\u1eadn<\/em>\u00a0(s: sa\u1e43bandhapar\u012bk\u1e63\u0101pra\u00adkara\u00ad\u1e47a; e: Analysis of Relations), ch\u1ec9 c\u00f2n b\u1ea3n T\u1ea1ng ng\u1eef; 2.\u00a0<em>L\u01b0\u1ee3ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh lu\u1eadn<\/em>\u00a0(s: pram\u0101\u1e47avini\u015bca\u00adya; e: Ascertainment of Valid Cognition ), ch\u1ec9 c\u00f2n b\u1ea3n T\u1ea1ng ng\u1eef. B\u1ed9 lu\u1eadn n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c chia l\u00e0m ba ph\u1ea7n v\u1edbi ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 th\u1ee5 t\u01b0\u1edfng, k\u1ebft lu\u1eadn v\u00e0 tr\u00ecnh b\u00e0y ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p suy di\u1ec5n ba \u0111o\u1ea1n (e: syl\u00adlo\u00adgism). Lu\u1eadn n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 b\u1ea3n nh\u1ecf c\u1ee7a L\u01b0\u1ee3ng th\u00edch lu\u1eadn v\u00ec h\u01a1n n\u1eeda ph\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00edch ra t\u1eeb \u0111\u00e2y; 3.\u00a0<em>L\u01b0\u1ee3ng th\u00edch lu\u1eadn<\/em>\u00a0(s: pram\u0101\u1e47a\u00advart\u00adtika-k\u0101rik\u0101; e: Compedium of Valid Cognition ), lu\u1eadn quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t, ch\u00fa gi\u1ea3i T\u1eadp l\u01b0\u1ee3ng lu\u1eadn (pram\u0101\u00ad\u1e47a\u00ad\u00adsa\u00admuc\u00adcaya) c\u1ee7a Tr\u1ea7n-na (dig\u00adn\u0101ga); 4.\u00a0<em>Ch\u00ednh l\u00ed nh\u1ea5t \u0111\u00edch lu\u1eadn<\/em>\u00a0(s: ny\u0101yabindu-pra\u00adka\u00adra\u1e47a; e: Drop of Reasoning); 5.\u00a0<em>Nh\u00e2n lu\u1eadn nh\u1ea5t \u0111\u00edch lu\u1eadn<\/em>\u00a0(s: hetubindu-n\u0101ma-praka\u00adra\u1e47a; e: Drop of Reasons ), b\u1ea3n T\u1ea1ng ng\u1eef c\u00f3, b\u1ea3n Ph\u1ea1n ng\u1eef m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y. B\u1ed9 lu\u1eadn n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c chia l\u00e0m ba ph\u1ea7n, gi\u1ea3ng gi\u1ea3i v\u1ec1 ba \u0111o\u1ea1n c\u1ee7a suy lu\u1eadn; 6.\u00a0<em>Lu\u1eadn ngh\u1ecb ch\u00ednh l\u00ed lu\u1eadn<\/em>\u00a0(s: v\u0101dan\u00ady\u0101\u00adya-n\u0101ma-prakara\u00ad\u1e47a; e: Reasonimg for Debate), ch\u1ec9 c\u00f2n b\u1ea3n T\u1ea1ng ng\u1eef, n\u00f3i v\u1ec1 c\u00e1ch tranh lu\u1eadn v\u1edbi \u0111\u1ecbch th\u1ee7; 7.\u00a0<em>Th\u00e0nh tha t\u01b0\u1edbng thu\u1ed9c lu\u1eadn<\/em>\u00a0(s: sa\u1e43t\u0101n\u0101n\u00adta\u00adra\u00adsid\u00addhi-n\u0101\u00adma-prakara\u1e47a; e: Proof of Other Continumm), tri\u1ebft lu\u1eadn ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i quan ni\u1ec7m Duy ng\u00e3 v\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 \u2018s\u1ef1 th\u1eadt\u2019 c\u1ee7a \u00fd ngh\u0129 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>M\u1eacT T\u00d4NG T\u00c2Y T\u1ea0NG<\/strong><br>Nguy\u00ean t\u00e1c TANTRA IN TIBET c\u1ee7a Tenzin Gyatso \u2013 \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i L\u1ea1t-ma 14<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ph\u1ea7n I.<\/strong><br><strong>C\u1ed0T TU\u1ef6 C\u1ee6A M\u1eacT T\u00d4NG<\/strong><br>Jeffrey Hopkins d\u1ecbch sang Anh ng\u1eef v\u00e0 bi\u00ean t\u1eadp<br>Ph\u1ee5 t\u00e1 bi\u00ean t\u1eadp: Lati Rinpochay v\u00e0 Barbara Frye<br>Th\u00edch Nhu\u1eadn Ch\u00e2u d\u1ecbch Vi\u1ec7t ng\u1eef<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">3. Ti\u1ec3u th\u1eeba \u0110\u1ea1i th\u1eeba<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u1ed1i tu t\u1eadp c\u1ee7a h\u00e0ng Thanh v\u0103n ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi gi\u00e1o l\u00fd Ti\u1ec3u th\u1eeba, \u0111\u1eb7t n\u1eb7ng c\u00e1i nh\u00ecn v\u1ec1 d\u1ee5c gi\u1edbi, quy cho s\u1eafc, thanh, h\u01b0\u01a1ng, v\u1ecb, x\u00fac, ph\u00e1p l\u00e0 sai l\u1ea7m. Th\u00e1nh Thi\u00ean<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/4\/#_ftn1\">[1]<\/a>&nbsp;n\u00f3i r\u1eb1ng nh\u1eefng ai th\u00edch l\u1ed1i tu t\u1eadp x\u1ea3 ly m\u1ecdi ham mu\u1ed1n l\u00e0 \u2018th\u00edch c\u00f5i gi\u1edbi th\u1ea5p\u2019 v\u00ec con \u0111\u01b0\u1eddng n\u1ea7y ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi t\u00e2m t\u00ednh thi\u1ebfu ngh\u1ecb l\u1ef1c phi th\u01b0\u1eddng v\u00ec l\u1ee3i l\u1ea1c c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ch\u00fang sinh. V\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c h\u00e0nh c\u00f4ng phu t\u1eeb n\u0103ng l\u1ef1c m\u1ea1nh m\u1ebd c\u1ee7a c\u1ee7a l\u00f2ng tham mu\u1ed1n, n\u00ean n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y theo c\u00e1ch x\u1ea3 ly tham mu\u1ed1n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi b\u1ea1n kh\u00f4ng \u0111em l\u00f2ng tham mu\u1ed1n v\u00e0o con \u0111\u01b0\u1eddng tu \u0111\u1ea1o th\u00ec c\u00f3 m\u1ed9t m\u1ed1i nguy hi\u1ec3m xu\u1ea5t hi\u1ec7n ngay d\u01b0\u1edbi \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a n\u00f3, trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u00f3, t\u1ed1t h\u01a1n l\u00e0 ch\u1ec9 n\u00ean ti\u1ebfn h\u00e0nh tr\u00ean con \u0111\u01b0\u1eddng x\u1ea3 ly tham d\u1ee5c. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, n\u1ebfu b\u1ea1n c\u1ed1 g\u1eafng d\u00f9ng tham mu\u1ed1n tr\u00ean con \u0111\u01b0\u1eddng tu \u0111\u1ea1o th\u00ec b\u1ea1n s\u1ebd b\u1ecb nguy h\u1ea1i h\u01a1n l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i \u00edch. S\u1ef1 c\u1ea5m ch\u1ebf l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c duy nh\u1ea5t. \u0110\u00f3 l\u00e0 c\u00e1ch tu t\u1eadp c\u1ee7a h\u00e0ng Ti\u1ec3u th\u1eeba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ai quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn l\u1ed1i tu t\u1eadp n\u1ec1n t\u1ea3ng (nh\u00e2n \u0111\u1ecba) v\u00e0 c\u00e1c h\u1ea1nh ba-la-m\u1eadt nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n d\u1ea1y r\u1ed9ng r\u00e3i trong kinh \u0111i\u1ec3n \u0110\u1ea1i th\u1eeba; nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y c\u00f3 ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng trong Nh\u00e2n th\u1eeba Ba-la-m\u1eadt. Cao h\u01a1n s\u1ef1 quan t\u00e2m v\u1ec1 s\u1ef1 s\u00e2u m\u1ea7u c\u1ee7a kinh lu\u1eadn, nh\u1eefng ai quan t\u00e2m s\u00e2u s\u1eafc h\u01a1n \u0111\u1ebfn s\u1ef1 th\u1eadt t\u1ed1i h\u1eadu, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ea1y ph\u00e1p m\u00f4n trong \u0111\u00f3 l\u00f2ng kh\u00e1t khao s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eadn d\u1ee5ng trong tu t\u1eadp. \u0110\u00f3 l\u00e0 M\u1eadt t\u00f4ng \u0110\u1ea1i th\u1eeba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u1ecdc gi\u1ea3 \u1ea4n \u0110\u1ed9 Tripitakamala c\u0169ng gom t\u1ea5t c\u1ea3 gi\u00e1o l\u00fd \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt th\u00e0nh ba d\u1ea1ng, gi\u00e1o l\u00fd T\u1ee9 di\u1ec7u \u0111\u1ebf cho h\u00e0ng Ti\u1ec3u th\u1eeba, gi\u00e1o l\u00fd L\u1ee5c \u0111\u1ed9 Ba-la-m\u1eadt (b\u1ed1 th\u00ed, tr\u00ec gi\u1edbi, nh\u1eabn nh\u1ee5c, tinh t\u1ea5n, thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7) c\u1ee7a Kinh th\u1eeba, v\u00e0 Ch\u00e2n ng\u00f4n c\u1ee7a Tantra th\u1eeba. Nh\u01b0 v\u1eady, gi\u00e1o l\u00fd \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c chia th\u00e0nh hai h\u1ec7 th\u1ed1ng kinh \u0111i\u1ec3n \u0110\u1ea1i th\u1eeba v\u00e0 Ti\u1ec3u th\u1eeba,<em>th\u1eeba<\/em>&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/4\/#_ftn2\">[2]<\/a>&nbsp;hay&nbsp;<em>\u0111\u1ea1o<\/em>&nbsp;l\u00e0 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 m\u00e0 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt gi\u1ea3ng n\u00f3i c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n th\u00e0nh hai, Ti\u1ec3u th\u1eeba v\u00e0 \u0110\u1ea1i th\u1eeba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ti\u1ec3u th\u1eeba c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n th\u00e0nh hai th\u1eeba kh\u00e1c n\u1eefa, Thanh v\u0103n th\u1eeba v\u00e0 \u0110\u1ed9c gi\u00e1c th\u1eeba. \u0110\u1ed9c gi\u00e1c c\u00f2n g\u1ed3m hai lo\u1ea1i:&nbsp;<em>B\u1ed9 h\u00e0nh \u0110\u1ed9c gi\u00e1c&nbsp;<\/em>v\u00e0&nbsp;<em>L\u00e2n gi\u00e1c d\u1ee5 \u0110\u1ed9c gi\u00e1c<\/em><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/4\/#_ftn3\">[3]<\/a><em>.&nbsp;<\/em>B\u1ed9 h\u00e0nh \u0110\u1ed9c gi\u00e1c<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 t\u00ednh x\u00e3 h\u1ed9i h\u01a1n, h\u1ecd c\u1ed9ng tr\u00fa trong t\u0103ng \u0111o\u00e0n th\u1eddi gian l\u00e2u h\u01a1n c\u00e1c v\u1ecb&nbsp;<em>L\u00e2n gi\u00e1c d\u1ee5 \u0110\u1ed9c gi\u00e1c<\/em>, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u00edch c\u1ed9ng tr\u00fa v\u00e0 ch\u1ec9 th\u00edch s\u1ed1ng m\u1ed9t m\u00ecnh. Thanh v\u0103n v\u00e0 \u0110\u1ed9c gi\u00e1c th\u1eeba \u0111\u1ec1u t\u1eeb ch\u1ed1i \u00fd ni\u1ec7m hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh, nh\u01b0ng \u0110\u1ed9c gi\u00e1c t\u00edch t\u1eadp nhi\u1ec1u ph\u01b0\u1edbc \u0111\u1ee9c h\u01a1n h\u00e0ng Thanh v\u0103n, n\u00ean khi h\u1ecd ch\u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3 v\u1ecb trong<em>th\u1eeba<\/em>&nbsp;c\u1ee7a m\u00ecnh, l\u00e0 c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c&nbsp;<em>s\u00e1t t\u1eb7c<\/em><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/4\/#_ftn4\"><strong><em>[4]<\/em><\/strong><\/a><em>\u2013<\/em>&nbsp;tr\u1eeb s\u1ea1ch k\u1ebb th\u00f9, \u0111\u00f3 l\u00e0 phi\u1ec1n n\u00e3o, y\u1ebfu t\u1ed1 ch\u00ednh trong \u00fd ni\u1ec7m hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh\u2013m\u00e0 kh\u00f4ng nh\u1edd v\u00e0o m\u1ed9t b\u1eadc \u0110\u1ea1o s\u01b0 n\u00e0o trong su\u1ed1t qu\u00e1 tr\u00ecnh tu \u0111\u1ea1o. C\u00e1c v\u1ecb \u1ea5y \u0111\u1ea1y \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3 v\u1ecb c\u1ee7a&nbsp;<em>th\u1eeba<\/em>&nbsp;m\u00ecnh m\u1ed9t c\u00e1ch \u2018\u0111\u1ed9c l\u1eadp\u2019 th\u00f4ng qua l\u1ef1c t\u00edch t\u1eadp c\u00f4ng \u0111\u1ee9c trong h\u1eb1ng tr\u0103m ki\u1ebfp, \u0110\u1ed9c gi\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 r\u1ea5t ki\u00eau h\u00e3nh v\u00e0 c\u00f3 \u00fd ch\u00ed quy\u1ebft \u0111o\u00e1n. H\u1ecd h\u1ea7u nh\u01b0 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 gi\u00e1c ng\u1ed9 t\u1eeb th\u1eddi h\u1ed7n mang khi \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt ch\u01b0a ra \u0111\u1eddi\u2013 c\u00f3 l\u1ebd v\u00ec th\u1ebf n\u00ean h\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu s\u00e1ng b\u1edfi s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a m\u1ed9t \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u1ec3 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u1ee3i l\u1ea1c h\u01a1n cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Nh\u01b0 Long Th\u1ee5 n\u00f3i trong&nbsp;<em>Trung qu\u00e1n lu\u1eadn<\/em>&nbsp;(XVIII.12):<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>D\u00f9 ch\u01b0 Ph\u1eadt vi\u00ean m\u00e3n ch\u01b0a th\u1ecb hi\u1ec7n<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>V\u00e0 h\u00e0ng Thanh v\u0103n c\u0169ng ch\u01b0a ra \u0111\u1eddi<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Th\u00ec tr\u00ed hu\u1ec7 c\u1ee7a \u0110\u1ed9c gi\u00e1c Ph\u1eadt<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>C\u0169ng ph\u00e1t sinh kh\u00f4ng c\u1ea7n n\u01a1i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a.<\/em><strong><em><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/4\/#_ftn5\">[5]<\/a><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u1ea3 h\u00e0ng Thanh v\u0103n v\u00e0 \u0110\u1ed9c gi\u00e1c Ph\u1eadt \u0111\u1ec1u mong c\u1ea7u tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u1eadn th\u1ee9c c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh\u2013c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi (nh\u00e2n v\u00f4 ng\u00e3) v\u00e0 c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng (ph\u00e1p v\u00f4 ng\u00e3). Do v\u00ec s\u1ef1 tr\u00f3i bu\u1ed9c ch\u1ee7 y\u1ebfu con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o trong v\u00f2ng lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed l\u00e0 \u00fd ni\u1ec7m hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh, c\u00e1c r\u00e0ng bu\u1ed9c kh\u00e1c l\u00e0 c\u00e1c th\u1ee9 phi\u1ec1n n\u00e3o nh\u01b0 tham, s\u00e2n v\u00e0 si n\u01b0\u01a1ng v\u00e0o \u00fd ni\u1ec7m hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh. Theo M\u1eadt th\u1eeba, nguy\u00ean nh\u00e2n tr\u00f3i bu\u1ed9c con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o trong v\u00f2ng sinh t\u1eed lu\u00e2n h\u1ed3i l\u00e0 hai th\u1ee9 v\u00f4 minh v\u00e0 t\u1eadp kh\u00ed, trong \u0111\u00f3, v\u00f4 minh l\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c sai l\u1ea7m v\u1ec1 hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh; t\u1eadp kh\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 n\u01a1i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a c\u1ee7a phi\u1ec1n n\u00e3o, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n h\u1ed7 tr\u1ee3 cho ti\u1ebfn tr\u00ecnh lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Thanh v\u0103n v\u00e0 \u0110\u1ed9c gi\u00e1c hi\u1ec3u r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u1eadn th\u1ee9c v\u00f4 ng\u00e3 th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t tho\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed. H\u1ecd hi\u1ec3u r\u1eb1ng h\u1ecd c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 tr\u00ed hu\u1ec7 n\u1ea7y v\u00e0 t\u00ecm c\u1ea7u s\u1ef1 nhi\u1ebfp t\u00e2m trong gi\u1edbi lu\u1eadt, thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh\u2026Th\u00f4ng qua s\u1ef1 tu t\u1eadp n\u1ea7y m\u00e0 phi\u1ec1n n\u00e3o \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i tr\u1eeb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 b\u1ed1n h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o l\u00fd Ph\u1eadt gi\u00e1o\u2013\u0110\u1ea1i T\u1ef3-b\u00e0-sa b\u1ed9. Kinh l\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9, Duy th\u1ee9c v\u00e0 Trung qu\u00e1n. Cao c\u1ea5p nh\u1ea5t trong \u0111\u00f3 l\u00e0 Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, v\u00e0 Trung qu\u00e1n t\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n l\u00e0m hai ph\u00e1i: C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n t\u00f4ng v\u00e0 Y t\u1ef1 kh\u1edfi Trung qu\u00e1n t\u00f4ng. C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n t\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 c\u00f3 quan \u0111i\u1ec3m tri\u1ebft h\u1ecdc cao c\u1ea5p nh\u1ea5t, c\u00e1c b\u1eadc th\u1ea7y trong t\u00f4ng n\u1ea7y l\u00e0 Long Th\u1ee5, Th\u00e1nh Thi\u00ean, Ph\u1eadt H\u1ed9<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/4\/#_ftn6\">[6]<\/a>, Nguy\u1ec7t X\u1ee9ng, T\u1ecbch Thi\u00ean<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/4\/#_ftn7\">[7]<\/a>, A-\u0111\u1ec1-sa<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/4\/#_ftn8\">[8]<\/a>\u2026 Theo h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, th\u00ec h\u00e0nh gi\u1ea3 Ti\u1ec3u th\u1eeba\u2013nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng tu t\u1eadp v\u00ec l\u1ee3i l\u1ea1c c\u1ee7a to\u00e0n th\u1ec3 ch\u00fang sinh m\u00e0 ch\u1ec9 mong c\u1ea7u s\u1ef1 gi\u1ea3i tho\u00e1t lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed cho ri\u00eang m\u00ecnh, v\u00e0 h\u00e0nh gi\u1ea3 \u0110\u1ea1i th\u1eeba\u2013nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tu t\u1eadp v\u00ec l\u1ee3i l\u1ea1c c\u1ee7a to\u00e0n th\u1ec3 ch\u00fang sinh trong kh\u1eafp 10 ph\u01b0\u01a1ng\u2013\u0111\u1ec1u nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh ch\u1ea5t vi t\u1ebf c\u1ee7a<em>ng\u00e3 kh\u00f4ng<\/em>&nbsp;v\u00e0&nbsp;<em>ph\u00e1p kh\u00f4ng<\/em>. H\u1ecd nh\u1eadn ra r\u1eb1ng c\u1ea3&nbsp;<em>ng\u00e3<\/em>&nbsp;l\u1eabn&nbsp;<em>ph\u00e1p<\/em>, nh\u01b0 th\u00e2n v\u00e0 t\u00e2m, \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh, ho\u1eb7c l\u00e0 t\u1ed3n t\u1ea1i theo c\u00e1ch ri\u00eang c\u1ee7a n\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c ph\u00e1i kh\u00f4ng thu\u1ed9c C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n t\u00f4ng \u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng c\u00e1c h\u00e0nh gi\u1ea3 Ti\u1ec3u th\u1eeba\u2013Thanh v\u0103n v\u00e0 \u0110\u1ed9c gi\u00e1c\u2013cho r\u1eb1ng ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t&nbsp;<em>v\u00f4 ng\u00e3<\/em>&nbsp;c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu kh\u00f4ng t\u1ef1 t\u00ednh trong \u00fd ngh\u0129a con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1eb7c t\u00ednh kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1edbi \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ee7a th\u00e2n v\u00e0 t\u00e2m. T\u1eeb quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, tuy v\u1eady, tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u1eadn th\u1ee9c n\u1ea7y kh\u00f4ng c\u00f3 hi\u1ec7u l\u1ef1c nh\u01b0 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n gi\u1ea3i tho\u00e1t lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed. H\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa, c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i kh\u00e1c c\u00f2n m\u00f4 t\u1ea3 kh\u00f4ng nh\u1eefng v\u1ec1 c\u0103n b\u1ea3n v\u00f4 minh c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 hi\u1ec7n h\u1eefu, m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 t\u00ednh gi\u1ea3 l\u1eadp. Theo C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, v\u00f4 minh c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a ng\u00e3 l\u00e0 s\u1ef1 n\u1eafm b\u1eaft c\u1ee7a b\u1ea3n ng\u00e3 nh\u01b0 k\u1ebb \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n th\u00e2n v\u00e0 t\u00e2m, nh\u01b0 ch\u1ee7 v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi gi\u00fap vi\u1ec7c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng d\u00ednh l\u00edu g\u00ec \u0111\u1ebfn s\u1ef1 n\u1eafm b\u1eaft c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1eb7c t\u00ednh kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa th\u00e2n v\u00e0 t\u00e2m. S\u1ef1 ch\u1ea5p th\u1ee7 v\u00e0o ng\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1eb7c t\u00ednh kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1edbi th\u00e2n v\u00e0 t\u00e2m ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y trong nh\u1eadn th\u1ee9c c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng h\u1ecdc thuy\u1ebft ngo\u1ea1i \u0111\u1ea1o, do v\u1eady n\u00ean \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u2018t\u1ea1o t\u00e1c,\u2019 ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u2018b\u1ea3n h\u1eefu.\u2019 T\u1eeb quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, quan \u0111i\u1ec3m nh\u00e2n v\u00f4 ng\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t b\u1edfi nh\u1eefng&nbsp;<em>th\u1eeba<\/em>&nbsp;(<em>y\u0101na<\/em>) th\u1ea5p ch\u1ec9 l\u00e0 v\u00f4 ng\u00e3 th\u00f4 tr\u01b0\u1ee3c, v\u00e0 ch\u1ec9 l\u00e0 v\u00ec ph\u1ee7 nh\u1eadn c\u00e1i ng\u00e3 nh\u01b0 l\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec3u l\u1ea7m do \u00fd ni\u1ec7m t\u1ea1o t\u00e1c v\u1ec1 t\u1ef1 t\u00ednh con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c t\u00f4ng kh\u00f4ng thu\u1ed9c C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n t\u00f4ng\u2013\u0110\u1ea1i T\u1ef3-b\u00e0-sa b\u1ed9, Kinh l\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9, Duy th\u1ee9c v\u00e0 Trung qu\u00e1n (Y t\u1ef1 kh\u1edfi) \u0111\u1ec1u kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng Thanh v\u0103n v\u00e0 \u0110\u1ed9c gi\u00e1c th\u1eeba kh\u00f4ng nh\u1eadn th\u1ee9c&nbsp;<em>ph\u00e1p v\u00f4 ng\u00e3<\/em>&nbsp;kh\u00e1c v\u1edbi&nbsp;<em>nh\u00e2n v\u00f4 ng\u00e3<\/em>; h\u1ecd ch\u1ec9 c\u00f4ng nh\u1eadn&nbsp;<em>nh\u00e2n v\u00f4 ng\u00e3<\/em>\u2013 ng\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ef1 th\u1ec3, ho\u1eb7c kh\u00f4ng \u0111\u1ed9c l\u1eadp. H\u1ecd kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng ch\u1ec9 nh\u1edd v\u00e0o quan \u0111i\u1ec3m n\u1ea7y m\u00e0 h\u00e0ng Thanh v\u0103n v\u00e0 \u0110\u1ed9c gi\u00e1c \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i tho\u00e1t. Quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a Ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba ch\u1ee9ng t\u1ecf r\u1eb1ng theo c\u00e1c h\u1ecdc thuy\u1ebft c\u1ee7a c\u00e1c t\u00f4ng kh\u00f4ng thu\u1ed9c C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n th\u00ec h\u00e0ng Thanh v\u0103n v\u00e0 \u0110\u1ed9c gi\u00e1c \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i tho\u00e1t nh\u1edd v\u00e0o quan \u0111i\u1ec3m n\u1ea7y, ng\u00e0i n\u00f3i h\u1ecd kh\u00f4ng nh\u1eadn ra r\u1eb1ng con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 kh\u00f4ng hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u01b0\u1edbng m\u00e0 c\u00f4ng nh\u1eadn r\u1eb1ng con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf b\u1ea3n ch\u1ea5t l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c quy cho ngo\u1ea1i \u0111\u1ea1o. D\u01b0\u1eddng nh\u01b0 ng\u00e0i mu\u1ed1n n\u00f3i r\u1eb1ng theo ch\u00ednh h\u1ec7 th\u1ed1ng h\u1ecdc thuy\u1ebft c\u1ee7a \u0110\u1ea1i T\u1ef3-b\u00e0-sa v\u00e0 Kinh l\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9, ng\u01b0\u1eddi ta ch\u1ec9 c\u1ea7n nh\u1eadn th\u1ee9c r\u1eb1ng con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 th\u01b0\u1eddng h\u1eb1ng, b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n, v\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ef1 ch\u1ee7. Tuy nhi\u00ean, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng \u0110\u1ea1i T\u1ef3-b\u00e0-sa b\u1ed9. Kinh l\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9, Duy th\u1ee9c v\u00e0 Trung qu\u00e1n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh nh\u1eadn th\u1ee9c t\u00ednh kh\u00f4ng th\u01b0\u1eddng h\u1eb1ng, b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n, v\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ef1 ch\u1ee7 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i l\u1eadp v\u1edbi sai l\u1ea7m b\u1ea9m sinh v\u1ec1 b\u1ea3n ng\u00e3. Trong h\u1ec7 th\u1ed1ng h\u1ecdc thuy\u1ebft ri\u00eang c\u1ee7a h\u1ecd, \u00fd ni\u1ec7m v\u1ec1 m\u1ed9t ng\u00e3 t\u00ednh th\u01b0\u1eddng h\u1eb1ng, b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n, v\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ef1 ch\u1ee7 ch\u1ec9 l\u00e0 do t\u1ea1o t\u00e1c, c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb tr\u00ed th\u1ee9c suy lu\u1eadn, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u1eeb b\u1ea3n h\u1eefu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sai l\u1ea7m c\u1ed1 h\u1eefu c\u1ee7a&nbsp;<em>ng\u00e3<\/em>\u2013kh\u00f4ng d\u00ednh l\u00edu g\u00ec \u0111\u1ebfn s\u1ef1 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y h\u1ee3p l\u00fd\u2013tr\u00f3i bu\u1ed9c ch\u00fang sinh trong lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed, v\u00e0 theo nh\u1eefng h\u1ec7 th\u1ed1ng h\u1ecdc thuy\u1ebft n\u1ea7y, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u00fd ni\u1ec7m v\u1ec1 ng\u00e3 hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf b\u1ea3n ch\u1ea5t, ho\u1eb7c l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 t\u1ef1 ch\u1ee7, \u0111\u1ed9c l\u1eadp.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i kh\u00f4ng thu\u1ed9c C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n t\u00f4ng cho r\u1eb1ng b\u1ea5t lu\u1eadn ng\u01b0\u1eddi ta qu\u00e1n s\u00e1t v\u00e0o ng\u00e3 t\u00ednh th\u01b0\u1eddng h\u1eb1ng, b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n, v\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ef1 ch\u1ee7 bao nhi\u00eau \u0111i n\u1eefa, th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng l\u00e0m thi\u1ec7t h\u1ea1i \u0111\u1ebfn \u00fd ni\u1ec7m hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf b\u1ea3n ch\u1ea5t hay \u0111\u1ed9c l\u1eadp c\u1ee7a ng\u00e3. Do v\u1eady, theo h\u1ecd, h\u00e0ng Thanh v\u0103n v\u00e0 \u0110\u1ed9c gi\u00e1c c\u00f4ng nh\u1eadn v\u00f4 ng\u00e3 ch\u00ednh l\u00e0&nbsp;<em>nh\u00e2n v\u00f4 ng\u00e3<\/em>&nbsp;ho\u1eb7c t\u00ednh kh\u00f4ng t\u1ef1 ch\u1ee7 cu\u1ea3 ng\u00e3. N\u00ean h\u1ecd ph\u1ea3i tu t\u1eadp theo \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i nh\u01b0 v\u1eady v\u00e0 ti\u1ebfn h\u00e0nh theo ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n tr\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u1ede \u0111\u00e2y c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng n\u01a1i kh\u00e1c, Ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 cho r\u1eb1ng ch\u00ednh trong c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o l\u00fd th\u1ea5p, nh\u00e2n v\u00f4 ng\u00e3 vi t\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n t\u1ea3 l\u00e0 t\u00ednh ch\u1ea5t kh\u00f4ng th\u01b0\u1eddng h\u1eb1ng, b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n, v\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ef1 ch\u1ee7 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. Nhi\u1ec1u h\u1ecdc gi\u1ea3 cho r\u1eb1ng suy lu\u1eadn c\u1ee7a Ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba l\u00e0 \u00e1m ch\u1ec9 c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng h\u1ecdc thuy\u1ebft th\u1ea5p \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn t\u1eeb quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n t\u00f4ng. C\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 khi ph\u00e1i C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n t\u00f4ng xem nh\u1eefng l\u00fd l\u1ebd ch\u1ee9ng minh v\u00f4 ng\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 ra trong c\u00e1c th\u1eeba th\u1ea5p, th\u00ec h\u1ecd th\u1ea5y r\u1eb1ng hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh ho\u1eb7c hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a ng\u00e3 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 hi\u1ec3n nhi\u00ean, v\u00e0 l\u00fd do kh\u01b0\u1edbc t\u1eeb \u00fd ni\u1ec7m v\u1ec1 ng\u00e3 ch\u1ec9 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0 t\u1eeb ch\u1ed1i s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1eb7c t\u00ednh kh\u00e1c h\u1eb3n \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ee7a th\u00e2n v\u00e0 t\u00e2m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo h\u1ec7 th\u1ed1ng h\u1ecdc thuy\u1ebft ph\u00e1i C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, n\u1ebfu h\u00e0nh gi\u1ea3 kh\u00f4ng nh\u1eadn ra \u00fd ni\u1ec7m kh\u00f4ng hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea3i tr\u1eeb \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd ni\u1ec7m ng\u00e3 t\u00ednh c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. N\u1ebfu \u00fd ni\u1ec7m hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u1ee3p th\u1ec3 th\u00e2n v\u00e0 t\u00e2m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng ph\u1ee5c, th\u00ec kh\u00f3 v\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd ni\u1ec7m hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. Lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed s\u1edf d\u0129 c\u00f3 l\u00e0 do th\u00f4ng qua n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng (nghi\u1ec7p), v\u00e0 nghi\u1ec7p \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o th\u00f4ng qua phi\u1ec1n n\u00e3o. Do v\u1eady n\u00ean, chuy\u1ec3n ho\u00e1 m\u1ecdi phi\u1ec1n n\u00e3o, k\u1ebf \u0111\u1ebfn, quay tr\u1edf l\u1ea1i d\u1eebng b\u1eb7t m\u1ecdi \u00fd ni\u1ec7m vi t\u1ebf v\u1ec1 hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh, v\u1ed1n ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ee9t h\u1eb3n qua t\u00e2m tr\u1ef1c nh\u1eadn&nbsp;<em>t\u00ednh kh\u00f4ng<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo t\u01b0 t\u01b0\u1edfng r\u1ed1t r\u00e1o trong kinh B\u00e1t-nh\u00e3, gi\u1ea3i tho\u00e1t kh\u1ecfi lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed c\u00f3 li\u00ean quan m\u1eadt thi\u1ebft \u0111\u1ebfn c\u1ea3 hai nh\u1eadn th\u1ee9c&nbsp;<em>nh\u00e2n v\u00f4 ng\u00e3<\/em>&nbsp;v\u00e0&nbsp;<em>ph\u00e1p v\u00f4 ng\u00e3<\/em>. \u0110i\u1ec1u n\u1ea7y kh\u00f4ng nh\u1eefng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 d\u1ea1y trong kinh \u0111i\u1ec3n \u0110\u1ea1i th\u1eeba m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 c\u1ea3 trong kinh \u0111i\u1ec3n Ti\u1ec3u th\u1eeba, m\u1eb7c d\u00f9 kh\u00f4ng c\u00f3 trong h\u1ec7 th\u1ed1ng h\u1ecdc thuy\u1ebft c\u1ee7a \u0110\u1ea1i T\u1ef3-b\u00e0-sa b\u1ed9 v\u00e0 Kinh l\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9 thu\u1ed9c Ti\u1ec3u th\u1eeba. Tuy nhi\u00ean, nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tu \u0111\u1ea1o kh\u00e1c nhau \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y trong kinh \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a c\u1ea3 hai&nbsp;<em>th\u1eeba (y\u0101na)<\/em>, v\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m n\u1ea7y ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n bi\u1ec7t r\u00f5 \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111i\u1ec1u g\u00ec c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch, \u0111i\u1ec1u n\u00e0o c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a r\u00f5. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, c\u00f3 ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng r\u1eb1ng ch\u1ec9 th\u00f4ng qua nh\u1eadn th\u1ee9c t\u00ednh v\u00f4 ng\u00e3 th\u00f4 thi\u1ec3n\u2013con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ef1 th\u1ec3 hay hi\u1ec7n h\u1eefu \u0111\u1ed9c l\u1eadp\u2013l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i tho\u00e1t ngay trong nh\u1eadn th\u1ee9c n\u1ea7y r\u1ed3i, c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 v\u00f4 th\u01b0\u1eddng, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00e8n luy\u1ec7n t\u00e2m th\u1ee9c t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c, ch\u1ee9 kh\u00f4ng th\u1ea3 l\u1ecfng n\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00f3i chung, ch\u00fang ta ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng m\u1ea1nh c\u1ee7a \u00fd ni\u1ec7m hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh, do v\u1eady n\u00ean ch\u00fang ta kh\u00f3 tho\u00e1t ra kh\u1ecfi sinh t\u1eed lu\u00e2n h\u1ed3i. Tuy nhi\u00ean, khi ch\u00fang ta th\u1ea5y c\u00e1c ph\u00e1p h\u1eefu vi \u0111\u1ec1u v\u00f4 th\u01b0\u1eddng, th\u00ec \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y gi\u00fap ch\u00fang ta \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 h\u00e0ng ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd ni\u1ec7m hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh. Nh\u1eefng ai ch\u1ec9 t\u00f9 \u0111\u1ecdng trong con \u0111\u01b0\u1eddng nh\u01b0 v\u1eady, ch\u1ec9 tu t\u1eadp tr\u00ean s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c t\u00e2m th\u1ee9c ch\u1ee9 kh\u00f4ng ch\u1ecbu tho\u00e1t ra kh\u1ecfi n\u00f3, th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng h\u00e0nh gi\u1ea3 \u0111\u1ed9n c\u0103n. Nh\u1eefng ai ch\u1ea5p nh\u1eadn con \u0111\u01b0\u1eddng gi\u1ea3i tho\u00e1t l\u00e0 kh\u1ebf h\u1ee3p v\u1edbi gi\u00e1o l\u00fd ph\u00e1p v\u00f4 ng\u00e3, th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng h\u00e0nh gi\u1ea3 l\u1ee3i c\u0103n. Nh\u01b0 v\u1eady, h\u00e0nh gi\u1ea3 Ti\u1ec3u th\u1eeba c\u00f3 hai lo\u1ea1i, \u0111\u1ed9n c\u0103n v\u00e0 l\u1ee3i c\u0103n; h\u00e0nh gi\u1ea3 l\u1ee3i c\u0103n l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng ch\u00ednh v\u00e0 chuy\u00ean bi\u1ec7t c\u1ee7a Ti\u1ec3u th\u1eeba, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111a s\u1ed1.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u00ed hu\u1ec7, m\u1eb9 c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3, l\u00e0 kh\u1edfi nguy\u00ean chung c\u1ee7a b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi con: Thanh v\u0103n, \u0110\u1ed9c gi\u00e1c. B\u1ed3-t\u00e1t, v\u00e0 Ph\u1eadt si\u00eau vi\u1ec7t; nh\u01b0 v\u1eady, Ti\u1ec3u th\u1eeba v\u00e0 \u0110\u1ea1i th\u1eeba kh\u00f4ng kh\u00e1c nhau v\u1ec1 c\u00e1ch nh\u00ecn m\u00e0 kh\u00e1c nhau v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tu t\u1eadp. N\u00f3i ri\u00eang, \u0111\u00e2y l\u00e0 t\u00e2m nguy\u1ec7n tu t\u1eadp h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn gi\u00e1c ng\u1ed9 v\u00e0 c\u00f4ng h\u1ea1nh L\u1ee5c \u0111\u1ed9 Ba-la-m\u1eadt, \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ebfn l\u1eadp trong gi\u00e1o l\u00fd \u0110\u1ea1i th\u1eeba ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 trong Ti\u1ec3u th\u1eeba.<br>\u2018Th\u1eeba\u2013<em>y\u0101na\u2019<\/em>&nbsp;c\u00f3 hai ngh\u0129a: ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n h\u00e0nh gi\u1ea3 ti\u1ebfn h\u00e0nh tu t\u1eadp v\u00e0 th\u00fa h\u01b0\u1edbng, m\u1ee5c \u0111\u00edch ti\u1ebfn tr\u00ecnh \u1ea5y \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn. \u0110\u1ea1i th\u1eeba v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a l\u00e0 c\u1ed7 xe trong \u0111\u00f3 h\u00e0nh gi\u1ea3 ph\u00e1t t\u00e2m tu t\u1eadp v\u1edbi \u0111\u1ed9ng c\u01a1 c\u1ea7u gi\u1ea3i tho\u00e1t\u2013mong \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1c ng\u1ed9 t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng v\u00ec l\u1ee3i l\u1ea1c c\u1ee7a ch\u00fang sinh, \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng ph\u00e1t nguy\u1ec7n c\u1ee7a h\u00e0nh gi\u1ea3\u2013v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a tu t\u1eadp L\u1ee5c \u0111\u1ed9 Ba-la-m\u1eadt. C\u00e1ch tu t\u1eadp n\u1ea7y g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u1ea1i th\u1eeba n\u00f3i chung, v\u00e0 cho d\u00f9 Trung qu\u00e1n t\u00f4ng v\u00e0 Duy th\u1ee9c t\u00f4ng c\u00f3 kh\u00e1c nhau v\u1ec1 quan \u0111i\u1ec3m, nh\u01b0ng hai t\u00f4ng n\u1ea7y kh\u00f4ng kh\u00e1c nhau v\u1ec1&nbsp;<em>th\u1eeba<\/em>\u2013<em>y\u0101na<\/em>, v\u00ec c\u00e1c&nbsp;<em>th\u1eeba<\/em>&nbsp;\u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n bi\u1ec7t do ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p v\u00e0 c\u00e1ch ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p\u2013t\u00e2m nguy\u1ec7n tu t\u1eadp gi\u00e1c ng\u1ed9 v\u00ec l\u1ee3i \u00edch cho ch\u00fang sinh \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau trong Trung qu\u00e1n t\u00f4ng v\u00e0 Duy th\u1ee9c t\u00f4ng. Do v\u1eady, nh\u1eefng ai c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng th\u1ec3 nh\u1eadp ph\u00e1p v\u00f4 ng\u00e3, nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y trong&nbsp;<em>Trung qu\u00e1n lu\u1eadn<\/em>, th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng h\u00e0nh gi\u1ea3 ch\u00ednh c\u1ee7a \u0110\u1ea1i th\u1eeba. M\u1eadt t\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp v\u00e0o \u0110\u1ea1i th\u1eeba, bao g\u1ed3m c\u1ea3 b\u1ed1n ph\u00e1i c\u1ee7a M\u1eadt t\u00f4ng, v\u00ec c\u00f3 c\u00f9ng m\u1ed9t nguy\u1ec7n l\u1ef1c ch\u00e2n ch\u00ednh\u2013ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u00e2m v\u1ecb tha\u2013h\u1ea1nh nguy\u1ec7n\u2013v\u00e0 L\u1ee5c \u0111\u1ed9 ba-la-m\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c nguy\u00ean nh\u00e2n v\u00e0 nhu c\u1ea7u, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u1ec1 ra nhi\u1ec1u h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o l\u00fd v\u00e0 nhi\u1ec1u&nbsp;<em>th\u1eeba<\/em>\u2013<em>y\u0101na<\/em>, nh\u01b0ng c\u00e1c gi\u00e1o l\u00fd v\u00e0&nbsp;<em>th\u1eeba<\/em>&nbsp;n\u1ea7y kh\u00f4ng ph\u1ea3i do \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt m\u00f4 ph\u1ecfng hay du nh\u1eadp t\u1eeb n\u01a1i kh\u00e1c. Th\u00ednh ch\u00fang nghe l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a Ng\u00e0i v\u1ed1n c\u00f3 v\u00f4 s\u1ed1 quan \u0111i\u1ec3m, s\u1edf th\u00edch, c\u0103n c\u01a1 kh\u00e1c nhau n\u00ean \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt ch\u1ec9 b\u00e0y ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p th\u00edch h\u1ee3p cho h\u1ecd. \u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ai nh\u1ea5t th\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u1ecb l\u1ef1c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c Ph\u1eadt qu\u1ea3 ho\u1eb7c nh\u1eefng ai kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c Ph\u1eadt qu\u1ea3 ngay trong \u0111\u1eddi n\u1ea7y th\u00ec Ng\u00e0i kh\u00f4ng n\u00f3i: \u2018\u00d4ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e0nh Ph\u1eadt,\u2019 \u0111\u00fang h\u01a1n, Ng\u00e0i \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i th\u00edch h\u1ee3p v\u1edbi c\u0103n c\u01a1 ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y. \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt n\u00f3i b\u1eb1ng \u00fd ngh\u0129a ngay trong t\u00ecnh hu\u1ed1ng \u0111\u00f3, m\u1ecdi \u0111i\u1ec1u Ng\u00e0i n\u00f3i \u0111\u1ec1u l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n r\u1ed1t r\u00e1o \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn s\u1ef1 gi\u00e1c ng\u1ed9 t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng cho d\u00f9 ng\u00e0i kh\u00f4ng bao gi\u1edd cho r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c Ph\u1eadt qu\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do v\u00ec m\u1ee5c \u0111\u00edch \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt ra \u0111\u1eddi l\u00e0 \u0111\u1ec3 cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u ch\u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ed hu\u1ec7 Ph\u1eadt, n\u00ean ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ed hu\u1ec7 n\u1ea7y l\u00e0 Nh\u1ea5t th\u1eeba, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i hai.<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/4\/#_ftn9\">[9]<\/a>&nbsp;\u0110\u1ee9c Ph\u1eadt kh\u00f4ng d\u1eabn d\u1eaft ch\u00fang sinh b\u1eb1ng m\u1ed9t th\u1eeba n\u00e0o m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Ph\u1eadt qu\u1ea3; Ng\u00e0i d\u1eabn d\u1eaft ch\u00fang sinh theo t\u1eebng c\u0103n c\u01a1 c\u1ee7a h\u1ecd. S\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng c\u1ee7a c\u00e1c th\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 ra l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi nh\u1eefng nhu c\u1ea7u nh\u1ea5t th\u1eddi c\u1ee7a ch\u00fang sinh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>H\u1ecfi:&nbsp;<\/em>T\u1eeb th\u1ecb Di-l\u1eb7c (Maitreya) c\u00f3 d\u1ea1y r\u1eb1ng n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o tu t\u1eadp theo tinh th\u1ea7n \u0110\u1ea1i th\u1eeba, n\u1ebfu c\u00f3 l\u00fac ph\u1ea3i ch\u1ecbu sinh trong \u0111\u1ecba ng\u1ee5c, th\u00ec vi\u1ec7c n\u1ea7y c\u0169ng s\u1ebd kh\u00f4ng l\u00e0m gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n ti\u1ebfn tr\u00ecnh \u0111\u1ebfn s\u1ef1 gi\u1ea3i tho\u00e1t trong s\u00e1ng. Tuy nhi\u00ean, n\u1ebfu h\u00e0nh gi\u1ea3 \u1ea5y th\u00edch l\u1ed1i tu t\u1eadp Ti\u1ec3u th\u1eeba, d\u1eabn \u0111\u1ebfn b\u00ecnh an ch\u1ec9 ri\u00eang cho m\u00ecnh, mong c\u1ea7u s\u1ef1 l\u1ee3i \u00edch v\u00e0 an l\u1ea1c ch\u1ec9 ri\u00eang cho m\u00ecnh, th\u00ec \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y s\u1ebd ng\u0103n c\u1ea3n r\u1ea5t nhi\u1ec1u ti\u1ebfn tr\u00ecnh \u0111\u1ebfn Ph\u1eadt \u0111\u1ea1o. Do v\u1eady, theo ng\u00e0i Di-l\u1eb7c, t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng th\u00fa h\u01b0\u1edbng Ti\u1ec3u th\u1eeba s\u1ebd b\u1ecb ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i h\u01a1n l\u00e0 sinh trong \u0111\u1ecba ng\u1ee5c; th\u1ebf n\u00ean, l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i Ti\u1ec3u th\u1eeba l\u00e0 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n d\u1eabn \u0111\u1ebfn Ph\u1eadt qu\u1ea3?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u0110\u00e1p:&nbsp;<\/em>N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng tu t\u1eadp \u0110\u1ea1i th\u1eeba m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ef1c h\u00e0nh theo ph\u00e1p \u1ea5y, thay v\u00ec v\u1eady l\u1ea1i tu theo Ti\u1ec3u th\u1eeba, th\u00ec h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng n\u1ea7y s\u1ebd ng\u0103n c\u1ea3n ti\u1ebfn tr\u00ecnh \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn qu\u1ea3 v\u1ecb Ph\u1eadt. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1t kh\u1edfi th\u00fa h\u01b0\u1edbng tu t\u1eadp Ti\u1ec3u th\u1eeba \u0111\u1ec1u l\u00e0 ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i Ph\u1eadt qu\u1ea3, \u0111i\u1ec1u \u1ea5y ch\u1ec9 \u0111\u00fang cho nh\u1eefng ai c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c tu \u0111\u1ea1o B\u1ed3-t\u00e1t. N\u00f3 c\u00f2n tu\u1ef3 thu\u1ed9c v\u00e0o nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u00e1 nh\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuy nhi\u00ean, Ti\u1ec3u th\u1eeba kh\u00f4ng t\u00e1ch r\u1eddi kh\u1ecfi \u0110\u1ea1i th\u1eeba. Ti\u1ec3u th\u1eeba l\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ee5 tr\u1ee3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn Ph\u1eadt \u0111\u1ea1o ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ph\u00e1p \u0110\u1ea1i th\u1eeba th\u1ef1c s\u1ef1. \u0110\u1ea1i th\u1eeba c\u00f3 l\u1ed1i tu t\u1eadp to\u00e0n thi\u1ec7n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c Ph\u1eadt qu\u1ea3; nh\u01b0 v\u1eady; c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p to\u00e0n thi\u1ec7n v\u00e0 b\u1ea5t to\u00e0n kh\u00e1c nhau, do v\u1eady, n\u00ean c\u00f3 th\u1ea5p c\u00f3 cao gi\u1eefa \u0110\u1ea1i th\u1eeba v\u00e0 Ti\u1ec3u th\u1eeba. Ti\u1ec3u th\u1eeba l\u00e0 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ri\u00eang bi\u1ec7t nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1eeba c\u1ee9u c\u00e1nh v\u00ec m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u00f3 Ph\u1eadt t\u00ednh c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 gi\u00e1c ng\u1ed9 vi\u00ean m\u00e3n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u1eadt t\u00ednh hi\u1ec7n h\u1eefu trong t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang sinh, \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 l\u00e0 \u2018duy\u00ean nh\u00e2n Ph\u1eadt t\u00ednh\u2019 cho s\u1ef1 ch\u1ee9ng \u0111\u1ea1t Ph\u1eadt qu\u1ea3, \u0111\u1ec3 t\u1ea1o n\u00ean s\u1ef1 ph\u1ea5n kh\u00edch cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. C\u00f3 hai d\u00f2ng: D\u00f2ng Ph\u1eadt t\u00ednh v\u00e0 d\u00f2ng Ho\u00e1 th\u00e2n Ph\u1eadt. D\u00f2ng Ph\u1eadt t\u00ednh ch\u00ednh l\u00e0 T\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015b\u016bnyat\u0101) c\u1ee7a t\u00e2m. V\u00e0 theo M\u1eadt th\u1eeba, d\u00f2ng Ho\u00e1 th\u00e2n Ph\u1eadt quan ni\u1ec7m ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n c\u1ea5u nhi\u1ec5m c\u1ee7a c\u1ef1c quang t\u00e2m th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c xem ch\u00ednh l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n c\u1ee7a Ph\u1eadt t\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo c\u00e1c kinh \u0111i\u1ec3n c\u1ef1u d\u1ecbch c\u1ee7a t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma), Ph\u1eadt t\u00ednh hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean trong ch\u00ednh m\u1ed7i con ng\u01b0\u1eddi. Gi\u00e1o l\u00fd n\u1ea7y \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn c\u1ef1c quang r\u1ea5t vi t\u1ebf c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c m\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch hi\u1ec3n nhi\u00ean trong t\u00e2m th\u1ee9c t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c; n\u00f3 ch\u1eb3ng kh\u00e1c g\u00ec v\u1edbi Ph\u1eadt t\u00e2m trong ngh\u0129a tr\u00ed hu\u1ec7 b\u1ea3n h\u1eefu. T\u00e2m th\u1ee9c t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c trong tr\u00ed hu\u1ec7 b\u1ea3n h\u1eefu c\u1ee7a ch\u00fang ta s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh Tr\u00ed th\u00e2n Ph\u1eadt; do v\u1eady, ch\u00fang ta hi\u1ec3n nhi\u00ean c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 y\u1ebfu t\u00ednh \u0111\u1ec3 th\u00e0nh Ph\u1eadt, ch\u00fang ta ch\u1eb3ng c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u00ecm c\u1ea7u Ph\u1eadt qu\u1ea3 \u0111\u00e2u xa b\u00ean ngo\u00e0i. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t ch\u00e2m ng\u00f4n r\u1ea5t n\u1ed5i ti\u1ebfn v\u00e0 h\u1eefu \u00edch trong ph\u00e1p ng\u1eef c\u1ee7a t\u00f4ng Ninh-m\u00e3.<br>N\u1ebfu ch\u00fang ta ngh\u0129 r\u1eb1ng Ph\u1eadt t\u00ednh ch\u1ec9 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u00fd ni\u1ec7m kh\u00f4ng hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh, th\u00ec n\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 nh\u01b0 th\u1ebf, th\u1ebf th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng T\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015a\u016bnyat\u0101) trong c\u00e1i n\u1ed3i l\u00e0 Ph\u1eadt t\u00ednh v\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 \u00fd ni\u1ec7m<em>kh\u00f4ng<\/em>&nbsp;c\u1ee7a \u00fd ni\u1ec7m hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh. \u1ede \u0111\u00e2y gi\u00e1o l\u00fd c\u1ee7a t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 c\u00f3 \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t m\u1ed9t quan \u0111i\u1ec3m r\u1ea5t m\u1ea1nh m\u1ebd r\u1eb1ng m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng x\u00e1c th\u1ef1c\u2013c\u1ef1c quang t\u00e2m th\u1ee9c\u2013ch\u00ednh l\u00e0 Ph\u1eadt t\u00ednh.<br>V\u00ec th\u1ec3 t\u00ednh t\u1ea1o n\u00ean kh\u1ea3 n\u0103ng gi\u00e1c ng\u1ed9 \u0111\u1ec1u hi\u1ec7n h\u1eefu trong t\u00e2m th\u1ee9c t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c c\u1ee7a m\u1ecdi ch\u00fang sinh, v\u00e0 do v\u00ec \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt bi\u1ebft ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n d\u1eabn d\u1eaft m\u1ecdi ch\u00fang sinh tu \u0111\u1ea1o theo t\u1eebng c\u0103n c\u01a1, n\u1ebfu ng\u00e0i d\u1ea5u \u0111i kh\u1ea3 t\u00ednh n\u1ea7y, ng\u00e0i s\u1ebd m\u1eafc l\u1ed7i keo ki\u1ec7t. Ng\u00e0i b\u1ecb thi\u00ean v\u1ecb. L\u00f2ng t\u1eeb c\u1ee7a ng\u00e0i s\u1ebd b\u1ecb tr\u1edf ng\u1ea1i, Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u1ec1 ra nhi\u1ec1u th\u1eeba kh\u00e1c nhau xu\u1ea5t ph\u00e1t b\u1edfi l\u00f2ng t\u1eeb bi v\u00f4 h\u1ea1n \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111\u1ec3 t\u1ef1u th\u00e0nh Ph\u1eadt qu\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong t\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>Nh\u1eadp b\u1ed3-\u0111\u1ec1 h\u00e0nh lu\u1eadn<\/em><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/4\/#_ftn10\">[10]<\/a>&nbsp;c\u1ee7a T\u1ecbch Thi\u00ean c\u00f3 n\u00f3i r\u1eb1ng, v\u1edbi l\u1eddi d\u1ea1y ch\u00e2n th\u1eadt c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt, ngay c\u1ea3 con ong con l\u1eeba c\u0169ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh Ph\u1eadt n\u1ebfu ch\u00fang n\u1ed7 l\u1ef1c h\u1ebft m\u00ecnh, Do v\u1eady, nay ch\u00fang ta \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e2n ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 g\u1eb7p \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1o l\u00fd vi di\u1ec7u, n\u1ebfu ch\u00fang ta bi\u1ebft ph\u00e1t huy n\u0103ng l\u1ef1c d\u0169ng m\u00e3nh tinh t\u1ea5n, l\u00e0m sao m\u00e0 ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u00e0nh t\u1ef1u \u0111\u01b0\u1ee3c Ph\u1eadt \u0111\u1ea1o?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">|&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/#mucluc\">M\u1ee5c l\u1ee5c<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/5\/\">Trang sau<\/a>&nbsp;|<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014<br><strong>Ch\u00fa th\u00edch:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/4\/#_ftnref1\">[1]<\/a><\/strong>&nbsp;Th\u00e1nh Thi\u00ean \u8056 \u5929; S: \u0101ryadeva; c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u1ec1-b\u00e0, Ka-na \u0110\u1ec1-b\u00e0, \u0110\u01a1n nh\u00e3n \u0110\u1ec1-b\u00e0 (s: k\u0101\u1e47a\u00adde\u00adva). H\u1ecdc tr\u00f2 c\u1ee7a Long Th\u1ee5 (n\u0101g\u0101r\u00adjuna) v\u00e0 \u0110\u1ea1i lu\u1eadn s\u01b0 c\u1ee7a Trung qu\u00e1n t\u00f4ng (s: m\u0101\u00addh\u00adya\u00ad\u00admi\u00adka), t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a nhi\u1ec1u b\u1ed9 lu\u1eadn. Ng\u01b0\u1eddi ta cho r\u1eb1ng Th\u00e1nh Thi\u00ean sinh trong th\u1ebf k\u1ec9 th\u1ee9 3 t\u1ea1i T\u00edch Lan v\u00e0 l\u00e0 T\u1ed5 th\u1ee9 15 c\u1ee7a Thi\u1ec1n \u1ea4n \u0110\u1ed9 d\u01b0\u1edbi t\u00ean \u2018\u0110\u1ec1-b\u00e0 m\u1ed9t m\u1eaft\u2019 (k\u0101\u1e47adeva). T\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n ng\u00e0i b\u1ecb ngo\u1ea1i \u0111\u1ea1o ch\u1ed1ng \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt gi\u1ebft. Ng\u00e0y nay, t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a ng\u00e0i ch\u1ec9 c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef l\u1ea1i trong c\u00e1c b\u1ea3n d\u1ecbch ti\u1ebfng H\u00e1n v\u00e0 T\u00e2y T\u1ea1ng, ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 c\u00e1c lu\u1eadn \u0111\u1ec1 v\u1ec1 gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a Long Th\u1ee5. Truy\u1ec1n th\u1ed1ng Tan-tra xem ng\u00e0i l\u00e0 m\u1ed9t trong 84 v\u1ecb Ma-ha T\u1ea5t-\u0111\u1ea1t (s: mah\u0101sid\u00addha). Ng\u00e0i sinh ra trong m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh qu\u00ed t\u1ed9c t\u1ea1i T\u00edch Lan. Thay v\u00ec nh\u1eadn ch\u1ee9c l\u00e0m quan th\u00ec ng\u00e0i l\u1ea1i gia nh\u1eadp T\u0103ng-gi\u00e0 d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn c\u1ee7a Her\u00admadeva. Sau khi h\u1ecdc xong c\u00e1c thuy\u1ebft lu\u1eadn, ng\u00e0i \u0111i h\u00e0nh h\u01b0\u01a1ng, vi\u1ebfng th\u0103m nh\u1eefng th\u00e1nh t\u00edch c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o t\u1ea1i \u1ea4n \u0110\u1ed9. Nh\u00e2n d\u1ecbp n\u00e0y, ng\u00e0i g\u1eb7p Long Th\u1ee5 v\u00e0 theo h\u1ea7u h\u1ecdc nhi\u1ec1u n\u0103m v\u00e0 khi Long Th\u1ee5 r\u1eddi Na-lan-\u0111\u00e0 \u0111i Trung \u1ea4n, ng\u00e0i c\u0169ng theo th\u1ea7y. D\u1ea7n d\u1ea7n, ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n trao tr\u00e1ch nhi\u1ec7m gi\u1ea3ng ph\u00e1p v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf v\u1ecb Long Th\u1ee5. Kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00e0 ng\u00e0i l\u01b0u l\u1ea1i Trung \u1ea4n bao nhi\u00eau l\u00e2u nh\u01b0ng trong th\u1eddi gian n\u00e0y, ng\u00e0i c\u00f3 th\u00e0nh l\u1eadp nhi\u1ec1u tu vi\u1ec7n. Nghe tin m\u1ed9t lu\u1eadn s\u01b0 l\u1eebng danh thu\u1ed9c d\u00f2ng B\u00e0-la-m\u00f4n tung ho\u00e0nh t\u1ea1i vi\u1ec7n Na-lan-\u0111\u00e0 v\u00e0 kh\u00f4ng m\u1ed9t T\u1ec9-kh\u01b0u n\u00e0o \u0111\u1ee7 t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u tranh lu\u1eadn, ng\u00e0i li\u1ec1n \u0111\u1ebfn Na-lan-\u0111\u00e0 m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa v\u00e0 chi\u1ebfn th\u1eafng v\u1ecb B\u00e0-la-m\u00f4n trong ba v\u00f2ng tranh lu\u1eadn. Sau nhi\u1ec1u n\u0103m tr\u1ee5 t\u1ea1i Na-lan-\u0111\u00e0, ng\u00e0i tr\u1edf v\u1ec1 mi\u1ec1n Nam v\u00e0 m\u1ea5t t\u1ea1i Ra\u1e45\u00adgan\u0101tha, Ki\u1ebfn-ch\u00ed (k\u0101\u00f1c\u012b).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>T\u1ee9 b\u00e1ch lu\u1eadn<\/em>&nbsp;(catu\u1e25\u015bataka) c\u1ee7a S\u01b0 g\u1ed3m 400 c\u00e2u k\u1ec7, v\u1edbi suy lu\u1eadn bi\u1ec7n ch\u1ee9ng ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh, gi\u1ea3i th\u00edch gi\u00e1o ph\u00e1p V\u00f4 ng\u00e3 v\u00e0 t\u00ednh Kh\u00f4ng. B\u1ed9&nbsp;<em>B\u00e1ch lu\u1eadn<\/em>&nbsp;(\u015bata\u00ad\u015b\u0101stra) \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 b\u1ea3n thu g\u1ecdn l\u1ea1i c\u1ee7a T\u1ee9 b\u00e1ch lu\u1eadn. Trong t\u1eadp B\u00e1ch lu\u1eadn, ng\u00e0i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a nhi\u1ec1u lu\u1eadn gi\u1ea3i \u0111\u1ed1i tr\u1ecb c\u00e1c quan \u0111i\u1ec3m b\u00e0i b\u00e1c Ph\u1eadt gi\u00e1o.&nbsp;<em>B\u00e1ch lu\u1eadn<\/em>&nbsp;l\u00e0 m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a Tam lu\u1eadn t\u00f4ng t\u1ea1i Trung Qu\u1ed1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/4\/#_ftnref2\">[2]<\/a><\/strong>&nbsp;<em>Y\u0101na<\/em>&nbsp;th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch l\u00e0 \u4e58&nbsp;<em>th\u1eeba, th\u1eb7ng: c\u1ed7 xe.&nbsp;<\/em>Nh\u01b0ng kh\u1ea3o s\u00e1t k\u1ef9 qua nhi\u1ec1u ng\u1eef c\u1ea3nh m\u00e0 thu\u1eadt ng\u1eef n\u1ea7y xu\u1ea5t hi\u1ec7n, th\u00ec th\u1ea5y c\u00f3 s\u1ef1 g\u1ee3i \u00fd r\u1eb1ng n\u00f3 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n, ti\u1ebfn tr\u00ecnh, ho\u1eb7c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111\u00fang h\u01a1n ngh\u0129a \u4e58&nbsp;<em>th\u1eeba, th\u1eb7ng: c\u1ed7 xe.&nbsp;<\/em>(Kinh&nbsp;<em>Ph\u1ed5 di\u1ec7u&nbsp;<\/em>pp. 25, 38;&nbsp;<em>Kinh B\u00e1t-nh\u00e3 ba-la-m\u1eadt-\u0111a<\/em>&nbsp;pp. 24, 319;&nbsp;<em>Kinh Gi\u1ea3i th\u00e2m m\u1eadt<\/em>, p.1;&nbsp;<em>Kinh L\u0103ng-gi\u00e0<\/em>, pp.6&amp;,108, 532). Ch\u1eef&nbsp;<em>Y\u0101na<\/em>&nbsp;c\u0169ng c\u00f3 trong&nbsp;<em>\u00c1o ngh\u0129a th\u01b0<\/em>&nbsp;(Upani\u1e63ad) nh\u01b0 khi ch\u00fang ta khi \u0111\u1ecdc th\u1ea5y&nbsp;<em>Devay\u0101na<\/em>,&nbsp;<em>Pit\u1e5by\u0101na<\/em>. Kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do n\u00e0o \u0111\u1ec3 t\u1eeb n\u1ea7y mang m\u1ed9t ngh\u0129a kh\u00e1c. Ch\u00fang ta \u0111\u1ecdc trong kinh L\u0103ng-gi\u00e0 th\u1ea5y thu\u1eadt ng\u1eef&nbsp;<em>\u015ar\u0101vakay\u0101na<\/em>&nbsp;(ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tu t\u1eadp c\u1ee7a h\u00e0ng Thanh v\u0103n\/Thanh v\u0103n th\u1eeba hay l\u00e0 Ph\u1eadt gi\u00e1o Th\u01b0\u1ee3ng to\u1ea1 b\u1ed9\u2013Theravidin Buddhists); Pratyekabuddhay\u0101na (ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tu t\u1eadp c\u1ee7a h\u00e0ng B\u00edch chi Ph\u1eadt); Buddhay\u0101na (ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tu t\u1eadp \u0111\u1ec3 th\u00e0nh Ph\u1eadt\/Ph\u1eadt th\u1eeba); Ekay\u0101na (Nh\u1ea5t th\u1eeba); Devay\u0101na (Thi\u00ean th\u1eeba); Brahmay\u0101na (ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tu ph\u1ea1m h\u1ea1nh); Tath\u0101gatay\u0101na (Nh\u01b0 Lai th\u1eeba). Trong m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n kh\u00e1c trong kinh L\u0103ng-gi\u00e0, cho r\u1eb1ng c\u00f3 s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t gi\u1eefa&nbsp;<em>tam th\u1eeba<\/em>&nbsp;(ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p),&nbsp;<em>nh\u1ea5t th\u1eeba<\/em>&nbsp;v\u00e0&nbsp;<em>kh\u00f4ng th\u1eeba<\/em>, nh\u01b0ng s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t n\u1ea7y l\u00e0 ch\u1ec9 d\u00e0nh cho h\u00e0ng ph\u00e0m phu (Kinh L\u0103ng-gi\u00e0, p. 68).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/4\/#_ftnref3\">[3]<\/a>&nbsp;Theo Lu\u1eadn \u0110\u1ea1i T\u1ef3-b\u00e0-sa, Lu\u1eadn C\u00e2u-x\u00e1 lu\u1eadn, Lu\u1eadn Du-gi\u00e0 s\u01b0 \u0111\u1ecba. L\u00e2n gi\u00e1c d\u1ee5 (Rhinoceos-like): gi\u1ed1ng nh\u01b0 lo\u00e0i t\u00ea gi\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/4\/#_ftnref4\">[4]<\/a>&nbsp;e: Foe destroyer; ngh\u0129a l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng di\u1ec7t tr\u1eeb s\u1ea1ch m\u1ecdi phi\u1ec1n n\u00e3o v\u1ecdng t\u01b0\u1edfng. M\u1ed9t trong 3 ngh\u0129a c\u1ee7a A-la-h\u00e1n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/4\/#_ftnref5\">[5]<\/a>&nbsp;<em>sa\u1e43buddh\u0101n\u0101m anutp\u0101de \u015br\u0101vak\u0101\u1e47\u0101\u1e43 puna\u1e25 k\u1e63aye |<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>j\u00f1\u0101na\u1e43 pratyekabuddh\u0101n\u0101m asa\u1e43sarg\u0101t pravartate<\/em>&nbsp;|| MMK_18,12<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">\u82e5\u4f5b\u4e0d\u51fa\u4e16 \u4f5b\u6cd5\u5df2\u6ec5\u76e1<\/h4>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">\u8af8\u8f9f\u652f\u4f5b\u667a \u5f9e\u65bc\u9060\u96e2\u751f\u246b<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[6] Ph\u1eadt H\u1ed9 \u4f5b \u8b77; C: f\u00f3h\u00f9; J: butsugo; S: Buddhap\u0101lita;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u00e0 Lu\u1eadn s\u01b0 ki\u1ec7t xu\u1ea5t c\u1ee7a Trung qu\u00e1n t\u00f4ng c\u1ee7a \u0110\u1ea1i th\u1eeba \u1ea4n \u0110\u1ed9. S\u01b0 n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n ph\u00e1p bi\u1ec7n ch\u1ee9ng ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng minh kh\u00e1i ni\u1ec7m v\u1ec1 T\u00ednh kh\u00f4ng, v\u00e0 c\u00e1ch bi\u1ec7n ch\u1ee9ng n\u00e0y \u0111\u00e3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng v\u1edbi c\u00e1c \u0110\u1ea1i lu\u1eadn s\u01b0 Trung qu\u00e1n nh\u01b0 Thanh Bi\u1ec7n (\u6e05 \u8faf; s: Bh\u0101vaviveka, 490-570), nh\u01b0ng l\u1ea1i c\u00f3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m ho\u00e0 \u0111\u1ed3ng v\u1edbi nh\u1eefng h\u00e0ng h\u1eadu b\u1ed1i nh\u01b0 Nguy\u1ec7t X\u1ee9ng (\u6708 \u7a31; s: Candrak\u012brti, ~ 650). M\u1ed9t v\u00e0i quan \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ed1i l\u1eadp quan tr\u1ecdng trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng r\u1ed9ng r\u00e3i c\u1ee7a Trung Qu\u00e1n t\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y qua nh\u1eefng quan \u0111i\u1ec3m b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng gi\u1eefa Thanh Bi\u1ec7n v\u00e0 Ph\u1eadt H\u1ed9: trong khi Thanh Bi\u1ec7n d\u00f9ng lu\u1eadn l\u00ed h\u1ecdc \u0111\u1ec3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh ch\u00e2n l\u00ed T\u00ednh kh\u00f4ng theo l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng x\u00e1c \u0111\u1ecbnh, Ph\u1eadt H\u1ed9 t\u1eeb ch\u1ed1i gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a vi\u1ec7c d\u00f9ng ti\u1ec1n \u0111\u1ec1 lu\u1eadn l\u00ed h\u1ecdc, v\u00e0 quan \u0111i\u1ec3m n\u00e0y c\u1ee7a s\u01b0 d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1ed9t s\u1ef1 t\u1eeb kh\u01b0\u1edbc m\u1ecdi quan \u0111i\u1ec3m t\u00edch c\u1ef1c, m\u1ecdi l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u00f3 t\u00ednh ch\u1ea5t kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh n\u00f3i chung. L\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a hai v\u1ecb Ph\u1eadt H\u1ed9 v\u00e0 Nguy\u1ec7t X\u1ee9ng sau n\u00e0y k\u1ebft th\u00fac \u1edf s\u1ef1 ph\u00e2n ph\u00e1i Trung lu\u1eadn ra m\u1ed9t nh\u00e1nh m\u1edbi g\u1ecdi l\u00e0 Qui m\u1eadu bi\u1ec7n ch\u1ee9ng ph\u00e1i (\u6b78 \u8b2c \u8ad6 \u8b49 \u6d3e; s: pr\u0101sa\u1e45\u00adgika). S\u01b0 c\u00f3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t b\u00e0i lu\u1eadn quan tr\u1ecdng v\u1ec1 Trung qu\u00e1n lu\u1eadn c\u1ee7a Long Th\u1ee5 v\u1edbi t\u00ean&nbsp;<em>Ph\u1eadt H\u1ed9 c\u0103n b\u1ea3n trung s\u1edb<\/em>&nbsp;(bud\u00addhap\u0101li\u00adta-m\u016blama\u00addh\u00adya\u00admaka-v\u1e5b\u00adtti), c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef l\u1ea1i trong T\u1ea1ng ng\u1eef.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/4\/#_ftnref7\">[7]<\/a>&nbsp;T\u1ecbch Thi\u00ean \u5bc2 \u5929; S: \u015a\u0101ntideva; Cao t\u0103ng thu\u1ed9c ph\u00e1i Trung qu\u00e1n. Truy\u1ec1n thuy\u1ebft cho r\u1eb1ng S\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t v\u01b0\u01a1ng t\u1eed mi\u1ec1n Nam \u1ea4n \u0110\u1ed9, s\u1ed1ng trong th\u1ebf k\u1ec9 th\u1ee9 7, 8, v\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1ea1i vi\u1ec7n Na-lan-\u0111\u00e0. Ng\u00e0i l\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a hai t\u00e1c ph\u1ea9m quan tr\u1ecdng l\u00e0&nbsp;<em>\u0110\u1ea1i th\u1eeba T\u1eadp B\u1ed3-t\u00e1t h\u1ecdc lu\u1eadn<\/em>&nbsp;(s: \u015bik\u00ad\u1e63\u0101sa\u00admuc\u00adcaya) v\u00e0&nbsp;<em>Nh\u1eadp b\u1ed3-\u0111\u1ec1 h\u00e0nh lu\u1eadn<\/em>&nbsp;(bo\u00addhi\u00adcar\u00ady\u0101va\u00adt\u0101ra). M\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m th\u1ee9 ba c\u0169ng th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn l\u00e0&nbsp;<em>T\u1eadp kinh lu\u1eadn<\/em>&nbsp;(s: s\u016b\u00adtra\u00ad\u00adsamuccaya) \u0111\u00e3 th\u1ea5t truy\u1ec1n (theo ng\u00e0i Th\u00e1nh Nghi\u00eam th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch ra H\u00e1n ng\u1eef d\u01b0\u1edbi t\u00ean&nbsp;<em>\u0110\u1ea1i th\u1eeba th\u1eadt y\u1ebfu ngh\u0129a lu\u1eadn<\/em>).&nbsp;<em>Nh\u1eadp b\u1ed3-\u0111\u1ec1 h\u00e0nh lu\u1eadn<\/em>&nbsp;r\u1ea5t th\u00f4ng d\u1ee5ng, l\u00e0 kinh \u0111i\u1ec3n gi\u00e1o khoa trong Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng.&nbsp;<em>Nh\u1eadp b\u1ed3-\u0111\u1ec1 h\u00e0nh lu\u1eadn<\/em>&nbsp;tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00e1c b\u01b0\u1edbc tu h\u1ecdc v\u1ecb B\u1ed3-t\u00e1t, t\u1eeb l\u00fac ph\u00e1t B\u1ed3-\u0111\u1ec1 t\u00e2m (bo\u00addhicitta) cho \u0111\u1ebfn l\u00fac \u0111\u1ea1t tr\u00ed B\u00e1t-nh\u00e3 (pra\u00adj\u00f1\u0101), d\u1ef1a tr\u00ean L\u1ee5c \u0111\u1ed9 (p\u0101ramit\u0101).<em>Nh\u1eadp b\u1ed3-\u0111\u1ec1 h\u00e0nh lu\u1eadn<\/em>&nbsp;l\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m nh\u1eb1m h\u01b0\u1edbng d\u1eabn cho c\u01b0 s\u0129 hay ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi nh\u1eadp m\u00f4n. Ng\u00e0i T\u1ecbch Thi\u00ean gi\u1ea3ng gi\u1ea3i trong t\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y hai ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p nh\u1eb1m gi\u00fap v\u1ecb B\u1ed3-t\u00e1t t\u01b0\u01a1ng lai nh\u1eadn bi\u1ebft t\u1ea1i sao m\u00ecnh l\u1ea1i c\u1ee9u \u0111\u1ed9 cho ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ea7n thi\u1ebft. M\u1ed9t m\u1eb7t h\u00e0nh gi\u1ea3 ph\u1ea3i tu h\u1ecdc ph\u00e9p qu\u00e1n chi\u1ebfu c\u00e1i nh\u1ea5t th\u1ec3 gi\u1eefa m\u00ecnh v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi (par\u0101t\u00adma\u00adsamat\u0101), m\u1eb7t kh\u00e1c ph\u1ea3i h\u1ecdc ph\u00e9p ho\u00e1n \u0111\u1ed5i m\u00ecnh v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi (par\u0101tma\u00adpari\u00advar\u00adtana), t\u1ee9c l\u00e0 \u0111\u1eb7t m\u00ecnh v\u00e0o \u0111\u1ecba v\u1ecb c\u1ee7a ch\u00fang sinh \u0111\u1ec3 th\u1ea5u r\u00f5 t\u00e2m tr\u1ea1ng chung c\u1ee7a c\u00e1c lo\u00e0i h\u1eefu t\u00ecnh (s: sat\u00adtva).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/4\/#_ftnref8\">[8]<\/a>&nbsp;A-\u0111\u1ec1-sa \u963f \u63d0 \u6c99; S: at\u012b\u015ba, ati\u015ba; A-\u0111\u1ec1-sa l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ecdc theo \u00e2m H\u00e1n Vi\u1ec7t, d\u1ecbch \u00fd l\u00e0 \u2018Ng\u01b0\u1eddi xu\u1ea5t ch\u00fang, xu\u1ea5t s\u1eafc\u2019, c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Nhi\u00ean \u0110\u0103ng C\u00e1t T\u01b0\u1eddng Tr\u00ed (\u71c3 \u71c8 \u5409 \u7965 \u667a; s: d\u012b\u00adpa\u1e45\u00ad\u00adka\u00adra\u015br\u012b\u00adj\u00f1\u0101\u00adna);<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i s\u01b0 ng\u01b0\u1eddi \u0110\u00f4ng \u1ea4n (982-1054), ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p r\u1ea5t nhi\u1ec1u trong vi\u1ec7c truy\u1ec1n Ph\u1eadt gi\u00e1o sang T\u00e2y T\u1ea1ng. S\u01b0 chuy\u00ean nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ph\u00e1t tri\u1ec3n B\u1ed3-\u0111\u1ec1 t\u00e2m (s: bo\u00addhi\u00ad\u00ad\u00adcitta). L\u00e0 T\u1ed5 c\u1ee7a d\u00f2ng Ma-ki\u1ec7t-\u0111a (s: ma\u00adga\u00addha) v\u00e0 thuy\u1ebft s\u01b0 t\u1ea1i \u0111\u1ea1i h\u1ecdc Si\u00eau Gi\u1edbi (s: vi\u00ad\u00adkrama\u015b\u00ad\u012bla), S\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi qua T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0 s\u1ed1ng \u1edf \u0111\u00f3 12 n\u0103m cu\u1ed1i \u0111\u1eddi m\u00ecnh. S\u01b0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i Cam-\u0111an (t: ka\u00addam\u00adpa), g\u00e2y \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng r\u1ea5t l\u1edbn cho n\u1ec1n Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng, nh\u1ea5t l\u00e0 t\u00f4ng C\u00e1ch-l\u1ed7 (t: ge\u00ad\u00adlugpa) c\u1ee7a T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba (t: tsong-kha-pa). \u0110\u1ec7 t\u1eed quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t c\u1ee7a S\u01b0 l\u00e0 L\u1ea1c-m\u1eabu-\u0111\u00f4ng (ho\u1eb7c \u0110\u00f4ng-\u0111\u1ed1n [t: drom\u00adton], 1003-1064). Th\u1ebf k\u1ec9 th\u1ee9 10 \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 th\u1eddi \u0111\u1ea1i truy\u1ec1n ph\u00e1p l\u1ea7n th\u1ee9 hai t\u1eeb \u1ea4n \u0110\u1ed9 qua T\u00e2y T\u1ea1ng, th\u00f4ng qua v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u mi\u1ec1n T\u00e2y. Ban \u0111\u1ea7u nh\u00e0 vua c\u1eed s\u1ee9 gi\u1ea3 qua \u1ea4n \u0110\u1ed9 th\u1ec9nh kinh, nh\u01b0 d\u1ecbch gi\u1ea3 L\u00e2m-th\u00e2n Tang-pha (t: rinchen sangpo). V\u1ec1 sau nh\u00e0 vua m\u1eddi h\u1eb3n m\u1ed9t Lu\u1eadn s\u01b0 \u1ea4n \u0110\u1ed9 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 l\u00e0 A-\u0111\u1ec1-sa. N\u0103m 1042, S\u01b0 b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n v\u00e0o \u0111\u1ea5t T\u00e2y T\u1ea1ng, s\u1ed1ng \u1edf Netang v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u gi\u00e1o ho\u00e1. Trong t\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>B\u1ed3-\u0111\u1ec1 \u0111\u1ea1o \u0111\u0103ng<\/em>&nbsp;(s: bo\u00addhi\u00adpa\u00adtha\u00ad\u00adpra\u00add\u012bpa), ng\u00e0i tr\u00ecnh b\u00e0y to\u00e0n c\u1ea3nh gi\u00e1o ph\u00e1p \u0110\u1ea1i th\u1eeba v\u00e0 chia h\u00e0nh gi\u1ea3 theo ba c\u0103n c\u01a1 kh\u00e1c nhau: 1. H\u1ea1 s\u0129: lo\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi mong \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i sinh n\u01a1i t\u1ed1t l\u00e0nh, 2. Trung s\u0129: lo\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi tu v\u00ec s\u1ef1 gi\u00e1c ng\u1ed9 c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh ( Ti\u1ec3u th\u1eeba) v\u00e0 3. Th\u01b0\u1ee3ng s\u0129: lo\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi tu v\u00ec s\u1ef1 Gi\u00e1c ng\u1ed9 c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang sinh ( B\u1ed3 T\u00e1t). C\u00f4ng tr\u00ecnh ch\u00ednh c\u1ee7a A-\u0111\u1ec1-sa l\u00e0 x\u1ebfp \u0111\u1eb7t th\u1ee9 t\u1ef1 kinh s\u00e1ch, kh\u00f4ng ph\u1ed5 bi\u1ebfn b\u1eeba b\u00e3i. Ng\u00e0i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a \u0110a-la (s: t\u0101r\u0101) tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t v\u1ecb n\u1eef H\u1ed9 th\u1ea7n quan tr\u1ecdng trong h\u1ec7 th\u1ed1ng Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng. Trong c\u00e1c tr\u1ee9 t\u00e1c, S\u01b0 th\u1ed1ng nh\u1ea5t hai tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i ch\u00ednh c\u1ee7a gi\u00e1o ph\u00e1p B\u00e1t-nh\u00e3 ba-la-m\u1eadt: quan \u0111i\u1ec3m t\u00ednh kh\u00f4ng (s: \u015b\u016bnyat\u0101) c\u1ee7a ng\u00e0i Long Th\u1ee5 (s: N\u0101g\u0101rjuna) v\u00e0 t\u00ednh bao tr\u00f9m c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c gi\u00e1c ng\u1ed9 theo ng\u00e0i V\u00f4 Tr\u01b0\u1edbc (s: A\u00adsa\u1e45\u00adga).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/4\/#_ftnref9\">[9]<\/a>&nbsp;Kinh Ph\u00e1p Hoa, Ph\u1ea9m Ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n: \u5341\u65b9\u4f5b\u571f\u4e2d, \u552f\u6709\u4e00\u4e58\u6cd5.\u7121\u4e8c\u4ea6\u7121\u4e09 ,\u9664\u4f5b\u65b9\u4fbf\u8aaa.<em>(Th\u1eadp ph\u01b0\u01a1ng Ph\u1eadt \u0111\u1ed9 trung, Duy h\u1eefu nh\u1ea5t th\u1eeba ph\u00e1p. V\u00f4 nh\u1ecb di\u1ec7c v\u00f4 tam, tr\u1eeb Ph\u1eadt ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n thuy\u1ebft) .<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/4\/#_ftnref10\">[10]<\/a>&nbsp;<em>Nh\u1eadp b\u1ed3-\u0111\u1ec1 h\u00e0nh lu\u1eadn<\/em>&nbsp;\u5165 \u83e9 \u63d0 \u884c \u8ad6; S:&nbsp;<em>Bodhicary\u0101vat\u0101ra<\/em>; c\u0169ng th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi ng\u1eafn l\u00e0&nbsp;<em>B\u1ed3-\u0111\u1ec1 h\u00e0nh lu\u1eadn<\/em>&nbsp;ho\u1eb7c&nbsp;<em>Nh\u1eadp B\u1ed3-t\u00e1t h\u1ea1nh lu\u1eadn<\/em>&nbsp;(s:&nbsp;<em>bodhisattva\u00adcary\u0101\u00adva\u00adt\u0101ra<\/em>);<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a T\u1ecbch Thi\u00ean (s:&nbsp;<em>\u015b\u0101n\u00adtideva<\/em>) r\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c coi tr\u1ecdng trong Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng. T\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y n\u00eau l\u00ean nh\u1eefng n\u00e9t ti\u00eau bi\u1ec3u nh\u1ea5t c\u1ee7a \u0110\u1ea1i th\u1eeba. B\u1ed9 s\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c chia th\u00e0nh m\u01b0\u1eddi ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u01b0\u01a1ng th\u1ee9 9 n\u00f3i v\u1ec1 l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Trung qu\u00e1n t\u00f4ng (c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Kh\u00f4ng t\u00f4ng; s:&nbsp;<em>\u015b\u016bnya\u00adt\u0101\u00adv\u0101\u00adda<\/em>). Ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a t\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y r\u1ea5t d\u1ec5 ti\u1ebfp thu v\u00e0 c\u00f3 s\u1ee9c truy\u1ec1n c\u1ea3m s\u00e2u \u0111\u1eadm m\u1eb7c d\u00f9 n\u00f3 bao h\u00e0m r\u1ea5t nhi\u1ec1u l\u00ed thuy\u1ebft kh\u00f3 di\u1ec5n b\u00e0y. C\u00f3 l\u1ebd v\u00ec v\u1eady n\u00ean&nbsp;<em>Nh\u1eadp b\u1ed3-\u0111\u1ec1 h\u00e0nh lu\u1eadn<\/em>&nbsp;\u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u truy\u1ec1n v\u00e0 t\u1ee5ng ni\u1ec7m h\u1eb1ng ng\u00e0y \u1edf T\u00e2y T\u1ea1ng, M\u00f4ng C\u1ed5, Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n, Ne\u00adp\u0101l. \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i L\u1ea1t-ma th\u1ee9 14 c\u0169ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u l\u1ea7n di\u1ec5n thuy\u1ebft v\u00e0 b\u00ecnh lu\u1eadn t\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y trong nh\u1eefng d\u1ecbp sang ch\u00e2u \u00c2u, M\u0129.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1ecbch Thi\u00ean mi\u00eau t\u1ea3 r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng n\u1ebfp s\u1ed1ng c\u1ee7a m\u1ed9t B\u1ed3-t\u00e1t, t\u1eeb l\u00fac ph\u00e1t B\u1ed3-\u0111\u1ec1 t\u00e2m th\u1ef1c h\u00e0nh L\u1ee5c \u0111\u1ed9 cho \u0111\u1ebfn khi \u0111\u1ea1t tr\u00ed hu\u1ec7 B\u00e1t-nh\u00e3. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 ng\u00e0i r\u1ea5t \u0111\u1ec1 cao vi\u1ec7c ph\u00e1t B\u1ed3-\u0111\u1ec1 t\u00e2m, c\u1ee9u \u0111\u1ed9 t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang sinh (ba trong m\u01b0\u1eddi ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u). \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 cho th\u1ea5y, ng\u00e0i kh\u00f4ng ch\u1ee7 \u00fd vi\u1ebft m\u1ed9t quy\u1ec3n s\u00e1ch l\u00ed thuy\u1ebft kh\u00f4 khan.\u00a0<em>Nh\u1eadp b\u1ed3-\u0111\u1ec1 h\u00e0nh lu\u1eadn<\/em>l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e0i h\u01b0\u1edbng d\u1eabn h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee5 th\u1ec3 m\u00e0 ai c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>M\u1eacT T\u00d4NG T\u00c2Y T\u1ea0NG<\/strong><br>Nguy\u00ean t\u00e1c TANTRA IN TIBET c\u1ee7a Tenzin Gyatso \u2013 \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i L\u1ea1t-ma 14<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ph\u1ea7n I.<\/strong><br><strong>C\u1ed0T TU\u1ef6 C\u1ee6A M\u1eacT T\u00d4NG<\/strong><br>Jeffrey Hopkins d\u1ecbch sang Anh ng\u1eef v\u00e0 bi\u00ean t\u1eadp<br>Ph\u1ee5 t\u00e1 bi\u00ean t\u1eadp: Lati Rinpochay v\u00e0 Barbara Frye<br>Th\u00edch Nhu\u1eadn Ch\u00e2u d\u1ecbch Vi\u1ec7t ng\u1eef<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">4. Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u01a1n ng\u00f4n M\u1eadt th\u1eeba l\u00e0 \u1ea9n m\u1eadt v\u00ec n\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u00e1p \u1ee9ng cho t\u00e2m th\u1ee9c c\u1ee7a s\u1ed1 \u0111\u00f4ng. H\u00e0nh tr\u00ec \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c m\u1eadt ph\u00e1p an \u0111\u1ecbnh, t\u0103ng \u00edch, ch\u1ebf ng\u1ef1 v\u00e0 ph\u1eabn n\u1ed9, d\u00f9 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y trong Ba-la-m\u1eadt th\u1eeba, m\u00e0 ch\u00ednh trong M\u1eadt th\u1eeba c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y k\u00edn \u0111\u00e1o, v\u00ec v\u1edbi nh\u1eefng ai c\u00f3 \u0111\u1ed9ng c\u01a1 b\u1ea5t t\u1ecbnh \u0111\u1ec1u c\u00f3 nguy c\u01a1 tai h\u1ea1i cho m\u00ecnh c\u0169ng nh\u01b0 cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c h\u00e0nh c\u00e1c ph\u00e1p \u1ea5y. N\u1ebfu t\u00e2m th\u1ee9c t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00edn mu\u1ed3i qua tu t\u1eadp hai&nbsp;<em>th\u1eeba<\/em>&nbsp;th\u00f4ng d\u1ee5ng l\u00e0 Kinh th\u1eeba v\u00e0 M\u1eadt th\u1eeba\u2013nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 kh\u1ed5, v\u00f4 th\u01b0\u1eddng, quy y, t\u1eeb bi, ph\u00e1t kh\u1edfi t\u00e2m nguy\u1ec7n v\u1ecb tha, v\u00e0 T\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015b\u016bnyat\u0101) c\u1ee7a hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh\u2013th\u00ec tu t\u1eadp M\u1eadt th\u1eeba c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd l\u00e0 tai ho\u1ea1 v\u00ec \u00e1p d\u1ee5ng m\u1ed9t d\u1ea1ng c\u00f4ng phu b\u1eadc cao m\u00e0 kh\u00f4ng t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi c\u0103n c\u01a1 c\u1ee7a m\u00ecnh. Do v\u1eady, s\u1ef1 ph\u1ed5 bi\u1ebfn r\u1ed9ng r\u00e3i n\u00ean h\u1ea1n ch\u1ebf; h\u00e0nh gi\u1ea3 ph\u1ea3i gi\u1eef b\u00ed m\u1eadt \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ai kh\u00f4ng tu t\u1eadp ph\u00e1p n\u1ea7y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u1eef \u2018<strong><em>mantra<\/em><\/strong>\u2019 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u2018h\u1ed9 tr\u00ec t\u00e2m th\u1ee9c.\u2019 B\u1ea3o v\u1ec7 t\u00e2m th\u1ee9c kh\u1ecfi b\u1ecb chi ph\u1ed1i b\u1edfi nh\u1eefng tr\u00ecnh hi\u1ec7n v\u00e0 \u00fd ni\u1ec7m. \u2018T\u00e2m\u2019 \u1edf \u0111\u00e2y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 s\u00e1u th\u1ee9c\u2013nh\u00e3n, nh\u0129, t\u1ef7, thi\u1ec7t, th\u00e2n v\u00e0 \u00fd th\u1ee9c v\u1ed1n th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 t\u1ea1i hay b\u1ea3o h\u1ed9 t\u1eeb th\u1ebf gi\u1edbi th\u01b0\u1eddng nghi\u1ec7m. C\u00f3 hai y\u1ebfu t\u1ed1 trong vi\u1ec7c tu t\u1eadp M\u1eadt th\u1eeba, s\u1ef1 ki\u00eau h\u00e3nh trong t\u1ef1 th\u00e2n nh\u01b0 m\u1ed9t v\u1ecb th\u1ea7n v\u00e0 s\u1eafc t\u01b0\u1edbng ch\u00f3i l\u1ecdi s\u00e1ng ng\u1eddi c\u1ee7a v\u1ecb th\u1ea7n \u1ea5y. V\u1ecb th\u1ea7n ki\u00eau h\u00e3nh b\u1ea3o h\u1ed9 h\u00e0nh gi\u1ea3 tho\u00e1t kh\u1ecfi nh\u1eefng ki\u00eau h\u00e3nh c\u1ee7a k\u1ebb ph\u00e0m phu, v\u00e0 v\u1ecb th\u1ea7n c\u00f3 s\u1eafc t\u01b0\u1edbng ch\u00f3i l\u1ecdi s\u00e1ng ng\u1eddi b\u1ea3o h\u1ed9 h\u00e0nh gi\u1ea3 tho\u00e1t kh\u1ecfi nh\u1eefng s\u1eafc t\u01b0\u1edbng th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng. B\u1ea5t k\u1ef3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec hi\u1ec7n ra trong tri gi\u00e1c \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 l\u00e0 s\u1ef1 trang nghi\u00eam c\u1ee7a th\u1ea7n b\u1ea3o h\u1ed9;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/5\/#_ftn1\">[1]<\/a>&nbsp;ch\u1eb3ng h\u1ea1n, b\u1ea5t lu\u1eadn s\u1eafc t\u01b0\u1edbng g\u00ec tr\u00ecnh hi\u1ec7n ra \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb th\u1ea7n b\u1ea3o h\u1ed9 v\u00e0 b\u1ea5t lu\u1eadn \u00e2m thanh n\u00e0o nghe \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1u l\u00e0 ch\u00e2n ng\u00f4n c\u1ee7a th\u1ea7n. Theo c\u00e1ch \u1ea5y, h\u00e0nh gi\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o h\u1ed9 kh\u1ecfi nh\u1eefng s\u1eafc t\u01b0\u1edbng ph\u00e0m phu v\u00e0 th\u00f4ng qua s\u1ef1 chuy\u1ec3n ho\u00e1 phong c\u00e1ch \u1ea5y, s\u1ef1 ki\u00eau h\u00e3nh c\u1ee7a th\u1ea7n b\u1ea3o h\u1ed9 l\u1edbn d\u1eady. S\u1ef1 b\u1ea3o h\u1ed9 t\u00e2m th\u1ee9c c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 cam k\u1ebft h\u1ed9 tr\u00ec v\u00e0 nguy\u1ec7n l\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 c\u00f4ng phu tu t\u1eadp Ch\u00e2n ng\u00f4n M\u1eadt th\u1eeba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo c\u00e1ch kh\u00e1c, \u00e2m ti\u1ebft&nbsp;<em>man<\/em>&nbsp;trong ch\u1eef \u2018<em>mantra<\/em>\u2019 \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u l\u00e0 \u2018tri ki\u1ebfn v\u1ec1 ch\u00e2n nh\u01b0\u201d v\u00e0 \u2018<em>tra<\/em>\u2019 c\u00f3 ng\u1eef c\u0103n l\u00e0 \u2018<em>tr\u0101ya<\/em>\u2019 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u2018l\u00f2ng t\u1eeb b\u1ea3o h\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi di tr\u00fa\u2019. Gi\u1ea3i th\u00edch n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng chung cho c\u1ea3 b\u1ed1n ph\u00e1i M\u1eadt t\u00f4ng, nh\u01b0ng theo quan \u0111i\u1ec3m chuy\u00ean bi\u1ec7t c\u1ee7a V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra, th\u00ec l\u00f2ng t\u1eeb b\u1ea3o h\u1ed9 cho k\u1ebb di tr\u00fa \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u l\u00e0 Tr\u00ed hu\u1ec7 \u0111\u1ea1i di\u1ec7u l\u1ea1c. L\u1ed1i gi\u1ea3i th\u00edch n\u1ea7y ph\u00e1t xu\u1ea5t t\u1eeb thu\u1eadt ng\u1eef c\u00f3 ng\u1eef c\u0103n t\u1eeb ti\u1ebfng Sanskrit l\u00e0&nbsp;<em>karu\u1e47\u0101<\/em>, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u2018l\u00f2ng t\u1eeb bi\u2019, l\u00e0 \u2018d\u1eebng ch\u1ec9 s\u1ef1 ham mu\u1ed1n\u2019. Khi h\u00e0nh gi\u1ea3 ph\u00e1t kh\u1edfi l\u00f2ng t\u1eeb\u2013n\u0103ng l\u1ef1c ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng n\u1ed5i kh\u1ed5 cho ch\u00fang sinh khi h\u1ecd kh\u00f4ng bi\u1ebft l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i tr\u1eeb \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fang, th\u00ec ni\u1ec1m vui, s\u1ef1 an b\u00ecnh, v\u00e0 s\u1ef1 gi\u1ea3i tr\u00ed nh\u1ea5t th\u1eddi c\u1ee7a m\u00ecnh ph\u1ea3i bu\u00f4ng b\u1ecf. Th\u1ebf n\u00ean, trong V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra, ch\u1eef \u2018t\u1eeb bi\u2013<em>karu\u1e47\u0101\u2019<\/em>&nbsp;\u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 cho s\u1ef1 \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 m\u1ecdi ham th\u00edch, ph\u00f3ng chi\u1ebfu v\u00e0o c\u1ed1t l\u00f5i c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng, v\u00e0 nh\u1eafm \u0111\u1ebfn tr\u00ed hu\u1ec7 \u0111\u1ea1i di\u1ec7u l\u1ea1c (<em>mah\u0101sukha<\/em>). \u0110\u00f3 l\u00e0 ch\u00e2n ng\u00f4n c\u1ee7a \u00fd ngh\u0129a quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh v\u00e0 l\u00e0 v\u1ecb th\u1ea7n c\u1ee7a \u00fd ngh\u0129a quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018L\u00f2ng t\u1eeb b\u1ea3o h\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi di tr\u00fa\u2019\u2019c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch theo c\u00e1ch chung cho c\u1ea3 b\u1ed1n t\u00f4ng ph\u00e1i M\u1eadt th\u1eeba nh\u01b0 m\u1ed9t th\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e2n ly c\u1ee7a tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u1eadn th\u1ee9c T\u00ednh kh\u00f4ng v\u00e0 l\u00f2ng \u0111\u1ea1i t\u1eeb bi, hay l\u00e0 th\u1ed1ng nh\u1ea5t tr\u00ed hu\u1ec7 v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/5\/#_ftn2\">[2]<\/a>\u2013tr\u00ed hu\u1ec7 k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng t\u1ec7n k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi tr\u00ed hu\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018<em>Th\u1eeba<\/em>&nbsp;\u2013&nbsp;<em>y\u0101na<\/em>\u2019 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn t\u1eeb hai ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n, m\u1ed9t l\u00e0&nbsp;<em>qu\u1ea3 th\u1eeba<\/em>\u2013\u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 h\u00e0nh gi\u1ea3 ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00f4ng phu nh\u1eafm \u0111\u1ebfn\u2013 v\u00e0 m\u1ed9t l\u00e0&nbsp;<em>nh\u00e2n th\u1eeba<\/em>\u2013ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n m\u00e0 h\u00e0nh gi\u1ea3 ti\u1ebfn h\u00e0nh. M\u1eb7c d\u00f9 Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u0111\u1ee7 c\u1ea3 nh\u00e2n th\u1eeba v\u00e0 qu\u1ea3 th\u1eeba, nh\u01b0ng n\u00f3 v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Qu\u1ea3 th\u1eeba, v\u00ec ph\u00e1p tu qu\u00e1n t\u01b0\u1edfng trong \u0111\u00f3 h\u00e0nh gi\u1ea3 th\u1ef1c h\u00e0nh m\u1ed9t c\u00e1ch t\u00edn t\u00e2m b\u1ed1n l\u0129nh v\u1ef1c thu\u1ea7n tu\u00fd thanh t\u1ecbnh\u2013<em>tr\u00fa x\u1ee9<\/em>&nbsp;n\u01a1i Nh\u01b0 Lai an tr\u00fa sau khi th\u00e0nh \u0111\u1ea1o,&nbsp;<em>th\u00e2n<\/em>&nbsp;th\u1ec3 hi\u1ec7n c\u1ee7a Tr\u00ed ph\u00e1p th\u00e2n trong d\u1ea1ng c\u1ee7a tr\u00fa x\u1ee9 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u01b0 tr\u00fa,&nbsp;<em>ngu\u1ed3n vui<\/em>&nbsp;\u0111\u01b0\u1ee3c an h\u01b0\u1edfng trong c\u1ea3nh gi\u1edbi Ph\u1eadt qu\u1ea3 cao qu\u00fd, v\u00e0&nbsp;<em>c\u00f4ng h\u1ea1nh<\/em>&nbsp;si\u00eau vi\u1ec7t c\u1ee7a ch\u01b0 Ph\u1eadt. C\u0169ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 b\u1ed1n y\u1ebfu t\u1ed1 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn qu\u1ea3 v\u1ecb trong ph\u00e1p tu thi\u1ec1n qu\u00e1n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra, th\u00ec k\u1ebft qu\u1ea3\u2013ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c th\u1ef1c h\u00e0nh ch\u00e2n ng\u00f4n\u2013l\u00e0 Tr\u00ed hu\u1ec7 \u0111\u1ea1i di\u1ec7u l\u1ea1c, v\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n\u2013ph\u00e1p L\u1ee5c \u0111\u1ed9\u2013l\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u1eadn th\u1ee9c T\u00ednh kh\u00f4ng nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y qua kinh lu\u1eadn. S\u1ef1 b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n ly trong hai ph\u00e1p n\u1ea7y l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a \u2018b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n ly c\u1ee7a \u0111\u1ea1i di\u1ec7u l\u1ea1c v\u00e0 T\u00ednh kh\u00f4ng\u2019.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo Th\u1eddi lu\u00e2n tantra<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/5\/#_ftn3\">[3]<\/a>, c\u0103n nguy\u00ean l\u00e0 T\u00ednh kh\u00f4ng, nh\u01b0ng T\u00ednh kh\u00f4ng n\u1ea7y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 ph\u1ee7 nh\u1eadn hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh; m\u00e0 l\u00e0 ph\u1ee7 nh\u1eadn c\u00e1c ph\u00e2n t\u1eed v\u1eadt ch\u1ea5t. \u0110\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u2018th\u1ec3 c\u1ee7a kh\u00f4ng,\u2019 th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u1ee7a ph\u00e2n t\u1eed v\u1eadt ch\u1ea5t, th\u1ec3 kh\u00f4ng si\u00eau vi\u1ec7t v\u1eadt ch\u1ea5t. Th\u1ec3 kh\u00f4ng n\u1ea7y, \u0111\u01b0\u1ee3c trang nghi\u00eam b\u1eb1ng c\u00e1c t\u01b0\u1edbng ch\u00ednh v\u00e0 ph\u1ee5 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt tr\u00ean ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n cha v\u00e0 m\u1eb9, l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n v\u00e0 l\u00e0 \u0111\u1ea1i di\u1ec7u l\u1ea1c v\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 b\u1ea5t bi\u1ebfn; \u0111\u01b0\u1ee3c thuy\u1ebft ph\u1ee5c tu\u1ef3 thu\u1ed9c v\u00e0o th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111a d\u1ea1ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3. S\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t c\u1ee7a hai d\u1ea1ng tr\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 Nh\u00e2n-qu\u1ea3 th\u1eeba. t\u00ednh b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n nh\u01b0 th\u1ebf c\u1ee7a th\u1ec3 kh\u00f4ng si\u00eau vi\u1ec7t v\u00e0 \u0111\u1ea1i di\u1ec7u l\u1ea1c b\u1ea5t bi\u1ebfn t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng trong t\u00e2m th\u1ee9c t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c c\u1ee7a c\u1ee7a h\u00e0nh gi\u1ea3 l\u00e0 m\u1ed9t th\u1eeba trong \u00fd ngh\u0129a l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n m\u00e0 h\u00e0nh gi\u1ea3 \u0111ang tu t\u1eadp. Trong d\u00f2ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c t\u00e2m th\u1ee9c c\u1ee7a b\u1eadc v\u00f4 h\u1ecdc, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt, l\u00e0 m\u1ed9t&nbsp;<em>th\u1eeba<\/em>&nbsp;(<em>y\u0101na<\/em>) trong \u00fd ngh\u0129a nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 h\u00e0nh gi\u1ea3 \u0111ang tu t\u1eadp. Nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f3 hai s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t c\u1ee7a c\u1ea3 th\u1ec3 kh\u00f4ng si\u00eau vi\u1ec7t v\u00e0 \u0111\u1ea1i di\u1ec7u l\u1ea1c b\u1ea5t bi\u1ebfn t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1ch tr\u00ecnh b\u00e0y ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7 kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e2n ho\u00e1 n\u00e0y l\u00e0 h\u00ecnh th\u00e1i \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o theo quan ni\u1ec7m c\u1ee7a V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra, v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 c\u1ee7a Th\u1eddi lu\u00e2n tantra. L\u1ed1i gi\u1ea3i th\u00edch nh\u01b0 th\u1ebf kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng cho ba ph\u00e1i tantra d\u1ea1ng th\u1ea5p\u2013H\u00e0nh tantra, T\u00e1c tantra, v\u00e0 Du-gi\u00e0 tantra\u2013v\u00ec ch\u00fang kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n ph\u00e1t huy \u0111\u1ea1i di\u1ec7u l\u1ea1c b\u1ea5t bi\u1ebfn t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng. Th\u1eddi lu\u00e2n tantra c\u00f3 s\u00e1u ph\u1ea7n: c\u1ea5m ch\u1ebf, c\u1ea3nh tam- mu\u1ed9i, \u0111i\u1ec1u t\u1ee9c, nhi\u1ebfp tr\u00ec, ni\u1ec7m v\u00e0 \u0111\u1ecbnh<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/5\/#_ftn4\">[4]<\/a>. Trong ph\u1ea7n&nbsp;<em>ni\u1ec7m (e:&nbsp;<\/em>mindfullness; s: anusm\u1e5byi), th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1u th\u00e0nh, v\u00e0 nh\u1edd v\u00e0o \u0111\u00f3, m\u00e0 \u0110\u1ea1i di\u1ec7u l\u1ea1c b\u1ea5t bi\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n\u2013\u0111i\u1ec1u n\u1ea7y c\u00f3 trong ph\u1ea7n&nbsp;<em>\u0111\u1ecbnh (e:&nbsp;<\/em>meditate stabilisation; s: sam\u0101dhi).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ba ph\u00e1i tantra d\u1ea1ng th\u1ea5p kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 c\u1ee7a n\u0103m ph\u1ea7n nguy\u00ean nh\u00e2n \u0111\u1ea7u ti\u00ean, n\u00ean d\u0129 nhi\u00ean, kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u1ea7n th\u1ee9 s\u00e1u c\u1ee7a Th\u1eddi lu\u00e2n tantra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00ednh b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7 bi\u1ec3u th\u1ecb cho s\u1ef1 c\u1ea7n thi\u1ebft c\u1ee7a ti\u1ebfn tr\u00ecnh tu t\u1eadp b\u1eb1ng t\u00ednh b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7 \u0111\u1ec3 nh\u1eb1m \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn k\u1ebft qu\u1ea3 to\u00e0n thi\u1ec7n, \u0111\u00f3 l\u00e0 tho\u00e1t kh\u1ecfi v\u00f2ng lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ed hu\u1ec7. D\u1ea1ng ti\u1ebfn tr\u00ecnh n\u1ea7y chung cho t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c th\u1eeba, Nh\u00e2n v\u00e0 Qu\u1ea3 th\u1eeba. Trong Ba-la-m\u1eadt th\u1eeba, t\u00ednh \u2018b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7\u2019 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7 k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi tr\u00ed hu\u1ec7. Khi t\u00e2m nguy\u1ec7n gi\u00e1c ng\u1ed9 v\u00ec l\u1ee3i l\u1ea1c cho ch\u00fang sinh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n, th\u00ec t\u00e2m nh\u1eadn th\u1ee9c T\u00ednh kh\u00f4ng th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng hi\u1ec7n h\u1eefu, v\u00e0 khi t\u00e2m nh\u1eadn th\u1ee9c T\u00ednh kh\u00f4ng th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n, th\u00ec Khi t\u00e2m nguy\u1ec7n gi\u00e1c ng\u1ed9 v\u00ec l\u1ee3i l\u1ea1c cho ch\u00fang sinh kh\u00f4ng hi\u1ec7n h\u1eefu. Theo Ba-la-m\u1eadt th\u1eeba, kh\u00f4ng th\u00edch h\u1ee3p khi ch\u1ec9 duy tr\u00ec s\u1ef1 qu\u00e1n chi\u1ebfu b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng v\u1ec1 T\u00ednh kh\u00f4ng m\u00e0 trong khi \u0111\u00f3 l\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ef1c h\u00e0nh ph\u00e1p b\u1ed1 th\u00ed; n\u1ebfu nh\u01b0 th\u1ebf, kh\u00f4ng th\u00edch h\u1ee3p khi th\u1ef1c h\u00e0nh ph\u00e1p b\u1ed1 th\u00ed m\u00e0 l\u1ea1i kh\u00f4ng duy tr\u00ec s\u1ef1 qu\u00e1n chi\u1ebfu b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng v\u1ec1 T\u00ednh kh\u00f4ng. Do v\u1eady n\u00ean h\u00e0nh gi\u1ea3 c\u1ee7a Ba-la-m\u1eadt th\u1eeba ph\u1ea3i tu t\u1eadp t\u00e2m nh\u1eadn th\u1ee9c T\u00ednh kh\u00f4ng v\u00e0 l\u00fac \u1ea5y, b\u1eb1ng m\u1ed9t ph\u1ea1m vi ch\u1eb3ng nh\u1ecf c\u1ee7a n\u0103ng l\u1ef1c qu\u00e1n chi\u1ebfu, s\u1ebd th\u1ea5y c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t tr\u00f2 huy\u1ec5n ho\u00e1 c\u1ee7a ph\u00f9 thu\u1ef7, t\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 tu t\u1eadp b\u1ed1 th\u00ed, tr\u00ec gi\u1edbi, nh\u1eabn nh\u1ee5c\u2026 C\u0169ng th\u1ebf, trong ph\u1ea1m vi ch\u1eb3ng nh\u1ecf c\u1ee7a n\u0103ng l\u1ef1c t\u00e2m nguy\u1ec7n v\u1ecb tha, h\u00e0nh gi\u1ea3 ph\u1ea3i tu t\u1eadp t\u00e2m nh\u1eadn th\u1ee9c T\u00ednh kh\u00f4ng. \u0110\u00e2y l\u00e0 t\u00ednh b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7 trong Ba-la-m\u1eadt th\u1eeba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong M\u1eadt th\u1eeba c\u00f2n s\u00e2u h\u01a1n. \u1ede \u0111\u00e2y t\u00ednh b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7 kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7 l\u00e0 hai th\u1ef1c th\u1ec3 k\u1ebft h\u1ee3p nhau; m\u00e0 \u0111\u00fang h\u01a1n ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7 bao g\u1ed3m trong m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3. Trong M\u1eadt th\u1eeba, hai ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n n\u1ea7y l\u00e0 ho\u00e0n ch\u1ec9nh trong nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n kh\u00e1c nhau c\u1ee7a m\u1ed9t t\u00e2m th\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u1ebfu nh\u01b0, trong Th\u1eddi lu\u00e2n tantra, m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eeba nh\u1eadn l\u00e0 th\u1ec3 kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n si\u00eau vi\u1ec7t v\u00e0 th\u1eeba nh\u1eadn tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u01b0 l\u00e0 \u0110\u1ea1i di\u1ec7u l\u1ea1c b\u1ea5t bi\u1ebfn t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng, th\u00ec \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y kh\u00f4ng th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng cho chung cho c\u1ea3 b\u1ed1n m\u1eadt ph\u00e1p tantra. Do \u0111\u00f3, \u0111i\u1ec1u g\u00ec l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7, ho\u1eb7c l\u00e0 trong Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba, \u0111\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng v\u00e0o cho c\u1ea3 b\u1ed1n m\u1eadt ph\u00e1p tantra? L\u1ee5c \u0111\u1ed9 ba-la-m\u1eadt bao g\u1ed3m c\u1ea3 trong ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7, v\u00e0 trong M\u1eadt th\u1eeba, ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh ki\u00ean c\u1ed1 c\u1ee7a B\u1ed3-t\u00e1t Kim c\u01b0\u01a1ng t\u00e1t-\u0111o\u1ea3 (<em>Vajrasattva<\/em>).<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/5\/#_ftn5\">[5]<\/a>&nbsp;\u0110\u00e2y l\u00e0 th\u1ee9c nh\u1eadn th\u1ee9c s\u1eafc t\u01b0\u1edbng\u2013th\u00e2n c\u1ee7a v\u1ecb th\u1ea7n\u2013v\u00e0 tr\u1ef1c nh\u1eadn T\u00ednh kh\u00f4ng c\u1ee7a hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh. Ph\u00e9p Du-gi\u00e0 b\u1ea5t nh\u1ecb t\u01b0\u01a1ng \u01b0ng v\u1edbi l\u00fd v\u00e0 t\u01b0\u01a1ng \u01b0ng v\u1edbi c\u1ea3nh<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/5\/#_ftn6\">[6]<\/a>&nbsp;l\u00e0 thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh ki\u00ean c\u1ed1 c\u1ee7a B\u1ed3-t\u00e1t Kim c\u01b0\u01a1ng t\u00e1t-\u0111o\u1ea3. \u1ede trong th\u1ec3 b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7, \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ee9 kim c\u01b0\u01a1ng trong \u00fd ngh\u0129a t\u00ednh ch\u1ea5t m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 m\u00e0 h\u00e0nh gi\u1ea3 \u0111ang ti\u1ebfn h\u00e0nh tu t\u1eadp\u2013trong t\u00e2m th\u1ee9c t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c c\u1ee7a b\u1eadc v\u00f4 h\u1ecdc\u2013v\u00e0 trong \u00fd ngh\u0129a ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n m\u00e0 h\u00e0nh gi\u1ea3 \u0111ang tu t\u1eadp\u2013trong t\u00e2m th\u1ee9c t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c c\u1ee7a k\u1ebb h\u1eefu h\u1ecdc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00ec M\u1eadt th\u1eeba c\u00f3 nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111a d\u1ea1ng ho\u1eb7c nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n thi\u1ec7n x\u1ea3o h\u01a1n Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba, n\u00ean c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n th\u1eeba. V\u00ec \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a ch\u00ednh n\u00f3 l\u00e0 xem con \u0111\u01b0\u1eddng tu t\u1eadp trong \u00fd ngh\u0129a l\u00e0 h\u00e0nh gi\u1ea3 c\u00f3 th\u1ec3 tu t\u1eadp ngay b\u1ed1n h\u1ea1nh thanh t\u1ecbnh\u2013<em>tr\u00fa x\u1ee9, th\u00e2n th\u1ec3, ngu\u1ed3n vui,&nbsp;<\/em>v\u00e0&nbsp;<em>c\u00f4ng h\u1ea1nh<\/em>&nbsp;trong ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n k\u1ebft qu\u1ea3\u2013 n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Qu\u1ea3 th\u1eeba. V\u00ec ph\u00e1p m\u00f4n n\u1ea7y ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c tu t\u1eadp m\u1ed9t c\u00e1ch \u1ea9n m\u1eadt, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 M\u1eadt th\u1eeba. V\u00ec n\u00f3 ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng nhi\u1ec1u \u0111\u1ec1 t\u00e0i tu t\u1eadp cho Tr\u00ed \u0111\u1ed9 th\u1eeba<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/5\/#_ftn7\">[7]<\/a>&nbsp;(Knowledge Bearers), n\u00ean c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Kinh th\u1eeba thu\u1ed9c Tr\u00ed \u0111\u1ed9 th\u1eeba (Scriptual Division of the Knowledge Bearers).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c Tantra c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 t\u1ea1ng kinh th\u1ee9 t\u01b0 ngo\u00e0i Tam t\u1ea1ng kinh\u2013kinh, lu\u1eadt, v\u00e0 lu\u1eadn\u2013ho\u1eb7c l\u00e0 bao g\u1ed3m trong Tam t\u1ea1ng. Tuy nhi\u00ean, t\u1ed1t h\u01a1n l\u00e0 n\u00ean xem Tantra bao g\u1ed3m trong t\u1ea1ng Kinh. T\u1eeb ba m\u00f4n h\u1ecdc gi\u1edbi, \u0111\u1ecbnh, hu\u1ec7, \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m s\u00e2u m\u1ea7u c\u1ee7a Tantra ch\u1ee7 y\u1ebfu li\u00ean quan v\u1edbi vi\u1ec7c tu t\u1eadp thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh. T\u1ea1ng Lu\u1eadt ch\u1ee7 y\u1ebfu d\u1ea1y h\u00e0nh tr\u00ec gi\u1edbi lu\u1eadt, t\u1ea1ng Kinh ch\u1ee7 y\u1ebfu d\u1ea1y tu t\u1eadp thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh, v\u00e0 t\u1ea1ng Lu\u1eadn ch\u1ee7 y\u1ebfu d\u1ea1y tu t\u1eadp tr\u00ed hu\u1ec7. V\u00ec Tantra ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ec3 th\u00e0nh t\u1ef1u thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh, v\u00e0 Tantra bi\u1ec3u hi\u1ec7n ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n n\u00ean n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c bao h\u00e0m trong Kinh t\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e2u h\u1ecfi li\u00ean quan \u0111\u1ebfn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u1ea7y, trong \u0111\u00f3 Ng\u00e0i tr\u1ea3 l\u1eddi v\u1ec1 s\u1ef1 kh\u00e1c nhau v\u1ec1 s\u1ef1 s\u00e2u m\u1ea7u c\u1ee7a c\u00e1c m\u1eadt ph\u00e1p Tantra xu\u1ea5t hi\u1ec7n th\u00f4ng qua thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh. C\u0169ng c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c nhau \u0111\u1ed1i v\u1edbi vi\u1ec7c h\u00e0nh tr\u00ec gi\u1edbi lu\u1eadt v\u00e0 h\u01a1i kh\u00e1c nhau \u0111\u1ed1i v\u1edbi tu t\u1eadp tr\u00ed hu\u1ec7 trong \u00fd ngh\u0129a tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u1eadn th\u1ee9c T\u00ednh kh\u00f4ng, nh\u01b0ng \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c nhau ch\u00ednh y\u1ebfu l\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh, \u0111\u00f3 l\u00e0 h\u1ee3p nh\u1ea5t c\u1ee7a&nbsp;<em>ch\u1ec9<\/em>&nbsp;v\u00e0&nbsp;<em>qu\u00e1n<\/em>.<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/5\/#_ftn8\">[8]<\/a>&nbsp;Ch\u00fang ta s\u1ebd th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u1ea7y sau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u01b0 \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y trong Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba, s\u1ef1 th\u00e0nh t\u1ef1u Ph\u1eadt qu\u1ea3 c\u1ea7n ph\u1ea3i tu t\u1eadp \u00edt nh\u1ea5t trong ba a-t\u0103ng-k\u1ef3 ki\u1ebfp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/5\/#_ftn9\">[9]<\/a>&nbsp;giai \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ea7u ti\u00ean t\u00edch t\u1eadp c\u00f4ng \u0111\u1ee9c ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng ki\u1ebfp th\u1ef1c h\u00e0nh T\u01b0 l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1o v\u00e0 Gia h\u1ea1nh \u0111\u1ea1o. A-t\u0103ng-k\u1ef3 ki\u1ebfp th\u1ee9 hai l\u00e0 \u0111\u1ec3 tu t\u1eadp b\u1ea3y giai v\u1ecb (<em>\u0111\u1ecba\u2013bh\u016bmi<\/em>) \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong Th\u1eadp \u0111\u1ecba c\u1ee7a h\u00e0ng B\u1ed3-t\u00e1t, c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 nhi\u1ec5m \u00f4 v\u00ec \u00fd ni\u1ec7m hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1eeb s\u1ea1ch h\u1eb3n. A-t\u0103ng-k\u1ef3 ki\u1ebfp th\u1ee9 ba l\u00e0 tu t\u1eadp \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c qu\u1ea3 v\u1ecb \u0111\u1ec7 b\u00e1t \u0111\u1ecba, \u0111\u1ec7 c\u1eedu \u0111\u1ecba, v\u00e0 Th\u1eadp \u0111\u1ecba; \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 thanh t\u1ecbnh v\u00ec \u00fd ni\u1ec7m hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh \u0111\u00e3 tr\u1eeb s\u1ea1ch h\u1eb3n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ba m\u1eadt ph\u00e1p Tantra th\u1ea5p bi\u1ec3u th\u1ecb b\u1eb1ng c\u00e1c ph\u00e1p Du-gi\u00e0 v\u1edbi \u1ea5n quy\u1ebft v\u00e0 c\u00e1c ph\u00e1p Du-gi\u00e0 kh\u00f4ng \u1ea5n quy\u1ebft v\u1edbi m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n nhanh ch\u00f3ng s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t&nbsp;<em>ch\u1ec9 qu\u00e1n<\/em>, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7 \u2018ph\u00e1t sinh t\u1eeb thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh\u2019 nh\u1eadn th\u1ee9c T\u00ednh kh\u00f4ng. Do \u0111\u00f3, a-t\u0103ng-k\u1ef3 ki\u1ebfp tu t\u1eadp c\u00f4ng \u0111\u1ee9c \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh t\u1ef1u trong m\u1ed9t th\u1eddi gian ng\u1eafn. Th\u1ebf n\u00ean, t\u1eeb S\u01a1 \u0111\u1ecba B\u1ed3-t\u00e1t cho \u0111\u1ebfn Ph\u1eadt qu\u1ea3, ba m\u1eadt ph\u00e1p Tantra th\u1ea5p tr\u00ecnh b\u00e0y ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tu \u0111\u1ea1o r\u1ea5t gi\u1ed1ng v\u1edbi ph\u00e1p tu c\u1ee7a Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba.<br>Ph\u00e1p tu t\u1eadp \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong M\u1eadt t\u00f4ng ban \u0111\u1ea7u l\u00e0m ph\u00e1t kh\u1edfi t\u00e2m nguy\u1ec7n tu t\u1eadp \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1c ng\u1ed9 t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng v\u00ec l\u1ee3i l\u1ea1c cho ch\u00fang sinh. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, theo T\u00e1c tantra, l\u00e0 d\u1ea1ng th\u1ea5p nh\u1ea5t trong b\u1ed1n m\u1eadt ph\u00e1p tantra, h\u00e0nh gi\u1ea3 th\u1ef1c h\u00e0nh c\u00f4ng phu m\u00f4 ph\u1ecfng theo b\u1ed1n chi ph\u00e1i c\u1ee7a du-gi\u00e0, sau \u0111\u00f3 th\u1ef1c h\u00e0nh ba d\u1ea1ng thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh\u2013 an tr\u00fa trong l\u1eeda, an tr\u00fa trong \u00e2m thanh, v\u00e0 ban t\u1eb7ng s\u1ef1 t\u1ef1 do khi ch\u1ea5m d\u1ee9t \u00e2m thanh. Khi \u0111ang thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh an tr\u00fa trong l\u1eeda v\u00e0 an tr\u00fa trong \u00e2m thanh, th\u00ec n\u0103ng l\u1ef1c thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh tr\u1edf n\u00ean m\u1ea1nh m\u1ebd. Th\u00f4ng qua \u0111\u00e2y, s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t ch\u1ec9 v\u00e0 qu\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh t\u1ef1u qua c\u00f4ng phu thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u00e0 ban t\u1eb7ng s\u1ef1 t\u1ef1 t\u1ea1i khi ch\u1ea5m d\u1ee9t \u00e2m thanh. \u0110\u00e2y l\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng nhanh ch\u00f3ng h\u01a1n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 v\u00e0 qu\u00e1n so v\u1edbi ph\u00e1p tu c\u1ee7a Ba-la-m\u1eadt th\u1eeba.<br>H\u00e0nh tantra, ph\u00e1p th\u1ee9 hai trong b\u1ed1n m\u1eadt ph\u00e1p tantra, c\u0169ng c\u00f3 \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c bi\u1ec7t n\u1ea7y \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 th\u00e0nh t\u1ef1u thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh, trong khi Du-gi\u00e0 tantra v\u00e0 V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng k\u1ef9 thu\u1eadt r\u1ea5t tinh vi trong thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec3 th\u00e0nh t\u1ef1u s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t&nbsp;<em>ch\u1ec9 qu\u00e1n<\/em>, Th\u1ebf n\u00ean, d\u00f9 c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c nhau gi\u1eefa Tr\u00ed \u0111\u1ed9 th\u1eeba v\u00e0 M\u1eadt th\u1eeba trong vi\u1ec7c h\u00e0nh tr\u00ec gi\u1edbi lu\u1eadt, \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c nhau n\u1ed5i b\u1eadt ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ef1 tu t\u1eadp thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">|&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/#mucluc\">M\u1ee5c l\u1ee5c<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/6\/\">Trang sau<\/a>&nbsp;|<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014<br><strong>Ch\u00fa th\u00edch:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/5\/#_ftnref1\">[1]<\/a>&nbsp;H\u1ed9 th\u1ea7n \u8b77 \u795e; S: s\u0101dhita, i\u1e63\u1e6dadevat\u0101; T: yidam; E: deity; c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 Thi\u00ean th\u1ea7n (\u5929 \u795e); Th\u1ea7n h\u1ed9 v\u1ec7 ng\u01b0\u1eddi tu t\u1eadp trong h\u1ec7 th\u1ed1ng Tan-tra, V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng du-gi\u00e0; l\u00e0 linh \u1ea3nh bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a m\u1ed9t Nghi qu\u0129 (s: s\u0101dhana). Nh\u1eefng H\u1ed9 Th\u1ea7n n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o b\u1eb1ng s\u1ee9c m\u1ea1nh qu\u00e1n t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi tu luy\u1ec7n Nghi qu\u0129 (s: s\u0101dhaka, tantrika) v\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y m\u1edbi th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u1ee7a linh \u1ea3nh n\u00e0y. H\u1ed9 Th\u1ea7n l\u00e0 h\u00ecnh \u1ea3nh t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng, l\u00e0 nh\u1eefng \u2018th\u1ea7n h\u1ed7 tr\u1ee3 nh\u01b0 \u00fd\u2019 \u0111i theo h\u1ed9 v\u1ec7 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra h\u1ecd (s: s\u0101dhaka). Khi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi tu t\u1eadp t\u1ea1o ra m\u1ed9t H\u1ed9 Th\u1ea7n, ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u r\u1eb1ng, ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y mu\u1ed1n H\u1ed9 Th\u1ea7n n\u00e0y truy\u1ec1n l\u1ea1i t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng ti\u1ec1m t\u00e0ng trong nghi qu\u0129 \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c tu luy\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng H\u1ed9 th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn mang t\u00ean c\u1ee7a nh\u1eefng Tan-tra quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t, \u0111\u00f3 l\u00e0 B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp (s: guhyasam\u0101ja), Cha-kra sam-va-ra \u2018Ng\u01b0\u1eddi ch\u1eb7n \u0111\u1ee9ng b\u00e1nh xe\u2019, (b\u00e1nh xe \u0111\u00e2y l\u00e0 V\u00f2ng sinh t\u1eed), H\u00f4 kim c\u01b0\u01a1ng (s: hevajra; c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 H\u00ea-ru-ka; t: heruka) v\u00e0 Th\u1eddi lu\u00e2n (s: k\u0101lacakra). Trong tranh t\u01b0\u1ee3ng, c\u00e1c v\u1ecb H\u1ed9 Th\u1ea7n th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y d\u01b0\u1edbi hai d\u1ea1ng, t\u1ecbch t\u1ecbnh (s: \u015b\u0101nta) v\u00e0 ph\u1eabn n\u1ed9 (s: krodha). Trong c\u1ea3 hai tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p, nh\u1eefng v\u1ecb n\u00e0y lu\u00f4n lu\u00f4n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n t\u1ea3 v\u1edbi m\u1ed9t n\u1eef nh\u00e2n, m\u1ed9t Du-gi\u00e0-ni (s: yogin\u012b) trong t\u01b0 th\u1ebf giao ph\u1ed1i (s: yuganaddha; t: yab-yum).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng, H\u1ed9 th\u1ea7n l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ecb th\u1ea7n d\u00e0nh ri\u00eang cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi; v\u1ecb n\u00e0y ph\u1ea3i ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi c\u0103n c\u01a1 v\u00e0 t\u00e2m l\u00ed c\u1ee7a h\u00e0nh gi\u1ea3. H\u1ed9 Th\u1ea7n l\u00e0 d\u1ea1ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a B\u00e1o th\u00e2n (s: sa\u1e43bhogak\u0101ya), ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh dung th\u00e0nh linh \u1ea3nh trong c\u00e1c Nghi qu\u0129\u2013t\u1ee9c l\u00e0 ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn b\u1eb1ng n\u1ed9i qu\u00e1n. H\u1ed9 Th\u1ea7n c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 nh\u1eefng h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng hi\u1ec1n t\u1eeb ho\u1eb7c ph\u1eabn n\u1ed9 kh\u00e1c nhau, m\u1ed7i v\u1ecb thu\u1ed9c v\u1ec1 m\u1ed9t v\u1ecb Ph\u1eadt trong h\u1ec7 th\u1ed1ng Ng\u0169 Ph\u1eadt. T\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng, nh\u1eefng v\u1ecb H\u1ed9 th\u1ea7n ph\u1ed5 bi\u1ebfn nh\u1ea5t l\u00e0 Qu\u00e1n Th\u1ebf \u00c2m (t: chenresi), v\u1ecb n\u1eef th\u1ea7n \u0110a-la (s: t\u0101r\u0101) v\u00e0 nh\u1eefng v\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n trong c\u00e1c b\u1ed9 Tan-tra c\u1ef1c k\u00ec b\u00ed m\u1eadt nh\u01b0 \u2018L\u1ee3n kim c\u01b0\u01a1ng\u2019 (\u91d1 \u92fc \u6bcd \u8c6c; Kim c\u01b0\u01a1ng m\u1eabu tr\u01b0; t: dorje phagmo).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kh\u00e1c v\u1edbi truy\u1ec1n th\u1ed1ng Tan-tra c\u1ee7a \u1ea4n \u0110\u1ed9 gi\u00e1o, Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y t\u1ea1ng kh\u00f4ng xem H\u1ed9 Th\u1ea7n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi chuy\u00ean tr\u00e1ch b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00ecnh, c\u00e1c v\u1ecb ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng n\u00f3i l\u00ean t\u00ednh c\u00e1ch ri\u00eang c\u1ee7a m\u1ed7i h\u00e0nh gi\u1ea3 v\u00e0 t\u00ednh c\u00e1ch \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n ho\u00e1 t\u00e2m th\u1ee9c. H\u1ed9 th\u1ea7n c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed1i n\u1ed1i gi\u1eefa h\u00e0nh gi\u1ea3 v\u00e0 d\u00f2ng tu v\u00e0 gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u1ed9 th\u1ea7n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c chia th\u00e0nh nhi\u1ec1u lo\u1ea1i c\u00f3 t\u00ean kh\u00e1c nhau, m\u1ed7i lo\u1ea1i c\u00f3 m\u1ed9t t\u00ednh ch\u1ea5t ri\u00eang:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nam H\u1ed9 Th\u1ea7n (ch\u1ee7 t\u1eeb bi):<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>hi\u1ec1n t\u1eeb: B\u00e0-gi\u00e0-ph\u1ea1m (s: bhagavat);<\/li><li>nghi\u00eam ngh\u1ecb: Kh\u00f4ng h\u00e0nh nam (s: \u1e0d\u0101ka);<\/li><li>ph\u1eabn n\u1ed9: H\u00ea-ru-ka (s: heruka).<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u1eef H\u1ed9 Th\u1ea7n (ch\u1ee7 tr\u00ed hu\u1ec7):<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>hi\u1ec1n t\u1eeb: B\u00e0-gi\u00e0-b\u00e0-\u0111\u1ec1 (s: bhagavat\u012b)<\/li><li>nghi\u00eam ngh\u1ecb v\u00e0 ph\u1eabn n\u1ed9: Kh\u00f4ng h\u00e0nh n\u1eef (s: \u1e0d\u0101kin\u012b).<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c v\u1ecb Nam v\u00e0 N\u1eef H\u1ed9 th\u1ea7n c\u00f3 khi \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y trong t\u01b0 th\u1ebf giao ph\u1ed1i (Yab-yum) nh\u01b0 v\u1ecb Nam H\u1ed9 Th\u1ea7n Cha-kra sam-va-ra v\u00e0 N\u1eef H\u1ed9 Th\u1ea7n Kim C\u01b0\u01a1ng Bhai-ra-va (s: vajrabhairava) v\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 ph\u00e1t sinh ra nhi\u1ec1u bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ef1c k\u00ec ph\u1ee9c t\u1ea1p.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/5\/#_ftnref2\">[2]<\/a>&nbsp;S: up\u0101ya-kau\u015balya: Ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n thi\u1ec7n x\u1ea3o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/5\/#_ftnref3\">[3]<\/a>&nbsp;Th\u1eddi lu\u00e2n tan-tra. S:&nbsp;<em>k\u0101lacakra<\/em>\u2013<em>tantra<\/em>; ngh\u0129a l\u00e0 \u2018B\u00e1nh xe th\u1eddi gian\u2019;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00ean c\u1ee7a m\u1ed9t&nbsp;<em>Tan-tra<\/em>&nbsp;Ph\u1eadt gi\u00e1o, xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb th\u1ebf k\u1ec9 th\u1ee9 10, t\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n do nh\u00e0 vua th\u1ea7n b\u00ed Sam-ba-la (s:<em>\u015bambhala<\/em>) bi\u00ean so\u1ea1n. Trong b\u1ed9&nbsp;<em>M\u1eadt kinh<\/em>&nbsp;n\u00e0y, c\u00e1ch t\u00ednh th\u1eddi gian v\u00e0 thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng. Khi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o T\u00e2y T\u1ea1ng n\u0103m 1027,&nbsp;<em>Th\u1eddi lu\u00e2n<\/em>&nbsp;\u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh g\u1ed1c c\u1ee7a l\u1ecbch T\u00e2y T\u1ea1ng. Ngo\u00e0i vi\u1ec7c n\u00e0y, Th\u1eddi lu\u00e2n c\u0169ng tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1n s\u00e1t c\u1ee7a M\u1eadt t\u00f4ng, trong \u0111\u00f3 y\u1ebfu t\u1ed1 B\u1ea3n s\u01a1 Ph\u1eadt (A-\u0111\u1ec1-ph\u1eadt; s:<em>\u0101di-buddha<\/em>; Ph\u1ed5 Hi\u1ec1n) \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam v\u00e0o h\u1ec7 th\u1ed1ng Ng\u0169 Ph\u1eadt, tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t Man-\u0111a-la (s:&nbsp;<em>ma\u1e47\u1e0dala<\/em>) v\u1edbi t\u00ean l\u00e0 \u2018M\u01b0\u1eddi ph\u1ea7n uy l\u1ef1c\u2019 c\u1ee7a M\u1eadt t\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng T\u00e2y T\u1ea1ng th\u00ec Th\u1eddi lu\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3y nh\u00e0 vua x\u1ee9 Sam-ba-la v\u00e0 25 v\u1ecb truy\u1ec1n nh\u00e2n ch\u00ednh t\u00f4ng l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t truy\u1ec1n l\u1ea1i. \u0110\u1ebfn v\u1ecb truy\u1ec1n nh\u00e2n th\u1ee9 12 th\u00ec gi\u00e1o ph\u00e1p n\u00e0y \u0111\u1ebfn \u1ea4n \u0110\u1ed9 v\u00e0 sau \u0111\u00f3 qua T\u00e2y T\u1ea1ng. M\u1ed9t trong nh\u1eefng d\u00f2ng truy\u1ec1n quan tr\u1ecdng l\u00e0 d\u00f2ng qua B\u1ed1-\u0111\u1ed1n (t:&nbsp;<em>buton<\/em>, 1290-1364) \u0111\u1ebfn T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba v\u00e0 ng\u00e0y nay m\u1eadt gi\u00e1o&nbsp;<em>Th\u1eddi lu\u00e2n<\/em>&nbsp;\u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4ng C\u00e1ch-l\u1ed7 (t:&nbsp;<em>ge\u00adlugpa<\/em>) tu t\u1eadp. Th\u1eddi lu\u00e2n n\u00e0y g\u1ed3m c\u00f3 ba ph\u1ea7n: ngo\u1ea1i gi\u00e1o, n\u1ed9i gi\u00e1o v\u00e0 tha gi\u00e1o. Ngo\u1ea1i gi\u00e1o l\u1ea5y th\u1ebf gi\u1edbi v\u1eadt ch\u1ea5t l\u00e0m \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng, gi\u00e1o ph\u00e1p n\u00e0y m\u00f4 t\u1ea3 s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 thi\u00ean v\u0103n, \u0111\u1ecba l\u00ed. Tr\u1ecdng t\u00e2m c\u1ee7a gi\u00e1o l\u00ed n\u00e0y \u0111\u1eb7t v\u00e0o t\u00ednh l\u1ecbch v\u00e0 th\u1eddi gian, v\u00e0 v\u00ec v\u1eady n\u00f3 t\u1eadp trung v\u00e0o to\u00e1n h\u1ecdc. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, ph\u1ea7n n\u1ed9i gi\u00e1o l\u1ea5y th\u1ebf gi\u1edbi t\u00e2m l\u00ed l\u00e0m \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng, t\u1eadp trung gi\u1ea3ng gi\u1ea3i v\u1ec1 c\u00e1c k\u00eanh n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng (s:&nbsp;<em>n\u0101\u1e0d\u012b<\/em>; Trung khu). Ph\u1ea7n tha gi\u00e1o \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn c\u00e1c linh \u1ea3nh nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c trong c\u00e1c&nbsp;<em>Nghi qu\u0129<\/em>&nbsp;(s:&nbsp;<em>s\u0101\u00addhana<\/em>). C\u1ea3 ba ph\u1ea7n n\u00e0y \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 ba d\u1ea1ng c\u1ee7a A-\u0111\u1ec1-ph\u1eadt. Gi\u00e1o ph\u00e1p&nbsp;<em>Th\u1eddi lu\u00e2n<\/em>&nbsp;ch\u1ec9 m\u1ed9t lo\u1ea1t s\u00e1u ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh. S\u00e1u ph\u00e9p n\u00e0y tuy c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c Na-r\u00f4-pa (t:&nbsp;<em>n\u0101ropa<\/em>) lu\u1eadn gi\u1ea3i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng gi\u1ed1ng v\u1edbi s\u00e1u ph\u00e9p&nbsp;<em>Na-r\u00f4 l\u1ee5c ph\u00e1p<\/em>&nbsp;(t:<em>n\u0101ro<\/em>&nbsp;<em>cho\u00addrug<\/em>) c\u1ee7a s\u01b0, ch\u1ec9 c\u00f3 chung ph\u00e9p tu luy\u1ec7n \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n n\u1ed9i nhi\u1ec7t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/5\/#_ftnref4\">[4]<\/a>&nbsp;E: withdrawal, concentration, vitality and exertion, holding, mindfullness, and meditate stabilisation (s: praty\u0101h\u0101ra, dhy\u0101na, pr\u0101n\u0101y\u0101ma, dh\u0101ra\u1e47\u0101, anusm\u1e5byi, sam\u0101dhi).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/5\/#_ftnref5\">[5]<\/a>&nbsp;Kim c\u01b0\u01a1ng T\u00e1t-\u0111\u1ecfa \u91d1 \u525b \u85a9 \u57f5; S:&nbsp;<em>vajrasattva<\/em>;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00ean c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ecb B\u1ed3-t\u00e1t. Trong Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba, \u0111\u00e2y l\u00e0 hi\u1ec7n th\u00e2n c\u1ee7a nguy\u00ean l\u00ed v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u1ecdc s\u1ea1ch th\u00e2n t\u00e2m. \u0110\u00f3 l\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng lo\u1ea1i tr\u1eeb \u00f4 nhi\u1ec5m v\u00e0 bi\u1ebfng nh\u00e1c tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng tu h\u1ecdc. Ng\u01b0\u1eddi ta xem Kim c\u01b0\u01a1ng T\u00e1t-\u0111\u1ecfa l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea1ng c\u1ee7a B\u00e1o th\u00e2n. Trong tranh t\u01b0\u1ee3ng, Kim c\u01b0\u01a1ng T\u00e1t-\u0111\u1ecfa \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ebd m\u00e0u tr\u1eafng, t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho s\u1ef1 ho\u00e0 nh\u1eadp c\u1ee7a Ng\u0169 ph\u1eadt v\u00e0o th\u00e2n n\u00e0y. Tay m\u1eb7t c\u1ee7a Kim c\u01b0\u01a1ng T\u00e1t-\u0111\u1ecfa c\u1ea7m ch\u00e0y Kim c\u01b0\u01a1ng, tay tr\u00e1i d\u1ef1a tr\u00ean m\u1ed9t chu\u00f4ng \u0111\u1ed3ng, t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng l\u00f2ng t\u1eeb bi. Kim c\u01b0\u01a1ng T\u00e1t-\u0111\u00f3a c\u00f3 Man-tra d\u00e0i tr\u00ean 100 \u00e2m \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2y T\u1ea1ng t\u1ee5ng \u0111\u1ecdc nh\u1eb1m thanh l\u1ecdc th\u00e2n t\u00e2m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/5\/#_ftnref6\">[6]<\/a>&nbsp;Theo&nbsp;<em>Th\u00e0nh Duy th\u1ee9c<\/em>&nbsp;<em>lu\u1eadn thu\u1eadt k\u00fd<\/em>&nbsp;q. 2, ph\u1ea7n \u0111\u1ea7u; \u0111\u01b0a ra n\u0103m ngh\u0129a c\u1ee7a Du-gi\u00e0: 1. t\u01b0\u01a1ng \u01b0ng v\u1edbi c\u1ea3nh; 2. t\u01b0\u01a1ng \u01b0ng v\u1edbi h\u1ea1nh; 3. t\u01b0\u01a1ng \u01b0ng v\u1edbi l\u00fd; 4. t\u01b0\u01a1ng \u01b0ng v\u1edbi qu\u1ea3; 5. t\u01b0\u01a1ng \u01b0ng v\u1edbi c\u01a1.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/5\/#_ftnref7\">[7]<\/a>&nbsp;C\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 B\u00e1t-nh\u00e3 ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba, Kinh th\u1eeba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/5\/#_ftnref8\">[8]<\/a>&nbsp;M\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tu t\u1eadp Thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh \u6b62 \u89c0; S: \u015bamatha-vipa\u015byan\u0101; P: samatha-vipassan\u0101; J: shikan; L\u00e0 ph\u00e1p tu \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a Thi\u00ean Thai t\u00f4ng Trung Hoa.&nbsp;<em>Ch\u1ec9<\/em>&nbsp;l\u00e0 l\u1eb7ng y\u00ean, t\u1ecbch t\u0129nh c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c, \u0111\u1ea1t c\u1ea3nh v\u00f4 ph\u00e2n bi\u1ec7t,&nbsp;<em>Qu\u00e1n<\/em>l\u00e0 qu\u00e1n x\u00e9t ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi s\u1ef1 th\u1eadt.&nbsp;<em>Ch\u1ec9<\/em>&nbsp;l\u00e0 tr\u1ea1ng th\u00e1i ph\u1ea3i \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 qu\u00e1n x\u00e9t \u0111\u00fang \u0111\u1eafn. C\u00e1c v\u1ecb lu\u1eadn s\u01b0 v\u00ed Ch\u1ec9 nh\u01b0 m\u1ed9t h\u1ed3 n\u01b0\u1edbc t\u0129nh l\u1eb7ng v\u00e0 Qu\u00e1n l\u00e0 nh\u1eefng con c\u00e1 b\u01a1i l\u01b0\u1ee3n. Trong m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u h\u00e0nh t\u1ea1i Trung Qu\u1ed1c, Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam, ph\u00e9p&nbsp;<em>Ch\u1ec9-Qu\u00e1n<\/em>&nbsp;\u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n b\u00e1 r\u1ed9ng r\u00e3i, nh\u1ea5t l\u00e0&nbsp;<em>Ma-ha ch\u1ec9 qu\u00e1n<\/em>&nbsp;c\u1ee7a Tr\u00ed Kh\u1ea3i \u0110\u1ea1i s\u01b0. C\u00e1ch tu t\u1eadp Ch\u1ec9-Qu\u00e1n bao g\u1ed3m hai ph\u1ea7n: Ph\u1ea7n chu\u1ea9n b\u1ecb v\u00e0 ph\u1ea7n ch\u00ednh. Ph\u1ea7n chu\u1ea9n b\u1ecb bao g\u1ed3m: t\u1ea1o \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n thu\u1eadn l\u1ee3i cho vi\u1ec7c tu t\u1eadp (\u9806 \u5883; thu\u1eadn c\u1ea3nh); gi\u1ea3m c\u00e1c nhu c\u1ea7u h\u1eb1ng ng\u00e0y (\u5c11 \u617e; thi\u1ec3u d\u1ee5c); \u0111i\u1ec1u ho\u00e0 c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng h\u1eb1ng ng\u00e0y nh\u01b0 \u0103n u\u1ed1ng, ng\u1ee7, th\u00e2n, h\u01a1i th\u1edf v\u00e0 t\u00e2m (\u96e2 \u591a \u6240 \u4f5c; li \u0111a s\u1edf t\u00e1c); chuy\u00ean ch\u00fa v\u00e0o vi\u1ec7c tr\u00ec gi\u1edbi (\u6e05 \u6de8 \u5f8b \u5100; thanh t\u1ecbnh lu\u1eadt nghi). Trong ph\u1ea7n ch\u00ednh, h\u00e0nh gi\u1ea3 th\u1ef1c hi\u1ec7n nhi\u1ec1u c\u00e1ch Ch\u1ec9-Qu\u00e1n kh\u00e1c nhau. Ng\u01b0\u1eddi ta ph\u00e2n bi\u1ec7t ba c\u00e1ch tu ch\u1ec9: 1. Ch\u00fa t\u00e2m v\u00e0o ch\u00f3p m\u0169i; 2. Thu\u1ea7n ph\u1ee5c t\u00e2m b\u1eb1ng c\u00e1ch nh\u1eadn ra s\u1ef1 kh\u1edfi \u0111\u1ed9ng, ph\u00e1t sinh c\u1ee7a \u00fd ngh\u0129 v\u00e0 l\u1eadp t\u1ee9c gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n n\u00f3 ngay; 3. Nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c nguy\u00ean l\u00ed Duy\u00ean kh\u1edfi (s: prat\u012btyasamutp\u0101da) v\u00e0 t\u00ednh Kh\u00f4ng (s: \u015b\u016bnyat\u0101) c\u1ee7a v\u1ea1n v\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Qu\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c h\u00e0nh theo nhi\u1ec1u c\u00e1ch kh\u00e1c nhau: 1. Qu\u00e1n b\u1ea5t t\u1ecbnh; 2. Qu\u00e1n t\u00e2m T\u1eeb (s: maitr\u012b) \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i tr\u1ecb t\u00e2m s\u00e2n h\u1eadn; 3. Qu\u00e1n nh\u1eefng h\u1ea1n ch\u1ebf, kh\u00f4ng tr\u1ecdn v\u1eb9n, kh\u00f4ng ho\u00e0n h\u1ea3o trong s\u00e1u n\u1ebbo lu\u00e2n h\u1ed3i ( L\u1ee5c \u0111\u1ea1o) \u0111\u1ec3 h\u00e0ng ph\u1ee5c ng\u00e3 ki\u1ebfn; 4. Qu\u00e1n t\u00ednh kh\u00f4ng c\u1ee7a c\u00e1c Ph\u00e1p (s: dharma). \u2013 T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng c\u00e1ch tu luy\u1ec7n tr\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c h\u00e0nh trong m\u1ecdi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng th\u00e2n th\u1ec3 h\u1eb1ng ng\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/5\/#_ftnref9\">[9]<\/a>&nbsp;Asa\u1e43khya, Asa\u1e43khyeya. H\u00e1n d\u1ecbch l\u00e0 V\u00f4 s\u1ed1, V\u00f4 \u01b0\u01a1ng s\u1ed1, l\u00e0 s\u1ed1 m\u1ee5c c\u1ee7a \u1ea4n \u0110\u1ed9. T\u00e2n d\u1ecbch l\u00e0 A-t\u0103ng-x\u00ed-da. Ch\u1ec9 cho m\u1ed9t con s\u1ed1 r\u1ea5t l\u1edbn. M\u1ed9t Asa\u1e43khya b\u1eb1ng 1000 v\u1ea1n v\u1ea1n v\u1ea1n v\u1ea1n v\u1ea1n v\u1ea1n v\u1ea1n v\u1ea1n tri\u1ec7u. Tam a-t\u0103ng-k\u00ec ki\u1ebfp<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ba v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng ki\u1ebfp<\/em>\u00a0( Tam A-t\u0103ng-k\u00ec ki\u1ebfp \u4e09 \u963f \u50e7 \u7947 \u52ab; C: s\u0101n \u0101s\u0113ngq\u00ed ji\u00e9; J: sanas\u014dgik\u014d; ). T\u1ee9c N\u0103m m\u01b0\u01a1i hai c\u1ea5p b\u1eadc tu t\u1eadp c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ecb B\u1ed3 T\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c chia th\u00e0nh ba a-t\u0103ng k\u00ec ki\u1ebfp. Th\u1eadp t\u00edn (\u5341 \u4fe1), Th\u1eadp tr\u00fa (\u5341 \u4f4f), Th\u1eadp h\u1ea1nh (\u5341 \u884c) v\u00e0 Th\u1eadp h\u1ed3i h\u01b0\u1edbng (\u5341 \u8ff4 \u5411) thu\u1ed9c v\u1ec1 \u0111\u1ea1i ki\u1ebfp th\u1ee9 nh\u1ea5t. T\u1eeb \u0111\u1ecba v\u1ecb th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u1ebfn th\u1ee9 b\u1ea3y c\u1ee7a B\u1ed3-t\u00e1t th\u1eadp \u0111\u1ecba k\u00e9o d\u00e0i m\u1ed9t \u0111\u1ea1i ki\u1ebfp, \u0111\u1ea1i ki\u1ebfp th\u1ee9 hai, v\u00e0 \u0111\u1ecba th\u1ee9 t\u00e1m \u0111\u1ebfn m\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n trong \u0111\u1ea1i ki\u1ebfp th\u1ee9 ba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>M\u1eacT T\u00d4NG T\u00c2Y T\u1ea0NG<\/strong><br>Nguy\u00ean t\u00e1c TANTRA IN TIBET c\u1ee7a Tenzin Gyatso \u2013 \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i L\u1ea1t-ma 14<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ph\u1ea7n I.<\/strong><br><strong>C\u1ed0T TU\u1ef6 C\u1ee6A M\u1eacT T\u00d4NG<\/strong><br>Jeffrey Hopkins d\u1ecbch sang Anh ng\u1eef v\u00e0 bi\u00ean t\u1eadp<br>Ph\u1ee5 t\u00e1 bi\u00ean t\u1eadp: Lati Rinpochay v\u00e0 Barbara Frye<br>Th\u00edch Nhu\u1eadn Ch\u00e2u d\u1ecbch Vi\u1ec7t ng\u1eef<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">5. C\u1ef1c quang<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Tantra<\/em><\/strong>&nbsp;c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u2018<em>li\u00ean t\u1ee5c th\u1ed1ng nh\u1ea5t th\u1ec3,<\/em>\u2019 nh\u01b0 m\u1ed9t d\u00f2ng su\u1ed1i, c\u00f3 ba d\u1ea1ng: nh\u00e2n (n\u1ec1n t\u1ea3ng), \u0111\u1ea1o, v\u00e0 qu\u1ea3. N\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a tantra l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c h\u00e0nh. Theo&nbsp;<em>B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp h\u1ed9i (s:<\/em>&nbsp;<em>guhyasam\u0101ja)<\/em>&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/6\/#_ftn1\">[1]<\/a>&nbsp;thu\u1ed9c V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra, c\u00f3 n\u0103m h\u1ec7 n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a tantra\u2013hoa sen tr\u1eafng, \u01b0u-b\u00e1t-la hoa, hoa sen, chi\u00ean \u0111\u00e0n, v\u00e0 ch\u00e2u b\u00e1u; d\u1ea1ng cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi si\u00eau vi\u1ec7t. N\u1ec1n t\u1ea3ng&nbsp;<em>li\u00ean t\u1ee5c th\u1ed1ng nh\u1ea5t th\u1ec3<\/em>&nbsp;c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0&nbsp;<em>d\u00f2ng an tr\u00fa t\u1ef1 nhi\u00ean<\/em>, l\u00e0 nguy\u00ean l\u00fd c\u01a1 b\u1ea3n, l\u00e0 Ph\u1eadt t\u00ednh, l\u00e0 th\u1ec3 Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng. G\u1ecdi l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng v\u00ec n\u00f3 l\u00e0 c\u0103n b\u1ea3n cho m\u1ecdi c\u00f4ng h\u1ea1nh trong tu t\u1eadp.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>\u0110\u1ea1o tantra<\/em><\/strong>&nbsp;l\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng thanh t\u1ecbnh c\u0103n b\u1ea3n n\u00f3i tr\u00ean. Theo c\u00e1c d\u1ea1ng th\u1ea5p c\u1ee7a m\u1eadt ph\u00e1p tantra, \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng ph\u00e1p Du-gi\u00e0 kh\u00f4ng \u1ea5n kh\u1ebf, v\u00e0 theo V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra, th\u00ec giai \u0111o\u1ea1n t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 giai \u0111o\u1ea1n th\u00e0nh t\u1ef1u l\u00e0 thanh t\u1ecbnh ho\u00e1 c\u00e1c nhi\u1ec5m \u00f4 li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi ch\u00e2n nh\u01b0 c\u1ee7a b\u1ea3n t\u00e2m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>Qu\u1ea3 tantra<\/em><\/strong>&nbsp;l\u00e0 c\u1ea3nh gi\u1edbi k\u1ebft qu\u1ea3, l\u00e0 Ph\u00e1p th\u00e2n, l\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n chuy\u1ec3n ho\u00e1 moi nhi\u1ec5m \u00f4 nh\u01b0 Kim C\u01b0\u01a1ng Tr\u00ec (<em>Vajadhara<\/em>). Ba tantra n\u1ea7y\u2013nh\u00e2n, \u0111\u1ea1o, qu\u1ea3\u2013 bao g\u1ed3m ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ed9 m\u1eadt ph\u00e1p tantra, v\u00e0 s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c th\u1ed1ng nh\u1ea5t th\u1ec3 c\u1ee7a kinh v\u0103n di\u1ec5n \u0111\u1ea1t nh\u1eefng ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0&nbsp;<em>ch\u00e2n ng\u00f4n tantra<\/em>&nbsp;v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n th\u00e0nh nhi\u1ec1u ph\u00e1i.<br>Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba ch\u1ec9 l\u00e0 ph\u00e1p tu ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u00e2m nguy\u1ec7n gi\u00e1c ng\u1ed9 v\u00ec l\u1ee3i \u00edch cho ch\u00fang sinh v\u00e0 h\u1ea1nh L\u1ee5c \u0111\u1ed9; ph\u00e1p n\u1ea7y kh\u00f4ng \u0111\u01b0a ra ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u1ee5 th\u1ec3 hay c\u00e1ch th\u1ee9c n\u00e0o kh\u00e1c d\u1ec3 nh\u1eadp \u0111\u1ea1o. M\u1eadt th\u1eeba d\u00f9ng nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m n\u1ea7y nh\u01b0 l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng nh\u01b0ng c\u00f3 nh\u1eefng con \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00e1c nhau. V\u00ec M\u1eadt th\u1eeba c\u0169ng c\u00f3 s\u1ef1 tu t\u1eadp t\u00e2m nguy\u1ec7n gi\u00e1c ng\u1ed9 v\u00ec l\u1ee3i \u00edch cho ch\u00fang sinh v\u00e0 h\u1ea1nh L\u1ee5c \u0111\u1ed9, ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba cho r\u1eb1ng ch\u1ec9 Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba m\u1edbi c\u00f3 ph\u00e1p tu n\u1ea7y m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c nhau gi\u1eefa M\u1eadt th\u1eeba v\u00e0 Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 hai \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng ph\u00e1t huy t\u00e2m nguy\u1ec7n v\u1ecb tha\u2013l\u0129nh v\u1ef1c ph\u00e1t nguy\u1ec7n v\u00ec l\u1ee3i \u00edch cho ch\u00fang sinh v\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a s\u1ef1 qu\u00e1n s\u00e1t, \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 th\u00e0nh t\u1ef1u c\u1ee7a ri\u00eang t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi. H\u00e0nh gi\u1ea3 Kinh th\u1eeba v\u00e0 M\u1eadt th\u1eeba c\u00f3 t\u00e2m nguy\u1ec7n gi\u00e1c ng\u1ed9 t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng v\u00ec l\u1ee3i \u00edch cho ch\u00fang sinh v\u00e0 c\u00f3 c\u00f9ng m\u1ed9t k\u1ebft qu\u1ea3, Ph\u1eadt qu\u1ea3 l\u00e0 tr\u1ea1ng th\u00e1i kh\u00f4ng c\u00f2n m\u1ecdi nhi\u1ec5m \u00f4 v\u00e0 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi ph\u00e1p l\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec m\u00e2u thu\u1eabn trong quan \u0111i\u1ec3m, v\u00ec M\u1eadt th\u1eeba kh\u00f4ng gi\u1ea3i th\u00edch quan ni\u1ec7m Trung \u0111\u1ea1o v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 s\u1ef1 bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba b\u1edfi ng\u00e0i Long Th\u1ee5. Cho d\u00f9 c\u00f3 kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1ec1 m\u1eb7t quan \u0111i\u1ec3m, \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng ph\u1ea3i ph\u00e2n th\u00e0nh hai th\u1eeba, v\u00ec nh\u01b0 Duy th\u1ee9c t\u00f4ng (<em>cittam\u0101tra<\/em>) v\u00e0 Trung qu\u00e1n t\u00f4ng (<em>m\u0101\u00addh\u00adya\u00admi\u00adka)<\/em>, tuy kh\u00e1c nhau v\u1ec1 quan ni\u1ec7m, nh\u01b0ng c\u00f9ng trong m\u1ed9t th\u1eeba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 kh\u00e1c nhau trong c\u00e1c th\u1eeba ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh th\u00f4ng qua tr\u00ed hu\u1ec7 v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n. V\u00ec tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u1eadn th\u1ee9c T\u00ednh kh\u00f4ng l\u00e0 b\u00e0 m\u1eb9 chung c\u1ee7a b\u1ed1n ng\u01b0\u1eddi con\u2013Thanh v\u0103n, \u0110\u1ed9c gi\u00e1c, B\u1ed3-t\u00e1t, v\u00e0 Ph\u1eadt t\u1ed1i th\u1eafng\u2013Ti\u1ec3u th\u1eeba v\u00e0 \u0110\u1ea1i th\u1eeba ch\u1ec9 kh\u00e1c nhau v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p, ch\u1ee9 kh\u00f4ng kh\u00e1c tr\u00ean m\u1eb7t tr\u00ed hu\u1ec7. V\u00ec c\u00f3 c\u00f9ng nguy\u00ean nh\u00e2n, M\u1eadt th\u1eeba v\u00e0 Ba-la-m\u1eadt th\u1eeba ch\u1ec9 kh\u00e1c nhau v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p, ch\u1ee9 kh\u00f4ng kh\u00e1c nhau v\u1ec1 m\u1eb7t tr\u00ed hu\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i&nbsp;<strong>T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba<\/strong>&nbsp;n\u00f3i r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00e1c nhau v\u1ec1 m\u1eb7t quan \u0111i\u1ec3m gi\u1eefa Ti\u1ec3u th\u1eeba v\u00e0 \u0110\u1ea1i th\u1eeba, v\u00e0 trong \u0110\u1ea1i th\u1eeba, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00e1c nhau v\u1ec1 quan \u0111i\u1ec3m gi\u1eefa M\u1eadt th\u1eeba v\u00e0 Ba-la-m\u1eadt th\u1eeba. Ng\u00e0i \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn \u2018c\u00e1i nh\u00ecn\u2019 theo ngh\u0129a \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng, T\u00ednh kh\u00f4ng\u2013kh\u00e1ch th\u1ec3 c\u1ee7a c\u1ef1c quang\u00ad\u2013ch\u1ee9 kh\u00f4ng theo \u00fd ngh\u0129a tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u1eadn th\u1ee9c T\u00ednh kh\u00f4ng\u2013 ch\u1ee7 th\u1ec3 c\u1ee7a c\u1ef1c quang. \u015a\u0101kya Pandita thu\u1ed9c t\u00f4ng T\u00e1t-ca (Sa-skya)<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/6\/#_ftn2\">[2]<\/a>&nbsp;c\u0169ng cho l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 quan \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c nhau gi\u1eefa M\u1eadt th\u1eeba v\u00e0 Ba-la-m\u1eadt th\u1eeba v\u00e0 n\u1ebfu nh\u01b0 v\u1eady, quan ni\u1ec7m \u1ea5y s\u1ebd li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ef1 ph\u1ee9c t\u1ea1p c\u1ee7a nh\u1ecb nguy\u00ean t\u00ednh. V\u00ec t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Trung qu\u00e1n v\u01b0\u1ee3t qua gi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a m\u1ecdi ph\u1ee9c t\u1ea1p, n\u00ean m\u1ed9t quan ni\u1ec7m kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1ec1 n\u00f3 ph\u1ea3i c\u00f3 s\u1ef1 li\u00ean quan nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo kinh lu\u1eadn c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i c\u1ef1u d\u1ecbch c\u1ee7a t\u00f4ng&nbsp;<strong>Ninh-m\u00e3<\/strong>&nbsp;(rNying-ma),<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/6\/#_ftn3\">[3]<\/a>&nbsp;cho r\u1eb1ng c\u00f3 quan ni\u1ec7m kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa Kinh th\u1eeba v\u00e0 M\u1eadt th\u1eeba, nh\u01b0ng s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t n\u1ea7y ch\u1ee7 y\u1ebfu li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ch\u1ee7 th\u1ec3. T\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma) kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t r\u00f5 r\u00e0ng gi\u1eefa ch\u1ee7 th\u1ec3\u2013tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u1eadn th\u1ee9c\u2013v\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng\u2013T\u00ednh kh\u00f4ng, v\u00ec khi \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 tu t\u1eadp cao, ch\u1ee7 th\u1ec3 v\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng ho\u00e0 h\u1ee3p nhau b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n trong m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 v\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t tr\u00ean ng\u00f4n t\u1eeb. Ngay l\u00fac qu\u00e1n chi\u1ebfu b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng v\u1ec1 T\u00ednh kh\u00f4ng, ch\u1ee7 th\u1ec3 v\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n, v\u00e0 do \u00fd th\u1ee9c c\u00f9ng c\u00e1ch di\u1ec5n \u0111\u1ea1t th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 chuy\u00ean ch\u1edf h\u1ebft tr\u1ea1ng th\u00e1i n\u1ea7y, n\u00ean n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u2018kh\u00f4ng th\u1ec3 ngh\u0129 b\u00e0n\u2019, \u2018kh\u00f4ng th\u1ec3 di\u1ec5n t\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c.\u2019 \u0110\u00e2y l\u00e0 t\u00ednh b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n ly c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7 v\u01b0\u1ee3t qua m\u1ecdi gi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a tri th\u1ee9c ph\u1ed3n t\u1ea1p, v\u00e0 t\u00ednh b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n ly c\u1ee7a \u0110\u1ea1i di\u1ec7u l\u1ea1c v\u00e0 T\u00ednh kh\u00f4ng, l\u00e0 t\u00ednh b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n c\u1ee7a Nh\u1ecb \u0111\u1ebf,<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/6\/#_ftn4\">[4]<\/a>&nbsp;l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t. \u0110\u00e2y l\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef minh ho\u1ea1 t\u1ed1t nh\u1ea5t v\u00e0 ph\u1ea3i hi\u1ec3u ra; kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u1eefng di\u1ec5n \u0111\u1ea1t s\u00e2u m\u1ea7u n\u1ea7y th\u00ec b\u1ea5t c\u1ee9 m\u1ecdi ph\u00e1t bi\u1ec3u b\u1eb1ng l\u1eddi n\u00f3i \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng hi\u1ec7u l\u1ef1c. Trong ng\u1eef c\u1ea3nh kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t gi\u1eefa kh\u00e1ch th\u1ec3 c\u1ee7a c\u1ef1c quang\u00ad v\u00e0 ch\u1ee7 th\u1ec3 c\u1ee7a c\u1ef1c quang, t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma) nh\u1ea5n m\u1ea1nh v\u00e0o t\u00ednh b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n n\u1ea7y khi h\u1ecd \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn. Nh\u01b0 v\u1eady, theo \u00fd ngh\u0129aquan \u0111i\u1ec3m n\u1ea7y, th\u00ec th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c nhau gi\u1eefa M\u1eadt th\u1eeba v\u00e0 Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba.<br>Nh\u01b0 Jam-yang-shay-ba-says thu\u1ed9c t\u00f4ng C\u00e1ch-l\u1ed7 (dGe-lugs)<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/6\/#_ftn5\">[5]<\/a>&nbsp;n\u00f3i, \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a c\u1ef1c quang\u2013T\u00ednh kh\u00f4ng, nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u00ednh\u2013\u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ea1y trong kinh lu\u1eadn c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 trong M\u1eadt th\u1eeba, nh\u01b0ng kh\u00e1ch th\u1ec3 c\u1ee7a c\u1ef1c quang\u00ad\u2013b\u1ea3n t\u00e2m c\u1ef1c k\u1ef3 vi t\u1ebf c\u1ee7a c\u1ef1c quang\u2013th\u00ec ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 d\u1ea1y trong V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra, ngay c\u1ea3 trong ba d\u1ea1ng th\u1ea5p c\u1ee7a m\u1eadt ph\u00e1p tantra c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 d\u1ea1y, v\u00e0 d\u0129 nhi\u00ean, trong Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3. Do v\u1eady, quan ni\u1ec7m tho\u00e1t kh\u1ecfi s\u1ef1 ph\u1ed3n t\u1ea1p c\u1ee7a \u00fd th\u1ee9c v\u1ed1n th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eadp trong c\u00e1c kinh lu\u1eadn c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i c\u1ef1u d\u1ecbch thu\u1ed9c t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma) \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn ph\u1ea7n t\u1eed c\u1ee7a c\u1ef1c quang ch\u1eb3ng c\u00f3 ch\u00fat kh\u00e1c bi\u1ec7t n\u00e0o gi\u1eefa ch\u1ee7 th\u1ec3 v\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng. \u0110\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0&nbsp;<em>b\u1ea3n th\u1ec3 thanh t\u1ecbnh<\/em>, l\u00e0 m\u1ed9t&nbsp;<em>ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh<\/em>&nbsp;(affirming negative), ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0&nbsp;<em>phi<\/em>&nbsp;<em>ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh<\/em>&nbsp;(non-affirming negative) nh\u01b0 T\u00ednh kh\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong kinh \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i t\u00e2n d\u1ecbch c\u1ee7a c\u00e1c t\u00f4ng, c\u1ef1c quang n\u1ea7y c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 th\u00e0nh t\u1ef1u v\u1ecb&nbsp;<em>(completion stage)<\/em>&nbsp;c\u1ee7a c\u1ef1c quang t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng, v\u00e0 c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Th\u1eafng ngh\u0129a \u0111\u1ebf (<em>ultimate truth<\/em>). Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, theo Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba, Y t\u1ef1 kh\u1edfi Trung qu\u00e1n t\u00f4ng (<em>sv\u0101tantrika<\/em><strong>)<\/strong>&nbsp;tr\u00ecnh b\u00e0y m\u1ed9t \u1ea9n d\u1ee5 v\u1ec1 Th\u1eafng ngh\u0129a \u0111\u1ebf (ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i) \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn t\u00e2m mang T\u00ednh kh\u00f4ng nh\u01b0 l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a n\u00f3. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, khi V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra tr\u00ecnh b\u00e0y giai \u0111o\u1ea1n quy \u01b0\u1edbc c\u1ee7a th\u00e0nh t\u1ef1u\u2013huy\u1ec5n th\u00e2n\u2013v\u00e0 giai \u0111o\u1ea1n tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i c\u1ee7a th\u00e0nh t\u1ef1u\u2013c\u1ef1c quang\u2013th\u00ec thu\u1eadt ng\u1eef \u2018tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i\u2019 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng\u2013T\u00ednh kh\u00f4ng, nh\u01b0ng l\u00e0 \u0111\u1ec3 n\u00f3i \u0111\u1ebfn ch\u1ee7 th\u1ec3 nh\u1eadn th\u1ee9c T\u00ednh kh\u00f4ng. Nguy\u00ean nh\u00e2n c\u1ee7a vi\u1ec7c n\u1ea7y l\u00e0 t\u00e2m tr\u1edf n\u00ean b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n ly t\u1eeb \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 T\u00ednh kh\u00f4ng, do v\u1eady n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Th\u1eafng ngh\u0129a \u0111\u1ebf (ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i) ho\u1eb7c l\u00e0 \u1ea9n d\u1ee5 c\u1ee7a ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i. Theo c\u00e1ch n\u1ea7y, thu\u1eadt ng\u1eef \u2018ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i\u2019 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng trong nh\u1eefng kinh lu\u1eadn tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i c\u1ef1u d\u1ecbch c\u1ee7a c\u00e1c t\u00f4ng ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00e1c h\u01a1n ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn T\u00ednh kh\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong ph\u1ea1m tr\u00f9 n\u1ea7y, c\u00f3 m\u1ed9t quan \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c nhau gi\u1eefa Kinh th\u1eeba v\u00e0 M\u1eadt th\u1eeba. Do th\u1ebf, n\u00ean khi Ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Trung \u0111\u1ea1o th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 bi\u1ec3u hi\u1ec7n n\u00e0o cao h\u01a1n t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Long Th\u1ee5 trong<em>Trung lu\u1eadn<\/em>&nbsp;(<em>Treatise on the Middle Way<\/em>), Ng\u00e0i \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a c\u1ef1c quang, T\u00ednh kh\u00f4ng. N\u00f3 tho\u00e1t kh\u1ecfi m\u1ecdi phi\u1ec1n t\u1ea1p nh\u1ecb nguy\u00ean, v\u00e0 nh\u01b0 h\u1ecdc gi\u1ea3 \u015a\u0101kya Pandita n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u1eb3ng c\u00f3 kh\u00e1c bi\u1ec7t g\u00ec gi\u1eefa Kinh th\u1eeba v\u00e0 M\u1eadt th\u1eeba \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u1ea7y.<br>Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba v\u00e0 M\u1eadt th\u1eeba c\u0169ng kh\u00f4ng kh\u00e1c bi\u1ec7t nhau th\u00f4ng qua th\u1ef1c h\u00e0nh l\u1ee5c \u0111\u1ed9. Trong M\u1eadt th\u1eeba, r\u1ea5t c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i th\u01b0\u1eddng tu t\u1eadp b\u1ed1 th\u00ed, tr\u00ec gi\u1edbi, nh\u1eabn nh\u1ee5c\u2026 trong su\u1ed1t s\u00e1u th\u1eddi h\u1eb1ng ng\u00e0y. Kh\u00f4ng th\u1ef1c h\u00e0nh vi\u1ec7c n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 l\u00e0 ph\u1ea1m gi\u1edbi. Do v\u1eady, s\u1ef1 bi\u1ec3u hi\u1ec7n ho\u1eb7c kh\u00f4ng th\u1ef1c h\u00e0nh l\u1ee5c \u0111\u1ed9 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00e1ch r\u1eddi trong c\u1ea3 hai th\u1eeba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0103n b\u1ea3n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eafc th\u00e2n Ph\u1eadt l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p t\u00e2m nguy\u1ec7n gi\u00e1c ng\u1ed9 v\u00ec l\u00f2ng t\u1eeb bi \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u00fang sinh. Con \u0111\u01b0\u1eddng c\u01a1 b\u1ea3n \u0111\u1ec3 th\u00e0nh t\u1ef1u Ph\u00e1p th\u00e2n Ph\u1eadt l\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u1eadn th\u1ee9c T\u00ednh kh\u00f4ng. Trong Kinh th\u1eeba v\u00e0 M\u1eadt th\u1eeba kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c nhau \u0111\u1ed1i v\u1edbi con \u0111\u01b0\u1eddng c\u0103n b\u1ea3n n\u1ea7y. Nh\u01b0 v\u1eady, t\u1eeb quan \u0111i\u1ec3m tu t\u1eadp, n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a ph\u00e1p tu\u2013ph\u00e1t kh\u1edfi t\u00e2m nguy\u1ec7n v\u1ecb tha\u2013v\u00e0 c\u00e1c c\u00f4ng h\u1ea1nh\u2013l\u1ee5c \u0111\u1ed9, bao g\u1ed3m c\u1ea3 tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u1eadn th\u1ee9c T\u00ednh kh\u00f4ng\u2013th\u00ec kh\u00f4ng kh\u00e1c nhau. C\u0169ng v\u1eady, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u kh\u00e1c nhau trong \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i tu \u0111\u1ea1o kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0 \u0111i\u1ec3m khu bi\u1ec7t c\u1ee7a Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba v\u00e0 M\u1eadt th\u1eeba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u1ea3 hai th\u1eeba kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t theo c\u00e1ch nh\u00ecn c\u1ee7a h\u00e0nh gi\u1ea3 tr\u00ean quan ni\u1ec7m c\u0103n c\u01a1 nhanh ch\u1eadm v\u00e0 theo th\u1ee9 l\u1edbp; v\u00ec n\u1ebfu nh\u01b0 v\u1eady, Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba t\u1ef1 n\u00f3 s\u1ebd b\u1ecb ph\u00e2n chia ra nhi\u1ec1u th\u1eeba. S\u1ef1 linh l\u1ee3i hay ch\u1eadm l\u1ee5t; trong ti\u1ebfn tr\u00ecnh tu \u0111\u1ea1o c\u1ee7a h\u00e0nh gi\u1ea3 c\u0169ng kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u00ec nhi\u1ec1u s\u1ef1 kh\u00e1c nhau v\u1ec1 ti\u1ebfn tr\u00ecnh tu t\u1eadp \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eadp trong Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba.<br>Th\u1ebf th\u00ec, l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t hai th\u1eeba? M\u1ed9t s\u1ed1 cho r\u1eb1ng s\u1ef1 kh\u00e1c nhau gi\u1eefa Kinh th\u1eeba v\u00e0 M\u1eadt th\u1eeba l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 M\u1eadt th\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n d\u1ea1y cho nh\u1eefng ai c\u00f3 th\u1ec3 v\u1eadn d\u1ee5ng l\u00f2ng tham mu\u1ed1n (\u00fd d\u1ee5c) nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u00e1p tr\u1ee3 \u0111\u1ea1o, trong khi Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n d\u1ea1y \u0111\u1ec3 ch\u1ebf ng\u1ef1 \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ai r\u01a1i v\u00e0o ph\u1ea1m tr\u00f9 c\u00e1ch ly kh\u1ecfi ham mu\u1ed1n. \u00dd ki\u1ebfn n\u1ea7y sai l\u1ea7m v\u00ec c\u1ea3 Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba l\u1eabn M\u1eadt th\u1eeba \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u00e1ch th\u0103ng hoa m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ec9 tr\u1eeb b\u1ecf l\u00f2ng tham mu\u1ed1n,<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/6\/#_ftn6\">[6]<\/a>&nbsp;v\u00e0 c\u1ea3 hai th\u1eeba \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u00e1ch ti\u1ebfn h\u00e0nh tu t\u1eadp \u0111\u1ec3 di\u1ec7t tr\u1eeb l\u00f2ng tham mu\u1ed1n. Trong Kinh th\u1eeba cho r\u1eb1ng ngay c\u1ea3 r\u00e1c b\u1ea9n c\u1ee7a th\u00e0nh ph\u1ed1 c\u0169ng c\u00f3 \u00edch cho ru\u1ed9ng m\u00eda m\u1ecdc t\u1ed1t h\u01a1n \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ai bi\u1ebft l\u1ee3i d\u1ee5ng ch\u1ea5t th\u1ea3i v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 \u00edch, th\u1ebf n\u00ean phi\u1ec1n n\u00e3o c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i \u00edch trong tu t\u1eadp. N\u1ebfu ai bi\u1ebft v\u1eadn d\u1ee5ng phi\u1ec1n n\u00e3o l\u00e0m l\u1ee3i \u00edch cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, th\u00ec h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed7 tr\u1ee3 b\u1eb1ng t\u00edch lu\u1ef9 v\u00f4 s\u1ed1 c\u00f4ng \u0111\u1ee9c, v\u00e0 trong \u00fd ngh\u0129a n\u1ea7y, tham mu\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 m\u1ed9t h\u01b0\u1edbng l\u00e0 ph\u1ea3i tr\u00e1nh, m\u1eb7c d\u00f9 theo quan \u0111i\u1ec3m th\u1ef1c th\u1ec3 c\u1ee7a phi\u1ec1n n\u00e3o, th\u1ef1c s\u1ef1 n\u00f3 c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i tr\u1eeb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ed3-t\u00e1t kh\u00f4ng h\u1eb3n ph\u1ea3i ho\u00e0n to\u00e0n gi\u1ea3i tr\u1eeb phi\u1ec1n n\u00e3o tham mu\u1ed1n v\u00e0 s\u00e2n h\u1eadn, m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng n\u00f3 v\u00ec l\u1ee3i \u00edch cho ch\u00fang sinh, nh\u01b0 trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u00e1c v\u1ecb vua b\u1ed3-t\u00e1t \u0111\u00e3 sinh r\u1ea5t nhi\u1ec1u con v\u00ec mu\u1ed1n c\u00f3 l\u1ee3i l\u1ea1c nhi\u1ec1u h\u01a1n cho qu\u1ed1c gia th\u00f4ng qua s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi con n\u1ea7y. \u1ede \u0111\u00e2y, phi\u1ec1n n\u00e3o \u0111\u00f3ng vai nguy\u00ean nh\u00e2n th\u1ee9 y\u1ebfu trong vi\u1ec7c gi\u00fap \u00edch cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u0169ng nh\u01b0 ph\u00e1p th\u1ef1c h\u00e0nh trong Kinh th\u1eeba, c\u00f3 nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p B\u1ed3-t\u00e1t c\u1ed1 t\u00ecnh kh\u00f4ng gi\u1ea3i tr\u1eeb phi\u1ec1n n\u00e3o m\u00e0 d\u00f9ng n\u00f3 \u0111\u1ec3 ph\u1ee5 tr\u1ee3. Trong c\u00f4ng phu M\u1eadt th\u1eeba c\u0169ng v\u1eady, tu\u1ef3 theo l\u00fac v\u00e0 theo t\u1eebng ho\u00e0n c\u1ea3nh m\u00e0 B\u1ed3-t\u00e1t v\u1eadn d\u1ee5ng phi\u1ec1n n\u00e3o. Tuy nhi\u00ean, trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p khi kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ee5c \u0111\u00edch \u0111\u1ec3 v\u1eadn d\u1ee5ng tham mu\u1ed1n hay s\u00e2n h\u1eadn, th\u00ec h\u00e0nh gi\u1ea3 M\u1eadt th\u1eeba ph\u1ea3i c\u1ed1 s\u1ee9c t\u00ecm c\u00e1ch gi\u1ea3i tr\u1eeb ch\u00fang. N\u1ebfu cho r\u1eb1ng \u0111\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t h\u00e0nh gi\u1ea3 M\u1eadt th\u1eeba m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i gi\u1ea3i tr\u1eeb tham mu\u1ed1n v\u00e0 s\u00e2n h\u1eadn, th\u00ec s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0o \u0111\u1ec3 th\u00e0nh Ph\u1eadt th\u00f4ng qua con \u0111\u01b0\u1eddng M\u1eadt th\u1eeba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u01b0a ra quan \u0111i\u1ec3m tinh t\u1ebf h\u01a1n v\u1ec1 s\u1ef1 ph\u00e2n chia gi\u1eefa Kinh th\u1eeba v\u00e0 M\u1eadt th\u1eeba, l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh v\u00e0 ch\u1ee7 y\u1ebfu b\u1edfi nh\u1eefng h\u00e0nh gi\u1ea3 s\u01a1 c\u01a1 tu t\u1eadp th\u1eeba n\u1ea7y, m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 ho\u1eb7c kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 v\u1eadn d\u1ee5ng l\u00f2ng tham mu\u1ed1n nh\u01b0 l\u00e0 ph\u1ee5 tr\u1ee3 cho vi\u1ec7c tu \u0111\u1ea1o. N\u00f3i chung, l\u00e0 th\u1ef1c s\u1ef1 v\u1eadn d\u1ee5ng b\u1ed1n ni\u1ec1m vui ph\u00e1t sinh t\u1eeb b\u1ed1n lo\u1ea1i tham mu\u1ed1n\u2013nh\u00ecn ng\u1eafm, c\u01b0\u1eddi \u0111\u00f9a, \u00f4m \u1ea5p v\u00e0 h\u1ee3p nh\u1ea5t\u2013nh\u01b0 l\u00e0 t\u00ecnh hu\u1ed1ng thu\u1eadn l\u1ee3i \u0111\u1ec3 tu t\u1eadp b\u1ed1n m\u1eadt ph\u00e1p tantra. Nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c h\u00e0nh gi\u1ea3 s\u01a1 c\u01a1 thu\u1ed9c Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba v\u00e0 M\u1eadt th\u1eeba, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng m\u1ed9t b\u00ean th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3, v\u00e0 m\u1ed9t b\u00ean th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 v\u1eadn d\u1ee5ng l\u00f2ng tham mu\u1ed1n nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u1ec3 tu \u0111\u1ea1o. Tuy v\u1eady, \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh l\u00e0 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa c\u00e1ch tu t\u1eadp c\u1ee7a hai th\u1eeba. M\u1eb7c d\u00f9 n\u00f3 bi\u1ec3u th\u1ecb t\u00ednh kh\u00f4ng b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng trong c\u0103n c\u01a1 c\u1ee7a hai h\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t ho\u00e0n to\u00e0n v\u00e0 s\u00e2u s\u1eafc gi\u1eefa Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba v\u00e0 M\u1eadt th\u1eeba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng \u0110\u1ea1i di\u1ec7u l\u1ea1c ph\u00e1t sinh t\u1eeb thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh t\u1eadp trung v\u00e0o c\u00e1c lu\u00e2n xa, kh\u00ed v\u00e0 \u0111\u1ea1o qu\u1ea3n<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/6\/#_ftn7\">[7]<\/a>&nbsp;l\u00e0 kh\u00e1c bi\u1ec7t nhau gi\u1eefa hai th\u1eeba, nh\u01b0ng \u0111\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t kh\u00eda c\u1ea1nh thu\u1ed9c V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra, kh\u00f4ng ph\u1ea3i thu\u1ed9c v\u1ec1 to\u00e0n th\u1ec3 c\u00e1c m\u1eadt ph\u00e1p tantra. Nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng th\u1ec3 xem \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c nhau gi\u1eefa hai th\u1eeba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">|&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/#mucluc\">M\u1ee5c l\u1ee5c<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/7\/\">Trang sau<\/a>&nbsp;|<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2013<br><strong>Ch\u00fa th\u00edch:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/6\/#_ftnref1\">[1]<\/a>&nbsp;B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp h\u1ed9i tan-tra \u7955 \u5bc6 \u96c6 \u6703; S:&nbsp;<em>guhyasam\u0101ja<\/em>\u2013<em>tantra<\/em>, c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0&nbsp;<em>Tam nghi\u1ec7p b\u00ed m\u1eadt kinh<\/em>;&nbsp;<em>Tan-tra<\/em>\u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o, \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u00ean so\u1ea1n gi\u1eefa th\u1ebf k\u1ec9 th\u1ee9 III v\u00e0 th\u1ee9 VII, \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1ebfp v\u00e0o&nbsp;<em>V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng du-gi\u00e0 tan-tra<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/6\/#_ftnref2\">[2]<\/a>&nbsp;\u85a9 \u8fe6 \u6d3e; T: sakyapa [sa-skya-pa]; M\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng, mang t\u00ean ng\u00f4i ch\u00f9a T\u00e1t-ca \u2013 T\u00e1t-ca ngh\u0129a l\u00e0&nbsp;<em>\u0110\u1ea5t x\u00e1m<\/em>. Theo l\u1eddi kh\u1ea3i th\u1ecb c\u1ee7a A-\u0111\u1ec1-sa, ch\u00f9a T\u00e1t-ca \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng n\u0103m 1073 v\u00e0 c\u00e1c cao t\u0103ng ch\u00f9a n\u00e0y t\u1eadp trung truy\u1ec1n ph\u00e1p Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba v\u1edbi t\u00ean T\u00e2y T\u1ea1ng l\u00e0 Lam-dre. Tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i n\u00e0y t\u1eadp trung c\u00f4ng s\u1ee9c tu t\u1eadp v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ea1i c\u00e1c kinh s\u00e1ch c\u1ee7a gi\u00e1o ph\u00e1p Tan-tra, nh\u01b0ng c\u0169ng c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u00f3ng g\u00f3p cho Nh\u00e2n minh h\u1ecdc Ph\u1eadt gi\u00e1o v\u00e0 c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng l\u00ean n\u1ec1n ch\u00ednh tr\u1ecb T\u00e2y T\u1ea1ng gi\u1eefa th\u1ebf k\u1ec9 th\u1ee9 13 v\u00e0 14. Ph\u00e1i n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ed9c l\u1eadp l\u00e0 nh\u1edd c\u00f4ng c\u1ee7a n\u0103m v\u1ecb L\u1ea1t-ma s\u1ed1ng t\u1eeb 1092 \u0111\u1ebfn 1280. \u0110\u00f3 l\u00e0: Sa-chen Kun-ga Nying-po (1092-1158), hai ng\u01b0\u1eddi con trai l\u00e0 So-nam Tse-mo (1142-1182) v\u00e0 Drak-pa Gyalt-sen (1147-1216), ng\u01b0\u1eddi ch\u00e1u Sa-kya Pa\u1e47-\u1e0di-ta (1182-1251) v\u00e0 Chog-yal Phag-pa (1235-1280). T\u1ea5t c\u1ea3 n\u0103m v\u1ecb n\u00e0y \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 ho\u00e1 th\u00e2n c\u1ee7a V\u0103n-th\u00f9 (s: Ma\u00f1ju\u015br\u012b) v\u00e0 thu\u1ed9c gia \u0111\u00ecnh Khon. Trong n\u0103m v\u1ecb th\u00ec Sa-kya Pa\u1e47-\u1e0di-ta l\u00e0 c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng l\u1edbn nh\u1ea5t, gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a \u00f4ng bao tr\u00f9m nhi\u1ec1u ng\u00e0nh khoa h\u1ecdc kh\u00e1c nhau. Kh\u1ea3 n\u0103ng v\u1ec1 Ph\u1ea1n ng\u1eef (sanskrit) vang \u0111\u1ebfn \u1ea4n \u0110\u1ed9 v\u00e0 M\u00f4ng C\u1ed5 v\u00e0 sau \u0111\u00f3 \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi \u0111i M\u00f4ng C\u1ed5 thuy\u1ebft ph\u00e1p v\u00e0 tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e1t-ca lan r\u1ed9ng t\u1ea1i Trung T\u00e2y T\u1ea1ng n\u0103m 1249. Trong c\u00e1c th\u1ebf k\u1ec9 sau, ph\u00e1i T\u00e1t-ca \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng t\u00f4n gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0 g\u00e2y c\u1ea3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba v\u00e0 t\u00f4ng c\u1ee7a S\u01b0 l\u00e0 t\u00f4ng C\u00e1ch-l\u1ed7 (t: gelugpa).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/6\/#_ftnref3\">[3]<\/a>&nbsp;T: nyingmapa [r\u00f1yi\u1e45g-ma-pa]; c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 C\u1ef1u ph\u00e1i v\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1ng l\u1eadp t\u1eeb l\u1ea7n \u0111\u1ea7u Ph\u1eadt gi\u00e1o truy\u1ec1n qua T\u00e2y T\u1ea1ng, ho\u1eb7c H\u1ed3ng gi\u00e1o, v\u00ec c\u00e1c tu s\u0129 ph\u00e1i n\u00e0y th\u01b0\u1eddng mang y ph\u1ee5c m\u00e0u h\u1ed3ng (ho\u1eb7c m\u0169 m\u00e0u h\u1ed3ng);<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t trong b\u1ed1n t\u00f4ng ph\u00e1i ch\u00ednh c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng. T\u00f4ng n\u00e0y th\u1ed1ng nh\u1ea5t truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a \u0110\u1ea1i s\u01b0 Li\u00ean Hoa Sinh (padmasambhava) v\u00e0 c\u1ee7a c\u00e1c cao t\u0103ng T\u00ec-ma-la M\u1eadt-\u0111a (ho\u1eb7c T\u1ecbnh H\u1eefu; s: vimalamitra), Bi\u1ebfn Chi\u1ebfu (s: vairocana) t\u1eeb \u1ea4n \u0110\u1ed9 truy\u1ec1n qua trong th\u1ebf k\u1ec9 th\u1ee9 8. T\u1eeb th\u1ebf k\u1ec9 15 tr\u1edf \u0111i, gi\u00e1o l\u00ed c\u1ee7a t\u00f4ng n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eafp x\u1ebfp theo h\u1ec7 th\u1ed1ng nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e9p v\u00e0o \u0110\u1ea1i t\u1ea1ng (Cam-ch\u00e2u-nh\u0129\/\u0110an-ch\u00e2u-nh\u0129) c\u1ee7a T\u00e2y T\u1ea1ng. Gi\u00e1o ph\u00e1p n\u00e0y l\u1ea5y \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh (t: dzogchen) l\u00e0m c\u01a1 s\u1edf v\u00e0 d\u1ef1a tr\u00ean lu\u1eadn gi\u1ea3i c\u1ee7a Long-chen-pa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u00e1i Ninh-m\u00e3 nguy\u00ean thu\u1ef7 g\u1ed3m c\u00f3 c\u1ea3 t\u0103ng s\u0129 l\u1eabn c\u01b0 s\u0129 v\u00e0 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a m\u00ecnh qua th\u1eddi k\u00ec Ph\u1eadt gi\u00e1o b\u1ecb L\u00e3ng-\u0111\u1ea1t-ma (t: langdarma) b\u1ee9c h\u1ea1i (836-842). Qua th\u1ebf k\u1ec9 th\u1ee9 11, ph\u00e1i n\u00e0y b\u1eaft \u0111\u1ea7u ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 trong n\u1ed9i b\u1ed9 chia l\u00e0m ba d\u00f2ng ch\u00ednh: d\u00f2ng \u2018<em>l\u1ecbch s\u1eed\u2019<\/em>, d\u00f2ng \u2018<em>tr\u1ef1c ti\u1ebfp\u2019<\/em>&nbsp;v\u00e0 d\u00f2ng \u2018<em>ki\u1ebfn ch\u1ee9ng<\/em>.\u2019 D\u00f2ng l\u1ecbch s\u1eed hay tuy\u00ean gi\u00e1o (t:kama) d\u1ef1a tr\u00ean hi\u1ec3n gi\u00e1o xu\u1ea5t ph\u00e1t Ph\u1ed5 Hi\u1ec1n, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u00e1c gi\u00e1o ph\u00e1p quan tr\u1ecdng c\u1ee7a Ba th\u1eeba ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y trong d\u00f2ng Ninh-m\u00e3 nh\u01b0 Ma-ha du-gi\u00e0 (s: mah\u0101yoga), A-n\u1eadu du-gi\u00e0 (anuyoga) v\u00e0 A-t\u00ec du-gi\u00e0 (atiyoga).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00f2ng tr\u1ef1c ti\u1ebfp hay Ter-ma d\u1ef1a tr\u00ean c\u00e1c b\u00ed l\u1ee5c do Li\u00ean Hoa Sinh truy\u1ec1n l\u1ea1i. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 T\u1eed th\u01b0 (t: bardo thodol) l\u00e0 m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m Terma.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00f2ng ki\u1ebfn ch\u1ee9ng d\u1ef1a tr\u00ean s\u01b0 ti\u1ebfp x\u00fac tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi B\u00e1o th\u00e2n c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb \u0110\u1ea1o s\u01b0 (\u0111\u00e3 nh\u1eadp di\u1ec7t) trong l\u00fac nh\u1eadp \u0111\u1ecbnh, theo l\u1eddi khai th\u1ecb c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 tuy\u00ean gi\u00e1o c\u00e1c gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee5 th\u1ec3 trong nh\u1eefng th\u1eddi k\u00ec nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. Qua c\u00e1ch truy\u1ec1n gi\u00e1o n\u00e0y m\u00e0 Long-chen-pa \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 tr\u1ef1c ti\u1ebfp nh\u1eadn nh\u1eefng l\u1eddi khai th\u1ecb c\u1ee7a Li\u00ean Hoa Sinh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i Ninh-m\u00e3 (t: nyingmapa) l\u1ea1i chia V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng du-gi\u00e0 tan-tra l\u00e0m ba lo\u1ea1i: Ma-ha du-gi\u00e0 (s: mah\u0101yoga), A-n\u1eadu du-gi\u00e0 (s: anuyoga) v\u00e0 A-t\u00ec du-gi\u00e0 (s: atiyoga). Nh\u1eefng ph\u00e9p Tan-tra n\u00e0y xem t\u00e2m thanh t\u1ecbnh l\u00e0 g\u1ed1c c\u1ee7a m\u1ecdi ph\u00e9p tu. Ngo\u00e0i ra, Tan-tra xem vi\u1ec7c v\u01b0\u1ee3t qua t\u00ednh nh\u1ecb nguy\u00ean \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t nh\u1ea5t th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t nguy\u00ean l\u00ed quan tr\u1ecdng. T\u00ednh nh\u1ecb nguy\u00ean c\u00f3 khi \u0111\u01b0\u1ee3c Tan-tra di\u1ec5n t\u1ea3 b\u1eb1ng nguy\u00ean l\u00ed nam t\u00ednh (s: up\u0101ya; kh\u00eda c\u1ea1nh Ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n) v\u00e0 n\u1eef (s: praj\u00f1\u0101; Tr\u00ed hu\u1ec7), v\u00ec v\u1eady t\u1ea1i ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y kh\u00f4ng \u00edt ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u l\u1ea7m, cho r\u1eb1ng tu t\u1eadp Tan-tra l\u00e0 thu\u1ea7n tu\u00fd li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi t\u00ednh d\u1ee5c nam n\u1eef.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/6\/#_ftnref4\">[4]<\/a>&nbsp;Nh\u1ecb \u0111\u1ebf \u4e8c \u8ae6; C:&nbsp;<em>\u00e8rd\u00ec<\/em>; J:&nbsp;<em>nitai<\/em>;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 th\u1eadt tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u00e0 s\u1ef1 th\u1eadt qui \u01b0\u1edbc. S\u1ef1 th\u1eadt tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i, Th\u1eafng ngh\u0129a \u0111\u1ebf (\u52dd \u7fa9 \u8ae6), l\u00e0 c\u00e1i nh\u00ecn v\u1ec1 th\u1eadt t\u1ea1i qua th\u00e2n ch\u1ee9ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 gi\u00e1c ng\u1ed9. V\u00ec s\u1ef1 th\u1eadt n\u1ea7y si\u00eau vi\u1ec7t \u00fd ni\u1ec7m nh\u1ecb nguy\u00ean n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 di\u1ec5n \u0111\u1ea1t ch\u00ednh x\u00e1c qua c\u01a1 c\u1ea5u ng\u00f4n ng\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u00f2n s\u1ef1 th\u1eadt qui \u01b0\u1edbc, l\u00e0 ch\u00e2n l\u00ed t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i, Th\u1ebf t\u1ee5c \u0111\u1ebf (\u4e16 \u4fd7 \u8ae6), l\u00e0 th\u1eadt t\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n \u0111\u1ea1t b\u1edfi ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a gi\u00e1c ng\u1ed9, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u hi\u1ec7n \u0111\u1ec5 d\u00e0ng qua c\u01a1 c\u1ea5u ng\u00f4n ng\u1eef nh\u1ecb nguy\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/6\/#_ftnref5\">[5]<\/a>&nbsp;C\u00e1ch-l\u1ed7 ph\u00e1i \u683c \u9b6f \u6d3e; T: gelugpa [dGe-lugs-pa]; nguy\u00ean ngh\u0129a t\u00f4ng \u2018c\u1ee7a nh\u1eefng hi\u1ec1n nh\u00e2n,\u2019 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Ho\u00e0ng m\u1ea1o ph\u00e1i (\u9ec3 \u5e3d \u6d3e) v\u00ec c\u00e1c v\u1ecb t\u0103ng ph\u00e1i n\u00e0y mang m\u0169 m\u00e0u v\u00e0ng;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t trong b\u1ed1n t\u00f4ng t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng do T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba th\u00e0nh l\u1eadp. T\u00f4ng n\u00e0y \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u1ea5n m\u1ea1nh \u0111\u1ebfn Lu\u1eadt t\u1ea1ng (s, p: vinaya) v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u kinh \u0111i\u1ec3n. C\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a c\u00e1ch tu t\u1eadp trong t\u00f4ng n\u00e0y l\u00e0 nh\u1eefng b\u1ed9 lu\u1eadn B\u1ed3-\u0111\u1ec1 \u0111\u1ea1o th\u1ee9 \u0111\u1ec7 (t: lamrim) v\u00e0 nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m n\u00f3i v\u1ec1 h\u1ecdc thuy\u1ebft c\u1ee7a c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i. K\u1ec3 t\u1eeb th\u1ebf k\u1ec9 th\u1ee9 17 t\u00f4ng n\u00e0y c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m ch\u00ednh tr\u1ecb t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng, v\u1edbi s\u1ef1 c\u00f3 m\u1eb7t c\u1ee7a \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i L\u1ea1t-ma, \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u0129nh \u0111\u1ea1o ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 tinh th\u1ea7n c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a ph\u00e1i C\u00e1ch-l\u1ed7 d\u1ef1a tr\u00ean c\u00e1c b\u1ed9 lu\u1eadn c\u1ee7a T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba v\u00e0 hai v\u1ecb \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec7 t\u1eed l\u00e0 Gyaltshab (1364-1432) v\u00e0 Kherub (1385-1483). Sau m\u1ed9t cu\u1ed9c g\u1eb7p V\u0103n-th\u00f9 S\u01b0-l\u1ecb trong l\u00fac nh\u1eadp \u0111\u1ecbnh, S\u01b0 bi\u00ean so\u1ea1n m\u1ed9t b\u1ed9 s\u00e1ch v\u1ec1 gi\u00e1o l\u00ed Trung qu\u00e1n (s: madhyamaka) c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn t\u00f4ng C\u00e1ch-l\u1ed7. Trong nh\u1eefng t\u1eadp s\u00e1ch gi\u1ea3ng gi\u1ea3i v\u1ec1 c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p thi\u1ec1n qu\u00e1n, T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba ch\u1ec9 r\u1ea5t r\u00f5 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 h\u00e0nh gi\u1ea3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c tri ki\u1ebfn Trung lu\u1eadn \u0111\u00f3. T\u1eadp s\u00e1ch \u0111\u00f3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng n\u00f3i v\u1ec1 s\u1ef1 kh\u00f4ng to\u00e0n di\u1ec7n c\u1ee7a Lu\u00e2n h\u1ed3i v\u00e0 c\u00e1ch ph\u00e1t tri\u1ec3n B\u1ed3-\u0111\u1ec1 t\u00e2m. Sau \u0111\u00f3 l\u00e0 ph\u1ea7n khai th\u1ecb \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh Kh\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u00e9p tu th\u1eadt s\u1ef1 n\u1eb1m \u1edf ch\u1ed7 l\u00e0m sao \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ecbnh. S\u01b0 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn r\u1ea5t r\u00f5 trong c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a m\u00ecnh, h\u00e0nh gi\u1ea3 ph\u1ea3i ph\u1ed1i h\u1ee3p c\u00e2n \u0111\u1ed1i gi\u1eefa Ch\u1ec9 (s: \u015bamatha) v\u00e0 Qu\u00e1n (s: vipa\u015byan\u0101) th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee5c \u0111\u00edch \u0111\u00f3. Song song v\u1edbi c\u00e1ch tu luy\u1ec7n n\u00e0y, gi\u00e1o ph\u00e1p Tan-tra c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t s\u1ef1 ph\u1ed1i h\u1ee3p c\u00e2n \u0111\u1ed1i \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/6\/#_ftnref6\">[6]<\/a>&nbsp;D\u1ee5c nh\u01b0 \u00fd t\u00fac trong T\u1ee9 nh\u01b0 \u00fd t\u00fac thu\u1ed9c 37 ph\u1ea9m tr\u1ee3 \u0111\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/6\/#_ftnref7\">[7]<\/a>* Lu\u00e2n xa l\u00e0 lu\u1ed3ng di chuy\u1ec3n, qua \u0111\u00f3 kh\u00ed huy\u1ebft\u2013th\u1ec3 ch\u1ea5t s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng \u2013 ch\u1ea3y qua, n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1c \u0111\u1ed9ng b\u1edfi kh\u00ed, t\u1ee9c l\u00e0 lu\u1ed3ng n\u0103ng l\u1ef1c n\u1ed9i t\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>M\u1eacT T\u00d4NG T\u00c2Y T\u1ea0NG<\/strong><br>Nguy\u00ean t\u00e1c TANTRA IN TIBET c\u1ee7a Tenzin Gyatso \u2013 \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i L\u1ea1t-ma 14<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ph\u1ea7n I.<\/strong><br><strong>C\u1ed0T TU\u1ef6 C\u1ee6A M\u1eacT T\u00d4NG<\/strong><br>Jeffrey Hopkins d\u1ecbch sang Anh ng\u1eef v\u00e0 bi\u00ean t\u1eadp<br>Ph\u1ee5 t\u00e1 bi\u00ean t\u1eadp: Lati Rinpochay v\u00e0 Barbara Frye<br>Th\u00edch Nhu\u1eadn Ch\u00e2u d\u1ecbch Vi\u1ec7t ng\u1eef<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">6. S\u1ef1 v\u0129 \u0111\u1ea1i c\u1ee7a M\u1eadt th\u1eeba<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 kh\u00e1c nhau gi\u1eefa M\u1eadt th\u1eeba v\u00e0 Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba ph\u1ea3i n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng v\u00e0o m\u1ed9t trong hai ngh\u0129a c\u1ee7a \u2018<em>th\u1eeba<\/em>\u2013<em>y\u0101na<\/em>\u2019: ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n qua \u0111\u00f3 h\u00e0nh gi\u1ea3 ti\u1ebfn h\u00e0nh tu t\u1eadp ho\u1eb7c l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta nh\u1eafm \u0111\u1ebfn. Kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u00e1c nhau v\u1ec1 k\u1ebft qu\u1ea3, th\u00e0nh Ph\u1eadt; do \u0111\u00f3, s\u1ef1 kh\u00e1c nhau d\u1ef1a v\u00e0o trong \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a&nbsp;<em>th\u1eeba&nbsp;<\/em>nh\u01b0 l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n, qua \u0111\u00f3, h\u00e0nh gi\u1ea3 tu t\u1eadp \u0111\u1ea1t k\u1ebft qu\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i th\u1eeba cao h\u01a1n Ti\u1ec3u th\u1eeba l\u00e0 trong \u00fd ngh\u0129a ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p, t\u00e2m nguy\u1ec7n tu t\u1eadp \u0111\u1ebfn gi\u00e1c ng\u1ed9 t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng v\u00ec l\u1ee3i \u00edch cho ch\u00fang sinh, v\u00e0 s\u1ef1 ph\u00e2n chia \u0110\u1ea1i th\u1eeba th\u00e0nh Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba v\u00e0 M\u1eadt th\u1eeba c\u0169ng l\u00e0 do \u1edf ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p. N\u00f3i chung, ph\u00e1p tu d\u1ef1a v\u00e0o ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c S\u00e1c th\u00e2n Ph\u1eadt, trong khi ph\u00e1p tu d\u1ef1a v\u00e0o tr\u00ed hu\u1ec7 l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn Ph\u00e1p th\u00e2n Ph\u1eadt. \u0110\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c Ph\u00e1p th\u00e2n Ph\u1eadt, ng\u01b0\u1eddi ta c\u1ea7n ph\u1ea3i tu t\u1eadp y theo ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n Ph\u00e1p th\u00e2n, v\u00e0 c\u1ea3 hai th\u1eeba Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba v\u00e0 M\u1eadt th\u1eeba \u0111\u1ec1u c\u00f3 con \u0111\u01b0\u1eddng tr\u00ed hu\u1ec7 \u0111\u1ec3 h\u00e0nh gi\u1ea3 tu t\u1eadp d\u1ea1ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 c\u1ee7a Ph\u00e1p th\u00e2n Ph\u1eadt: nh\u1eadn th\u1ee9c T\u00ednh kh\u00f4ng trong thi\u1ec1n qu\u00e1n \u0111\u1ed3ng nh\u01b0 h\u01b0 kh\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c S\u1eafc th\u00e2n, h\u00e0nh gi\u1ea3 c\u1ea7n ph\u1ea3i tu t\u1eadp theo l\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n S\u1eafc th\u00e2n Ph\u1eadt. Ch\u1ec9 c\u00f3 M\u1eadt th\u1eeba m\u1edbi c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t c\u00f4ng phu tuy\u1ec7t k\u1ef9 n\u1ea7y b\u1eb1ng c\u00e1ch tu t\u1eadp theo l\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n S\u1eafc th\u00e2n Ph\u1eadt. S\u1ef1 bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh s\u1eed d\u1ee5ng m\u1ed9t d\u1ea1ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 v\u1edbi S\u1eafc th\u00e2n l\u00e0 \u0111i\u1ec3m v\u0129 \u0111\u1ea1i c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p M\u1eadt th\u1eeba; nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u nh\u01b0 th\u1ebf kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 ra trong kinh lu\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ec3 chuy\u1ec3n h\u00f3a m\u1ecdi phi\u1ec1n n\u00e3o, c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u1ec1 T\u00ednh kh\u00f4ng, nh\u01b0ng gi\u1ea3i th\u00edch n\u1ea7y ph\u1ea3i l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ho\u00e0n h\u1ea3o \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c Ph\u1eadt qu\u1ea3, v\u00ec thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u1ec1 T\u00ednh kh\u00f4ng ch\u1ec9 chuy\u1ec3n ho\u00e1 nh\u1eefng \u00fd ni\u1ec7m hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh v\u00e0 c\u00e1c phi\u1ec1n n\u00e3o c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00f3; c\u00e1c ph\u00e1p tu t\u1eadp kh\u00e1c c\u0169ng c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eafc th\u00e2n vi\u00ean m\u00e3n c\u1ee7a Ph\u1eadt. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ho\u00e0n h\u1ea3o \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho Ph\u1eadt qu\u1ea3 nhanh ch\u00f3ng l\u00e0 tu t\u1eadp Thi\u00ean th\u1ea7n Du-gi\u00e0 (<em>deity yoga<\/em>), trong \u0111\u00f3, ni\u1ec1m ki\u00eau h\u00e3nh c\u1ee7a v\u1ecb th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp trong tr\u1ea1ng th\u00e1i k\u1ebft qu\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mong c\u1ea7u s\u1ef1 th\u00e0nh t\u1ef1u l\u00e0 th\u00e2n t\u01b0\u1edbng Ph\u1eadt v\u1edbi \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 nh\u1eefng t\u01b0\u1edbng t\u1ed1t ch\u00ednh v\u00e0 ph\u1ee5. \u0110\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e2n t\u01b0\u1edbng n\u1ea7y h\u00e0nh gi\u1ea3 c\u1ea7n ph\u1ea3i tu t\u1eadp b\u1eb1ng qu\u00e1n ni\u1ec7m v\u1ec1 th\u00e2n c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ecb H\u1ed9 th\u1ea7n t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 th\u00e2n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt. Do v\u1eady, tu t\u1eadp qua th\u00e2n m\u1ed9t v\u1ecb H\u1ed9 th\u1ea7n kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 th\u00e0nh t\u1ef1u c\u00f4ng phu th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng m\u00e0 ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn s\u1ef1 th\u00e0nh t\u1ef1u si\u00eau vi\u1ec7t m\u1ed9t S\u1eafc th\u00e2n Ph\u1eadt.<br>Theo Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba, \u0111\u1ec3 tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u1eadn th\u1ee9c T\u00ednh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 l\u00e0 ch\u1ea5t ho\u00e1 gi\u1ea3i cho nh\u1eefng ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i \u0111i \u0111\u1ebfn nh\u1ea5t thi\u1ebft tr\u00ed, n\u00f3 ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e1t huy t\u00e2m nguy\u1ec7n v\u1ecb tha v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh l\u1ee5c \u0111\u1ed9 ba-la-m\u1eadt. Nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p cao c\u1ea3 nh\u01b0 b\u1ed1 th\u00ed, tr\u00ec gi\u1edbi, nh\u1eabn nh\u1ee5c\u2026 gi\u00fap \u00edch cho v\u00f4 s\u1ed1 ch\u00fang sinh, v\u00e0 d\u1ea5u \u1ea5n tr\u00ean Ph\u1eadt qu\u1ea3 l\u00e0 th\u00e0nh t\u1ef1u S\u1eafc th\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u hi\u1ec7n trong v\u00f4 s\u1ed1 c\u00f4ng h\u1ea1nh v\u1ecb tha.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u00ed hu\u1ec7 si\u00eau vi\u1ec7t ch\u00e2n nh\u01b0 s\u00e2u m\u1ea7u c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00e1p l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n th\u1ef1c hi\u1ec7n tr\u00ed hu\u1ec7 t\u1eeb b\u1ea3n t\u00e2m c\u1ee7a ch\u01b0 Ph\u1eadt. Do v\u1eady, d\u1ea5u \u1ea5n quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c t\u00edch t\u1eadp tr\u00ed hu\u1ec7 l\u00e0 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c Tr\u00ed ph\u00e1p th\u00e2n song h\u00e0nh v\u1edbi s\u1ef1 x\u1ea3 ly m\u1ecdi nhi\u1ec5m \u00f4.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u1ea3 Ph\u00e1p th\u00e2n Ph\u1eadt l\u1eabn S\u1eafc th\u00e2n Ph\u1eadt \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng th\u00e0nh t\u1ef1u m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c, v\u00ec c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u tu\u1ef3 thu\u1ed9c v\u00e0o t\u00ednh ho\u00e0n ch\u1ec9nh c\u1ee7a t\u1eadp h\u1ee3p quan h\u1ec7 nh\u00e2n qu\u1ea3 t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7. Hai t\u1eadp h\u1ee3p \u0111\u00f3ng vai nguy\u00ean nh\u00e2n t\u1ed5ng th\u1ec3 v\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a Ph\u00e1p th\u00e2n Ph\u1eadt v\u00e0 S\u1eafc th\u00e2n Ph\u1eadt. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, nh\u00e3n th\u1ee9c ph\u00e1t sinh tu\u1ef3 thu\u1ed9c v\u00e0o ba nguy\u00ean nh\u00e2n, c\u1ea3nh tr\u1ea7n, nh\u00e3n c\u0103n (con m\u1eaft), v\u00e0 nh\u00e3n th\u1ee9c \u0111\u00e3 sinh kh\u1edfi trong ch\u1ed1c l\u00e1t tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3; kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ee7a nh\u00e3n th\u1ee9c l\u00e0 nh\u1eadn bi\u1ebft m\u00e0u s\u1eafc v\u00e0 h\u00ecnh d\u00e1ng t\u1ed1t h\u01a1n so v\u1edbi \u00e2m thanh, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng s\u00e2u s\u1eafc c\u1ee7a nh\u00e3n c\u0103n; s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 c\u1ee7a th\u1ee9c l\u00e0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng s\u00e2u s\u1eafc t\u1eeb m\u1ed9t kho\u1ea3nh kh\u1eafc tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 c\u1ee7a th\u1ee9c; v\u00e0 th\u1ef1c th\u1ec3 ph\u00e1t sinh trong h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 d\u1ea5u \u1ea5n c\u1ee7a kh\u00e1ch th\u1ec3. \u0110\u00fang l\u00e0 m\u1ed7i th\u1ee9 trong ba nguy\u00ean nh\u00e2n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 c\u00f3 d\u1ea5u \u1ea5n ri\u00eang bi\u1ec7t trong s\u1ef1 ph\u00e1t sinh nh\u00e3n th\u1ee9c, d\u1ea5u \u1ea5n c\u1ee7a tr\u00ed hu\u1ec7 l\u00e0 Ph\u00e1p th\u00e2n Ph\u1eadt v\u00e0 d\u1ea5u \u1ea5n c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n l\u00e0 S\u1eafc th\u00e2n Ph\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00ec Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba \u0111\u1ec1 ra m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111\u1ec3 th\u00e0nh t\u1ef1u Tr\u00ed hu\u1ec7 th\u00e2n v\u00f4 ni\u1ec7m c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt, v\u00e0 S\u1eafc th\u00e2n \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn s\u1ef1 ch\u00edn mu\u1ed3i v\u00f4 h\u1ea1n \u0111\u1ebfn t\u00e2m th\u1ee9c nh\u1eefng ch\u00fang sinh kh\u00e1c, \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p v\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng. Tuy nhi\u00ean, trong Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba, nguy\u00ean nh\u00e2n gi\u00e1c ng\u1ed9 t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch qua l\u1ee5c \u0111\u1ed9 ba-la-m\u1eadt. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m n\u1ea7y ch\u01b0a \u0111\u1ee7 v\u00ec th\u00f4ng qua tu nh\u00e2n nh\u01b0 b\u1ed1 th\u00ed, tr\u00ec gi\u1edbi, nh\u1eabn nh\u1ee5c\u2026 m\u00e0 kh\u00e1c v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n S\u1eafc th\u00e2n, l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3\u2013 th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c ch\u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 gi\u00e1c ng\u1ed9 nh\u01b0 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt. H\u00e0nh gi\u1ea3 s\u1ebd ph\u1ea3i n\u1ed7 l\u1ef1c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft qu\u1ea3 kh\u00e1c v\u1ec1 m\u1eb7t nguy\u00ean nh\u00e2n. \u1ea2nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Ph\u1eadt qu\u1ea3, c\u00f3 ch\u00e2n t\u00e1nh s\u00e2u m\u1ea7u\u2013Ph\u00e1p th\u00e2n\u2013v\u00e0 r\u1ed9ng l\u1edbn bao la\u2013S\u1eafc th\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c trang nghi\u00eam b\u1eb1ng nh\u1eefng t\u01b0\u1edbng t\u1ed1t ch\u00ednh v\u00e0 ph\u1ee5\u2013trong m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh t\u1ef1u t\u1eeb nh\u1eefng nguy\u00ean nh\u00e2n c\u00f3 c\u00f9ng m\u1ed9t th\u1ec3 t\u00ednh t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. \u0110\u00fang l\u00e0 khi h\u00e0nh gi\u1ea3 thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u00e0o \u00fd ngh\u0129a v\u00f4 ng\u00e3 t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n Ph\u00e1p th\u00e2n (Truth Body); c\u0169ng v\u1eady, h\u00e0nh gi\u1ea3 n\u00ean tu t\u1eadp ph\u00e1p&nbsp;<em>T\u1ee9 v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng t\u00e2m<\/em>&nbsp;(cultivate paths of vastness) t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n S\u1eafc th\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong M\u1eadt th\u1eeba, \u2018<em>v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng t\u00e2m<\/em>\u2019 l\u00e0 ch\u1ec9 cho \u1ee8ng ho\u00e1 th\u00e2n (divine body). C\u00f3 v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng ki\u1ebfp \u0111\u1ec3 tu \u0111\u1ea1o\u2013tu t\u1eadp \u0111\u1ec3 th\u00e0nh t\u1ef1u \u1ee8ng ho\u00e1 th\u00e2n\u2013v\u00e0 v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng ki\u1ebfp \u1edf qu\u1ea3 \u0111\u1ecba\u2013c\u1ef1c k\u1ef3 l\u00e2u d\u00e0i \u0111\u1ec3 th\u00e0nh t\u1ef1u s\u1ef1 c\u1ee9u \u0111\u1ed9 cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Thi\u00ean th\u1ea7n Du-gi\u00e0 l\u00e0 v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng v\u00ec nh\u1eefng v\u1ecb Ph\u1eadt nh\u01b0 T\u1ef3-l\u00f4-gi\u00e1-na,<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/7\/#_ftn1\">[1]<\/a>&nbsp;\u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 l\u00e0 T\u00e1nh kh\u00f4ng v\u00e0 bao h\u00e0m trong m\u1ed7i y\u1ebfu t\u1ed1 c\u1ee7a hi\u1ec7n h\u1eefu, l\u00e0 v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng v\u00f4 bi\u00ean, th\u01b0\u1eddng h\u1eb1ng, kh\u00f4ng ng\u1eb1n m\u00e9, v\u00e0 tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i thanh t\u1ecbnh. D\u00f9 hai hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u1ea5y l\u00e0 thanh t\u1ecbnh hay \u00f4 nhi\u1ec5m \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea9m \u0111\u1ecbnh qua T\u00e1nh kh\u00f4ng, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c xem c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c nhau do hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea9m \u0111\u1ecbnh b\u1edfi t\u00ednh ch\u1ea5t \u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong M\u1eadt th\u1eeba, s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p gi\u1eefa ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7, ho\u1eb7c ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7 l\u00e0 th\u1ef1c th\u1ec3 ri\u00eang bi\u1ec7t, v\u1ed1n ch\u1ec9 t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng m\u1ed7i th\u00e0nh ph\u1ea7n v\u1edbi nhau, m\u00e0 ch\u00fang ho\u00e0n to\u00e0n t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi nhau trong th\u1ec3 t\u00ednh nh\u1ea5t t\u00e2m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u1ef1a v\u00e0o ph\u00e9p tu t\u1eadp v\u1ec1 s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7, khi th\u1ec3 nh\u1eadp Ph\u1eadt t\u00ednh, tr\u00ed hu\u1ec7 b\u1ea5t nh\u1ecb ch\u00ednh trong Ph\u00e1p th\u00e2n s\u1ebd hi\u1ec3n b\u00e0y nh\u01b0 \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng c\u1ee7a m\u1ed9t \u1ee8ng ho\u00e1 th\u00e2n. Do v\u1eady, tr\u01b0\u1edbc khi thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh qu\u00e1n t\u01b0\u1edfng v\u1ec1 m\u1ed9t \u1ee8ng ho\u00e1 th\u00e2n, r\u1ea5t c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i an \u0111\u1ecbnh qua \u00fd ni\u1ec7m v\u00f4 t\u1ef1 t\u00ednh (non-inherent existence of oneself) c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00e1p. Th\u1ebf n\u00ean, trong ph\u1ea1m tr\u00f9 thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u1ec1 T\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015b\u016bnyat\u0101) n\u1ea7y, ch\u00ednh ngay trong t\u00e2m \u0111\u00f3 m\u00e0 h\u00e0nh gi\u1ea3 c\u00f3 \u00fd ni\u1ec7m ri\u00eang v\u1ec1 T\u00e1nh kh\u00f4ng \u1ea5y nh\u01b0 l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng, v\u00e0 xem \u0111\u00f3 nh\u01b0 l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng th\u1ec3 t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Ho\u00e1 th\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u00fat ra t\u1eeb x\u00e1c \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 t\u1ef1 t\u00ednh kh\u00f4ng (emptiness of one\u2019s own inherent existence) c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00e1p, t\u00e2m th\u1ee9c t\u1ef1 n\u00f3 hi\u1ec3n hi\u1ec7n ra n\u01a1i khu\u00f4n m\u1eb7t, t\u1ee9 chi c\u1ee7a c\u00e1c Ho\u00e1 th\u00e2n. Tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u1ea1y b\u00e9n hi\u1ec3n hi\u1ec7n nh\u01b0 trong \u1ee8ng ho\u00e1 th\u00e2n v\u00e0 ngay c\u00f9ng l\u00fac x\u00e1c \u0111\u1ecbnh b\u1ea3n ch\u1ea5t v\u00f4 t\u1ef1 t\u00ednh c\u1ee7a n\u00f3. Hai t\u01b0\u1edbng tr\u1ea1ng n\u1ea7y\u2013tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u1eadn bi\u1ebft b\u1ea3n ch\u1ea5t v\u00f4 t\u1ef1 t\u00ednh v\u00e0 b\u1ea3n t\u00e2m c\u1ee7a Thi\u00ean th\u1ea7n du-gi\u00e0 (deity yoga)\u2013l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ec3 duy nh\u1ea5t, nh\u01b0ng n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 l\u00e0 kh\u00e1c nhau t\u1eeb quan ni\u1ec7m ri\u00eang c\u1ee7a t\u1eebng \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng. Th\u1ebf n\u00ean, t\u1eeb quan ni\u1ec7m quy \u01b0\u1edbc c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7, ch\u00fang kh\u00e1c nhau trong s\u1ef1 giao xen hi\u1ec7n h\u1eefu c\u1ee7a t\u1eebng th\u1ef1c th\u1ec3. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i s\u1ef1 kh\u00e1c nhau l\u00e0 ngo\u00e0i ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u1ea5y l\u00e0 phi ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n, v\u00e0 ngo\u00e0i tr\u00ed hu\u1ec7 \u1ea5y l\u00e0 phi tr\u00ed hu\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u1ef1a v\u00e0o th\u00e2n t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a \u1ee8ng ho\u00e1 th\u00e2n, s\u1ef1 vi\u00ean m\u00e3n c\u1ee7a hi\u1ec7n h\u1eefu m\u00e0 Thi\u00ean th\u1ea7n du-gi\u00e0 \u0111\u00e3 ph\u00e1t huy bao g\u1ed3m c\u1ea3 hai ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u00e0 quy \u01b0\u1edbc. M\u1ed9t s\u1ed1 c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 cho r\u1eb1ng tr\u00ecnh hi\u1ec7n c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c l\u1eadp trong T\u00e1nh kh\u00f4ng trong h\u00ecnh th\u00e1i c\u1ee7a Thi\u00ean th\u1ea7n du-gi\u00e0 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 th\u1ec3 nh\u1ea5t t\u00e2m n\u1ea7y c\u00f3 T\u00e1nh kh\u00f4ng nh\u01b0 l\u00e0 th\u1ec3 \u1ea9n m\u1eadt v\u00e0 \u1ee8ng ho\u00e1 th\u00e2n l\u00e0 th\u1ec3 hi\u1ec3n b\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u01b0 v\u1eady, th\u1ee9c t\u00e2m c\u00f3 m\u1ed9t y\u1ebfu t\u1ed1 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh\u2013nh\u1eadn bi\u1ebft b\u1ea3n ch\u1ea5t v\u00f4 t\u1ef1 t\u00ednh\u2013v\u00e0 m\u1ed9t y\u1ebfu t\u1ed1 th\u1ec3 hi\u1ec7n\u2013s\u1ef1 ph\u1ea3n chi\u1ebfu sinh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u1ee8ng ho\u00e1 th\u00e2n. Theo c\u00e1ch n\u1ea7y, s\u1ef1 vi\u00ean m\u00e3n c\u1ee7a Thi\u00ean th\u1ea7n du-gi\u00e0 c\u00f3 hai ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n, v\u1ec1 m\u1eb7t tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i l\u00e0 T\u00e1nh kh\u00f4ng\u2013v\u00e0 v\u1ec1 m\u1eb7t quy \u01b0\u1edbc, ch\u00ednh l\u00e0 \u1ee8ng ho\u00e1 th\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong s\u1ef1 gi\u1ea3i th\u00edch qua kinh lu\u1eadn, c\u00f3 hai h\u1ec7 th\u1ed1ng ho\u1eb7c cho r\u1eb1ng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea9m \u0111\u1ecbnh b\u1edfi T\u00e1nh kh\u00f4ng tr\u00ecnh hi\u1ec7n trong t\u00e2m n\u00ean li\u1ec1n cho \u0111\u00f3 l\u00e0&nbsp;<em>kh\u00f4ng<\/em>&nbsp;(\u015b\u016bnya). C\u00f2n h\u1ec7 th\u1ed1ng kh\u00e1c cho r\u1eb1ng m\u1ed9t \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea9m \u0111\u1ecbnh do b\u1edfi t\u00ednh ch\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0&nbsp;<em>kh\u00f4ng<\/em>&nbsp;(\u015b\u016bnya) qua qu\u00e1 tr\u00ecnh suy lu\u1eadn v\u1ec1 T\u00e1nh&nbsp;<em>kh\u00f4ng<\/em>&nbsp;(\u015b\u016bnyat\u0101) c\u1ee7a n\u00f3, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u1ea1i cho r\u1eb1ng s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng khi n\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i n\u1eefa m\u1ed9t khi T\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015b\u016bnyat\u0101) c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn ra. Trong t\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>B\u1ed3-\u0111\u1ec1 \u0111\u1ea1o th\u1ee9 \u0111\u1ec7 qu\u1ea3ng lu\u1eadn<\/em><strong><em>[2]<\/em><\/strong>&nbsp;c\u1ee7a T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba, cho r\u1eb1ng c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea9m \u0111\u1ecbnh b\u1eb1ng T\u00e1nh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh hi\u1ec7n qua tri th\u1ee9c suy lu\u1eadn nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 Kh\u00f4ng, nh\u01b0ng trong m\u1ed9t s\u1ed1 kinh \u0111i\u1ec3n th\u00ec \u0111\u01b0a ra v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i. D\u00f9 sao, ban s\u01a1 h\u00e0nh gi\u1ea3 thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u1ec1 Kh\u00f4ng, v\u00e0 sau \u0111\u00f3, trong l\u0129nh v\u1ef1c li\u1ec7n t\u1ee5c kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh T\u00e1nh kh\u00f4ng c\u1ee7a t\u00e2m, h\u00e0nh gi\u1ea3 tin r\u1eb1ng m\u00ecnh \u0111\u00e3 v\u1eadn d\u1ee5ng t\u00e2m n\u1ea7y nnh\u01b0 l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a m\u1ecdi tr\u1ea1ng th\u00e1i. Ngay l\u00fac \u0111\u00f3, \u00fd t\u01b0\u1edfng v\u1ec1 c\u00e1i \u2018t\u00f4i\u2019 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh r\u00f5 trong m\u1ed9t ch\u1ee7 th\u1ec3 an t\u1ecbnh\u2013H\u1ed9 th\u1ea7n (<em>deity)<\/em>, v\u00e0 kh\u00e1ch th\u1ec3, m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng, c\u1ea3nh gi\u1edbi chung quanh\u2013l\u00e0 s\u1ef1 r\u1ef1c r\u1ee1 vi\u00ean m\u00e3n c\u1ee7a \u1ee8ng ho\u00e1 th\u00e2n. H\u00e0nh gi\u1ea3 tu t\u1eadp s\u1ef1 vi\u00ean m\u00e3n n\u1ea7y, c\u00e0ng gi\u1ea3m tr\u1eeb \u00fd ni\u1ec7m c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng hi\u1ec7n h\u1eefu v\u1edbi th\u1ec3 t\u00ednh ri\u00eang bi\u1ec7t nh\u01b0 l\u00e0 c\u1ed9i g\u1ed1c c\u1ee7a lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed c\u00e0ng nhi\u1ec1u c\u00e0ng t\u1ed1t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u1ee3p th\u1ec3 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7 n\u1ea7y\u2013ch\u00e2n th\u1ec3 c\u1ee7a ph\u00e1p kh\u00f4ng\u2013<em>deity empty<\/em>, c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 huy\u1ec5n m\u1ed9ng\u2013l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a x\u00e1c \u0111\u1ecbnh, ph\u1ee7 nh\u1eadn s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh c\u0169ng nh\u01b0 m\u1ed9t t\u01b0\u1edbng tr\u1ea1ng th\u1ef1c h\u1eefu. H\u00e0nh gi\u1ea3 d\u1ea7n d\u1ea7n tr\u1edf n\u00ean quen thu\u1ed9c v\u1edbi t\u00e2m n\u1ea7y, v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng khi \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn giai v\u1ecb cao nh\u1ea5t trong Th\u00e0nh t\u1ef1u v\u1ecb nh\u01b0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch trong V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra, s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t c\u1ee7a b\u1eadc tr\u00ed gi\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh t\u1ef1u trong s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c c\u1ee7a S\u1eafc th\u00e2n Ph\u1eadt v\u00e0 Ph\u00e1p th\u00e2n Ph\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebfn th\u00e0nh hi\u1ec7n th\u1ef1c. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t \u2018S\u1eafc th\u00e2n\u2019 do tu t\u1eadp v\u00e0 t\u00e2m gi\u00e1c ng\u1ed9 s\u00e1ng su\u1ed1t c\u1ee7a c\u1ef1c quang (<em>clear light<\/em>), v\u1ed1n l\u00e0 nh\u00e2n ch\u00ednh y\u1ebfu ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a Ph\u1eadt t\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ebf n\u00ean, M\u1eadt th\u1eeba kh\u00e1c v\u1edbi Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba qua ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p si\u00eau vi\u1ec7t \u0111\u1ec3 th\u00e0nh t\u1ef1u S\u1eafc th\u00e2n. Ch\u1ec9 thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u1ec1 s\u1eafc th\u00e2n c\u1ee7a H\u1ed9 th\u1ea7n \u2013&nbsp;<em>divine body<\/em>&nbsp;m\u00e0 kh\u00f4ng li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u1ec1 T\u00e1nh kh\u00f4ng th\u00ec ch\u01b0a \u0111\u1ee7, v\u00ec c\u00e1c chi ph\u1ea7n c\u1ee7a tr\u00ed hu\u1ec7 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0n ch\u1ec9nh. M\u1eb7t kh\u00e1c, ch\u1ec9 thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u1ec1 T\u00e1nh kh\u00f4ng th\u00f4i ch\u01b0a \u0111\u1ee7. Th\u1eadm ch\u00ed kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea1t Ph\u1eadt qu\u1ea3 do ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba, d\u00f9 ch\u00ednh Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba v\u1ea1ch ra con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn Ph\u1eadt qu\u1ea3. N\u1ebfu h\u00e0nh gi\u1ea3 nhi\u1ec7t t\u00e2m tu t\u1eadp hai ph\u00e1p m\u00f4n n\u1ea7y, thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u1ec1 T\u00e1nh kh\u00f4ng v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p nh\u01b0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch trong Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng h\u00e0nh gi\u1ea3 \u1ea5y s\u1ebd th\u00e0nh t\u1ef1u qu\u1ea3 v\u1ecb Ph\u1eadt sau v\u00e0i v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng ki\u1ebfp ch\u1ee9 kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o th\u00e0nh Ph\u1eadt m\u1ed9t c\u00e1ch nhanh ch\u00f3ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Th\u1ef1c v\u1eady, h\u00e0nh gi\u1ea3 kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o th\u00e0nh Ph\u1eadt th\u00f4ng qua nh\u00e2n \u0111\u1ecba m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t c\u00f4ng h\u1ea1nh t\u01b0\u01a1ng \u01b0ng v\u1edbi qu\u1ea3 \u0111\u1ecba l\u00e0 m\u1ed9t S\u1eafc th\u00e2n. N\u00f3i v\u1eafn t\u1eaft, S\u1eafc th\u00e2n Ph\u1eadt\u2013Ph\u1eadt th\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh t\u1ef1u th\u00f4ng qua thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u1ec1 th\u00e2n \u1ea5y. H\u00e0nh gi\u1ea3 c\u00f3 th\u1ec3 thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u1ec1 th\u00e2n c\u1ee7a H\u1ed9 th\u1ea7n (<em>divine body)<\/em>&nbsp;cho \u0111\u1ebfn khi c\u00e1c \u0111\u1eb7c t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a th\u00e2n n\u1ea7y tr\u1edf n\u00ean r\u00f5 r\u00e0ng v\u00e0 th\u01b0\u1eddng hi\u1ec3n hi\u1ec7n. Cho \u0111\u1ebfn khi h\u00e0nh gi\u1ea3 t\u01b0\u1edfng nh\u01b0 c\u00f3 th\u1ec3 x\u00fac ch\u1ea1m v\u00e0o th\u00e2n \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eb1ng tay m\u00ecnh v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eb1ng m\u1eaft m\u00ecnh. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ngh\u0129 r\u1eb1ng trong Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba, h\u00e0nh gi\u1ea3 tu t\u1eadp \u0111\u1ec3 c\u00f3 S\u1eafc th\u00e2n Ph\u1eadt th\u00f4ng qua qu\u00e1n t\u01b0\u1edfng bao g\u1ed3m c\u1ea3 t\u1ee5ng kinh c\u1ea7u nguy\u1ec7n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u1ea5y. Tuy nhi\u00ean, n\u1ebfu \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3, th\u00ec h\u00e0nh gi\u1ea3 kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u1ec1 T\u00e1nh kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 th\u00e0nh t\u1ef1u Ph\u00e1p th\u00e2n Ph\u1eadt; ph\u00e1p qu\u00e1n t\u01b0\u1edfng bao g\u1ed3m c\u1ea3 t\u1ee5ng kinh c\u1ea7u nguy\u1ec7n s\u1ebd c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3. Ph\u1eadt qu\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh t\u1ef1u qua ph\u00e1p Du-gi\u00e0 hi\u1ec3n m\u1eadt b\u1ea5t nh\u1ecb<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/7\/#_ftn3\">[3]<\/a>; kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00e1p \u1ea5y, th\u00ec Ph\u1eadt t\u00ednh kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110i\u1ec1u x\u00e1c quy\u1ebft n\u1ea7y kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 trong V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra m\u00e0 c\u00f2n trong c\u1ea3 ba Tantra kia. Ph\u00e1p th\u00e2n trong H\u00e0nh Tantra (Performance Tantra) v\u00e0 T\u00e1c Tantra (Action Tantra), l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n thanh t\u1ecbnh trong \u00fd ngh\u0129a si\u00eau vi\u1ec7t m\u1ecdi \u00fd ni\u1ec7m nh\u1ecb nguy\u00ean vi t\u1ebf, ph\u00e1p \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh t\u1ef1u th\u00f4ng qua ph\u00e1p T\u01b0\u01a1ng \u01b0ng v\u00f4 t\u01b0\u1edbng (yoga of signlessness)\u2013thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u1ec1 T\u00e1nh kh\u00f4ng; v\u00e0 S\u1eafc th\u00e2n, v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 \u2018thanh t\u1ecbnh\u2019 trong \u00fd ngh\u0129a li\u00ean quan v\u1edbi nh\u1ecb nguy\u00ean t\u00ednh, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh t\u1ef1u th\u00f4ng qua ph\u00e1p Du-gi\u00e0 h\u1eefu t\u01b0\u1edbng Thi\u00ean th\u1ea7n Du-gi\u00e0. Trong Du-gi\u00e0 Tantra th\u00ec Thi\u00ean th\u1ea7n Du-gi\u00e0 (&nbsp;<em>deity yoga<\/em>) \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y qua s\u1ef1 li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi n\u0103m y\u1ebfu t\u1ed1, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 N\u0103m \u0111i\u1ec1u minh gi\u1ea3i (five clarifications).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u00e1p Du-gi\u00e0 hi\u1ec3n m\u1eadt b\u1ea5t nh\u1ecb n\u1ea7y l\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng tu t\u1eadp cho m\u1ecdi h\u00e0nh gi\u1ea3&nbsp;<em>ch\u00ednh<\/em>&nbsp;c\u1ee7a Kim cang th\u1eeba, nh\u01b0ng kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft d\u00e0nh cho m\u1ecdi h\u00e0nh gi\u1ea3 thu\u1ed9c Kim cang th\u1eeba. V\u00ec \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ai kh\u00f4ng th\u1ec3 tin r\u1eb1ng ch\u00ednh m\u00ecnh v\u1ed1n c\u00f3 m\u1ed9t v\u1ecb H\u1ed9 th\u1ea7n\u2013B\u1ed5n t\u00f4n (deity), th\u00ec s\u1ef1 qu\u00e1n t\u01b0\u1edfng v\u1ec1 m\u1ed9t v\u1ecb H\u1ed9 th\u1ea7n\u2013B\u1ed5n t\u00f4n \u1edf tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t m\u00ecnh s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi vi\u1ec7c tr\u00ec t\u1ee5ng th\u1ea7n ch\u00fa (tantra) v\u00e0 c\u1ea7u nguy\u1ec7n. H\u00e0nh gi\u1ea3&nbsp;<em>ch\u00ednh<\/em>&nbsp;c\u1ee7a Kim cang th\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n d\u1ea1y l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c th\u1ef1c h\u00e0nh tr\u1ecdn v\u1eb9n M\u1eadt th\u1eeba, v\u00e0 ch\u00ednh m\u00ecnh t\u1ef1 ph\u00e1t t\u00e2m nh\u01b0 m\u1ed9t v\u1ecb Ph\u1eadt l\u00e0 \u0111i\u1ec1u d\u1ee9t kho\u00e1t s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ea1y cho H\u00e0nh gi\u1ea3&nbsp;<em>ch\u00ednh<\/em>&nbsp;c\u1ee7a Kim cang th\u1eeba. Ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c thi\u1ec1n qu\u00e1n \u0111\u1ec3 th\u00e0nh t\u1ef1u c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n thi\u1ec7n x\u1ea3o, nh\u01b0 k\u1ef9 thu\u1eadt thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u1ec1 kh\u00ed (<em>pr\u0101\u1e47a<\/em>), l\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec d\u00e0nh cho ho\u1eb7c l\u00e0 l\u00e0m cho ph\u00e1p Thi\u00ean th\u1ea7n Du-gi\u00e0 (<em>deity yoga<\/em>) ki\u00ean c\u1ed1 h\u01a1n ho\u1eb7c l\u00e0 t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng l\u1edbn m\u1ea1nh s\u1ef1 th\u1ec3 nh\u1eadp v\u00e0o ch\u00e2n nh\u01b0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2013<br><strong>Ch\u00fa th\u00edch:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/7\/#_ftnref1\">[1]<\/a>&nbsp;Vairocan\u0101.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/7\/#_ftnref2\">[2]<\/a>E: Great Exposition of the Stages of the Path Common to the Vehicles)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/7\/#_ftnref3\">[3]<\/a>\u00a0Non-dualism Yoga of Profound and Manifestion.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>M\u1eacT T\u00d4NG T\u00c2Y T\u1ea0NG<\/strong><br>Nguy\u00ean t\u00e1c TANTRA IN TIBET c\u1ee7a Tenzin Gyatso \u2013 \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i L\u1ea1t-ma 14<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ph\u1ea7n I.<\/strong><br><strong>C\u1ed0T TU\u1ef6 C\u1ee6A M\u1eacT T\u00d4NG<\/strong><br>Jeffrey Hopkins d\u1ecbch sang Anh ng\u1eef v\u00e0 bi\u00ean t\u1eadp<br>Ph\u1ee5 t\u00e1 bi\u00ean t\u1eadp: Lati Rinpochay v\u00e0 Barbara Frye<br>Th\u00edch Nhu\u1eadn Ch\u00e2u d\u1ecbch Vi\u1ec7t ng\u1eef<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>7. Minh gi\u1ea3i<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1eadt th\u1eeba v\u1eadn d\u1ee5ng qu\u1ea3 \u0111\u1ecba nh\u01b0 l\u00e0 ph\u00e1p m\u00f4n tu t\u1eadp trong \u00fd ngh\u0129a ph\u00e1p m\u00f4n \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn tr\u00ean ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n tu t\u1eadp nh\u1eb1m th\u00e0nh t\u1ef1u k\u1ebft qu\u1ea3. Trong c\u1ea3 hai th\u1eeba, Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba v\u00e0 M\u1eadt th\u1eeba, h\u00e0nh gi\u1ea3 tu t\u1eadp t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn Ph\u00e1p th\u00e2n, trong khi \u1edf M\u1eadt th\u1eeba h\u00e0nh gi\u1ea3 tu t\u1eadp nh\u1eafm \u0111\u1ebfn S\u1eafc th\u00e2n. Theo c\u00e1ch n\u1ea7y, M\u1eadt th\u1eeba si\u00eau vi\u1ec7t h\u01a1n Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><img decoding=\"async\" alt=\"\u2638\" src=\"https:\/\/s.w.org\/images\/core\/emoji\/13.1.0\/svg\/2638.svg\">&nbsp;<em>Quan ni\u1ec7m sai l\u1ea7m: Thi\u00ean th\u1ea7n Du-gi\u00e0&nbsp;<\/em>(Deity yoga)&nbsp;<em>l\u00e0<\/em>&nbsp;<em>kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i<\/em>: \u201c\u0110\u1ec3 th\u00e0nh t\u1ef1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e2n trang nghi\u00eam v\u1edbi nh\u1eefng t\u01b0\u1edbng t\u1ed1t nh\u01b0 c\u1ee7a Chuy\u1ec3n lu\u00e2n th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i tu t\u1eadp thi\u1ec1n qu\u00e1n nh\u01b0 qu\u00e1n t\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn th\u00e2n c\u1ee7a Chuy\u1ec3n lu\u00e2n th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng.<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/8\/#_ftn1\">[1]<\/a>Th\u1ebf n\u00ean \u0111\u1ec3 th\u00e0nh t\u1ef1u qu\u1ea3 \u0111\u1ecba tu t\u1eadp, h\u00e0nh gi\u1ea3 kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i l\u1eadp nguy\u1ec7n tu t\u1eadp \u1edf nh\u00e2n \u0111\u1ecba \u0111\u1ec3 c\u00f3 k\u1ebft qu\u1ea3 t\u01b0\u01a1ng \u01b0ng. Nguy\u00ean do n\u00e0o ph\u1ea3i ch\u1ecdn Ph\u1eadt qu\u1ea3 nh\u01b0 nh\u00e2n \u0111\u1ecba \u0111\u1ec3 t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi qu\u1ea3 \u0111\u1ecba khi tu t\u1eadp?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Tr\u1ea3 l\u1eddi<\/em>: Theo B\u00e1t-nh\u00e3 ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba, n\u00f3i chung S\u1eafc th\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh t\u1ef1u th\u00f4ng qua s\u1ef1 t\u00edch t\u1eadp v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng c\u00f4ng\u0111\u1ee9c. C\u1ee5 th\u1ec3, khi m\u1ed9t v\u1ecb B\u1ed3-t\u00e1t \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn giai v\u1ecb \u0111\u1ec7 b\u00e1t \u0111\u1ecba<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/8\/#_ftn2\">[2]<\/a>&nbsp;trong Th\u1eadp \u0111\u1ecba th\u00ec v\u1ecb \u1ea5y m\u1edbi c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e2n t\u01b0\u1edbng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 32 t\u01b0\u1edbng t\u1ed1t v\u00e0 80 v\u1ebb \u0111\u1eb9p c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt, th\u00e0nh t\u1ef1u v\u00e0o giai v\u1ecb [\u01b0\u1edbc nguy\u1ec7n \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e2n t\u01b0\u1edbng vi\u00ean m\u00e3n]<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/8\/#_ftn3\">[3]<\/a>&nbsp;v\u00e0 thanh t\u1ecbnh h\u1ea1nh [y\u1ebfu t\u1ed1 tinh th\u1ea7n c\u1ea7u nguy\u1ec7n th\u00e0nh k\u00ednh \u0111\u1ec3 mong \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e2n t\u01b0\u1edbng ho\u00e0n h\u1ea3o]. Th\u1ec3 t\u00e2m linh n\u1ea7y d\u1ea7n d\u1ea7n ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 sau c\u00f9ng s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh S\u1eafc th\u00e2n Ph\u1eadt. Th\u1ebf n\u00ean, d\u00f9 B\u00e1t-nh\u00e3 ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba kh\u00f4ng n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u1ec9 t\u00edch t\u1eadp v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng c\u00f4ng \u0111\u1ee9c l\u00e0 \u0111\u1ee7, ho\u1eb7c l\u00e0 \u0111\u1ebfn qu\u1ea3 v\u1ecb Ph\u1eadt, h\u00e0nh gi\u1ea3 m\u1edbi th\u00e0nh t\u1ef1u \u0111\u01b0\u1ee3c S\u1eafc th\u00e2n t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. Trong c\u1ea3 hai h\u1ec7 th\u1ed1ng Kinh th\u1eeba v\u00e0 M\u1eadt th\u1eeba, \u0111\u1ec1u c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i th\u00e0nh t\u1ef1u S\u1eafc th\u00e2n tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c Ph\u1eadt qu\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c Ph\u1eadt qu\u1ea3 ngay trong \u0111\u1eddi n\u1ea7y, v\u00e0 do v\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1ea7y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra trong th\u00e2n t\u01b0\u1edbng trang nghi\u00eam v\u1edbi 32 t\u01b0\u1edbng t\u1ed1t v\u00e0 80 v\u1ebb \u0111\u1eb9p n\u00ean h\u1ecd ph\u1ea3i tu t\u1eadp \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e2n t\u01b0\u1edbng nh\u01b0 v\u1eady qua th\u1ef1c h\u00e0nh Thi\u00ean th\u1ea7n du-gi\u00e0 (<em>deity yoga<\/em>). \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p sinh ra nh\u01b0 l\u00e0 S\u1eafc th\u00e2n n\u00ean kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 s\u1ef1 t\u00edch t\u1eadp c\u00e1c nguy\u00ean nh\u00e2n th\u00fac \u0111\u1ea9y s\u1ef1 t\u00e1i sanh nh\u01b0 m\u1ed9t Chuy\u1ec3n lu\u00e2n th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng ho\u1eb7c l\u00e0 nh\u01b0 lo\u00e0i s\u00fac sanh, ng\u1ea1 qu\u1ef7, hay ch\u00fang sinh trong \u0111\u1ecba ng\u1ee5c. Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00e1i sinh, th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft c\u1ea7n h\u1ed9i \u0111\u1ee7 nguy\u00ean nh\u00e2n t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 v\u1edbi nh\u1eefng d\u1ea1ng \u0111\u1eb7c th\u00f9 c\u1ee7a s\u1ef1 t\u00e1i sinh b\u1ecb b\u1eaft bu\u1ed9c. C\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t l\u1edbn lao gi\u1eefa nguy\u00ean nh\u00e2n t\u00e1i sinh hi\u1ec3n l\u1ed9 v\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n t\u00e1i sinh d\u1ea1ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u1ec1 ch\u00ednh m\u00ecnh nh\u01b0 l\u00e0 th\u1ef1c th\u1ec3 b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n v\u1edbi m\u1ed9t v\u1ecb H\u1ed9 th\u1ea7n (deity) l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn Ph\u1eadt qu\u1ea3. N\u1ebfu h\u00e0nh gi\u1ea3 ch\u1ec9 th\u00e0nh qu\u00e1n v\u1ec1 T\u00e1nh kh\u00f4ng m\u00e0 kh\u00f4ng tu t\u1eadp c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n-d\u00f9 l\u00e0 thu\u1ed9c B\u00e1t-nh\u00e3 ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba hay M\u1eadt th\u1eeba\u2013th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3 v\u1ecb A-la-h\u00e1n c\u1ee7a Ti\u1ec3u th\u1eeba. \u0110\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng nh\u1eefng tinh tu\u00fd ch\u1eafc th\u1eadt trong s\u1ef1 th\u00e0nh t\u1ef1u t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 qu\u1ea3 v\u1ecb Ph\u1eadt, th\u00ec ph\u1ea3i c\u1ea7n \u0111\u1ebfn Thi\u00ean th\u1ea7n du-gi\u00e0 (<em>deity yoga<\/em>). C\u0169ng v\u1eady, \u0111\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u00e0nh t\u1ef1u chung nh\u1ea5t \u0111\u1ea1i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec7 b\u00e1t \u0111\u1ecba, h\u00e0nh gi\u1ea3 ph\u1ea3i qu\u00e1n s\u00e1t th\u00e2n t\u01b0\u1edbng m\u00ecnh r\u00f5 r\u00e0ng nh\u01b0 th\u00e2n c\u1ee7a thi\u1ec7n th\u1ea7n v\u00e0 qu\u00e1n t\u01b0\u1edfng v\u1ec1 s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu ho\u00e0n thi\u1ec7n c\u1ee7a thi\u1ec7n th\u1ea7n. Kh\u00f4ng c\u00f3 Thi\u00ean th\u1ea7n du-gi\u00e0 th\u00ec M\u1eadt th\u1eeba kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c. Thi\u00ean th\u1ea7n du-gi\u00e0 l\u00e0 c\u1ed9t tu\u1ef7 c\u1ee7a M\u1eadt th\u1eeba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u1ec1 ch\u00ednh m\u00ecnh c\u00f3 m\u1ed9t th\u00e2n t\u01b0\u1edbng nh\u01b0 H\u1ed9 th\u1ea7n (divine body) nh\u01b0 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t tr\u00f2 ch\u01a1i tr\u1ebb con, nh\u01b0 th\u1ec3 k\u1ec3 m\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n cho tr\u1ebb con \u0111\u1ec3 g\u1ee3i l\u00ean cho ch\u00fang s\u1ef1 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng. Tuy nhi\u00ean, khi k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi quan ni\u1ec7m v\u1ec1 T\u00e1nh kh\u00f4ng, \u0111\u1ed9ng c\u01a1 l\u00e0 l\u00f2ng t\u1eeb bi v\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ebfu bi\u1ebft v\u1ec1 m\u1ee5c ti\u00eau l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 r\u00e8n luy\u1ec7n t\u00e2m l\u00fd r\u1ea5t quan tr\u1ecdng\u2013qu\u00e1n s\u00e1t th\u00e2n m\u00ecnh nh\u01b0 l\u00e0 th\u00e2n t\u01b0\u1edbng H\u1ed9 th\u1ea7n, ph\u00e1t huy t\u00ednh s\u00e1ng l\u00e1ng cao \u0111\u1eb9p c\u1ee7a thi\u1ec7n th\u1ea7n, nh\u1ea5t th\u1eddi th\u1ef1c h\u00e0nh c\u00e1c h\u1ea1nh thanh t\u1ecbnh, v\u00e0 r\u1ed1t r\u00e1o s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c Ph\u1eadt qu\u1ea3. \u0110\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 kh\u00e1c nhau r\u00f5 n\u00e9t nh\u1ea5t gi\u1eefa vi\u1ec7c ch\u1ec9 tr\u00ec t\u1ee5ng th\u1ea7n ch\u00fa v\u00e0 tr\u00ec t\u1ee5ng th\u1ea7n ch\u00fa trong c\u1ea3nh gi\u1edbi c\u1ee7a Thi\u00ean th\u1ea7n du-gi\u00e0; \u0111\u00e2y \u0111\u00fang l\u00e0 l\u00fac \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch chi ti\u1ebft k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng v\u1ec1 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t n\u1ea7y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><img decoding=\"async\" alt=\"\u2638\" src=\"https:\/\/s.w.org\/images\/core\/emoji\/13.1.0\/svg\/2638.svg\">&nbsp;<em>Quan ni\u1ec7m sai l\u1ea7m: Ph\u1eadt qu\u1ea3 c\u1ee7a B\u00e1t-nh\u00e3 Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba v\u00e0 Ph\u1eadt qu\u1ea3 c\u1ee7a Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba l\u00e0 kh\u00e1c nhau.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00f9 c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c nhau gi\u1eefa Tr\u00ed \u0111\u1ed9 th\u1eeba v\u00e0 M\u1eadt th\u1eeba tr\u00ean \u00fd ngh\u0129a ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p v\u00e0 nhi\u1ec1u d\u1ea1ng tu t\u1eadp, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c nhau \u1edf k\u1ebft qu\u1ea3, qu\u1ea3 v\u1ecb Ph\u1eadt \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c ch\u1ee9ng qua c\u1ea3 hai th\u1eeba \u1ea5y. Trong m\u1ed9t s\u1ed1 kinh \u0111i\u1ec3n, qu\u1ea3 v\u1ecb Ph\u1eadt v\u00e0 qu\u1ea3 v\u1ecb Kim cang tr\u00ec nh\u01b0 c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c nhau, th\u1ebf n\u00ean c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng qu\u1ea3 v\u1ecb c\u1ee7a hai th\u1eeba ph\u1ea3i kh\u00e1c nhau, v\u00e0 ngh\u0129 r\u1eb1ng qu\u1ea3 v\u1ecb Kim cang tr\u00ec cao h\u01a1n q\u1ee7 v\u1ecb Ph\u1eadt. S\u1ef1 nh\u1ea7m l\u1eabn n\u1ea7y sinh kh\u1edfi l\u00e0 do B\u1ed3-t\u00e1t \u1edf \u0111\u1ecba th\u1ee9 10 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 l\u00e0 \u2018Ph\u1eadt\u2019 m\u1eb7c d\u00f9 qu\u1ea3 v\u1ecb \u0111\u00f3 ch\u01b0a ph\u1ea3i l\u00e0 Ph\u1eadt th\u1ef1c s\u1ef1.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00f9 ch\u1ec9 tu t\u1eadp Tr\u00ed \u0111\u1ed9 th\u1eeba c\u0169ng ch\u01b0a \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 th\u00e0nh t\u1ef1u Ph\u1eadt qu\u1ea3. Ph\u1eadt qu\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 trong Tr\u00ed \u0111\u1ed9 th\u1eeba v\u00e0 M\u1eadt th\u1eeba l\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n gi\u1ed1ng nhau. Kh\u00f4ng \u0111\u00fang khi n\u00f3i r\u1eb1ng Ph\u1eadt qu\u1ea3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 th\u00f4ng qua tu t\u1eadp Tr\u00ed \u0111\u1ed9 th\u1eeba, v\u00e0 khi \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn Ph\u1eadt qu\u1ea3 r\u1ed3i th\u00ec h\u00e0nh gi\u1ea3 c\u00f2n ph\u1ea3i \u0111i v\u00e0o M\u1eadt th\u1eeba n\u1eefa m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3 v\u1ecb cao h\u01a1n. Cho d\u00f9 sau c\u00f9ng h\u00e0nh gi\u1ea3 ph\u1ea3i ph\u00e1t t\u00e2m tu t\u1eadp M\u1eadt th\u1eeba \u0111\u1ec3 th\u00e0nh Ph\u1eadt, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng Tr\u00ed \u0111\u1ed9 th\u1eeba v\u00e0 M\u1eadt th\u1eeba \u0111\u1ec1u \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn m\u1ed9t qu\u1ea3 v\u1ecb gi\u1ed1ng nhau, s\u1ef1 kh\u00e1c nhau n\u1eb1m \u1edf ti\u1ebfn tr\u00ecnh nhanh ch\u1eadm m\u00e0 c\u00e1c qu\u1ea3 v\u1ecb \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh t\u1ef1u.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kh\u00f4ng th\u1ec3 cho r\u1eb1ng qu\u1ea3 v\u1ecb Ph\u1eadt&nbsp;<em>n\u00f3i chung&nbsp;<\/em>l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e0nh t\u1ef1u th\u00f4ng qua M\u1eadt th\u1eeba ch\u1ec9 trong m\u1ed9t \u0111\u1eddi trong th\u1eddi m\u1ea1t th\u1ebf n\u1ea7y m\u00e0 kh\u00f4ng nh\u1edd v\u00e0o s\u1ef1 tu t\u1eadp qua v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng ki\u1ebfp v\u00ec \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y kh\u00f4ng th\u1ec3 tu t\u1eadp ch\u1ec9 ri\u00eang b\u1eb1ng c\u00e1c Tantra th\u1eeba th\u1ea5p h\u01a1n. Sau c\u00f9ng h\u00e0nh gi\u1ea3 ph\u1ea3i \u0111i v\u00e0o tu t\u1eadp V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng \u0111\u1ea1t Ph\u1eadt qu\u1ea3 m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n tr\u1ea3i qua v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng ki\u1ebfp. Theo&nbsp;<em>Ch\u00e2n ng\u00f4n \u0111\u1ea1o th\u1ee9 \u0111\u1ec7<\/em>&nbsp;(<em>Great Exposition of Secret Mantra<\/em>) c\u1ee7a ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba, ch\u1ee9ng \u0111\u1ea1t Ph\u1eadt qu\u1ea3 ngay trong m\u1ed9t \u0111\u1eddi n\u1ea7y l\u00e0 \u0111i\u1ec3m \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u00e1p tu c\u1ee7a ba gi\u00e1o ph\u00e1p Tantra th\u1ea5p h\u01a1n th\u00ec nhanh h\u01a1n Tr\u00ed \u0111\u1ed9 th\u1eeba, trong ba gi\u00e1o ph\u00e1p Tantra \u1ea5y, giai \u0111o\u1ea1n T\u01b0 l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1o (paths of accumulation) v\u00e0 Gia h\u1ea1nh \u0111\u1ea1o (paths of preparation) kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua v\u00f4 s\u1ed1 ki\u1ebfp tu t\u1eadp. Nh\u01b0ng ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c tu t\u1eadp trong giai \u0111o\u1ea1n Ki\u1ebfn \u0111\u1ea1o (paths of seeing ) v\u00e0 Tu t\u1eadp \u0111\u1ea1o (paths of meditation) th\u00ec t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 trong Tr\u00ed \u0111\u1ed9 th\u1eeba. Tuy nhi\u00ean, c\u1ea7n ph\u1ea3i l\u01b0u \u00fd r\u1eb1ng T\u00e1c Tantra, H\u00e0nh Tantra v\u00e0 Du-gi\u00e0 Tantra cho r\u1eb1ng Ph\u1eadt qu\u1ea3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c ngay trong m\u1ed9t \u0111\u1eddi n\u1ea7y. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, ph\u1ea7n ti\u1ebfp theo c\u1ee7a<em>Vairocanabhisa\u1e43bodhi Tantra<\/em>&nbsp;(<em>Vairoca- n\u0101bhisa\u1e43bodhi<\/em>), m\u1ed9t b\u1ea3n kinh c\u1ee7a H\u00e0nh Tantra, n\u00f3i r\u1eb1ng: \u2018Nh\u1eefng v\u1ecb B\u1ed3-t\u00e1t \u0111\u00e3 ph\u00e1t nguy\u1ec7n tinh t\u1ea5n tu t\u1eadp trong ph\u00e1p Ch\u00e2n ng\u00f4n th\u1eeba, c\u00e1c v\u1ecb \u1ea5y s\u1ebd r\u1ed1t r\u00e1o th\u00e0nh t\u1ef1u \u0111\u1ea1o qu\u1ea3 v\u00e0 ch\u1ee9ng ng\u1ed9 ngay trong \u0111\u1eddi n\u1ea7y.\u2019 Nh\u1eefng l\u1eddi x\u00e1c quy\u1ebft r\u1eb1ng s\u1ef1 gi\u00e1c ng\u1ed9 c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e0nh t\u1ef1u \u0111\u01b0\u1ee3c ngay trong \u0111\u1eddi n\u1ea7y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ba ph\u00e1p Tantra th\u1ea5p h\u01a1n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 nh\u1ea5n m\u1ea1nh cho s\u1ef1 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng to l\u1edbn c\u1ee7a ri\u00eang c\u00e1c ph\u00e1p Tantra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c h\u00e0nh gi\u1ea3 tu t\u1eadp ba ph\u00e1p Tantra th\u1ea5p h\u01a1n \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n t\u1ed1t \u0111\u1eb9p nh\u1edd qua \u0111\u00f3 m\u00e0 h\u1ecd th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u01b0 Ph\u1eadt v\u00e0 B\u1ed3-t\u00e1t, nghe \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1p \u00e2m c\u1ee7a c\u00e1c ng\u00e0i, v\u00e0 d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 ch\u0103m s\u00f3c c\u1ee7a c\u00e1c ng\u00e0i m\u00e0 h\u1ecd ho\u00e0n th\u00e0nh s\u1ef1 tu t\u1eadp \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1c ng\u1ed9 nhanh ch\u00f3ng, nh\u01b0ng ngo\u00e0i ti\u1ebfn tr\u00ecnh nhanh h\u01a1n trong giai \u0111o\u1ea1n T\u01b0 l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1o v\u00e0 Gia h\u1ea1nh \u0111\u1ea1o, c\u00e1c ti\u1ebfn tr\u00ecnh kh\u00e1c v\u1eabn c\u00f2n l\u00e2u d\u00e0i. T\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n s\u1ef1 ch\u1ee9ng \u0111\u1ea1t Ph\u1eadt qu\u1ea3 nhanh ch\u00f3ng ngay trong \u0111\u1eddi m\u1ea1t ph\u00e1p n\u1ea7y [ng\u00e0y nay m\u1ea1ng s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi ch\u1eebng 60 n\u0103m] l\u00e0 m\u1ed9t kh\u00eda c\u1ea1nh n\u1ed5i b\u1eadt c\u1ee7a V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra, nh\u01b0ng s\u1ef1 ch\u1ee9ng \u0111\u1ea1t Ph\u1eadt qu\u1ea3 trong m\u1ed9t \u0111\u1eddi n\u1ea7y c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t kh\u00eda c\u1ea1nh thu\u1ed9c ba ph\u00e1p Tantra c\u00f2n l\u1ea1i. Trong ba ph\u00e1p Tantra n\u1ea7y, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 n\u00f3i \u0111\u1ebfn kho\u1ea3ng th\u1eddi gian tu t\u1eadp nhanh ch\u00f3ng \u0111\u1ec3 th\u00e0nh t\u1ef1u trong th\u1eddi m\u1ea1t ph\u00e1p m\u00e0 ch\u1ec9 cho kh\u1ea3 n\u0103ng th\u00e0nh t\u1ef1u c\u1ee7a c\u00e1c Du-gi\u00e0 s\u01b0 th\u00f4ng qua th\u1ef1c h\u00e0nh ph\u00e1p Thi\u00ean th\u1ea7n du-gi\u00e0, tr\u00ec t\u1ee5ng th\u1ea7n ch\u00fa (mantra), th\u1ebf n\u00ean k\u00e9o d\u00e0i m\u1ea1ng c\u0103n c\u1ee7a h\u1ecd qua \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ki\u1ebfp. Ngay trong \u0111\u1eddi n\u1ea7y h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1c ng\u1ed9 t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng nh\u1edd v\u00e0o tu t\u1eadp ba ph\u00e1p Tantra th\u1ea5p h\u01a1n m\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra. C\u00f3 m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n kinh trong&nbsp;<em>Vairocanabhisa\u1e43bodhi Tantra<\/em>&nbsp;(<em>Vairoca-n\u0101bhisa\u1e43bodhi<\/em>) n\u00f3i \u0111\u1ebfn qu\u00e3ng th\u1eddi gian l\u00e2u d\u00e0i nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><img decoding=\"async\" alt=\"\u2638\" src=\"https:\/\/s.w.org\/images\/core\/emoji\/13.1.0\/svg\/2638.svg\">&nbsp;<em>Quan ni\u1ec7m sai l\u1ea7m: T\u1ea1o t\u00e1c v\u1ecb<\/em><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/8\/#_ftn4\"><strong><em>[4]<\/em><\/strong><\/a>&nbsp;<em>ch\u00ednh l\u00e0 Thi\u00ean th\u1ea7n du-gi\u00e0 (deity yoga).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i T\u1ecbch Thi\u00ean trong t\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>Nh\u1eadp B\u1ed3-t\u00e1t h\u1ea1nh lu\u1eadn<\/em>&nbsp;c\u00f3 n\u00f3i r\u1eb1ng, B\u1ed3-t\u00e1t khi \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng nh\u1eadp qu\u1ea3 \u0111\u1ecba r\u1ed3i th\u00ec ng\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 x\u1ea3 b\u1ecf th\u00e2n m\u1ea1ng, ng\u00e0i kh\u00f4ng c\u00f2n th\u1ea5y kh\u1ed5 lu\u1ef5 b\u1ee9c b\u00e1ch x\u00e1c th\u00e2n, t\u00e2m c\u0169ng ch\u1eb3ng c\u00f2n bi\u1ebft c\u00f3 kh\u1ed5, do v\u1eady n\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng x\u1ea3 b\u1ecf x\u00e1c th\u00e2n khi mu\u1ed1n. C\u0169ng v\u1eady, trong Kinh&nbsp;<em>Meeting of Father and Son Sutra<\/em><em><br>Pit\u0101putrasam\u0101gama<\/em>)<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/8\/#_ftn5\">[5]<\/a>&nbsp;n\u00f3i r\u1eb1ng m\u1ed9t v\u1ecb B\u1ed3-t\u00e1t c\u00f3 th\u1ec3 duy tr\u00ec t\u00e2m ni\u1ec7m h\u1ef7 l\u1ea1c trong t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi c\u1ea3nh gi\u1edbi, ngay c\u1ea3 l\u00fac b\u1ecb b\u1ee9c b\u00e1ch. C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o gi\u00e1o l\u00fd n\u1ea7y, Ratnarak\u1e63ita nh\u1ea7m l\u1eabn cho r\u1eb1ng \u0110\u1ea1i di\u1ec7u l\u1ea1c trong Tr\u00ed \u0111\u1ed9 th\u1eeba c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 T\u1ea1o t\u00e1c v\u1ecb trong V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra, Tuy nhi\u00ean, ng\u00e0i kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u00f5 r\u1eb1ng c\u1ea3 M\u1eadt th\u1eeba v\u00e0 Tr\u00ed \u0111\u1ed9 th\u1eeba \u0111\u1ec1u nh\u1eafm \u0111\u1ebfn thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u1ec1 T\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015b\u016bnyat\u0101) v\u00e0 c\u0169ng ch\u1ec9 ra ch\u00ednh x\u00e1c r\u1eb1ng trong Tr\u00ed \u0111\u1ed9 th\u1eeba, c\u00e1c v\u1ecb B\u1ed3-t\u00e1t c\u00f3 khi c\u0169ng d\u00f9ng nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 d\u1ec5 ch\u1ecbu trong D\u1ee5c gi\u1edbi nh\u01b0 s\u1eafc thanh h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb x\u00fac, do v\u1eady c\u00e1ch v\u1eadn d\u1ee5ng y\u1ebfu t\u1ed1&nbsp;<em>d\u1ee5c<\/em>&nbsp;trong tu \u0111\u1ea1o kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec3m \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a Tantra th\u1eeba, \u00f4ng tr\u00edch d\u1eabn m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n trong&nbsp;<em>Ca-di\u1ebfp h\u1ed9i kinh<\/em><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/8\/#_ftn6\"><strong><em>[6]<\/em><\/strong><\/a><em>:<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Nh\u01b0 r\u00e1c b\u1ea9n c\u1ee7a th\u1ecb d\u00e2n<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Gi\u00fap cho ru\u1ed9ng m\u00eda xanh t\u1ed1t,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>C\u0169ng v\u1eady, phi\u1ec1n n\u00e3o c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb B\u1ed3-t\u00e1t nh\u01b0 ph\u00e2n b\u00f3n<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Gi\u00fap cho l\u1edbn m\u1ea1nh ph\u1ea9m t\u00ednh Ph\u1eadt<\/em>&nbsp;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i c\u0169ng l\u01b0u \u00fd r\u00f5 r\u1eb1ng s\u1ef1 ph\u00e1t t\u00e2m h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn s\u1ef1 gi\u00e1c ng\u1ed9 t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng do l\u00f2ng t\u1eeb bi l\u00e0 \u0111i\u1ec3m chung cho c\u1ea3 Tr\u00ed \u0111\u1ed9 th\u1eeba v\u00e0 M\u1eadt th\u1eeba. Tuy nhi\u00ean, ng\u00e0i \u0111\u00e3 k\u1ebft lu\u1eadn r\u1eb1ng kh\u00eda c\u1ea1nh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a Tantra th\u1eeba, T\u1ea1o t\u00e1c v\u1ecb trong V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra l\u00e0 ch\u1ee7 y\u1ebfu c\u1ee7a Thi\u00ean th\u1ea7n du-gi\u00e0, v\u00e0 th\u00e0nh t\u1ef1u v\u1ecb l\u00e0 ch\u1ee7 y\u1ebfu do thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u1ec1 T\u00e1nh kh\u00f4ng; trong khi \u0111\u00f3 n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a Thi\u00ean th\u1ea7n du-gi\u00e0 l\u00e0 thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u1ec1 T\u00e1nh kh\u00f4ng v\u00e0 Thi\u00ean th\u1ea7n du-gi\u00e0 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c tu t\u1eadp trong th\u00e0nh t\u1ef1u v\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><img decoding=\"async\" alt=\"\u2638\" src=\"https:\/\/s.w.org\/images\/core\/emoji\/13.1.0\/svg\/2638.svg\">&nbsp;<em>Quan ni\u1ec7m sai l\u1ea7m: V\u1eadn d\u1ee5ng \u00fd ni\u1ec7m v\u1ec1 D\u1ee5c trong tu t\u1eadp l\u00e0 d\u00e0nh cho ng\u01b0\u1eddi c\u0103n c\u01a1 th\u1ea5p.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tripitakamala n\u00f3i r\u1eb1ng d\u00f9 m\u1ee5c \u0111\u00edch\u2013Ph\u1eadt qu\u1ea3\u2013c\u1ee7a M\u1eadt th\u1eeba v\u00e0 Tr\u00ed \u0111\u1ed9 th\u1eeba gi\u1ed1ng nhau, nh\u01b0ng M\u1eadt th\u1eeba v\u1eabn v\u01b0\u1ee3t qua Tr\u00ed \u0111\u1ed9 th\u1eeba do b\u1ed1n y\u1ebfu t\u1ed1 sau:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Th\u1ee9 nh\u1ea5t<\/em>&nbsp;l\u00e0 h\u00e0nh gi\u1ea3 c\u1ee7a M\u1eadt th\u1eeba kh\u00f4ng m\u01a1 h\u1ed3 nh\u01b0 h\u00e0nh gi\u1ea3 c\u1ee7a Tr\u00ed \u0111\u1ed9 th\u1eeba. H\u00e0nh gi\u1ea3 c\u1ee7a M\u1eadt th\u1eeba tin r\u1eb1ng s\u1ef1 th\u00e0nh t\u1ef1u vi\u00ean m\u00e3n l\u00e0 qu\u1ea3 c\u1ee7a \u0111\u1ecbnh l\u1ef1c,<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/8\/#_ftn7\">[7]<\/a>&nbsp;v\u00e0 h\u00e0nh gi\u1ea3 kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u00e0nh t\u1ef1u vi\u00ean m\u00e3n do th\u1ef1c s\u1ef1 x\u1ea3 ly s\u1eafc th\u00e2n. H\u00e0nh gi\u1ea3 c\u1ee7a Tr\u00ed \u0111\u1ed9 th\u1eeba kh\u00f4ng nh\u1eadn ra \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 m\u01a1 h\u1ed3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Suy ngh\u0129 nh\u01b0 tr\u00ean l\u00e0 sai l\u1ea7m v\u00ec trong Tr\u00ed \u0111\u1ed9 th\u1eeba, T\u1ecbch Thi\u00ean \u0111\u00e3 n\u00f3i r\u1eb1ng, nh\u01b0 ch\u00fang ta th\u1ea5y, v\u1eabn c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi h\u00e0nh kh\u1ea5t tr\u00ean th\u1ebf gian, v\u00e0 nh\u01b0 ch\u00fang ta \u0111\u00e3 bi\u1ebft t\u1eeb x\u01b0a ch\u01b0 Ph\u1eadt v\u00e0 B\u1ed3-t\u00e1t \u0111\u00e3 th\u00e0nh t\u1ef1u B\u1ed1 th\u00ed \u0111\u1ed9. B\u1ed1 th\u00ed \u0111\u1ed9 kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c xo\u00e1 b\u1ecf ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o tr\u00ean th\u1ebf gian, \u0111\u00fang h\u01a1n, b\u1ed1 th\u00ed \u0111\u1ed9 l\u00e0 nh\u1eb1m ph\u00e1t tri\u1ec3n h\u1ebft m\u1ee9c t\u00e2m t\u1eeb bi\u2013t\u00e2m nguy\u1ec7n ho\u00e0n to\u00e0n x\u1ea3 b\u1ecf m\u1ecdi s\u1edf h\u1eefu c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh, c\u00f9ng v\u1edbi m\u1ecdi k\u1ebft qu\u1ea3 sinh kh\u1edfi t\u1eeb nh\u00e2n duy\u00ean \u1ea5y, \u0111\u1ebfn h\u1ebft cho m\u1ecdi ch\u00fang sinh. Theo ng\u00e0i T\u1ecbch Thi\u00ean, s\u1ef1 vi\u00ean m\u00e3n l\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n tu\u1ef3 thu\u1ed9c v\u00e0o t\u00e2m. Do v\u1eady gi\u1ea3i th\u00edch c\u1ee7a Tripitakamala v\u1ec1 kh\u00eda canh v\u00f4 ng\u1ea1i l\u00e0 kh\u00f3 kh\u1ea3 thi.<br><em>Th\u1ee9 hai<\/em>&nbsp;l\u00e0 Tantra th\u1eeba c\u00f3 nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p trong khi Tr\u00ed \u0111\u1ed9 th\u1eeba l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3. Trong Tr\u00ed \u0111\u1ed9 th\u1eeba, h\u00e0nh gi\u1ea3 ch\u1ec9 ti\u1ebfn b\u1ed9 nh\u1edd ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n an t\u0129nh, nh\u01b0ng M\u1eadt th\u1eeba c\u00f3 4 chi ph\u00e1i m\u00e0 m\u1ed7i t\u00f4ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00e1ch th\u1ee9c \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n ho\u00e1 m\u1ed7i v\u1ea5n \u0111\u1ec1. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, v\u1edbi l\u00f2ng tham lam v\u00e0 ki\u00eau h\u00e3nh, M\u1eadt th\u1eeba c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00e1ch nh\u01b0 t\u1ef1 qu\u00e1n s\u00e1t ch\u00ednh m\u00ecnh nh\u01b0 qu\u00e1n s\u00e1t v\u00f4 s\u1ed1 thi\u1ec7n th\u1ea7n b\u1ea5t k\u1ef3 n\u00e0o \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gi\u1ea3i th\u00edch c\u1ee7a Tripitakamala v\u1ec1 kh\u00eda c\u1ea1nh n\u1ea7y d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 r\u1ea5t \u0111\u00fang, nh\u01b0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 xem \u0111\u00f3 nh\u01b0 l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n \u0111\u1ec3 ph\u00e2n chia \u0110\u1ea1i th\u1eeba th\u00e0nh Tr\u00ed \u0111\u1ed9 th\u1eeba v\u00e0 M\u1eadt th\u1eeba, v\u00ec V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra ch\u1eb3ng h\u1ea1n, c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p m\u00e0 ba truy\u1ec1n th\u1ed1ng Tantra kia kh\u00f4ng c\u00f3, nh\u01b0ng V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t th\u1eeba ri\u00eang bi\u1ec7t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Th\u1ee9 ba&nbsp;<\/em>l\u00e0 Tr\u00ed \u0111\u1ed9 th\u1eeba c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn kh\u1ed5 h\u1ea1nh trong khi M\u1eadt th\u1eeba th\u00ec kh\u00f4ng.&nbsp;<em>Jnanakirti<\/em>&nbsp;v\u00e0&nbsp;<em>Tripitakamala<\/em>&nbsp;gi\u1ea3i th\u00edch r\u1eb1ng h\u00e0nh gi\u1ea3 tu t\u1eadp M\u1eadt th\u1eeba c\u00f3 hai d\u1ea1ng: m\u1ed9t d\u1ea1ng mong mu\u1ed1n \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c Tr\u00ed hu\u1ec7 m\u1eabu<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/8\/#_ftn8\">[8]<\/a>&nbsp;v\u00e0 d\u1ea1ng kia th\u00ec kh\u00f4ng. H\u00e0nh gi\u1ea3 kh\u00f4ng c\u00f3 mong mu\u1ed1n \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c Tr\u00ed hu\u1ec7 m\u1eabu l\u00e0 h\u00e0nh gi\u1ea3 b\u1eadc cao, h\u1ecd thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n hi\u1ec7n th\u1ef1c, v\u1ed1n l\u00e0 h\u1ee3p nh\u1ea5t c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7. Nh\u1eefng h\u00e0nh gi\u1ea3 c\u00f3 mong mu\u1ed1n \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c Tr\u00ed hu\u1ec7 m\u1eabu l\u1ea1i ph\u00e2n th\u00e0nh hai nh\u00f3m: m\u1ed9t d\u1ea1ng mong c\u00f3 m\u1ed9t ngo\u1ea1i Tr\u00ed hu\u1ec7 m\u1eabu (external Knowledge Woman) v\u00e0 d\u1ea1ng kia th\u00ec kh\u00f4ng. H\u00e0nh gi\u1ea3 kh\u00f4ng mong c\u1ea7u Tr\u00ed hu\u1ec7 m\u1eabu do t\u1eeb b\u00ean ngo\u00e0i m\u00e0 c\u00f3, th\u00ec h\u1ecd thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u1ec1 m\u1ed9t h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng Tr\u00ed hu\u1ec7 m\u1eabu, v\u00e0 d\u1ea1ng kia th\u00ec v\u1eadn d\u1ee5ng Tr\u00ed hu\u1ec7 m\u1eabu hi\u1ec7n th\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch n\u1ea7y l\u00e0 sai l\u1ea7m, v\u00ec trong s\u1ed1 nh\u1eefng h\u00e0nh gi\u1ea3 c\u1ee7a V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng n\u0103ng l\u1ef1c thi\u1ec7n x\u1ea3o \u0111\u1ec3 v\u1eadn d\u1ee5ng \u00fd d\u1ee5c v\u00e0o trong ph\u00e1p tu t\u1eadp Tr\u00ed hu\u1ec7 m\u1eabu b\u00ean ngo\u00e0i. Ch\u00ednh l\u00e0 do ngh\u0129a n\u1ea7y m\u00e0 \u2018nh\u00e2n c\u00e1ch nh\u01b0 ng\u1ecdc qu\u00fd\u2013jewel-like persons\u2019 th\u00e0nh t\u1ef1u Ph\u1eadt qu\u1ea3 ngay trong m\u1ed9t \u0111\u1eddi n\u1ea7y. V\u00ec c\u1ea3 hai th\u1eeba \u0111\u1ec1u c\u00f3 ph\u00e1p tu tho\u00e1t kh\u1ecfi tham d\u1ee5c v\u00e0 ph\u00e1p v\u1eadn d\u1ee5ng \u00fd d\u1ee5c, kh\u00eda c\u1ea1nh n\u1ea7y kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa hai th\u1eeba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gi\u1ea3i th\u00edch c\u1ee7a&nbsp;<em>Tripitakamala<\/em>&nbsp;v\u1ec1 \u0111i\u1ec3m th\u1ee9 t\u01b0, n\u0103ng l\u1ef1c thi\u1ec7n x\u1ea3o, c\u0169ng kh\u00f4ng ch\u00ednh x\u00e1c v\u00ec n\u1ebfu \u00f4ng ta \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn v\u00f4 minh (non-obscuration), v\u1ec1 m\u1eb7t ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p, \u00f4ng ta gi\u1ea3i th\u00edch v\u1ec1 s\u1ef1 kh\u00e1c nhau v\u1ec1 c\u00e1ch th\u1ee9c m\u00e0 \u00f4ng \u0111\u00e3 n\u00eau ra l\u00e0 kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd. N\u1ebfu \u00f4ng ta cho r\u1eb1ng trong M\u1eadt th\u1eeba, \u00fd d\u1ee5c l\u00e0 \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 cho D\u1ee5c gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng trong tu t\u1eadp, th\u00ec \u00f4ng ta c\u0169ng sai l\u1ea7m, v\u00ec theo gi\u1ea3i th\u00edch c\u1ee7a \u00f4ng ta th\u00ec nh\u1eefng h\u00e0nh gi\u1ea3 th\u00f4ng l\u1ee3i nh\u1ea5t kh\u00f4ng c\u00f3 chuy\u1ec7n \u0111\u00f3, trong l\u00fac th\u1ef1c t\u1ebf h\u1ecd g\u1eb7p ph\u1ea3i nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u nh\u01b0 v\u1eady.<br><img decoding=\"async\" alt=\"\u2638\" src=\"https:\/\/s.w.org\/images\/core\/emoji\/13.1.0\/svg\/2638.svg\">&nbsp;<em>Quan ni\u1ec7m sai l\u1ea7m: B\u1ed1n truy\u1ec1n th\u1ed1ng Tantra t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi b\u1ed1n \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 b\u1ed1n truy\u1ec1n th\u1ed1ng Tantra: T\u00e1c Tantra, H\u00e0nh Tantra, T\u01b0\u01a1ng \u01b0ng Tantra v\u00e0 V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi chia V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra th\u00e0nh Tantra cha, Tantra m\u1eb9 v\u00e0 B\u1ea5t nh\u1ecb Tantra, l\u00e0m th\u00e0nh s\u00e1u truy\u1ec1n th\u1ed1ng Tantra. Theo ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba, \u2018B\u1ea5t nh\u1ecb Tantra\u2019 ch\u1ec9 cho t\u00ednh b\u1ea5t nh\u1ecb c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n, tr\u00ed hu\u1ec7\u2013\u0111\u1ea1i di\u1ec7u l\u1ea1c v\u00e0 T\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015a\u016bnyat\u0101); do v\u1eady, T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba cho r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra \u0111\u1ec1u l\u00e0 B\u1ea5t nh\u1ecb Tantra. Tuy v\u1eady, nh\u00e0 phi\u00ean d\u1ecbch Tak-tsang (sTag-tshang) kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng Th\u1eddi lu\u00e2n tantra (Kalachakra Tantra) l\u00e0 B\u1ea5t nh\u1ecb Tantra v\u00ec n\u00f3 nh\u1ea5n m\u1ea1nh v\u00e0o ph\u00e1p Tantra th\u1ee9 t\u01b0 (<em>fourth initiation<\/em>), v\u1ed1n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p gi\u1eefa di\u1ec7u l\u1ea1c t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng v\u1edbi t\u00ednh kh\u00f4ng tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng (totally supreme emptiness). \u0110\u1ed1i v\u1edbi T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba, B\u1ea5t nh\u1ecb Tantra nh\u1ea5n m\u1ea1nh v\u00e0o ho\u1eb7c l\u00e0 m\u1ed9t trong hai ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n n\u1ea7y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u00e0nh gi\u1ea3 tu t\u1eadp b\u1ed1n ph\u00e1p Tantra \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u00f9ng t\u00e2m nguy\u1ec7n r\u1eb1ng h\u1ecd tu t\u1eadp v\u00ec l\u1ee3i \u00edch cho nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi. M\u1ee5c ti\u00eau gi\u00e1c ng\u1ed9\u2013Ph\u1eadt qu\u1ea3, l\u00e0 s\u1ef1 chuy\u1ec3n ho\u00e1 to\u00e0n tri\u1ec7t m\u1ecdi phi\u1ec1n n\u00e3o v\u00e0 th\u00e0nh t\u1ef1u m\u1ecdi \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t l\u00e0nh\u2013l\u00e0 \u0111i\u1ec3m gi\u1ed1ng nhau trong t\u1ea5t c\u1ea3 b\u1ed1n ph\u00e1p Tantra. Do v\u1eady, b\u1ed1n ph\u00e1p Tantra kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00e1ch r\u1eddi kh\u1ecfi s\u1ef1 ph\u00e1t nguy\u1ec7n ho\u1eb7c m\u1ee5c \u0111\u00edch gi\u00e1c ng\u1ed9. Trong b\u1ed1n ph\u00e1p Tantra \u0111\u1ec1u c\u00f3 Thi\u00ean th\u1ea7n du-gi\u00e0, v\u00e0 c\u00e1c bi\u1ebfn th\u1ec3 c\u1ee7a Thi\u00ean th\u1ea7n du-gi\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng cho s\u1ef1 kh\u00e1c nhau gi\u1eefa ch\u00fang v\u00ec trong b\u1ed1n truy\u1ec1n th\u1ed1ng Tantra \u0111\u1ec1u c\u00f3 nhi\u1ec1u ph\u00e1p Thi\u00ean th\u1ea7n du-gi\u00e0 kh\u00e1c nhau. D\u00f9 c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1eeb kinh \u0111i\u1ec3n \u1ea4n \u0110\u1ed9 cho r\u1eb1ng b\u1ed1n ph\u00e1p Tantra l\u00e0 d\u00e0nh cho b\u1ed1n \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p ho\u1eb7c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i tr\u1ecb nh\u1eefng phi\u1ec1n n\u00e3o ri\u00eang bi\u1ec7t, nh\u1eefng quan \u0111i\u1ec3m n\u1ea7y ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1edbi b\u1ed1n ph\u00e1p Tantra ho\u1eb7c th\u1eadm ch\u00ed bi\u1ec3u th\u1ecb t\u00ednh \u01b0u th\u1ebf trong c\u00e1c h\u00e0nh gi\u1ea3 tu t\u1eadp c\u00e1c ph\u00e1p n\u1ea7y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1eadt th\u1eeba ch\u1ee7 y\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n d\u1ea1y trong D\u1ee5c gi\u1edbi v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho nh\u1eefng ai mong c\u1ea7u gi\u00e1c ng\u1ed9 b\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p v\u1eadn d\u1ee5ng \u00fd d\u1ee5c trong tu t\u1eadp. C\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng Tantra th\u1eeba \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n bi\u1ec7t qua b\u1ed1n c\u00e1ch th\u1ee9c th\u1ef1c h\u00e0nh v\u00e0 b\u1ed1n d\u1ea1ng h\u00e0nh gi\u1ea3, l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tu t\u1eadp tr\u00ean. C\u00f3 b\u1ed1n ph\u00e1p v\u1eadn d\u1ee5ng \u00fd d\u1ee5c trong ph\u00e1p tu t\u1eadp c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o n\u0103ng l\u1ef1c ph\u00e1t huy thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u1ec1 T\u00e1nh kh\u00f4ng v\u00e0 tu t\u1eadp Thi\u00ean th\u1ea7n du-gi\u00e0 .<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong b\u1ea3y chi ph\u1ea7n\u2013th\u1ee5 d\u1ee5ng (complete enjoyment), ho\u00e0 hi\u1ec7p (union), \u0111\u1ea1i di\u1ec7u l\u1ea1c (great bliss), v\u00f4 t\u1ef1 t\u00e1nh (non-inherent existence), t\u1eeb bi (compassion), t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c (uninterrupted continuity) v\u00e0 kh\u00f4ng gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n (non-cessation)\u2013ch\u1ec9 c\u00f3 ba chi ph\u1ea7n th\u1ea5y c\u00f3 trong Tantra\u2013th\u1ee5 d\u1ee5ng, ho\u00e0 hi\u1ec7p (union), \u0111\u1ea1i di\u1ec7u l\u1ea1c (great bliss)\u2013b\u1ed1n y\u1ebfu t\u1ed1 c\u00f2n l\u1ea1i l\u00e0 ph\u1ea7n chung nh\u1ea5t cho c\u1ea3 Kinh th\u1eeba v\u00e0 Tantra th\u1eeba, m\u1eb7c d\u00f9 y\u1ebfu t\u1ed1 v\u00f4 t\u1ef1 t\u00e1nh c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7t v\u00e0o nh\u00f3m \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng cho Tantra th\u1eeba khi n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c quy\u1ebft b\u1edfi t\u00e2m an l\u1ea1c. Ba ph\u00e1p Tantra th\u1ea5p h\u01a1n kh\u00f4ng \u0111\u1ec1 ra chi ph\u1ea7n ho\u00e0 hi\u1ec7p (union); c\u0169ng v\u1eady, trong c\u00e1c Tantra th\u1ea5p kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn ngo\u1ea1i Tr\u00ed hu\u1ec7 m\u1eabu (external knowledge Woman) v\u00e0 r\u1ed3i d\u00f9ng \u00fd d\u1ee5c trong tu t\u1eadp, nh\u01b0ng ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u1ec1 Tr\u00ed hu\u1ec7 m\u1eabu. Trong ph\u00e1p Du-gi\u00e0 Tantra, di\u1ec7u l\u1ea1c ph\u00e1t sinh t\u1eeb n\u1eafm tay ho\u1eb7c \u00f4m ch\u1eb7t \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eadn d\u1ee5ng trong h\u00e0nh tr\u00ec. Trong H\u00e0nh Tantra, di\u1ec7u l\u1ea1c ph\u00e1t sinh t\u1eeb n\u1ee5 c\u01b0\u1eddi, v\u00e0 trong T\u00e1c Tantra, di\u1ec7u l\u1ea1c ph\u00e1t sinh t\u1eeb c\u00e1i nh\u00ecn. N\u00f3i v\u1eafn t\u1eaft, b\u1ed1n ph\u00e1p Tantra t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 c\u00e1c ph\u00e1p \u1ea5y v\u1eadn d\u1ee5ng \u00fd d\u1ee5c \u0111\u1ec3 bi\u1ec3u tr\u01b0ng cho D\u1ee5c gi\u1edbi trong tu \u0111\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong T\u00e1c Tantra, nh\u1eefng c\u00f4ng h\u1ea1nh b\u00ean ngo\u00e0i chi\u1ebfm \u01b0u th\u1ebf. Trong H\u00e0nh Tantra, nh\u1eefng c\u00f4ng h\u1ea1nh trong t\u00e2m v\u00e0 ngo\u00e0i th\u00e2n \u0111\u1ec1u t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng. Trong Du-gi\u00e0 Tantra (Yoga), ph\u00e1p tu t\u1eadp N\u1ed9i Du-gi\u00e0 (Yoga) chi\u1ebfm \u01b0u th\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra, ph\u00e1p tu t\u1eadp t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng so v\u1edbi c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n d\u1ea1y. Nh\u1eefng m\u00f4 t\u1ea3 b\u1eb1ng t\u1eeb nguy\u00ean v\u1ec1 t\u00ean g\u1ecdi c\u1ee7a b\u1ed1n ph\u00e1p Tantra n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng v\u1edbi nh\u1eefng h\u00e0nh gi\u1ea3 ch\u00ednh th\u1ee9c nh\u01b0ng l\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng h\u00e0nh gi\u1ea3 kh\u00e1c, b\u1edfi v\u00ec, ch\u1eb3ng h\u1ea1n theo t\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n, ngay c\u1ea3 m\u1ed9t s\u1ed1 ph\u00e1p Du-gi\u00e0 Tantra \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 ra cho nh\u1eefng ai e ng\u1ea1i thi\u1ec1n qu\u00e1n ch\u00ednh m\u00ecnh nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t H\u1ed9 th\u1ea7n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u1ea3 b\u1ed1n ph\u00e1p Tantra \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n bi\u1ec7t nh\u1edd v\u00e0o n\u0103ng l\u1ef1c c\u00e1c h\u00e0nh gi\u1ea3 ch\u00ednh c\u1ee7a t\u1eebng truy\u1ec1n th\u1ed1ng ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u1edd v\u00e0o nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn c\u00e1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u1ea5y, v\u00ec r\u1eb1ng, nh\u01b0 t\u00ecnh tr\u1ea1ng ng\u00e0y nay, c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ham th\u00edch tu t\u1eadp ph\u00e1p m\u00f4n m\u00e0 m\u00ecnh kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 kh\u1ea3 n\u0103ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">|&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/#mucluc\">M\u1ee5c l\u1ee5c<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/9\/\">Trang sau<\/a>&nbsp;|<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014<br><strong>Ch\u00fa th\u00edch:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/8\/#_ftnref1\">[1]<\/a>&nbsp;\u8f49 \u8f2a \u738b; S: cakravartin, cakravart\u012b-r\u0101ja; E: Universal Monarch.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chuy\u1ec3n lu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng. Danh hi\u1ec7u Chuy\u1ec3n lu\u00e2n ph\u00e1p v\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e0nh \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 m\u1ed9t v\u1ecb Ph\u1eadt, ng\u01b0\u1eddi chuy\u1ec3n ph\u00e1p lu\u00e2n v\u1edbi gi\u00e1o ph\u00e1p to\u00e0n tri\u1ec7t, tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i.&nbsp;<em>Theo Lu\u1eadn B\u1ea3o h\u00e0nh v\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh<\/em>&nbsp;c\u1ee7a ng\u00e0i Long Th\u1ee5, m\u1ed9t v\u1ecb Chuy\u1ec3n lu\u00e2n th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh t\u1ef1u qua nh\u1eefng c\u00f4ng h\u1ea1nh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i do thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh qu\u00e1n t\u01b0\u1edfng m\u00ecnh c\u00f3 m\u1ed9t s\u1eafc th\u00e2n c\u1ee7a Chuy\u1ec3n lu\u00e2n th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/8\/#_ftnref2\">[2]<\/a>&nbsp;Th\u1eadp \u0111\u1ecba \u5341 \u5730; S: da\u015babh\u016bmi; M\u01b0\u1eddi qu\u1ea3 v\u1ecb tu ch\u1ee9ng c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb B\u1ed3 T\u00e1t. C\u00f3 nhi\u1ec1u h\u1ec7 th\u1ed1ng kh\u00e1c nhau nh\u01b0ng theo B\u1ed3-t\u00e1t \u0111\u1ecba (\u83e9 \u85a9 \u5730; s: bodhisattva-bh\u016bmi) v\u00e0 Th\u1eadp \u0111\u1ecba kinh (\u5341 \u5730 \u7d93; s: da\u015babh\u016bmika-s\u016btra) th\u00ec Th\u1eadp \u0111\u1ecba g\u1ed3m:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li>Hoan h\u1ec9 \u0111\u1ecba (\u6b61 \u559c \u5730; pramudit\u0101-bh\u016bmi): \u0110\u1eafc qu\u1ea3 n\u00e0y B\u1ed3-t\u00e1t r\u1ea5t hoan h\u1ec9 tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng Gi\u00e1c ng\u1ed9 (bodhi). B\u1ed3-t\u00e1t \u0111\u00e3 ph\u00e1t B\u1ed3-\u0111\u1ec1 t\u00e2m v\u00e0 th\u1ec7 nguy\u1ec7n c\u1ee9u \u0111\u1ed9 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ch\u00fang sinh tho\u00e1t kh\u1ecfi Lu\u00e2n h\u1ed3i (sa\u1e43s\u0101ra), kh\u00f4ng c\u00f2n ngh\u0129 t\u1edbi m\u00ecnh, B\u1ed1 th\u00ed (d\u0101na) kh\u00f4ng c\u1ea7u ph\u00fac v\u00e0 ch\u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh V\u00f4 ng\u00e3 (a-n\u0101tman) c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c Ph\u00e1p (dharma).<\/li><li>Li c\u1ea5u \u0111\u1ecba (\u96e2 \u57a2 \u5730; vimal\u0101-bh\u016bmi): B\u1ed3-t\u00e1t gi\u1eef Gi\u1edbi (\u015b\u012bla) v\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh (dhy\u0101na, sam\u0101dhi).<\/li><li>Ph\u00e1t quang \u0111\u1ecba (\u767c \u5149 \u5730; prabh\u0101k\u0101r\u012b-bh\u016b-mi): B\u1ed3-t\u00e1t ch\u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c quy lu\u1eadt V\u00f4 th\u01b0\u1eddng (anitya), tu tr\u00ec t\u00e2m Nh\u1eabn nh\u1ee5c (k\u1e63\u0101nti) khi g\u1eb7p ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i trong vi\u1ec7c c\u1ee9u \u0111\u1ed9 t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang sinh. \u0110\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn c\u1ea5p n\u00e0y, B\u1ed3-t\u00e1t ph\u1ea3i di\u1ec7t tr\u1eeb Ba \u0111\u1ed9c l\u00e0 tham, s\u00e2n, si, th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed1n c\u1ea5p \u0111\u1ecbnh an ch\u1ec9 (dhy\u0101na) c\u1ee7a B\u1ed1n x\u1ee9 v\u00e0 ch\u1ee9ng \u0111\u1ea1t n\u0103m th\u00e0nh ph\u1ea7n trong L\u1ee5c th\u00f4ng (abhij\u00f1\u0101).<\/li><li>Di\u1ec7m hu\u1ec7 \u0111\u1ecba (\u71c4 \u6167 \u5730; arci\u1e63mat\u012b-bh\u016bmi): B\u1ed3-t\u00e1t \u0111\u1ed1t h\u1ebft t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng quan ni\u1ec7m sai l\u1ea7m, tu t\u1eadp tr\u00ed hu\u1ec7, B\u00e1t-nh\u00e3 (praj\u00f1\u0101) v\u00e0 37 B\u1ed3-\u0111\u1ec1 ph\u1ea7n (bodhip\u0101k\u1e63ika-dharma).<\/li><li>C\u1ef1c nan th\u1eafng \u0111\u1ecba (\u6975 \u96e3 \u52dd \u5730; sudurjay\u0101-bh\u016bmi): B\u1ed3-t\u00e1t nh\u1eadp \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1ea1t tr\u00ed hu\u1ec7, nh\u1edd \u0111\u00f3 li\u1ec5u ng\u1ed9 T\u1ee9 di\u1ec7u \u0111\u1ebf v\u00e0 Ch\u00e2n nh\u01b0, ti\u00eau di\u1ec7t nghi ng\u1edd v\u00e0 bi\u1ebft ph\u00e2n bi\u1ec7t. B\u1ed3-t\u00e1t ti\u1ebfp t\u1ee5c h\u00e0nh tr\u00ec 37 gi\u00e1c chi.<\/li><li>Hi\u1ec7n ti\u1ec1n \u0111\u1ecba (\u73fe \u524d \u5730; abhimukh\u012b-bh\u016bmi): B\u1ed3-t\u00e1t li\u1ec5u ng\u1ed9 m\u1ecdi ph\u00e1p l\u00e0 v\u00f4 ng\u00e3, ng\u1ed9 l\u00ed M\u01b0\u1eddi hai nh\u00e2n duy\u00ean v\u00e0 chuy\u1ec3n ho\u00e1 tr\u00ed ph\u00e2n bi\u1ec7t th\u00e0nh tr\u00ed b\u00e1t-nh\u00e3, nh\u1eadn th\u1ee9c t\u00ednh Kh\u00f4ng. Trong x\u1ee9 n\u00e0y, B\u1ed3-t\u00e1t \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn tr\u00ed hu\u1ec7 B\u1ed3-\u0111\u1ec1 (bodhi) v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadp Ni\u1ebft-b\u00e0n th\u01b0\u1eddng tr\u1ee5 (prati\u1e63\u1e6dhita-nirv\u0101\u1e47a). V\u00ec l\u00f2ng t\u1eeb bi \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u00fang sinh, B\u1ed3-t\u00e1t l\u01b0u l\u1ea1i trong th\u1ebf gian, nh\u01b0ng kh\u00f4ng b\u1ecb sinh t\u1eed r\u00e0ng bu\u1ed9c, \u0111\u00f3 l\u00e0 Ni\u1ebft-b\u00e0n v\u00f4 tr\u1ee5 (aprati\u1e63\u1e6dhita-nirv\u0101\u1e47a).<\/li><li>Vi\u1ec5n h\u00e0nh \u0111\u1ecba (\u9060 \u884c \u5730; d\u016bra\u1e45gam\u0101-bh\u016b-mi): \u0111\u1ea1t t\u1edbi c\u1ea3nh gi\u1edbi n\u00e0y, B\u1ed3-t\u00e1t \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 kh\u1ea3 n\u0103ng, c\u00f3 m\u1ecdi ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n (up\u0101ya) \u0111\u1ec3 gi\u00e1o ho\u00e1 ch\u00fang sinh. \u0110\u00e2y l\u00e0 giai \u0111o\u1ea1n m\u00e0 B\u1ed3-t\u00e1t tu\u1ef3 \u00fd xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong m\u1ed9t d\u1ea1ng b\u1ea5t k\u00ec.<\/li><li>B\u1ea5t \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ecba (\u4e0d \u52d5 \u5730; acal\u0101-bh\u016bmi): trong giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y, kh\u00f4ng c\u00f2n b\u1ea5t k\u00ec c\u1ea3nh ng\u1ed9 g\u00ec l\u00e0m B\u1ed3-t\u00e1t dao \u0111\u1ed9ng. B\u1ed3-t\u00e1t \u0111\u00e3 bi\u1ebft l\u00fac n\u00e0o m\u00ecnh \u0111\u1ea1t Ph\u1eadt qu\u1ea3.<\/li><li>Thi\u1ec7n hu\u1ec7 \u0111\u1ecba (\u5584 \u6167 \u5730; s\u0101dhumat\u012b-bh\u016bmi): Tr\u00ed hu\u1ec7 B\u1ed3-t\u00e1t vi\u00ean m\u00e3n, \u0111\u1ea1t M\u01b0\u1eddi l\u1ef1c (da\u015babala), L\u1ee5c th\u00f4ng (\u1e63a\u1e0dabhij\u00f1\u0101), B\u1ed1n t\u1ef1 t\u00edn, T\u00e1m gi\u1ea3i tho\u00e1t. Bi\u1ebft r\u00f5 c\u01a1 s\u1edf m\u1ecdi gi\u00e1o ph\u00e1p v\u00e0 gi\u1ea3ng d\u1ea1y gi\u00e1o ph\u00e1p.<\/li><li>Ph\u00e1p v\u00e2n \u0111\u1ecba (\u6cd5 \u96f2 \u5730; dharmamegh\u0101-bh\u016b-mi): B\u1ed3-t\u00e1t \u0111\u1ea1t Nh\u1ea5t thi\u1ebft tr\u00ed (sarvaj\u00f1at\u0101), \u0111\u1ea1i h\u1ea1nh. Ph\u00e1p th\u00e2n c\u1ee7a B\u1ed3-t\u00e1t \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t t\u1edbi m\u1ee9c vi\u00ean m\u00e3n. Ng\u00e0i ng\u1ef1 tr\u00ean to\u00e0 sen v\u1edbi v\u00f4 s\u1ed1 B\u1ed3-t\u00e1t chung quanh trong cung tr\u1eddi \u0110\u00e2u-su\u1ea5t. Ph\u1eadt qu\u1ea3 c\u1ee7a Ng\u00e0i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u01b0 Ph\u1eadt \u1ea5n ch\u1ee9ng. Nh\u1eefng B\u1ed3-t\u00e1t \u0111\u1ea1t c\u1ea5p n\u00e0y l\u00e0 Di-l\u1eb7c (maitreya), Qu\u00e1n Th\u1ebf \u00c2m (avalo-kite\u015bvara) v\u00e0 V\u0103n-th\u00f9 (ma\u00f1ju\u015br\u012b).<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/8\/#_ftnref3\">[3]<\/a>&nbsp;<em>stage of latent predispositions of ignorance.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/8\/#_ftnref4\">[4]<\/a>&nbsp;E: stage of generation; s: Upatikrama.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/8\/#_ftnref5\">[5]<\/a>&nbsp;Meeting of Father and Son Sutra; s: Pit\u0101putrasam\u0101gama; t:&nbsp;<em>Yab dang sras mjal ba\u2019i mdo.<\/em>&nbsp;P760 16. \u2018vol 23 (Toh 60).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/8\/#_ftnref6\">[6]<\/a>&nbsp;E: Ka\u015byapa Chapter Sutra; s: Ka\u015byapaparivarta<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/8\/#_ftnref7\">[7]<\/a>&nbsp;e: meditative stabilisation. C\u00f2n g\u1ecdi \u0111\u1eb3ng tr\u00ec;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/8\/#_ftnref8\">[8]<\/a>\u00a0E: Knowledge Woman; Vidy\u0101.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>M\u1eacT T\u00d4NG T\u00c2Y T\u1ea0NG<\/strong><br>Nguy\u00ean t\u00e1c TANTRA IN TIBET c\u1ee7a Tenzin Gyatso \u2013 \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i L\u1ea1t-ma 14<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ph\u1ea7n I.<\/strong><br><strong>C\u1ed0T TU\u1ef6 C\u1ee6A M\u1eacT T\u00d4NG<\/strong><br>Jeffrey Hopkins d\u1ecbch sang Anh ng\u1eef v\u00e0 bi\u00ean t\u1eadp<br>Ph\u1ee5 t\u00e1 bi\u00ean t\u1eadp: Lati Rinpochay v\u00e0 Barbara Frye<br>Th\u00edch Nhu\u1eadn Ch\u00e2u d\u1ecbch Vi\u1ec7t ng\u1eef<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>8. Ph\u00e9p \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ea1o<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t&nbsp;<strong>M\u1ea1n-\u0111\u00e0-la<\/strong>&nbsp;(<em>ma\u1e47\u1e0dala<\/em>) \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 r\u1ea5t m\u1ea7u nhi\u1ec7m v\u00ec thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u1ec1 n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u00e1p gi\u1ea3i \u0111\u1ed9c, nhanh ch\u00f3ng ti\u00eau tr\u1eeb phi\u1ec1n n\u00e3o ch\u01b0\u1edbng v\u00e0 s\u1edf tri ch\u01b0\u1edbng c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng t\u1eadp kh\u00ed vi t\u1ebf. \u0110i\u1ec1u n\u1ea7y r\u1ea5t kh\u00f3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u0103n c\u01a1 th\u1ea5p v\u00ec kh\u00f3 th\u00e2m nh\u1eadp nh\u1eefng bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a M\u1ea1n-\u0111\u00e0-la.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c nhau gi\u1eefa s\u1ef1 th\u1ec3 nh\u1eadp v\u00e0o m\u1ed9t M\u1ea1n-\u0111\u00e0-la v\u00e0 th\u1ecd ph\u00e1p \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ea1o. \u0110\u1ec3 th\u1ec3 nh\u1eadp v\u00e0o M\u1ea1n-\u0111\u00e0-la, ch\u1ec9 c\u1ea7n c\u00f3 ni\u1ec1m tin; kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i ph\u00e1t t\u00e2m nguy\u1ec7n c\u1ea7u V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng b\u1ed3-\u0111\u1ec1. C\u0169ng v\u1eady, h\u00e0nh gi\u1ea3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ec3 nh\u1eadp v\u00e0o M\u1ea1n-\u0111\u00e0-la v\u00e0 th\u1ecd ph\u00e1p \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ea1o m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i ho\u00e0n to\u00e0n ph\u00e1t t\u00e2m nguy\u1ec7n c\u1ea7u V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng b\u1ed3-\u0111\u1ec1, nh\u01b0ng h\u00e0nh gi\u1ea3 tu t\u1eadp hai giai v\u1ecb c\u1ee7a V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra th\u00ec nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i c\u1ea7n ph\u00e1t t\u00e2m nguy\u1ec7n V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng b\u1ed3-\u0111\u1ec1.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong qu\u00e1 kh\u1ee9, th\u1ec3 nh\u1eadp v\u00e0o M\u1ea1n-\u0111\u00e0-la v\u00e0 l\u1ec5 truy\u1ec1n ph\u00e1p \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n r\u1ea5t c\u00f4ng phu, ri\u00eang bi\u1ec7t t\u1eebng l\u1ec5 m\u1ed9t. Nh\u01b0ng \u1edf T\u00e2y T\u1ea1ng ng\u00e0y nay c\u00f3 khuynh h\u01b0\u1edbng truy\u1ec1n th\u1ee5 cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. Kim cang th\u1ee7 (Vajrapani) \u0111\u1ec1 ra m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng ho\u00e0n ch\u1ec9nh v\u1edbi m\u1ecdi t\u1ea7ng b\u1ef1c kh\u00e1c nhau\u2013cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 th\u1ec3 nh\u1eadp v\u00e0o M\u1ea1n-\u0111\u00e0-la, cho nh\u1eefng ai c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ecdnh\u1eadn n\u01b0\u1edbc v\u00e0 m\u0169 qu\u00e1n \u0111\u1ea3nh. Khi vi\u1ec7c truy\u1ec1n ph\u00e1p n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t c\u00e1ch c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng, v\u1ecb L\u1ea1t-ma, tr\u01b0\u1edbc khi truy\u1ec1n ph\u00e1p \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ea1o, s\u1ebd ph\u00e2n t\u00edch cho m\u00f4n \u0111\u1ec7 \u0111\u1ec3 h\u1ecd ph\u00e1t t\u00e2m tu t\u1eadp ba m\u00f4n h\u1ecdc v\u00f4 l\u1eadu [gi\u1edbi lu\u1eadt, thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh, tr\u00ed hu\u1ec7] v\u00e0 h\u00e0nh tr\u00ec nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e3 ph\u00e1t nguy\u1ec7n. \u0110\u1ee9c L\u1ea1t-ma c\u0169ng cho ph\u00e9p nh\u1eefng ai ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5 ph\u00e1p \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ea1o nh\u01b0ng c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 ni\u1ec1m tin \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 nh\u1eadp v\u00e0o M\u1ea1n-\u0111\u00e0-la. Nh\u1eefng c\u1ea5m ch\u1ebf c\u00f3 t\u00ednh h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u1ea7y, khi \u0111\u01b0\u1ee3c tu\u00e2n theo s\u1ebd \u0111em \u0111\u1ebfn nh\u1eefng k\u1ebft qu\u1ea3 v\u00e0 thi\u1ebft th\u1ef1c cho ph\u00e1p \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ea1o, \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay th\u01b0\u1eddng \u00edt \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 Druk-pa kun-lek khi ng\u00e0i vi\u1ebfng th\u0103m m\u1ed9t ng\u00f4i l\u00e0ng m\u00e0 \u0110\u1ee9c L\u1ea1t-ma \u0111\u1ebfn truy\u1ec1n ph\u00e1p \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ea1o. Khi v\u1ecb L\u1ea1t-ma n\u1ea7y \u0111i ngang qua, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi quanh \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u \u0111\u1ee9ng d\u1eady \u0111\u1ea3nh l\u1ec5 ng\u00e0i, nh\u01b0ng Druk-pa kun-lek th\u00ec kh\u00f4ng. V\u1ecb L\u1ea1t-ma \u00e2n c\u1ea7n h\u1ecfi Druk-pa kun-lek: \u2018Khi t\u00f4i \u0111i qua, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u th\u1ec3 hi\u1ec7n l\u00f2ng t\u00f4n k\u00ednh. C\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec m\u00e0 \u00f4ng l\u1ea1i th\u1ec3 hi\u1ec7n phong th\u00e1i n\u00e0y?\u2019 Druk-pa kun-lek tr\u1ea3 l\u1eddi b\u1eb1ng c\u00e2u h\u1ecfi: \u201cNg\u00e0i \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u01b0\u1eddng truy\u1ec1n ph\u00e1p \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ea1o kh\u00f4ng? Ng\u00e0i c\u00f3 l\u00e0m cho nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1nh m\u1ea5t ni\u1ec1m tin v\u00e0 b\u1ea3n nguy\u1ec7n c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng? Ng\u00e0i c\u00f3 m\u1edf ra con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecba ng\u1ee5c cho nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng?\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u1ebfu b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 chi\u00eam nghi\u1ec7m v\u1ec1 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a sinh t\u1eed lu\u00e2n h\u1ed3i n\u00f3i chung v\u00e0 trong ki\u1ebfp ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i ri\u00eang, th\u00ec r\u1ea5t h\u1ee3p l\u00fd \u0111\u1ec3 r\u00e8n luy\u1ec7n t\u00e2m \u00fd b\u1eb1ng nh\u1eefng ph\u00e1p tu t\u1eadp n\u1ea7y, v\u1ed1n \u0111\u00f3 l\u00e0 ti\u1ebfn tr\u00ecnh \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 an t\u0129nh v\u00e0 tho\u00e1t kh\u1ecfi s\u00e2n h\u1eadn. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, n\u1ebfu qu\u00e1 nhi\u1ec1u nh\u1ea5n m\u1ea1nh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t v\u00e0o n\u1ed7i kh\u1ed5 trong \u0111\u1ecba ng\u1ee5c v\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1nh kh\u1ecfi, th\u00ec s\u1ebd c\u00f3 c\u01a1 duy\u00ean s\u1ebd r\u01a1i v\u00e0o s\u1ef1 \u0111\u00f4ng c\u1ee9ng s\u1ee3 h\u00e3i. C\u00f3 m\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n \u1edf T\u00e2y T\u1ea1ng v\u1ec1 m\u1ed9t v\u1ecb tr\u00fa tr\u00ec th\u01b0\u1eddng \u0111i gi\u1ea3ng ph\u00e1p. M\u1ed9t Ph\u1eadt t\u1eed h\u1ecfi v\u1ecb th\u1ecb gi\u1ea3 r\u1eb1ng th\u1ea7y tr\u00fa tr\u00ec \u0111i \u0111\u00e2u, v\u1ecb th\u1ecb gi\u1ea3 tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng, \u2018Ng\u00e0i \u0111i do\u1ea1 nh\u1eefng \u00f4ng gi\u00e0 b\u00e0 l\u00e3o.\u2019 N\u1ebfu c\u00e1c b\u1ea1n ho\u00e0n th\u00e0nh gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a ki\u1ebfp s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi b\u1eb1ng s\u1ef1 ph\u00e1t nguy\u1ec7n tu t\u1eadp, th\u00ec ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec ph\u1ea3i b\u1eadn t\u00e2m \u0111\u1ebfn c\u00e1i ch\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ban \u0111\u1ea7u, c\u00e1c b\u1ea1n n\u00ean quy y Tam b\u1ea3o t\u1eeb t\u1eadn \u0111\u00e1y l\u00f2ng m\u00ecnh, r\u1ed3i ph\u00e1t nguy\u1ec7n gi\u1ea3i tho\u00e1t cho ch\u00ednh m\u00ecnh, r\u1ed3i sau \u0111\u00f3 ph\u00e1t t\u00e2m h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn gi\u00e1c ng\u1ed9. R\u1ed3i sau \u0111\u00f3 khi c\u00e1c b\u1ea1n \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn m\u1ee9c c\u00f3 th\u1ec3 th\u00edch h\u1ee3p \u0111\u1ec3 nghe tr\u00ec t\u1ee5ng th\u1ea7n ch\u00fa, b\u1ea1n s\u1ebd nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a ng\u00e0i M\u00e3 Minh<strong>[1]<\/strong>&nbsp;trong&nbsp;<em>B\u1ed3-t\u00e1t th\u1eadp nh\u1ecb nguy\u1ec7n v\u0103n<\/em>&nbsp;(Ashvaghosha\u2019s Twenty Stanzas) v\u00e0&nbsp;<em>S\u1ef1 s\u01b0 ph\u00e1p ng\u0169 th\u1eadp t\u1ee5ng<\/em>&nbsp;(<em>Fifty Stanzas on the Guru (Gurupa\u00f1c\u0101\u015bika).<\/em>&nbsp;L\u00fac \u1ea5y, c\u00e1c b\u1ea1n s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n ph\u00e1p \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">|&nbsp;<strong><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/#mucluc\">M\u1ee5c l\u1ee5c<\/a><\/strong>&nbsp;|<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014<br><strong>Ch\u00fa th\u00edch:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/9\/#_ftnref1\">[1]<\/a><\/strong>&nbsp;M\u00e3 Minh \u99ac \u9cf4; S: a\u015bvagho\u1e63a; l\u00e0 nh\u00e0 th\u01a1 v\u00e0 lu\u1eadn s\u01b0 \u0110\u1ea1i th\u1eeba ng\u01b0\u1eddi \u1ea4n \u0110\u1ed9, s\u1ed1ng gi\u1eefa th\u1ebf k\u1ec9 1 v\u00e0 2, \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng Lu\u1eadn s\u01b0 quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o. T\u00e1c ph\u1ea9m quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t c\u1ee7a ng\u00e0i M\u00e3 Minh l\u00e0 b\u1ed9&nbsp;<em>Hi kh\u00fac X\u00e1-l\u1ecb t\u1eed<\/em>,&nbsp;<em>Ph\u1eadt s\u1edf h\u00e0nh<\/em>&nbsp;t\u00e1n, b\u1ed9&nbsp;<em>T\u00f4n-gi\u00e0-l\u1ee3i Nan-\u0111\u00e0<\/em>, v\u00e0 b\u1ed9&nbsp;<em>\u0110\u1ea1i th\u1eeba kh\u1edfi t\u00edn lu\u1eadn<\/em>. \u0110\u1ea7u ti\u00ean, ng\u00e0i M\u00e3 Minh theo \u0111\u1ea1o B\u00e0-la-m\u00f4n v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t v\u1ecb t\u0103ng t\u00ean l\u00e0 B\u00e0-l\u1eadt-th\u1ea5p-b\u00e0 (s: P\u0101r\u015bva) \u0111\u01b0a v\u00e0o \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt. C\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a ng\u00e0i \u0111\u1ecdc r\u1ea5t d\u1ec5 hi\u1ec3u v\u00e0 c\u00f3 nhi\u1ec1u \u1ea9n d\u1ee5. Th\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 chuy\u1ec7n T\u00f4n-gi\u00e0-l\u1ee3i Nan-\u0111\u00e0, \u0111\u00f3 l\u00e0 chuy\u1ec7n v\u1ec1 ch\u00e0ng trai tu\u1ea5n t\u00fa Nan-\u0111\u00e0, ng\u01b0\u1eddi tuy \u0111\u00e3 xu\u1ea5t gia theo Ph\u1eadt r\u1ed3i nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n th\u01b0\u01a1ng y\u00eau ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3. Sau nhi\u1ec1u l\u1ea7n nghe \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt gi\u1ea3ng d\u1ea1y, ch\u00e0ng m\u1edbi h\u1ebft nghi\u1ec7p y\u00eau th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 s\u1ed1ng vi\u1ec5n li.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u01b0\u1ee3c li\u1ec7t k\u00ea d\u01b0\u1edbi t\u00ean ng\u00e0i M\u00e3 Minh: 1.\u00a0<em>\u0110\u1ea1i th\u1eeba kh\u1edfi t\u00edn lu\u1eadn<\/em>\u00a0(mah\u0101y\u0101na\u015braddhotp\u0101da-\u015b\u0101stra); 2.<em>Ph\u1eadt s\u1edf h\u00e0nh t\u00e1n<\/em>\u00a0(buddhacarita-k\u0101vya); 3.\u00a0<em>\u0110\u1ea1i t\u00f4ng \u0111\u1ecba huy\u1ec1n v\u0103n b\u1ea3n lu\u1eadn<\/em>\u00a0(mah\u0101y\u0101nabh\u016bmiguhyav\u0101c\u0101m\u016bla-\u015b\u0101stra); 4.\u00a0<em>\u0110\u1ea1i trang nghi\u00eam kinh lu\u1eadn<\/em>\u00a0(mah\u0101la\u1e45k\u0101ra-s\u016btra-\u015b\u0101stra); 5.\u00a0<em>Ni-ki\u1ec1n t\u1eed v\u1ea5n v\u00f4 ng\u00e3 ngh\u0129a kinh<\/em>; 6.\u00a0<em>Th\u1eadp b\u1ea5t thi\u1ec7n nghi\u1ec7p \u0111\u1ea1o kinh<\/em>\u00a0(da\u015badu\u1e63\u1e6dakarmam\u0101rga-s\u016btra); 7.\u00a0<em>S\u1ef1 s\u01b0 ph\u00e1p ng\u0169 th\u1eadp t\u1ee5ng; 8. L\u1ee5c \u0111\u1ea1o lu\u00e2n h\u1ed3i kinh; 9. Hi kh\u00fac X\u00e1-l\u1ecb t\u1eed<\/em>\u00a0(\u015b\u0101riputraprakara\u1e47a); 10.\u00a0<em>T\u00f4n-gi\u00e0-l\u1ee3i Nan-\u0111\u00e0<\/em>\u00a0(saudarananda-k\u0101vya).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>M\u1eacT T\u00d4NG T\u00c2Y T\u1ea0NG<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nguy\u00ean t\u00e1c TANTRA IN TIBET c\u1ee7a Tenzin Gyatso \u2013 \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i L\u1ea1t-ma 14<br>Jeffrey Hopkins d\u1ecbch sang Anh ng\u1eef v\u00e0 bi\u00ean t\u1eadp<br>Th\u00edch Nhu\u1eadn Ch\u00e2u d\u1ecbch Vi\u1ec7t ng\u1eef<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Ph\u1ea7n II<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>NH\u1eeeNG B\u00c0I GI\u1ea2NG C\u1ee6A \u0110\u1ee8C \u0110\u1ea0T LAI L\u1ea0T MA 14&nbsp;<\/strong><strong>V\u1ec0 H\u00c0NH TR\u00cc M\u1eacT T\u00d4NG<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>O\u1e43 ma\u1e47i padme h\u016b\u1e43<\/strong><br><strong>\u00c1n ma ni b\u00e1t di h\u1ed3ng<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00e0i gi\u1ea3ng \u1edf Trung t\u00e2m Ph\u1eadt gi\u00e1o Kalmuck Mongolian, New Jersey, Hoa K\u1ef3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 nhi\u1ec1u l\u1ee3i l\u1ea1c khi tr\u00ec t\u1ee5ng th\u1ea7n ch\u00fa&nbsp;<em>O\u1e43 ma\u1e47i<\/em>&nbsp;<em>padme h\u016b\u1e43<\/em>, nh\u01b0ng khi h\u00e0nh tr\u00ec, c\u00e1c b\u1ea1n n\u00ean chi\u00eam nghi\u1ec7m th\u1eadt s\u00e2u v\u1ec1 \u00fd ngh\u0129a th\u1ea7n ch\u00fa n\u1ea7y, v\u00ec \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a s\u00e1u \u00e2m ti\u1ebft tr\u00ean r\u1ea5t th\u00e2m s\u00e2u v\u00e0 m\u1ea7u nhi\u1ec7m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, \u00e2m&nbsp;<em>O\u1e43&nbsp;<\/em>\u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o th\u00e0nh b\u1edfi ba m\u1eabu t\u1ef1, A, U v\u00e0 M. Ba m\u1eabu t\u1ef1 n\u1ea7y bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng cho s\u1ef1 thanh t\u1ecbnh t\u1eeb th\u00e2n kh\u1ea9u \u00fd c\u1ee7a h\u00e0nh gi\u1ea3. N\u00f3 c\u0169ng bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng cho th\u00e2n kh\u1ea9u \u00fd th\u00f9 th\u1eafng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 th\u1ec3 n\u00e0o th\u00e2n kh\u1ea9u \u00fd nhi\u1ec5m \u00f4, b\u1ea5t t\u1ecbnh c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n ho\u00e1 th\u00e0nh th\u00e2n kh\u1ea9u \u00fd thanh t\u1ecbnh, ho\u1eb7c l\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n t\u00e1ch bi\u1ec7t nhau? T\u1ea5t c\u1ea3 ch\u01b0 Ph\u1eadt \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 ch\u00fang ta v\u00e0 \u0111\u1ec1u nh\u1edd tu \u0111\u1ea1o m\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh gi\u00e1c ng\u1ed9. \u0110\u1ea1o Ph\u1eadt kh\u00f4ng kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng ch\u1eb3ng c\u00f3 ai kh\u00f4ng v\u01b0\u1edbng ph\u1ea3i l\u1ed7i l\u1ea7m v\u00e0 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi \u0111\u1ee9c t\u00ednh t\u1ed1t ngay t\u1eeb v\u00f4 thu\u1ef7. Th\u00e2n kh\u1ea9u \u00fd thanh t\u1ecbnh c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 nh\u1edd d\u1ea7n d\u1ea7n l\u00eca xa c\u00e1c m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng nhi\u1ec5m \u00f4 b\u1ea5t t\u1ecbnh n\u00ean ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n ho\u00e1 th\u00e0nh thanh t\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vi\u1ec7c n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn h\u00e0nh nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? Con \u0111\u01b0\u1eddng tu \u0111\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u th\u1ecb qua b\u1ed1n \u00e2m ti\u1ebft ti\u1ebfp theo c\u1ee7a c\u00e2u th\u1ea7n ch\u00fa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ma\u1e47i,<\/em>&nbsp;c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ng\u1ecdc qu\u00fd, bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng cho y\u1ebfu t\u1ed1 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p\u2013ph\u00e1t kh\u1edfi t\u00e2m t\u1eeb bi \u0111\u1ec3 h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn tu t\u1eadp gi\u00e1c ng\u1ed9 (altruistic intention to become enlightened). Nh\u01b0 vi\u00ean ng\u1ecdc c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi tho\u00e1t kh\u1ecfi ngh\u00e8o h\u00e8n, c\u0169ng v\u1eady, t\u00e2m thi\u1ebft tha h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn gi\u00e1c ng\u1ed9 c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c gi\u1ea3i tr\u1eeb m\u1ecdi kh\u1ed5 \u00e1ch trong d\u00f2ng lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed v\u00e0 s\u1ef1 an nh\u00e0n ri\u00eang t\u01b0. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 v\u1eady, nh\u01b0 vi\u00ean ng\u1ecdc c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn cho m\u1ecdi ch\u00fang sinh th\u00e0nh t\u1ef1u \u01b0\u1edbc nguy\u1ec7n, t\u00e2m thi\u1ebft tha h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn gi\u00e1c ng\u1ed9 s\u1ebd gi\u00fap cho m\u1ecdi ch\u00fang sinh th\u00e0nh t\u1ef1u \u01b0\u1edbc nguy\u1ec7n c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hai \u00e2m ti\u1ebft trong ch\u1eef&nbsp;<em>padme,<\/em>&nbsp;c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 hoa sen, l\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng cho tr\u00ed hu\u1ec7. Nh\u01b0 hoa sen m\u1ecdc l\u00ean t\u1eeb b\u00f9n nh\u01b0ng kh\u00f4ng b\u1ecb \u00f4 nhi\u1ec5m b\u1edfi b\u00f9n d\u01a1; c\u0169ng v\u1eady, tr\u00ed hu\u1ec7 c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c \u0111\u01b0a c\u00e1c b\u1ea1n \u0111\u1ebfn t\u00ecnh tr\u1ea1ng kh\u00f4ng m\u00e2u thu\u1eabn, trong khi \u0111\u00f3 c\u00e1c b\u1ea1n s\u1ebd g\u1eb7p ph\u1ea3i s\u1ef1 ch\u1ed1ng tr\u00e1i, m\u00e2u thu\u1eabn nhau n\u1ebfu c\u00e1c b\u1ea1n kh\u00f4ng c\u00f3 tr\u00ed hu\u1ec7. C\u00f3 lo\u1ea1i tr\u00ed hu\u1ec7 \u0111\u1ec3 nh\u1eadn ra c\u00e1c ph\u00e1p l\u00e0 v\u00f4 th\u01b0\u1eddng, c\u00f3 lo\u1ea1i tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u1eadn ra ng\u00e3 t\u00ednh v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ef1 th\u1ec3, c\u00f3 lo\u1ea1i tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u1eadn ra t\u00ednh kh\u00f4ng c\u1ee7a nh\u1ecb nguy\u00ean t\u00ednh\u2013c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t gi\u1eefa ch\u1ee7 th\u1ec3 v\u00e0 kh\u00e1ch th\u1ec3\u2013v\u00e0 c\u00f3 lo\u1ea1i tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u1eadn ra c\u00e1c ph\u00e1p kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh (emptiness of inherent existence). D\u00f9 c\u00f3 nhi\u1ec1u lo\u1ea1i tr\u00ed hu\u1ec7, ch\u1ee7 y\u1ebfu nh\u1ea5t l\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u1eadn th\u1ee9c t\u00e1nh kh\u00f4ng (wisdom realizing emptiness).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 thanh t\u1ecbnh ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh t\u1ef1u th\u00f4ng qua t\u00ednh b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7. \u0110i\u1ec1u \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng qua \u00e2m ti\u1ebft sau c\u00f9ng&nbsp;<em>h\u016b\u1e43<\/em>, bi\u1ec3u th\u1ecb cho t\u00ednh b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n. Theo kinh lu\u1eadn, t\u00ednh b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7 n\u1ea7y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7 c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng \u0111\u1ebfn ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng \u0111\u1ebfn tr\u00ed hu\u1ec7. Trong Man-tra th\u1eeba hay M\u1eadt th\u1eeba, t\u00ednh b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n n\u1ea7y ch\u1ec9 cho Nh\u1ea5t t\u00e2m, trong \u0111\u00f3 hi\u1ec7n h\u1eefu th\u1ec3 vi\u00ean m\u00e3n c\u1ee7a tr\u00ed hu\u1ec7 v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ec3 \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t. Trong \u00fd ngh\u0129a ch\u1ee7ng t\u1ef1 (seed syllables) c\u1ee7a Ng\u0169 tr\u00ed Nh\u01b0 Lai (The Five Conqueror Buddhas),&nbsp;<em>h\u016b\u1e43<\/em>&nbsp;ch\u00ednh l\u00e0 ch\u1ee7ng t\u1ef1 c\u1ee7a A-s\u00fac-t\u1ef3 Nh\u01b0 Lai<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/#_ftn1\">[1]<\/a>&nbsp;\u2013B\u1ea5t \u0111\u1ed9ng Ph\u1eadt, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb t\u00e1c \u0111\u1ed9ng b\u1edfi c\u00e1c ngo\u1ea1i duy\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u01b0 v\u1eady s\u00e1u \u00e2m ti\u1ebft&nbsp;<em>O\u1e43 ma\u1e47i padme h\u016b\u1e43&nbsp;<\/em>c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 khi ph\u00e1t t\u00e2m tu \u0111\u1ea1o, n\u01b0\u01a1ng v\u00e0o th\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t c\u1ee7a tr\u00ed hu\u1ec7 v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n, c\u00e1c b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 chuy\u1ec3n ho\u00e1 th\u00e2n kh\u1ea9u \u00fd b\u1ea5t t\u1ecbnh c\u1ee7a m\u00ecnh th\u00e0nh th\u00e2n kh\u1ea9u \u00fd th\u00f9 th\u1eafng thanh t\u1ecbnh nh\u01b0 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt. N\u00ean kinh n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ea1n kh\u00f4ng n\u00ean t\u00ecm c\u1ea7u Ph\u1eadt qu\u1ea3 b\u00ean ngo\u00e0i ch\u00ednh m\u00ecnh. C\u1ed1t tu\u1ef7 c\u1ee7a s\u1ef1 th\u00e0nh t\u1ef1u Ph\u1eadt qu\u1ea3 l\u00e0 \u1edf ngay trong m\u00ecnh. Nh\u01b0 B\u1ed3-t\u00e1t Di-l\u1eb7c n\u00f3i trong&nbsp;<em>Sublime Continuum of the Great Vehicle<\/em>&nbsp;(<em>Uttaratantra<\/em>) r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang sinh \u0111\u1ec1u v\u1ed1n c\u00f3 s\u1eb5n Ph\u1eadt t\u00ednh ngay trong th\u1ec3 t\u00ednh t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c (continuum) c\u1ee7a h\u1ecd. Ch\u00fang ta c\u00f3 trong ch\u00ednh m\u00ecnh ch\u1ee7ng t\u1eed thanh t\u1ecbnh, th\u1ec3 t\u00ednh Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng (s: Tath\u0101gatagarbha), \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 chuy\u1ec3n ho\u00e1 v\u00e0 th\u00e0nh t\u1ef1u vi\u00ean m\u00e3n Ph\u1eadt qu\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>|&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/#mucluc\">M\u1ee5c l\u1ee5c<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/2\/\">Trang sau<\/a>&nbsp;|<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014<br><strong>Ch\u00fa th\u00edch:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/#_ftnref1\">[1]<\/a>\u00a0N\u0103m v\u1ecb Ph\u1eadt theo quan ni\u1ec7m c\u1ee7a M\u1eadt gi\u00e1o, trong Kim c\u01b0\u01a1ng gi\u1edbi m\u1ea1n-\u0111\u1ed3-la v\u00e0 Thai t\u1ea1ng gi\u1edbi m\u1ea1n-\u0111\u1ed3-la. Trong c\u1ea3 hai \u0111\u1ed3 h\u00ecnh m\u1ea1n-\u0111\u1ed3-la n\u1ea7y, b\u1ed1n \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt ng\u1ef1 \u1edf b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng, c\u00f2n Ph\u1eadt \u0110\u1ea1i Nh\u1eadt Nh\u01b0 Lai (T\u00ec-l\u00f4-gi\u00e1-na mah\u0101vairocana) tr\u1ee5 t\u1ea1i trung t\u00e2m. Trong Kim c\u01b0\u01a1ng m\u1ea1n-\u0111\u1ed3-la, c\u00f3 n\u0103m v\u1ecb Ph\u1eadt l\u00e0: 1. T\u00ec-l\u00f4-gi\u00e1-na ( s: mah\u0101vairocana; 2. A-s\u00fac (s: ak\u1e63obhya); 3. B\u1ea3o Sinh (s: ratnasa\u1e43bhava); 4. A-di-\u0111\u00e0 ( s: amit\u0101bha); 5. B\u1ea5t Kh\u00f4ng Th\u00e0nh T\u1ef1u (s: amoghasiddhi). Trong Thai t\u1ea1ng gi\u1edbi m\u1ea1n-\u0111\u1ed3-la, c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 Thai t\u1ea1ng gi\u1edbi ng\u0169 Ph\u1eadt, n\u0103m v\u1ecb Ph\u1eadt l\u00e0: 1. T\u00ec-l\u00f4-gi\u00e1-na; 2. \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt B\u1ea3o Tr\u00e0ng (s: ratnaketu); 3. Khai Phu Hoa V\u01b0\u01a1ng (s: sa\u1e43kusumitar\u0101ja); 4. V\u00f4 L\u01b0\u1ee3ng Th\u1ecd (s: amit\u0101yus), 5. Thi\u00ean C\u1ed5 L\u00f4i \u00c2m ( s: divyadundubhimeganirgho\u1e63a).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>M\u1eacT T\u00d4NG T\u00c2Y T\u1ea0NG<br><\/strong>Nguy\u00ean t\u00e1c TANTRA IN TIBET c\u1ee7a Tenzin Gyatso \u2013 \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i L\u1ea1t-ma 14<br>Jeffrey Hopkins d\u1ecbch sang Anh ng\u1eef v\u00e0 bi\u00ean t\u1eadp<br>Th\u00edch Nhu\u1eadn Ch\u00e2u d\u1ecbch Vi\u1ec7t ng\u1eef<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ph\u1ea7n II<br><\/strong><strong>NH\u1eeeNG B\u00c0I GI\u1ea2NG C\u1ee6A \u0110\u1ee8C \u0110\u1ea0T LAI L\u1ea0T MA 14&nbsp;<\/strong><strong>V\u1ec0 H\u00c0NH TR\u00cc M\u1eacT T\u00d4NG<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>C\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n th\u1ee7 h\u1ed9 trong M\u1eadt t\u00f4ng (Deities)<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>B\u00e0i n\u00f3i chuy\u1ec7n t\u1ea1i Vi\u1ec7n B\u1ea3o t\u00e0ng<\/em>&nbsp;<em>Newark<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng cu\u1ed9c tri\u1ec3n l\u00e3m v\u1ec1 T\u00e2y T\u1ea1ng nh\u01b0 th\u1ebf n\u1ea7y r\u1ea5t h\u1eefu \u00edch khi gi\u1edbi thi\u1ec7u cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 nh\u1eefng n\u1ec1n v\u0103n ho\u00e1. Ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y T\u1ea1ng ch\u00fang t\u00f4i c\u00f3 m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n ho\u00e1 r\u1ea5t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. V\u1ec1 v\u1eadt ch\u1ea5t, ch\u00fang t\u00f4i kh\u00e1 ngh\u00e8o, nh\u01b0ng v\u1ec1 m\u1eb7t t\u00e2m linh v\u00e0 tinh th\u1ea7n ph\u00e1t huy v\u0103n ho\u00e1, th\u00ec d\u00e2n t\u1ed9c ch\u00fang t\u00f4i r\u1ea5t gi\u00e0u, c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 d\u00e2ng t\u1eb7ng cho to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, theo kinh nghi\u1ec7m ri\u00eang, t\u00f4i bi\u1ebft h\u1ec7 th\u1ed1ng y h\u1ecdc T\u00e2y T\u1ea1ng c\u00f3 m\u1ed9t gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u00e1ng k\u1ec3, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 v\u1ec1 m\u1ed9t s\u1ed1 b\u1ec7nh kinh ni\u00ean. Th\u1ef1c v\u1eady, v\u00ec \u00edch l\u1ee3i c\u1ee7a n\u00f3, d\u00f9 Trung Hoa c\u00f3 ch\u1ee7 \u00fd ph\u00e1 hu\u1ef7 n\u1ec1n v\u0103n ho\u00e1 T\u00e2y T\u1ea1ng, h\u1ecd v\u1eabn gi\u1eef cho h\u1ec7 th\u1ed1ng y h\u1ecdc T\u00e2y T\u1ea1ng nguy\u00ean v\u1eb9n, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o tr\u00ec v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n ho\u00e1 l\u00e0 bi\u1ec3u tr\u01b0ng cho v\u0103n ho\u00e1 trong t\u1eebng ph\u1ea7n ri\u00eang, nh\u01b0ng ph\u1ea7n ch\u00ednh c\u1ee7a m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n ho\u00e1 kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 trong h\u1ed9i ho\u1ea1, ngh\u1ec7 thu\u1eadt\u2026 m\u00e0 n\u1eb1m trong t\u00e2m. N\u1ebfu nh\u1eefng bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a v\u0103n ho\u00e1 \u1ea5y s\u1ed1ng m\u00e3i trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng h\u1eb1ng ng\u00e0y c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec ta bi\u1ebft r\u1eb1ng v\u0103n ho\u00e1 \u1ea5y c\u00f3 \u00edch. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, nh\u1edd v\u00e0o n\u1ec1n v\u0103n ho\u00e1 T\u00e2y T\u1ea1ng m\u00e0 ph\u1ea7n l\u1edbn ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n T\u00e2y T\u1ea1ng l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ho\u00e0 nh\u00e3, l\u1ea1c quan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u00ednh ch\u00fang ta kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u \u1ea5y, nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i khi \u0111\u1ebfn vi\u1ebfng th\u0103m \u1ea4n \u0110\u1ed9<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/2\/#_ftn1\">[1]<\/a>&nbsp;\u0111\u1ec1u \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn t\u00ednh c\u00e1ch ho\u00e0 nh\u00e3, l\u1ea1c quan c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u00e0 h\u1ecfi r\u1eb1ng ch\u00fang ta c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u201cb\u00ed \u1ea9n\u201d n\u00e0o \u0111\u00f3? D\u1ea7n d\u1ea7n, t\u00f4i ngh\u0129 r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1edd v\u00e0o n\u1ec1n v\u0103n ho\u00e1 Ph\u1eadt gi\u00e1o c\u1ee7a ch\u00fang ta \u0111\u00e3 nh\u1ea5n m\u1ea1nh v\u00e0o l\u00fd t\u01b0\u1edfng t\u1eeb bi c\u1ee7a B\u1ed3-t\u00e1t trong r\u1ea5t nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n. D\u00f9 ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh d\u00e2n ho\u1eb7c gi\u1edbi tr\u00ed th\u1ee9c, ai c\u0169ng th\u01b0\u1eddng nghe v\u00e0 n\u00f3i r\u1eb1ng m\u1ecdi ch\u00fang sinh l\u00e0 cha, l\u00e0 m\u1eb9 m\u00ecnh. D\u00f9 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi tr\u00f4ng nh\u01b0 h\u00e0ng c\u00f9ng \u0111inh c\u0169ng c\u00f3 c\u00e2u \u201cm\u1ecdi ch\u00fang sinh \u0111\u1ec1u l\u00e0 m\u1eb9 m\u00ecnh\u201d tr\u00ean c\u1eeda mi\u1ec7ng c\u1ee7a h\u1ecd. T\u00f4i ngh\u0129 r\u1eb1ng ch\u00ednh l\u00fd t\u01b0\u1edfng B\u1ed3-t\u00e1t n\u1ea7y l\u00e0 c\u1ed9i ngu\u1ed3n c\u1ee7a h\u1ea1nh ph\u00fac m\u00e0 ch\u00fang ta \u0111ang c\u00f3. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111i\u1ec1u \u1ea5y r\u1ea5t c\u00f3 \u00edch trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng h\u1eb1ng ng\u00e0y khi ch\u00fang ta ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 nghi\u00eam tr\u1ecdng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuy nhi\u00ean, c\u00f3 khi c\u00e1c b\u1ea1n s\u1ebd h\u1ecfi, ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y T\u1ea1ng ch\u00fang t\u00f4i th\u01b0\u1eddng n\u00f3i v\u1ec1 l\u00f2ng t\u1eeb bi, t\u1ea1i sao c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n th\u1ee7 h\u1ed9 c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i l\u1ea1i qu\u00e1 d\u1eef d\u1eb1n nh\u01b0 th\u1ebf? Ch\u00fang t\u00f4i s\u1ebd gi\u1ea3i th\u00edch v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00f3i chung, c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n th\u1ee7 h\u1ed9 (h\u1ed9 ph\u00e1p) trong Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c chia th\u00e0nh hai lo\u1ea1i, th\u1ebf gian (mundane) v\u00e0 xu\u1ea5t th\u1ebf gian (supramundane). Trong lo\u1ea1i th\u1ea7n th\u1ebf gian, c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u01b0\u1edbng m\u1ea1o c\u1ee7a c\u00e1c th\u1ea7n (gods) v\u00e0 \u00e1 th\u1ea7n (demi-gods) trong l\u1ee5c \u0111\u1ea1o lu\u00e2n h\u1ed3i\u2013ng\u01b0\u1eddi, ch\u00fang sinh trong \u0111\u1ecba ng\u1ee5c, qu\u1ef7 \u0111\u00f3i, s\u00fac sinh, a-tu-la (demi-gods), v\u00e0 ch\u01b0 thi\u00ean c\u00f5i tr\u1eddi (gods). Trong D\u1ee5c gi\u1edbi, c\u00f3 s\u00e1u lo\u1ea1i th\u1ea7n; trong S\u1eafc gi\u1edbi, c\u00f3 b\u1ed1n lo\u1ea1i th\u1ea7n t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi b\u1ed1n c\u1ea3nh gi\u1edbi thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh (four concentrations\u2013t\u1ee9 thi\u1ec1n), ho\u1eb7c r\u1ed9ng h\u01a1n c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e2n th\u00e0nh 17 lo\u1ea1i. Trong V\u00f4 s\u1eafc gi\u1edbi c\u00f3 b\u1ed1n lo\u1ea1i. Th\u1ebf th\u00ec, c\u00f3 c\u00e1c lo\u1ea1i \u00e1c th\u1ea7n trong lo\u00e0i ng\u1ea1 qu\u1ef7, a-tu-la v\u00e0 s\u00fac sinh. C\u00f3 nhi\u1ec1u lo\u1ea1i th\u1ea7n kh\u00e1c nhau m\u00e0 \u1edf \u0111\u00e2y t\u00f4i kh\u00f4ng k\u1ec3 h\u1ebft chi ti\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00ec c\u00f3 nhi\u1ec1u d\u1ea1ng bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1c th\u1ea7n, n\u00ean r\u1ea5t c\u1ea7n c\u00f3 s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t gi\u1eefa c\u00e1c th\u1ea7n th\u1ebf t\u1ee5c v\u00e0 si\u00eau th\u1ebf; n\u1ebfu kh\u00f4ng, c\u00e1c b\u1ea1n s\u1ebd b\u1ecb nh\u1ea7m l\u1eabn m\u1ed9t v\u1ecb th\u1ea7n th\u1ebf t\u1ee5c thu\u1ed9c b\u1ea3n \u0111\u1ecba, v\u1edbi m\u1ed9t v\u1ecb th\u1ea7n si\u00eau th\u1ebf (supramundane deity) trong h\u1ec7 th\u1ed1ng V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra (Highest Yoga Tantra). C\u00f3 nhi\u1ec1u v\u1ecb th\u1ea7n th\u1ebf t\u1ee5c \u0111o\u1ea1t sinh m\u1ea1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng l\u00e0m linh m\u00f4i (\u0111\u1ed3ng c\u1ed1t\u2013medium), nh\u01b0ng nh\u1eefng v\u1ecb th\u1ea7n n\u1ea7y ho\u00e0n to\u00e0n gi\u1ed1ng nh\u01b0 ch\u00fang ta, h\u1ecd c\u0169ng \u01b0u phi\u1ec1n, tham lam v\u00e0 \u0111\u1ed1 k\u1ef5. Trong d\u00f2ng lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed c\u1ee7a m\u00ecnh, ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra trong c\u00e1c d\u1ea1ng ch\u00fang sinh, h\u1ecd c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra nh\u01b0 ch\u00fang ta v\u1eady. Hi\u1ec3u theo Ph\u1eadt ph\u00e1p, ch\u00fang sinh \u0111\u00e3 t\u1ea1o v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng nghi\u1ec7p l\u00e0nh l\u1eabn nghi\u1ec7p d\u1eef, do v\u1eady n\u00ean h\u1ecd ph\u1ea3i sinh ra trong v\u00f4 s\u1ed1 d\u1ea1ng th\u00e2n t\u01b0\u1edbng v\u00e0o c\u00e1c c\u1ea3nh gi\u1edbi kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ec1 c\u00e1c th\u1ea7n si\u00eau th\u1ebf (supramundane deity), c\u00f3 hai d\u1ea1ng ch\u00ednh: m\u1ed9t l\u00e0 c\u00e1c v\u1ecb B\u1ed3-t\u00e1t \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t giai v\u1ecb Ki\u1ebfn \u0111\u1ea1o (the path of seeing the truth); v\u00e0 m\u1ed9t l\u00e0 ch\u01b0 Ph\u1eadt. Trong s\u1ed1 ch\u01b0 th\u1ea7n hi\u1ec7n t\u01b0\u1edbng B\u1ed3-t\u00e1t, c\u0169ng c\u00f3 hai d\u1ea1ng: m\u1ed9t l\u00e0 ch\u01b0 v\u1ecb v\u1ed1n \u0111\u00e3 th\u00e0nh Ph\u1eadt r\u1ed3i nh\u01b0ng th\u1ecb hi\u1ec7n l\u00e0m B\u1ed3-t\u00e1t, v\u00e0 hai l\u00e0 c\u00e1c v\u1ecb ch\u00ednh l\u00e0 B\u1ed3-t\u00e1t. Trong s\u1ed1 ch\u01b0 th\u1ea7n v\u1ed1n l\u00e0 ch\u01b0 Ph\u1eadt v\u00e0 B\u1ed3-t\u00e1t, c\u00f3 nhi\u1ec1u v\u1ecb th\u1ecb hi\u1ec7n t\u01b0\u1edbng c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n th\u1ee7 h\u1ed9 (H\u1ed9 ph\u00e1p) nh\u01b0 Mah\u0101k\u0101la, Mah\u0101k\u0101li.<br>Ch\u01b0 th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng trong c\u00e1c \u0111\u1ed3 h\u00ecnh M\u1ea1n-\u0111\u00e0-la \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng v\u1ecb \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t giai v\u1ecb V\u00f4 h\u1ecdc (the path of no more learning), \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng v\u1ecb Ph\u1eadt. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, trong V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 nh\u1eefng M\u1ea1n-\u0111\u00e0-la v\u1edbi m\u1ed9t ng\u00e0n v\u1ecb th\u1ea7n, v\u1ed1n l\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ecb th\u1ea7n trung t\u00e2m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra, M\u1ea1n-\u0111\u00e0-la B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp h\u1ed9i (Guhyasam\u0101ja) c\u00f3 32 v\u1ecb th\u1ea7n bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng cho nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 thanh t\u1ecbnh ho\u00e1 trong th\u00e0nh ph\u1ea7n c\u1ea5u t\u1ea1o n\u00ean con ng\u01b0\u1eddi. Th\u1ebf n\u00ean, d\u00f9 c\u00f3 nhi\u1ec1u v\u1ecb th\u1ea7n bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng trong M\u1ea1n-\u0111\u00e0-la, th\u1ef1c ra c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Thi\u00ean th\u1ea7n Du-gi\u00e0 (Deity yoga) l\u00e0 ph\u00e1p tu v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch ch\u00ednh l\u00e0 th\u00e0nh t\u1ef1u v\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng di\u1ec7u l\u1ef1c Ph\u1eadt qu\u1ea3 \u0111\u1ebfn vi\u00ean m\u00e3n l\u00e0 nh\u1eb1m \u0111\u1ec3 c\u1ee9u \u0111\u1ed9 ch\u00fang sinh. N\u00f3i chung, M\u1eadt th\u1eeba bao g\u1ed3m ph\u00e1p tu Du-gi\u00e0 hi\u1ec3n m\u1eadt b\u1ea5t nh\u1ecb (yoga of the non-duality of the profound and the manifest). \u00dd ngh\u0129a th\u00e2m m\u1eadt vi di\u1ec7u ch\u00ednh l\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u1eadn th\u1ee9c T\u00e1nh kh\u00f4ng v\u1ec1 c\u00e1c ph\u00e1p kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh. \u00dd ngh\u0129a hi\u1ec3n b\u00e0y ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ef1 bi\u1ec3u hi\u1ec7n \u0111\u1ed3ng th\u1eddi tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u1eadn th\u1ee9c T\u00e1nh kh\u00f4ng \u1ea5y nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t v\u00f2ng tr\u00f2n linh thi\u00eang. Y\u1ebfu t\u1ed1 th\u1ec3 hi\u1ec7n c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c bi\u1ec3u hi\u1ec7n nh\u01b0 l\u00e0 thi\u00ean th\u1ea7n, hi\u1ec7n h\u1eefu trong M\u1ea1n-\u0111\u00e0-la; v\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 ch\u1eafc th\u1ef1c c\u1ee7a c\u00f9ng t\u00e2m th\u1ee9c \u1ea5y tr\u1ef1c nh\u1eadn ra c\u00e1c ph\u00e1p kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh. Trong V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra, c\u00f3 m\u1ed9t ph\u00e1p th\u1ef1c h\u00e0nh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, hi\u1ebfm th\u1ea5y, l\u00e0 c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ef1 v\u1eadn d\u1ee5ng \u1edf t\u1ea7ng b\u1ef1c vi t\u1ebf c\u1ee7a t\u00e2m. Trong ng\u1eef c\u1ea3nh c\u1ee7a \u0111\u1ec1 t\u00e0i n\u1ea7y, B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp h\u1ed9i tantra (<em>Guhyasam\u0101ja<\/em>&nbsp;<em>Tantra<\/em>&nbsp;) l\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 ba th\u00e2n t\u01b0\u1edbng trong tr\u1ea1ng th\u00e1i ph\u00e0m phu ch\u00ednh l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n \u0111\u1ec3 t\u1ef1u th\u00e0nh ba th\u00e2n trong khi tu \u0111\u1ea1o, d\u1ef1a v\u00e0o Ba th\u00e2n Ph\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c tin nh\u1eadn qua \u0111\u1ea1o qu\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ec1 ba th\u00e2n c\u1ee7a tr\u1ea1ng th\u00e1i ph\u00e0m phu, c\u00e1i ch\u1ebft th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a ch\u00fang ta\u2013c\u1ef1c quang t\u00e2m th\u1ee9c (mind of clear light) lo\u00e9 s\u00e1ng l\u00ean ngay l\u00fac ch\u1ebft\u2013ch\u00ednh l\u00e0 Ph\u00e1p th\u00e2n (Truth Body) c\u1ee7a tr\u1ea1ng th\u00e1i ph\u00e0m phu. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, ngo\u1ea1i tr\u1eeb khi \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra trong S\u1eafc gi\u1edbi, ai c\u0169ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 tr\u1ea1ng th\u00e1i trung gian (intermediate state) gi\u1eefa c\u00e1i s\u1ed1ng v\u00e0 ch\u1ebft, \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 Th\u1ecd d\u1ee5ng th\u00e2n.<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/2\/#_ftn2\">[2]<\/a>&nbsp;c\u1ee7a tr\u1ea1ng th\u00e1i ph\u00e0m phu. \u0110\u1ec9nh \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ec3 nh\u1eadn bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c sinh m\u1ea1ng m\u1edbi g\u1ecdi l\u00e0 \u1ee8ng ho\u00e1 th\u00e2n (Emanation Body)<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/2\/#_ftn3\">[3]<\/a>&nbsp;c\u1ee7a tr\u1ea1ng th\u00e1i ph\u00e0m phu. Theo c\u00e1ch nh\u01b0 v\u1eady, trong ph\u1ea1m vi m\u1ed9t ng\u00e0y, gi\u1ea5c ng\u1ee7 s\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ed nh\u01b0 Ph\u00e1p th\u00e2n c\u1ee7a tr\u1ea1ng th\u00e1i ph\u00e0m phu, gi\u1ea5c m\u01a1 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ed nh\u01b0 Th\u1ecd d\u1ee5ng th\u00e2n, v\u00e0 khi t\u1ec9nh gi\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ed nh\u01b0 \u1ee8ng ho\u00e1 th\u00e2n c\u1ee7a tr\u1ea1ng th\u00e1i ph\u00e0m phu. Nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 trong tr\u1ea1ng th\u00e1i hi\u1ec7n h\u1eefu c\u1ee7a ph\u00e0m phu n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eadn d\u1ee5ng trong khi tu \u0111\u1ea1o nh\u01b0 l\u00e0 nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 t\u01b0\u01a1ng quan v\u1edbi s\u1ef1 ch\u1ee9ng \u0111\u1ea1t Ph\u1eadt qu\u1ea3. Ph\u00e1p tu n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c h\u00e0nh trong Thi\u00ean th\u1ea7n Du-gi\u00e0, nh\u01b0ng th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, nh\u1eefng t\u1ea7ng b\u1ef1c vi t\u1ebf c\u1ee7a t\u00e2m \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eadn d\u1ee5ng v\u00e0o, khi\u1ebfn cho ti\u1ebfn tr\u00ecnh \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn Ph\u1eadt qu\u1ea3 nhanh h\u01a1n. Trong Thi\u00ean th\u1ea7n du-gi\u00e0, h\u00e0nh gi\u1ea3 mong c\u1ea7u s\u1ef1 th\u00e0nh t\u1ef1u cao nh\u1ea5t l\u00e0 v\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng di\u1ec7u l\u1ef1c c\u1ee7a Ph\u1eadt qu\u1ea3, \u1edf m\u01b0c \u0111\u1ed9 trung b\u00ecnh l\u00e0&nbsp;<em>t\u00e1m \u0111\u1ea1i d\u1ee5ng<\/em>&nbsp;(eight great feats), v\u00e0 \u1edf m\u1ee9c \u0111\u1ed9 th\u1ea5p l\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u1ecbnh ho\u00e1 (pacification), t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng (increase), h\u00e0ng ph\u1ee5c (subjugation) v\u00e0 ph\u1eabn n\u1ed9 (ferocity)\u2013 t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 v\u1ecb l\u1ee3i \u00edch cho ch\u00fang sinh.<br>C\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1n t\u01b0\u1edfng trong thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh bao g\u1ed3m c\u1ea3 hai d\u1ea1ng, an ho\u00e0 v\u00e0 ph\u1eabn n\u1ed9. Nguy\u00ean do c\u1ee7a nhi\u1ec1u d\u1ea1ng l\u00e0 \u1edf \u0111i\u1ec3m n\u1ea7y. Trong kinh v\u0103n thu\u1ed9c h\u1ec7 Thanh v\u0103n th\u1eeba (Hearers), kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u1ea3i th\u00edch n\u00e0o v\u1ec1 vi\u1ec7c v\u1eadn d\u1ee5ng c\u1ea3m x\u00fac phi\u1ec1n n\u00e3o trong ph\u00e1p tu \u0111\u1ea1o; tuy nhi\u00ean, kinh lu\u1eadn \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn l\u00fd t\u01b0\u1edfng B\u1ed3-t\u00e1t thu\u1ed9c h\u1ec7 B\u00e1t-nh\u00e3 ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba th\u00ec c\u00f3 nhi\u1ec1u gi\u1ea3i th\u00edch vi\u1ec7c v\u1eadn d\u1ee5ng c\u1ea3m x\u00fac phi\u1ec1n n\u00e3o trong ph\u00e1p tu \u0111\u1ea1o v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a d\u00f9ng t\u00e2m tham mu\u1ed1n (d\u1ee5c) nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t tr\u1ee3 h\u1ea1nh \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng l\u1ee3i l\u1ea1c cho ch\u00fang sinh, nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p m\u1ed9t v\u1ecb vua l\u00e0 B\u1ed3-t\u00e1t c\u00f3 nhi\u1ec1u con trai \u0111\u1ec3 gi\u00fap vi\u1ec7c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc an d\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuy nhi\u00ean, trong Man-tra th\u1eeba, th\u1eadm ch\u00ed l\u00f2ng c\u0103m ph\u1eabn c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch nh\u01b0 l\u00e0 ph\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng trong tu \u0111\u1ea1o. \u0110i\u1ec1u n\u1ea7y ch\u1ec9 cho giai \u0111o\u1ea1n b\u1ed5 sung, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ed9ng c\u01a1 kh\u1edfi ph\u00e1t ch\u1ec9 v\u00ec l\u00f2ng t\u1eeb. V\u1edbi t\u00e2m t\u1eeb bi nh\u01b0 l\u00e0 \u0111\u1ed9ng c\u01a1 ch\u00ednh, trong giai \u0111o\u1ea1n gia h\u1ea1nh v\u1ecb, h\u00e0nh gi\u1ea3 v\u1eadn d\u1ee5ng s\u1ef1 c\u0103m ph\u1eabn hay ph\u1eabn n\u1ed9 v\u00e0o m\u1ed9t m\u1ee5c \u0111\u00edch \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. K\u1ef9 thu\u1eadt n\u1ea7y d\u1ef1a tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 khi ch\u00fang ta n\u1ed5i gi\u1eadn, t\u00e2m d\u00f5ng m\u00e3nh v\u00e0 ngh\u1ecb l\u1ef1c c\u1ee7a ta \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00f3ng xu\u1ea5t ra. Khi n\u1ed7 l\u1ef1c \u0111\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t h\u00e0nh vi ph\u1eabn n\u1ed9, th\u00ec s\u1ef1 d\u00f5ng m\u00e3nh v\u00e0 ngh\u1ecb l\u1ef1c s\u1ebd t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t s\u1ef1 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a. Nh\u01b0 v\u1eady, do s\u1ef1 v\u1eadn d\u1ee5ng c\u1ee7a s\u1ef1 c\u0103m ph\u1eabn trong tu \u0111\u1ea1o theo ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u1ea7y m\u00e0 c\u00f3 s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n ph\u1eabn n\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u00ean b\u00e0n tay c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n an ho\u00e0 hay th\u1ea7n ph\u1eabn n\u1ed9 th\u01b0\u1eddng c\u00f3 c\u00e1i \u0111\u1ea7u l\u00e2u. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, th\u1ea7n Chakrasa\u1e43vara n\u00e2ng m\u1ed9t \u0111\u1ea7u l\u00e2u \u0111\u1ea7y m\u00e1u tr\u00ean tay; \u0111\u1ea7u l\u00e2u bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng cho ph\u00fac l\u1ea1c (bliss), v\u00e0 m\u00e1u bi\u1ec3u t\u01b0\u1edfng cho t\u00e2m tr\u1ef1c nh\u1eadn c\u00e1c ph\u00e1p kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh. Nguy\u00ean do t\u1ea1i sao \u0111\u1ea7u l\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi m\u00e1u l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a ph\u00fac l\u1ea1c tan ch\u1ea3y t\u1eeb t\u1ed1 ch\u1ea5t c\u0103n b\u1ea3n (d\u1ee5c l\u1ea1c\u2013<em>sexual bliss<\/em>) \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 ph\u00e1t xu\u1ea5t t\u1eeb \u0111\u1ec9nh \u0111\u1ea7u. Theo c\u00e1ch nh\u01b0 v\u1eady, m\u1ed9t gi\u00e1o s\u01b0 y khoa c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Virginia gi\u1ea3i th\u00edch r\u1eb1ng ngu\u1ed3n g\u1ed1c s\u00e2u xa nh\u1ea5t c\u1ee7a s\u1ef1 ph\u00f3ng xu\u1ea5t tinh d\u1ecbch l\u00e0 \u1edf tr\u00ean \u0111\u1ea7u. Nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u1ea7u l\u00e2u \u0111\u1ea7y m\u00e1u bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng cho T\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015b\u016bnyat\u0101) v\u00e0 di\u1ec7u l\u1ea1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong m\u1ed9t \u00fd ngh\u0129a kh\u00e1c, \u0111\u1ea7u l\u00e2u bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng cho v\u00f4 th\u01b0\u1eddng, than th\u1ec3 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng cho v\u00f4 ng\u00e3. V\u1edbi m\u1ed9t v\u1ecb th\u1ea7n si\u00eau th\u1ebf (supramundane deity), n\u0103m \u0111\u1ea7u l\u00e2u kh\u00f4 (kh\u00f4ng c\u00f3 m\u00e1u) bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng cho n\u0103m tr\u00ed hu\u1ec7<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/2\/#_ftn4\">[4]<\/a>&nbsp;th\u00f9 th\u1eafng (Ng\u0169 tr\u00ed\u2013exalted wisdoms) v\u00e0 Ng\u0169 b\u1ed9 Ph\u1eadt (five Buddha lineages). Nh\u1eefng gi\u1ea3i th\u00edch nh\u01b0 v\u1eady ch\u1eafc l\u00e0 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u v\u1ec1 c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n ph\u1eabn n\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong s\u1ef1 x\u01b0ng t\u00e1n c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n ph\u1eabn n\u1ed9, ta th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u \u00fd r\u1eb1ng kh\u00f4ng n\u00ean nh\u1ea7m l\u1eabn Ph\u00e1p th\u00e2n ho\u1eb7c t\u00ecnh y\u00eau. N\u1ebfu m\u1ed9t h\u00e0nh gi\u1ea3 Man-tra th\u1eeba kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ti\u00ean quy\u1ebft l\u00e0 ph\u00e1t huy l\u00f2ng t\u1eeb bi d\u00f5ng m\u00e3nh nh\u01b0 trong ph\u00e1p th\u1ef1c h\u00e0nh ph\u1eabn n\u1ed9, th\u00ec s\u1ebd c\u00f3 h\u1ea1i h\u01a1n l\u00e0 c\u00f3 l\u1ee3i. Nh\u01b0 nh\u00e0 th\u00f4ng th\u00e1i T\u00e2y T\u1ea1ng Hlo-drak Nam-ka-gyel-tsen (<em>Lho-brag Nam-mkha \u2018-rgyal-mtshan<\/em>), n\u00f3i r\u1eb1ng, n\u1ebfu c\u00e1c b\u1ea1n th\u1ef1c h\u00e0nh tantra m\u00e0 kh\u00f4ng ph\u00e1t huy l\u00f2ng t\u1eeb bi v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u1eadn th\u1ee9c T\u00e1nh kh\u00f4ng th\u00ec s\u1ef1 b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc c\u00e1c mantra d\u1eef d\u1ed9i s\u1ebd \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn s\u1ef1 t\u00e1i sinh nh\u01b0 m\u1ed9t v\u1ecb \u00e1c th\u1ea7n ch\u1ec9 t\u00ecm c\u00e1ch h\u00e3m h\u1ea1i ch\u00fang sinh. R\u1ea5t quan tr\u1ecdng c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 ph\u00e1t kh\u1edfi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ti\u00ean quy\u1ebft v\u00e0 ph\u1ea3i r\u1ea5t d\u00e8 d\u1eb7t trong khi th\u1ef1c h\u00e0nh c\u00e1c ph\u00e1p tu tantra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, khi th\u1ef1c h\u00e0nh ph\u00e1p tu Du-gi\u00e0 n\u1ed9i kh\u00ed l\u1ef1c (inner wind or breath) th\u00ec r\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n v\u00e0 nhi\u1ec1u nguy hi\u1ec3m. Do v\u00e2y, n\u00ean bi\u1ebft r\u1eb1ng tu t\u1eadp tantra ph\u1ea3i th\u1ef1c h\u00e0nh k\u00edn \u0111\u00e1o, trong s\u1ef1 \u1ea9n m\u1eadt. Th\u01b0\u1eddng khi ch\u00fang ta r\u1ea5t d\u1ec5 d\u00e0ng th\u01b0\u1edfng ngo\u1ea1n c\u00e1c tranh t\u01b0\u1ee3ng trong vi\u1ec7n b\u1ea3o t\u00e0ng nh\u01b0ng r\u1ea5t kh\u00f3 \u0111\u1ec3 l\u00e0m ra \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee5 th\u1ec3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>|&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/#mucluc\">M\u1ee5c l\u1ee5c<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/\">Trang sau<\/a>&nbsp;|<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014<br><strong>Ch\u00fa th\u00edch:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/2\/#_ftnref1\">[1]<\/a>&nbsp;N\u01a1i \u0111\u1ecbnh c\u01b0 hi\u1ec7n nay c\u1ee7a \u0110\u1ee9c \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i Lat-ma 14 l\u00e0 Dharamsala. Ng\u00e0i \u0111\u00e3 c\u00f9ng 100.000 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u1ebfn Dharamsala v\u00e0o th\u00e1ng 5 n\u0103m 1960. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t v\u00f9ng \u0111\u1ea5t thu\u1ed9c ph\u00eda B\u1eafc \u1ea4n \u0110\u1ed9, c\u00e1ch th\u1ee7 \u0111\u00f4 New Delhi ch\u1eebng m\u1ed9t ng\u00e0y \u0111\u01b0\u1eddng, c\u00e1ch bi\u00ean gi\u1edbi \u1ea4n\u2013Pakistan kho\u1ea3ng 100 d\u1eb7m.T\u1ea1i \u0111\u00e2y Ng\u00e0i th\u00e0nh l\u1eadp ch\u00ednh ph\u1ee7 l\u01b0u vong \u0111\u1ec3 v\u1eeba \u0111i\u1ec1u ph\u1ed1i c\u00f4ng vi\u1ec7c v\u1eeba h\u01b0\u1edbng d\u1eabn \u0111\u1eddi s\u1ed1ng t\u00e2m linh c\u1ee7a d\u00e2n T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/2\/#_ftnref2\">[2]<\/a>&nbsp;\u53d7\u7528\u8eabs: sambhoga-k\u0101ya\uff0ct: lo\u1e45s-spyodrdsogs-pa\u1e25i sku. C\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 B\u00e1o th\u00e2n (Complete Enjoyment Body) Th\u1ecd d\u1ee5ng th\u00e2n c\u00f3 hai lo\u1ea1i, T\u1ef1 th\u1ecd d\u1ee5ng \u81ea\u53d7\u7528v\u00e0 Tha th\u1ecd d\u1ee5ng \u4ed6\u53d7\u7528.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/2\/#_ftnref3\">[3]<\/a>&nbsp;\u5316\u8eab\u68b5 s: nirm\u0101\u1e47a-k\u0101ya\uff0ct: sprul-pa\u1e25isku. C\u00f3 hai c\u00e1ch hi\u1ec3u:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li>T\u00ean g\u1ecdi kh\u00e1c c\u1ee7a \u1ee8ng th\u00e2n. \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt tu\u1ef3 theo c\u0103n c\u01a1 ch\u00fang sinh, t\u1eeb th\u00e2n ho\u1eb7c B\u00e1o th\u00e2n m\u00e0 ho\u00e1 hi\u1ec7n, n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 \u1ee8ng th\u00e2n. G\u1ecdi l\u00e0 \u1ee8ng th\u00e2n l\u00e0 do \u0111\u00e1p \u1ee9ng c\u0103n c\u01a1 ch\u00fang sinh. G\u1ecdi l\u00e0 Ho\u00e1 th\u00e2n l\u00e0 do th\u00e2n th\u1ecb hi\u1ec7n m\u00e0 th\u00e0nh. 2. Ch\u1ec9 cho ph\u00e2n th\u00e2n c\u1ee7a Ph\u1eadt th\u00e0nh B\u00e1o th\u00e2n ho\u1eb7c \u1ee8ng th\u00e2n. Nh\u01b0 trong Qu\u00e1n V\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng th\u1ecd Kinh ghi \u201c<em>V\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng th\u1ecd Ph\u1eadt ho\u00e1 th\u00e2n v\u00f4 s\u1ed1, d\u1eef Qu\u00e1n Th\u1ebf \u00c2m c\u1eadp \u0110\u1ea1i Th\u1ebf Ch\u00ed th\u01b0\u1eddng lai ch\u00ed th\u1eed h\u00e0nh nh\u1eadp chi s\u1edf<\/em>.\u201d \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u00e0 B\u00e1o th\u00e2n c\u1ee7a Ho\u00e1 th\u00e2n.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/2\/#_ftnref4\">[4]<\/a>\u00a0N\u0103m tr\u00ed: 1. Tr\u00ed hu\u1ec7 cao t\u1ed9t c\u1ee7a Ph\u00e1p th\u00e2n th\u01b0\u1eddng tr\u1ee5, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Ph\u00e1p gi\u1edbi tr\u00ed (\u6cd5 \u754c \u667a; s: dharmadh\u0101tu-j\u00f1\u0101na; ) 2. \u0110\u1ea1i vi\u00ean k\u00ednh tr\u00ed (\u5927 \u5713 \u93e1 \u667a; s: \u0101dar\u015ba-j\u00f1\u0101na), c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ed nh\u01b0 m\u1ed9t t\u1ea5m g\u01b0\u01a1ng tr\u00f2n s\u00e1ng. 3.B\u00ecnh \u0111\u1eb3ng t\u00ednh tr\u00ed (\u5e73 \u7b49 \u6027 \u667a; s: samat\u0101-j\u00f1\u0101na). 4. Di\u1ec7u quan s\u00e1t tr\u00ed (\u5999 \u89c0 \u5bdf \u667a; s: pratyavek\u1e63a\u1e47a-j\u00f1\u0101na). 5. Th\u00e0nh s\u1edf t\u00e1c tr\u00ed (\u6210 \u6240 \u4f5c \u667a; s: k\u1e5bty\u0101nu\u1e63\u1e6dh\u0101na-j\u00f1\u0101na).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>M\u1eacT T\u00d4NG T\u00c2Y T\u1ea0NG<br><\/strong>Nguy\u00ean t\u00e1c TANTRA IN TIBET c\u1ee7a Tenzin Gyatso \u2013 \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i L\u1ea1t-ma 14<br>Jeffrey Hopkins d\u1ecbch sang Anh ng\u1eef v\u00e0 bi\u00ean t\u1eadp<br>Th\u00edch Nhu\u1eadn Ch\u00e2u d\u1ecbch Vi\u1ec7t ng\u1eef<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ph\u1ea7n II<br><\/strong><strong>NH\u1eeeNG B\u00c0I GI\u1ea2NG C\u1ee6A \u0110\u1ee8C \u0110\u1ea0T LAI L\u1ea0T MA 14&nbsp;<\/strong><strong>V\u1ec0 H\u00c0NH TR\u00cc M\u1eacT T\u00d4NG<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>C\u00e1i ch\u1ebft theo quan ni\u1ec7m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y T\u1ea1ng<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>B\u00e0i n\u00f3i chuy\u1ec7n t\u1ea1i Trung t\u00e2m Y khoa thu\u1ed9c Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc bang Virginia, Hoa K\u1ef3.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u00e1ng h\u00f4m nay t\u00f4i vi\u1ebfng th\u0103m Trung t\u00e2m Y khoa thu\u1ed9c Tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc bang Virginia Hoa K\u1ef3, n\u01a1i nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 tu\u1ed5i th\u1ecd c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. G\u1ea7n \u0111\u00e2y t\u00f4i v\u1eeba n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi Ti\u1ebfn s\u0129 Ian Stevenson v\u1ec1 lu\u00e2n h\u1ed3i\u2013c\u00e1ch m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c sanh ra t\u1eeb m\u1ed9t \u0111\u1eddi s\u1ed1ng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. B\u00e2y gi\u1edd t\u00f4i s\u1ebd n\u00f3i v\u1ec1 nguy\u00ean nh\u00e2n t\u1ea1i sao ch\u00fang ta ph\u1ea3i ch\u1ebft, ti\u1ebfn tr\u00ecnh c\u1ee7a c\u00e1i ch\u1ebft v\u00e0 l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb cho c\u00e1i ch\u1ebft \u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1i ch\u1ebft, th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc, v\u1ed1n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n t\u00edch t\u1eeb th\u1eddi xa x\u01b0a k\u1ec3 c\u1ea3 trong d\u00e2n gian l\u1eabn trong ph\u1ea1m vi t\u00f4n gi\u00e1o t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng. Trong \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt, l\u1eddi d\u1ea1y \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt l\u00e0 T\u1ee9 di\u1ec7u \u0111\u1ebf, v\u00e0 trong b\u1ed1n ch\u00e2n l\u00fd \u1ea5y, \u0111\u1ea7u ti\u00ean h\u1ebft ch\u00ednh l\u00e0 Kh\u1ed5 \u0111\u1ebf. R\u1ea5t quan tr\u1ecdng khi ph\u1ea3i nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c Kh\u1ed5 \u0111\u1ebf.<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/#_ftn1\">[1]<\/a>&nbsp;Kh\u1ed5 \u0111\u1ebf c\u00f3 ba lo\u1ea1i: kh\u1ed5 do \u0111au \u0111\u1edbn, kh\u1ed5 do s\u1ef1 bi\u1ebfn d\u1ecbch, v\u00e0 nhi\u1ec1u d\u1ea1ng kh\u1ed5 khi ph\u1ea3i ch\u1ecbu tr\u1ea3i qua \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng ti\u1ebfn tr\u00ecnh t\u00e0n ho\u1ea1i nhi\u1ec5m \u00f4 t\u1eeb m\u1ecdi nh\u00e2n duy\u00ean. Sau khi c\u00e1c b\u1ea1n \u0111\u00e3 nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1ef1c v\u1ec1 Kh\u1ed5, r\u1ea5t c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i nh\u1eadn d\u1ea1ng cho \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fang v\u00e0 ph\u1ea3i khi\u1ec3n tr\u1eeb nh\u1eefng nguy\u00ean nh\u00e2n g\u00e2y ra kh\u1ed5.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u1ea5t c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i ph\u00e1t t\u00e2m tu \u0111\u1ea1o, qua \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 v\u1eafng l\u1eb7ng nh\u1edd d\u1eadp t\u1eaft m\u1ecdi nguy\u00ean nh\u00e2n g\u00e2y n\u00ean kh\u1ed5 \u0111au. T\u1ee9 di\u1ec7u \u0111\u1ebf l\u00e0: Kh\u1ed5 \u0111\u1ebf, T\u1eadp \u0111\u1ebf (nguy\u00ean nh\u00e2n g\u00e2y ra kh\u1ed5), Di\u1ec7t \u0111\u1ebf (s\u1ef1 d\u1ee9t tr\u1eeb kh\u1ed5 v\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n g\u00e2y kh\u1ed5), \u0110\u1ea1o \u0111\u1ebf (con \u0111\u01b0\u1eddng, ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 d\u1ee9t tr\u1eeb kh\u1ed5). T\u1ee9 di\u1ec7u&nbsp;<em>\u0111\u1ebf<\/em>&nbsp;\u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n ra th\u00e0nh 16 thu\u1ed9c t\u00ednh, m\u1ed7i<em>\u0111\u1ebf<\/em>&nbsp;c\u00f3 b\u1ed1n thu\u1ed9c t\u00ednh. B\u1ed1n thu\u1ed9c t\u00ednh c\u1ee7a Kh\u1ed5 \u0111\u1ebf l\u00e0 v\u00f4 th\u01b0\u1eddng, kh\u1ed5, kh\u00f4ng v\u00e0 v\u00f4 ng\u00e3. V\u00f4 th\u01b0\u1eddng c\u00f3 hai d\u1ea1ng, th\u00f4 v\u00e0 t\u1ebf. V\u00f4 th\u01b0\u1eddng d\u1ea1ng th\u00f4 ch\u1ec9 cho nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 c\u00e1c khoa h\u1ecdc gia quan t\u00e2m v\u00e0o c\u00e1c ph\u1ea7n t\u1eed vi t\u1ebf v\u00ec ch\u00fang kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u00e0nh cho nh\u1eefng v\u1eadt th\u00f4 tr\u1ecdng nh\u01b0 c\u00e1i b\u00e0n, v\u1ed1n nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t v\u1eadt th\u1ec3 hi\u1ec7n h\u1eefu \u1edf \u0111\u00e2y ng\u00e0y h\u00f4m qua, nh\u01b0ng chi\u00eam nghi\u1ec7m s\u00e2u v\u00e0o nh\u1eefng bi\u1ebfn chuy\u1ec3n trong c\u00e1c nguy\u00ean t\u1eed nh\u1ecf h\u01a1n \u0111\u00e3 t\u1ea1o th\u00e0nh c\u00e1i b\u00e0n. Nh\u1eefng v\u1eadt th\u1ec3 t\u1ea1o n\u00ean h\u00ecnh d\u00e1ng \u0111\u1ed3 v\u1eadt b\u00ean ngo\u00e0i \u0111ang ph\u00e2n r\u00e3 t\u1eebng gi\u00e2y ph\u00fat; t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, t\u00e2m th\u1ee9c b\u00ean trong \u0111ang quan s\u00e1t s\u1ef1 v\u1eadt b\u00ean ngo\u00e0i c\u0169ng \u0111ang bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i t\u1eebng gi\u00e2y ph\u00fat. S\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i trong t\u1eebng ph\u00fat gi\u00e2y \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 v\u00f4 th\u01b0\u1eddng vi t\u1ebf. V\u00f4 th\u01b0\u1eddng d\u1ea1ng th\u00f4 v\u00ed nh\u01b0 s\u1ef1 hu\u1ef7 ho\u1ea1i c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1eadt th\u1ec3, ho\u1eb7c \u0111\u1ed1i v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ef1 ch\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 l\u1ee3i l\u1ea1c r\u1ea5t l\u1edbn n\u1ebfu ch\u00fang ta c\u00f3 \u00fd th\u1ee9c v\u1ec1 s\u1ef1 ch\u1ebft. Nh\u01b0 t\u00f4i \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc, n\u1ebfu ch\u00fang ta nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i kh\u1ed5, th\u00ec nguy\u00ean nh\u00e2n t\u1ea1o ra kh\u1ed5 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103m d\u00f2 \u0111\u1ebfn, v\u00e0 tr\u00ean t\u1ea5t c\u1ea3, ch\u00fang ta s\u1ebd ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i di\u1ec7n, \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi ch\u00fang. Ch\u1eb3ng bao l\u00e2u, c\u00e1i ch\u1ebft s\u1ebd \u0111\u1ebfn. Ch\u00fang ta kh\u00f4ng nu\u1ed1n n\u00f3 \u0111\u1ebfn, nh\u01b0ng m\u1ed9t khi ch\u00fang ta h\u00e0nh x\u1eed d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a nh\u1eefng h\u00e0nh vi nhi\u1ec5m \u00f4 v\u00e0 c\u1ea3m x\u00fac tham luy\u1ebfn th\u00ec c\u00e1i ch\u1ebft ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd \u0111\u1ebfn v\u1edbi ta.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u1ebfu ngay t\u1eeb l\u00fac \u0111\u1ea7u, c\u00e1c b\u1ea1n bi\u1ebft suy ngh\u0129 v\u1ec1 c\u00e1i ch\u1ebft v\u00e0 chu\u1ea9n b\u1ecb th\u1eadt chu \u0111\u00e1o, th\u00ec s\u1ef1 chu\u1ea9n b\u1ecb \u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap c\u00e1c b\u1ea1n khi c\u00e1i ch\u1ebft th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ebfn. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n cho s\u1ef1 t\u1ec9nh t\u00e1o l\u00fac l\u00e2m chung.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u t\u00f4i gi\u1ea3i th\u00edch \u1edf \u0111\u00e2y s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 sung h\u1ed7 tr\u1ee3 th\u00eam t\u1eeb ph\u00eda Ti\u1ebfn s\u0129 Ian Stevenson thu\u1ed9c tr\u01b0\u1eddng \u0110\u1ea1i h\u1ecdc cu\u1ea3 c\u00e1c b\u1ea1n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o? N\u1ebfu c\u00e1c b\u1ea1n ch\u1ec9 tin v\u00e0o \u0111\u1eddi n\u1ea7y v\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng, th\u00ec n\u00f3 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u1edbn d\u00f9 c\u00e1c b\u1ea1n c\u00f3 \u00fd th\u1ee9c v\u1ec1 c\u00e1i ch\u1ebft hay kh\u00f4ng. Thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u1ec1 c\u00e1i ch\u1ebft v\u00e0 v\u00f4 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t tr\u00ean n\u1ec1n t\u1ea3ng gi\u00e1o l\u00fd v\u1ec1 s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c trong lu\u00e2n h\u1ed3i. M\u1ed9t khi \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng kh\u00e1c\u2013t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c trong lu\u00e2n h\u1ed3i\u2013s\u1ebd c\u00f3 \u00edch l\u1ee3i khi chu\u1ea9n b\u1ecb cho c\u00e1i ch\u1ebft, v\u00ec n\u1ebfu c\u00f3 s\u1ef1 chu\u1ea9n b\u1ecb, c\u00e1c b\u1ea1n h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng lo \u00e2u v\u00e0 s\u1ee3 h\u00e3i trong ti\u1ebfn tr\u00ecnh ch\u1ebft, m\u00ecnh s\u1ebd kh\u00f4ng m\u00ea m\u1edd trong t\u00ecnh hu\u1ed1ng ch\u1ec9 v\u1edbi nh\u1eefng ni\u1ec7m t\u01b0\u1edfng ri\u00eang t\u01b0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u1ebfu c\u00f3 \u0111\u1eddi sau, th\u00ec ph\u1ea9m ch\u1ea5t c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng \u0111\u00f3 s\u1ebd tu\u1ef3 thu\u1ed9c v\u00e0o gi\u1edd ph\u00fat hi\u1ec7n t\u1ea1i trong \u0111\u1eddi n\u1ea7y. N\u1ebfu c\u00e1c b\u1ea1n h\u01b0\u1edbng cu\u1ed9c s\u1ed1ng m\u00ecnh trong \u0111\u1eddi n\u1ea7y v\u00e0o nh\u1eefng vi\u1ec7c thi\u1ec7n l\u00e0nh, th\u00ec vi\u1ec7c n\u1ea7y s\u1ebd r\u1ea5t c\u00f3 \u00edch cho cu\u1ed9c s\u1ed1ng \u1edf \u0111\u1eddi sau. Gi\u1eadn d\u1eef, ch\u1ea5p tr\u01b0\u1edbc\u2026 s\u1ebd khi\u1ebfn cho ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u01b0\u1edbng cu\u1ed9c \u0111\u1eddi m\u00ecnh theo chi\u1ec1u thu\u1eadn l\u1ee3i, s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn k\u1ebft qu\u1ea3 tai h\u1ea1i trong t\u01b0\u01a1ng lai, v\u00e0 m\u1ed9t nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0m ph\u00e1t sinh tr\u1ea1ng th\u00e1i b\u1ea5t nh\u01b0 \u00fd trong t\u00e2m l\u00e0 quan ni\u1ec7m v\u1ec1 t\u00ednh th\u01b0\u1eddng h\u1eb1ng. C\u00f3 nhi\u1ec1u nguy\u00ean nh\u00e2n nh\u01b0 quan ni\u1ec7m v\u1ec1 c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh, nh\u01b0ng ngay khi c\u00e1c b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m tr\u1eeb m\u1ee9c \u0111\u1ed9 quan ni\u1ec7m v\u1ec1 t\u00ednh th\u01b0\u1eddng h\u1eb1ng, th\u00ec s\u1ef1 \u0111\u1eafm ch\u1ea5p v\u00e0 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi n\u1ea7y s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean y\u1ebfu h\u01a1n. C\u0169ng v\u1eady, khi c\u00e1c b\u1ea1n gi\u1eef \u00fd ni\u1ec7m v\u00f4 th\u01b0\u1eddng trong t\u00e2m\u2013 th\u1ea5y b\u1ea3n ch\u1ea5t m\u1ecdi hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng nh\u01b0 ch\u00fang \u0111ang ph\u00e2n r\u00e3\u2013th\u00ec h\u1ea7u nh\u01b0 c\u00e1c b\u1ea1n s\u1ebd ch\u1eb3ng s\u1eedng s\u1ed1t v\u1ec1 c\u00e1i ch\u1ebft nhi\u1ec1u l\u1eafm khi n\u00f3 \u0111\u1ebfn th\u1ef1c s\u1ef1.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua c\u00e1i ch\u1ebft m\u1ed9t c\u00e1ch to\u00e0n di\u1ec7n, c\u1ea7n nh\u1ea5t l\u00e0 b\u1ea1n ph\u1ea3i ch\u1ea5m d\u1ee9t m\u1ecdi c\u1ea3m x\u00fac luy\u1ebfn \u00e1i c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh. V\u00ec nh\u1edd v\u00e0o s\u1ef1 ch\u1ea5m d\u1ee9t m\u1ecdi c\u1ea3m x\u00fac luy\u1ebfn \u00e1i m\u00e0 vi\u1ec7c sinh ra b\u1ecb \u0111\u00ecnh ch\u1ec9, v\u00e0 do v\u1eady, c\u00e1i ch\u1ebft c\u0169ng ch\u1ea5m d\u1ee9t lu\u00f4n. \u0110\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady, ph\u1ea3i c\u00f3 n\u1ed7 l\u1ef1c, v\u00e0 ph\u1ea3i ph\u00e1t huy n\u1ed7 l\u1ef1c \u1ea5y \u0111\u1ec3 ph\u00e1t huy qu\u00e1n chi\u1ebfu v\u00e0o s\u1ef1 ch\u1ebft v\u00e0 v\u00f4 th\u01b0\u1eddng. T\u1eeb chi\u00eam nghi\u1ec7m v\u1ec1 ch\u1ebft v\u00e0 v\u00f4 th\u01b0\u1eddng, c\u00e1c b\u1ea1n s\u1ebd kh\u1edfi d\u1eady th\u00e1i \u0111\u1ed9 kh\u00f4ng mong c\u1ea7u tham luy\u1ebfn, \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y tr\u1edf l\u1ea1i k\u00e9o c\u00e1c b\u1ea1n v\u00e0o vi\u1ec7c t\u00ecm ki\u1ebfm nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p v\u01b0\u1ee3t qua c\u00e1i ch\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u0169ng v\u1eady, th\u00f4ng qua chi\u00eam nghi\u1ec7m v\u1ec1 c\u00e1i ch\u1ebft v\u00e0 v\u00f4 th\u01b0\u1eddng, m\u1ed1i quan t\u00e2m \u0111\u01a1n \u0111i\u1ec7u v\u1ec1 nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 thi\u1ec3n c\u1eadn v\u1ed1n h\u1ea1n cu\u1ed9c trong ph\u1ea1m vi cu\u1ed9c \u0111\u1eddi n\u1ea7y s\u1ebd gi\u1ea3m tr\u1eeb nhanh ch\u00f3ng. C\u00e1i ch\u1ebft d\u1ee9t kho\u00e1t s\u1ebd \u0111\u1ebfn. N\u1ebfu c\u00e1c b\u1ea1n ph\u00ed cu\u1ed9c \u0111\u1eddi \u0111\u1ec3 b\u1eadn t\u00e2m qu\u00e1 m\u1ee9c \u0111\u1ebfn nh\u1eefng vi\u1ec7c ch\u1ec9 l\u00e0 t\u1ea1m b\u1ee3 trong \u0111\u1eddi n\u1ea7y, v\u00e0 ch\u1eb3ng c\u00f3 chu\u1ea9n b\u1ecb g\u00ec cho c\u00e1i ch\u1ebft, th\u00ec \u0111\u1ebfn ng\u00e0y c\u00e1i ch\u1ebft hi\u1ec7n ra, c\u00e1c b\u1ea1n s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o suy ngh\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u g\u00ec ngo\u1ea1i tr\u1eeb t\u00e2m th\u1ee9c \u0111\u1ea7y \u0111au kh\u1ed5 v\u00e0 s\u1ee3 h\u00e3i. C\u00e1c b\u1ea1n ch\u1eb3ng c\u00f3 d\u1ecbp \u0111\u1ec3 l\u00e0m m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u g\u00ec c\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110i\u1ec1u n\u1ea7y c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd g\u00e2y n\u00ean l\u00f2ng h\u1ed1i ti\u1ebfc. Tuy nhi\u00ean, n\u1ebfu c\u00e1c b\u1ea1n th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ph\u1ea3n t\u1ec9nh, qu\u00e1n chi\u1ebfu v\u1ec1 c\u00e1i ch\u1ebft v\u00e0 v\u00f4 th\u01b0\u1eddng, c\u00e1c b\u1ea1n bi\u1ebft ch\u1eafc l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u1ea5y s\u1ebd \u0111\u1ebfn, v\u00e0 chu\u1ea9n b\u1ecb b\u1eb1ng t\u01b0 th\u00e1i thong th\u1ea3 v\u1edbi nhi\u1ec1u th\u1eddi gian. Khi c\u00e1i ch\u1ebft th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ebfn, n\u00f3 s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean nh\u1eb9 nh\u00e0ng \u00eam th\u1eafm h\u01a1n. Th\u1ebf m\u00e0 t\u00f4i bi\u1ebft c\u00f3 v\u00e0i b\u00e1c s\u0129, y t\u00e1 \u1edf b\u1ec7nh vi\u1ec7n v\u1ed1n ch\u1eb3ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn cu\u1ed9c s\u1ed1ng \u0111\u1eddi sau, m\u00e0 h\u1ecd l\u1ea1i ch\u1ebft \u00eam th\u1eafm nh\u1eb9 nh\u00e0ng h\u01a1n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng v\u1ed1n th\u01b0\u1eddng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn t\u00e1i sinh.<br>V\u00ec t\u00e2m th\u1ee9c con ng\u01b0\u1eddi ngay th\u1eddi \u0111i\u1ec3m qua \u0111\u1eddi l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n g\u1ea7n nh\u1ea5t v\u1edbi s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c trong cu\u1ed9c \u0111\u1eddi k\u1ebf ti\u1ebfp, n\u00ean r\u1ea5t quan tr\u1ecdng ph\u1ea3i h\u01b0\u1edbng t\u00e2m th\u1ee9c v\u00e0o s\u1ef1 hu\u00e2n t\u1eadp \u0111\u1ea1o l\u1ef1c khi g\u1ea7n \u0111\u1ebfn l\u00fac l\u00e2m chung. B\u1ea5t lu\u1eadn \u0111i\u1ec1u g\u00ec x\u1ea3y ra v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a t\u1ed1t ho\u1eb7c x\u1ea5u trong th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u1ea7y, nh\u1eefng g\u00ec x\u1ea3y ra ngay l\u00fac c\u1eadn k\u1ec1 c\u00e1i ch\u1ebft \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng m\u1ea1nh m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. Do v\u1eady, r\u1ea5t quan tr\u1ecdng ph\u1ea3i bi\u1ebft v\u1ec1 ti\u1ebfn tr\u00ecnh c\u00e1i ch\u1ebft v\u00e0 chu\u1ea9n b\u1ecb cho n\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong B\u1ed3-t\u00e1t th\u1eeba, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 trong Man-tra th\u1eeba, c\u00f3 s\u1ef1 gi\u1ea3i th\u00edch t\u01b0\u01a1ng quan v\u1edbi tam th\u00e2n\u2013Ph\u00e1p th\u00e2n, Th\u1ecd d\u1ee5ng th\u00e2n v\u00e0 \u1ee8ng ho\u00e1 th\u00e2n\u2013m\u00e0 m\u1ed9t \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt c\u00f3 trong qu\u1ea3 \u0111\u1ecba (effect stage) v\u1edbi ba d\u1ea1ng ti\u1ebfn tr\u00ecnh m\u00e0 ch\u00fang ta th\u01b0\u1eddng c\u00f3 trong tr\u1ea1ng th\u00e1i ph\u00e0m phu th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng\u2013ch\u1ebft, tr\u1ea1ng th\u00e1i trung gian (<em>intermediate state\u2013th\u00e2n trung \u1ea5m<\/em>) v\u00e0 t\u00e1i sinh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ba con \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u hi\u1ec7n b\u1eb1ng nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng n\u1ea7y, c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u l\u00e0 s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng c\u1ee7a d\u1ea1ng th\u00f4 v\u1edbi nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 gi\u00e1c ng\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o c\u1ee7a V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra, c\u0169ng cho r\u1eb1ng s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 ti\u1ebfn tr\u00ecnh ch\u1ebft l\u00e0 v\u00f4 c\u00f9ng quan tr\u1ecdng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1edbi \u00fd ngh\u0129a l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb cho c\u00e1i ch\u1ebft, trong Ph\u1eadt ph\u00e1p c\u00f3 c\u00e1c gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y trong c\u00e1c Kinh th\u1eeba v\u00e0 M\u1eadt th\u1eeba. Trong M\u1eadt th\u1eeba, c\u00e1i ch\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch theo ba h\u00ecnh th\u00e1i tantra c\u1ea5p \u0111\u1ed9 th\u1ea5p\u2013H\u00e0nh tantra, T\u00e1c tantra v\u00e0 Du-gi\u00e0 tantra\u2013c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch theo V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra. V\u1eady th\u1ef1c th\u1ec3 v\u00e0 b\u1ea3n ch\u1ea5t cu\u1ea3 c\u00e1i ch\u1ebft l\u00e0 g\u00ec? Ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ef1 ho\u00e0n th\u00e0nh ho\u1eb7c k\u1ebft th\u00fac s\u1ef1 s\u1ed1ng. Trong&nbsp;<em>A-t\u1ef3-\u0111\u1ea1t-ma C\u00e2u-x\u00e1 lu\u1eadn<\/em><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/#_ftn2\">[2]<\/a>&nbsp;c\u1ee7a ng\u00e0i Th\u1ebf Th\u00e2n, s\u1ef1 s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a nhi\u1ec7t t\u00ecnh v\u00e0 t\u1ec9nh t\u00e1o, trong khi \u0111\u00f3 c\u00e1i ch\u1ebft ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ef1 ch\u1ea5m d\u1ee9t c\u00e1c t\u00e1c d\u1ee5ng \u1ea5y. Nh\u01b0 v\u1eady, trong giai \u0111o\u1ea1n l\u00e2m th\u1eddi n\u1ea7y, th\u00e2n th\u1ec3 th\u00f4 \u0111\u1ed9ng v\u00e0 \u00fd th\u1ee9c hi\u1ec7n h\u1eefu c\u00f9ng nhau, k\u1ebft h\u1ee3p th\u00ec c\u00f2n s\u1ed1ng, v\u00e0 khi t\u00e1ch r\u1eddi nhau c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ch\u1ebft. R\u1ea5t c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i ph\u00e2n bi\u1ec7t tr\u1ea1ng th\u00e1i th\u00f4 tr\u1ecdng, vi t\u1ebf v\u00e0 c\u1ef1c k\u1ef3 vi t\u1ebf gi\u1eefa th\u00e2n v\u00e0 t\u00e2m; ch\u1ebft l\u00e0 s\u1ef1 t\u00e1ch l\u00eca th\u1ee9c t\u00e2m ra kh\u1ecfi th\u00e2n th\u00f4 tr\u1ecdng, trong khi kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u1ec3 cho t\u00e2m th\u1ee9c vi t\u1ebf nh\u1ea5t t\u00e1ch l\u00eca h\u1eb3n v\u1eadt th\u1ec3 trong c\u1ea5p \u0111\u1ed9 tinh vi nh\u1ea5t, tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p sau ch\u1ec9 x\u1ea3y ra v\u1edbi lu\u1ed3ng kh\u00ed ho\u1eb7c n\u1ed9i l\u1ef1c m\u00e0 t\u00e2m th\u1ee9c n\u01b0\u01a1ng v\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n kh\u00e1c nhau c\u1ee7a c\u00e1i ch\u1ebft c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft khi m\u1ea1ng s\u1ed1ng \u0111\u00e3 c\u1ea1n ki\u1ec7t; ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ch\u1ebft l\u00fac ph\u01b0\u1edbc \u0111\u1ee9c kh\u00f4ng c\u00f2n n\u1eefa, v\u00e0 d\u1ea1ng th\u1ee9 ba ch\u1ebft khi g\u1eb7p tai n\u1ea1n. Ch\u1ebft do tai n\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 nh\u01b0 khi say r\u01b0\u1ee3u, l\u00e1i xe, t\u1ef1 h\u1ea1i m\u00ecnh tr\u00ean xa l\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 d\u1ea5u hi\u1ec7u l\u1edd m\u1edd hi\u1ec7n ra v\u00e0o l\u00fac g\u1ea7n l\u00e2m chung nh\u01b0 l\u00e0 h\u00ecnh th\u00e1i n\u00e0o ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft s\u1ebd t\u00e1i sinh. \u0110i\u1ec1u n\u1ea7y c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c qua c\u00e1c \u0111i\u1ec3m c\u00f2n n\u00f3ng \u1ea5m sau c\u00f9ng tr\u00ean th\u00e2n. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u01b0u l\u1ea1i h\u01a1i \u1ea5m, hay l\u1ea1nh d\u1ea7n t\u1eeb ph\u1ea7n tr\u00ean c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3; c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u1ea1nh d\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean t\u1eeb ph\u1ea7n d\u01b0\u1edbi c\u01a1 th\u1ec3. R\u1ea5t x\u1ea5u n\u1ebfu h\u01a1i \u1ea5m b\u1eaft \u0111\u1ea7u gom t\u1ee5 t\u1eeb ph\u1ea7n tr\u00ean th\u00e2n r\u1ed3i l\u1ea1nh d\u1ea7n lan xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi, v\u00e0 r\u1ea5t t\u1ed1t n\u1ebfu h\u01a1i \u1ea5m gom t\u1eeb ph\u1ea7n d\u01b0\u1edbi th\u00e2n r\u1ed3i lan d\u1ea7n l\u00ean tr\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft r\u1ea5t an b\u00ecnh, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft v\u1edbi s\u1ef1 s\u1ee3 h\u00e3i. V\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft d\u00f9 tr\u1ea3i qua nhi\u1ec1u t\u01b0\u1edbng tr\u1ea1ng kh\u00e1c nhau, d\u1ec5 ch\u1ecbu hay ph\u1ea3i tr\u0103n tr\u1edf \u0111au \u0111\u1edbn, \u0111\u1ec1u c\u00f3 s\u1ef1 h\u00e9 m\u1edf l\u1ed9 ra trong t\u00e2m th\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gi\u1ea3i th\u00edch \u00fd ngh\u0129a ti\u1ebfn tr\u00ecnh ch\u1ebft theo quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a truy\u1ec1n th\u1ed1ng Man-tra th\u1eeba, trong V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra, c\u00e1i ch\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch nh\u01b0 l\u00e0 s\u1ef1 d\u1eebng b\u1eb7t lu\u1ed3ng kh\u00ed l\u1ef1c th\u00f4 \u0111\u1ed9ng b\u00ean trong hay g\u1ecdi l\u00e0 kh\u00ed l\u1ef1c (energies). V\u00ec c\u00e1i ch\u1ebft c\u00f3 li\u00ean quan v\u1edbi s\u1ef1 \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 c\u1ee7a n\u1ed9i kh\u00ed n\u1ea7y v\u00e0 d\u00f2ng kh\u00ed n\u1ea7y l\u1ea1i n\u01b0\u01a1ng nh\u1edd trong th\u00e2n, n\u00ean s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 c\u1ea5u tr\u00fac c\u01a1 th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t l\u00e0 quan tr\u1ecdng. Trong h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o l\u00fd Man-tra th\u1eeba, \u0111\u1ec1 m\u1ee5c ch\u1ee7 y\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch ch\u00ednh \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ea1o qu\u1ea3n (channels),<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/#_ftn3\">[3]<\/a>&nbsp;kh\u00ed l\u1ef1c (inner winds) v\u00e0 tinh tr\u00edch (drops of essential fluid). Trong gi\u00e1o l\u00fd thu\u1ed9c truy\u1ec1n th\u1ed1ng Kinh th\u1eeba, ghi nh\u1eadn c\u00f3 80.000 \u0111\u1ea1o qu\u1ea3n (channels) nh\u01b0 v\u1eady, trong khi h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o l\u00fd Man-tra th\u1eeba ghi nh\u1eadn c\u00f3 72.000 \u0111\u1ea1o qu\u1ea3n .<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong s\u1ed1 n\u1ea7y, c\u00f3 ba \u0111\u1ea1o qu\u1ea3n quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t\u2013\u0111\u1ea1o qu\u1ea3n trung t\u00e2m ch\u1ea1y t\u1eeb tr\u00e1n l\u00ean \u0111\u1ec9nh \u0111\u1ea7u v\u00e0 ch\u1ea1y xu\u1ed1ng \u0111\u00e1y c\u1ed9t x\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng, v\u00e0 hai \u0111\u1ea1o qu\u1ea3n ph\u00e1i b\u00ean ph\u1ea3i v\u00e0 b\u00ean tr\u00e1i c\u1ee7a \u0111\u1ea1o qu\u1ea3n trung t\u00e2m n\u1ea7y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ec1 \u00fd ngh\u0129a n\u1ed9i kh\u00ed hay kh\u00ed l\u1ef1c, \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch c\u00f3 nhi\u1ec1u d\u1ea1ng kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng c\u00f3 10 lu\u1ed3ng kh\u00ed quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t\u2013 n\u0103m kh\u00ed ch\u00ednh v\u00e0 n\u0103m lu\u1ed3ng kh\u00ed ph\u1ee5.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ec1 tinh tr\u00edch, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5u th\u00e0nh m\u00e0u tr\u1eafng ho\u1eb7c m\u00e0u \u0111\u1ecf. N\u00f3i chung, ti\u1ebfn tr\u00ecnh ch\u1ebft t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 c\u1ea3m gi\u00e1c ti\u1ebfn d\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec9nh \u0111i\u1ec3m c\u01a1n lo\u00e9 s\u00e1ng c\u1ef1c quang cu\u1ea3 c\u00e1i ch\u1ebft. Tuy nhi\u00ean, do nhi\u1ec1u d\u1ea1ng chuy\u1ec3n bi\u1ebfn kh\u00e1c nhau trong c\u00e1c \u0111\u1ea1o qu\u1ea3n b\u1edfi nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 g\u1ed3m kh\u00ed l\u1ef1c (energies\/inner winds) v\u00e0 tinh tr\u00edch (drops of essential fluid) m\u00e0 c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u01b0\u1edbng tr\u1ea1ng di\u1ec5n ra kh\u00e1c nhau \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft. C\u0169ng v\u1eady, v\u00ec y\u1ebfu t\u1ed1 ph\u1ee5 l\u00e0 th\u1ec3 ch\u1ea5t m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c nhau, n\u00ean ti\u1ebfn tr\u00ecnh ch\u1ebft c\u1ee7a m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 kh\u00e1c nhau ch\u00fat \u00edt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong khi ti\u1ebfn tr\u00ecnh ch\u1ebft \u0111ang di\u1ec5n ra, \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft c\u00f3 25<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/#_ftn4\">[4]<\/a>&nbsp;y\u1ebfu t\u1ed1 ph\u00e2n r\u00e3 d\u1ea7n. Nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 25 th\u00e0nh t\u1ed1 th\u00f4 \u0111\u1ed9ng (gross objects):<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>N\u0103m u\u1ea9n<\/em>: s\u1eafc, th\u1ecd, t\u01b0\u1edfng, h\u00e0nh, th\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>B\u1ed1n \u0111\u1ea1i<\/em>: \u0111\u1ea5t, n\u01b0\u1edbc l\u1eeda, gi\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>S\u00e1u gi\u00e1c quan<\/em>: m\u1eaft, tai, m\u0169i, l\u01b0\u1ee1i, th\u00e2n, \u00fd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>N\u0103m \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a gi\u00e1c quan<\/em>: h\u00ecnh s\u1eafc, \u00e2m thanh, h\u01b0\u01a1ng, v\u1ecb, v\u00e0 x\u00fac ch\u1ea1m.<br><em>N\u0103m tr\u00ed<\/em>&nbsp;(ordinary wisdoms): tr\u00ed hu\u1ec7 gi\u1ed1ng nh\u01b0 g\u01b0\u01a1ng (\u0110\u1ea1i vi\u00ean c\u1ea3nh tr\u00ed), tr\u00ed hu\u1ec7 b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng (B\u00ecnh \u0111\u1eb3ng t\u00e1nh tr\u00ed), tr\u00ed hu\u1ec7 ph\u00e2n bi\u1ec7n (Di\u1ec7u quan s\u00e1t tr\u00ed), tr\u00ed hu\u1ec7 th\u00e0nh t\u1ef1u vi\u00ean m\u00e3n (Th\u00e0nh s\u1edf t\u00e1c tr\u00ed), v\u00e0 Tr\u00ed hu\u1ec7 c\u1ee7a ph\u00e1p gi\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngay khi di\u1ec5n ra ti\u1ebfn tr\u00ecnh ch\u1ebft, nh\u1eefng th\u00e0nh t\u1ed1 n\u1ea7y ph\u00e2n ra theo t\u1eebng giai \u0111o\u1ea1n. Bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a nh\u1eefng giai \u0111o\u1ea1n n\u1ea7y l\u00e0 nh\u1eefng d\u1ea5u hi\u1ec7u v\u1eadt l\u00fd \u1edf b\u00ean trong c\u0169ng nh\u01b0 tr\u00ean th\u00e2n. V\u00ec nh\u1eefng d\u1ea5u hi\u1ec7u n\u1ea7y bi\u1ec3u hi\u1ec7n ra t\u1eeb t\u1eeb v\u00e0 theo th\u1ee9 t\u1ef1. N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft do tai n\u1ea1n tr\u00ean xa l\u1ed9, t\u00e1m giai \u0111o\u1ea1n n\u1ea7y s\u1ebd di\u1ec5n ra nhanh ch\u00f3ng, v\u00e0 h\u1ecd ch\u1eb3ng c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i n\u00e0o \u0111\u1ec3 th\u1ef1c t\u1eadp m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u g\u00ec c\u1ea3, kh\u1ed5 \u0111au g\u1ea5p \u0111\u00f4i v\u00ec b\u1ecb ch\u1ebft s\u1edbm do tai n\u1ea1n v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u01a1 may \u0111\u1ec3 th\u1ef1c h\u00e0nh ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c k\u1ebft n\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 bi\u1ec3u hi\u1ec7n ti\u1ec7m ti\u1ebfn c\u1ee7a ti\u1ebfn tr\u00ecnh ph\u00e2n r\u00e3. N\u1ebfu ch\u1ebft t\u1ef1 nhi\u00ean, c\u00e1c d\u1ea5u hi\u1ec7u s\u1ebd bi\u1ec3u hi\u1ec7n t\u1eeb t\u1eeb theo th\u1ee9 t\u1ef1.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Giai \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 s\u1ef1 bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a s\u1ef1 ph\u00e2n r\u00e3 c\u00e1c s\u1eafc u\u1ea9n. Theo ngh\u0129a \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, khi s\u1eafc u\u1ea9n b\u1eaft \u0111\u1ea7u ph\u00e2n r\u00e3, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 \u0111\u1ea5t m\u1ea5t \u0111i l\u1ef1c t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a n\u00f3 v\u00e0 tr\u1edf n\u00ean y\u1ebfu d\u1ea7n n\u0103ng l\u1ef1c n\u00e2ng \u0111\u1ee1 nh\u01b0 l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a th\u1ee9c t\u00e2m. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi v\u1edbi bi\u1ec3u hi\u1ec7n n\u1ea7y, y\u1ebfu t\u1ed1 n\u01b0\u1edbc trong th\u00e2n nh\u01b0 l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a th\u1ee9c t\u00e2m tr\u1edf n\u00ean bi\u1ec3u hi\u1ec7n r\u00f5 h\u01a1n; ti\u1ebfn tr\u00ecnh n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cph\u00e2n hu\u1ef7 y\u1ebfu t\u1ed1 \u0111\u1ea5t th\u00e0nh n\u01b0\u1edbc.\u201d Bi\u1ec3u hi\u1ec7n b\u00ean ngo\u00e0i l\u00e0 tr\u00ean th\u00e2n th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi s\u1eafp m\u1ea5t, ch\u00e2n tay tr\u1edf n\u00ean teo nh\u1ecf l\u1ea1i, sinh kh\u00ed t\u01b0\u01a1i t\u1ec9nh bi\u1ebfn m\u1ea5t. Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft c\u00f3 c\u1ea3m t\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng th\u00e2n m\u00ecnh \u0111ang b\u1ecb ch\u00ecm ng\u1eadp d\u01b0\u1edbi l\u00f2ng \u0111\u1ea5t, v\u00e0 m\u1eaft tr\u1edf n\u00ean m\u1edd d\u1ea7n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o l\u00fac n\u1ea7y, bi\u1ec3u hi\u1ec7n b\u00ean trong, theo B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp h\u1ed9i tantra (<em>Guhyasam\u0101ja Tantra<\/em>), l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi s\u1eafp ch\u1ebft c\u00f3 th\u1ecb ki\u1ebfn (visual sense) th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c \u1ea3o \u1ea3nh (mirage). Tuy nhi\u00ean, theo Th\u1eddi lu\u00e2n tantra (<em>K\u0101lachakra Tantra<\/em>), th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft s\u1ebd c\u00f3 m\u1ed9t th\u1ecb ki\u1ebfn v\u1ec1 kh\u00f3i. Nh\u1eefng gi\u1ea3i th\u00edch kh\u00e1c nhau n\u1ea7y xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t \u0111\u00f4i ch\u00fat v\u1ec1 c\u1ea5u tr\u00fac v\u1eadt l\u00fd c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ea1o qu\u1ea3n, kh\u00ed l\u1ef1c v\u00e0 tinh tr\u00edch trong s\u1ef1 tu t\u1eadp \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u1eebng truy\u1ec1n th\u1ed1ng tantra ri\u00eang bi\u1ec7t, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea1o qu\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng b\u1eb1ng hoa sen c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00e1nh<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/#_ftn5\">[5]<\/a>&nbsp;ngay t\u1ea1i trung khu \u0111\u1ec9nh \u0111\u1ea7u<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/#_ftn6\">[6]<\/a>&nbsp;v\u00e0 t\u1ea1i y\u1ebft h\u1ea7u.<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/#_ftn7\">[7]<\/a>&nbsp;C\u1ea3 hai h\u1ec7 th\u1ed1ng tantra n\u1ea7y \u0111\u1ec1u di\u1ec5n t\u1ea3 c\u00f3 s\u00e1u trung khu<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/#_ftn8\">[8]<\/a>&nbsp;theo di\u1ec7n r\u1ed9ng v\u00e0 b\u1ed1n trung khu theo d\u1ea1ng thu h\u1eb9p, nh\u01b0ng kh\u00e1c v\u1edbi m\u00f4 t\u1ea3 v\u1edbi bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c \u0111\u1ea1o qu\u1ea3n nh\u01b0 hoa sen nhi\u1ec1u c\u00e1nh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ti\u1ebfp theo, trong giai \u0111o\u1ea1n th\u1ee9 hai, th\u1ecd u\u1ea9n ph\u00e2n r\u00e3. V\u00e0o l\u00fac n\u1ea7y, l\u1ef1c c\u1ea5u th\u00e0nh c\u1ee7a y\u1ebfu t\u1ed1 n\u01b0\u1edbc (thu\u1ef7 \u0111\u1ea1i) gi\u1ea3m d\u1ea7n l\u1ef1c n\u00e2ng \u0111\u1ee1 cho s\u1ef1 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng nh\u01b0 l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c, t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 l\u1eeda (ho\u1ea3 \u0111\u1ea1i, t\u1ee9c th\u00e2n nhi\u1ec7t) tr\u1edf n\u00ean l\u1ea5n l\u01b0\u1edbt. Bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng d\u1ea5u hi\u1ec7u tr\u00ean th\u00e2n l\u00e0 huy\u1ebft d\u1ecbch trong th\u00e2n kh\u00f4 ki\u1ec7t \u0111i\u2013mi\u1ec7ng kh\u00f4, d\u1ecbch thu\u1ef7 trong m\u1eaft kh\u00f4 d\u1ea7n, v\u00e0 nh\u00e3n c\u1ea7u trong m\u1eaft l\u1edd \u0111\u1edd, \u00edt di chuy\u1ec3n. Theo B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp h\u1ed9i tantra, bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a giai \u0111o\u1ea1n n\u1ea7y \u1edf b\u00ean trong l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi s\u1eafp ch\u1ebft th\u1ea5y c\u00f3 kh\u00f3i trong \u1ea3o gi\u00e1c.<br>Trong giai \u0111o\u1ea1n th\u1ee9 ba, t\u01b0\u1edfng u\u1ea9n ph\u00e2n r\u00e3. L\u00fac n\u1ea7y y\u1ebfu t\u1ed1 l\u1eeda m\u1ea5t d\u1ea7n l\u1ef1c n\u00e2ng \u0111\u1ee1 cho s\u1ef1 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng nh\u01b0 l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c, do \u0111\u00f3 y\u1ebfu t\u1ed1 gi\u00f3 (phong \u0111\u1ea1i) \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u hi\u1ec7n v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a nh\u01b0 n\u0103ng l\u1ef1c h\u1ed9 tr\u00ec th\u00e2n t\u00e2m. V\u1edbi d\u1ea5u hi\u1ec7u bi\u1ec3u hi\u1ec7n l\u00e0 c\u1ea3m gi\u00e1c v\u1ec1 th\u00e2n nhi\u1ec7t m\u1ea5t d\u1ea7n; trong t\u00e2m t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, k\u00fd \u1ee9c s\u1ef1 vi\u1ec7c v\u1ec1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n b\u1ecb xo\u00e1 nho\u00e0. Bi\u1ec3u hi\u1ec7n b\u00ean trong l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft th\u1ea5y c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u1ed1m l\u1eeda nh\u01b0 \u0111om \u0111\u00f3m ho\u1eb7c nh\u1eefng tia l\u1eeda ph\u00e1t ra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong giai \u0111o\u1ea1n th\u1ee9 t\u01b0, h\u00e0nh u\u1ea9n ph\u00e2n r\u00e3. L\u00fac n\u1ea7y y\u1ebfu t\u1ed1 gi\u00f3 y\u1ebfu d\u1ea7n \u0111i l\u1ef1c n\u00e2ng \u0111\u1ee1 cho s\u1ef1 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng nh\u01b0 l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c. Bi\u1ec3u hi\u1ec7n ra tr\u00ean th\u00e2n ng\u01b0\u1eddi s\u1eafp ch\u1ebft l\u00e0 h\u01a1i th\u1edf kh\u00f4ng c\u00f2n. Bi\u1ec3u hi\u1ec7n b\u00ean trong l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft c\u1ea3m th\u1ea5y c\u00f3 \u0111\u00e1m ch\u00e1y m\u00e0u \u0111\u1ecf lo\u00e9 l\u00ean t\u1eeb ng\u1ecdn l\u1eeda; tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u d\u1ea1ng nh\u01b0 \u0111om \u0111\u00f3m ho\u1eb7c tia l\u1eeda, nay tr\u1edf n\u00ean y\u1ebfu h\u01a1n, ch\u1ec9 c\u00f2n l\u1ea1i nh\u1eefng tia s\u00e1ng m\u00e0u h\u1ed3ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00f3i chung, ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c khi th\u1ea5y nh\u01b0 v\u1eady s\u1ebd cho l\u00e0 \u0111\u00e3 ch\u1ebft v\u00ec tim kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u1eadp v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f2n th\u1edf n\u1eefa. N\u1ebfu b\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ebfn, h\u1ecd s\u1ebd n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c b\u1ea1n r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y \u0111\u00e3 ch\u1ebft. Tuy nhi\u00ean, theo quan ni\u1ec7m c\u1ee7a ch\u00fang ta, ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y \u0111ang c\u00f2n trong ti\u1ebfn tr\u00ecnh ch\u1ebft, ch\u1ee9 ch\u01b0a ch\u1ebft th\u1ef1c s\u1ef1. \u00dd th\u1ee9c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y b\u1ecb ph\u00e2n t\u00e1n, nh\u01b0ng t\u00e2m th\u1ee9c v\u1eabn c\u00f2n. Tuy nhi\u00ean, kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ed1ng l\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong l\u0129nh v\u1ef1c t\u00e2m th\u1ee9c, c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u1ea5p \u0111\u1ed9 th\u00f4 v\u00e0 t\u1ebf. Kinh \u0111i\u1ec3n Ph\u1eadt gi\u00e1o kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh c\u00f3 nhi\u1ec1u d\u1ea1ng h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u1ea3i th\u00edch v\u1ec1 th\u1ee9c\u2013ch\u00edn th\u1ee9c, t\u00e1m th\u1ee9c, ho\u1eb7c s\u00e1u th\u1ee9c, ho\u1eb7c ch\u1ec9 m\u1ed9t\u2013d\u00f9 ph\u1ed5 bi\u1ebfn nh\u1ea5t l\u00e0 s\u00e1u th\u1ee9c. Kinh lu\u1eadn c\u1ee7a Duy th\u1ee9c Ph\u00e1p t\u01b0\u1edbng t\u00f4ng \u0111\u1ec1 ra h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u00e1m th\u1ee9c\u2013n\u0103m th\u1ee9c gi\u00e1c quan, \u00fd th\u1ee9c, ph\u00e2n bi\u1ec7t s\u1ef1 th\u1ee9c (m\u1ea1t-na th\u1ee9c) v\u00e0 c\u0103n b\u1ea3n th\u1ee9c (a-l\u1ea1i-da th\u1ee9c). Hai th\u1ee9c sau, ph\u00e2n bi\u1ec7t s\u1ef1 th\u1ee9c (m\u1ea1t-na th\u1ee9c) v\u00e0 c\u0103n b\u1ea3n th\u1ee9c (a-l\u1ea1i-da th\u1ee9c) c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng trong c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i kh\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c ngh\u0129a kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng c\u00e1ch d\u00f9ng c\u00e1c thu\u1eadt ng\u1eef n\u1ea7y kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft c\u00f3 c\u00f9ng \u00fd ngh\u0129a li\u00ean quan v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a trong Duy th\u1ee9c t\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngo\u00e0i v\u1ea5n \u0111\u1ec1 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng, t\u00e2m c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n th\u00e0nh c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 ch\u00ednh (t\u00e2m v\u01b0\u01a1ng) v\u00e0 (ph\u1ee5) t\u00e2m s\u1edf. Y\u1ebfu t\u1ed1 ch\u00ednh (t\u00e2m v\u01b0\u01a1ng) l\u00e0 ch\u1ec9 cho ch\u1ee7 th\u1ec3 nh\u1eadn bi\u1ebft th\u1ef1c th\u1ec3 v\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng, v\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 (ph\u1ee5) t\u00e2m s\u1edf l\u00e0 ch\u1ec9 cho nh\u1eefng \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee7 th\u1ec3 nh\u1eadn bi\u1ebft v\u00e0 ph\u00e2n bi\u1ec7t. \u0110\u1eb7c t\u00ednh chung c\u1ee7a c\u00e1c th\u1ee9c n\u1ea7y l\u00e0 chi\u1ebfu soi v\u00e0 nh\u1eadn bi\u1ebft, v\u1ed1n c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 ch\u1ee9c n\u0103ng n\u1ea7y trong t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c th\u1ee9c. Th\u1ec3 c\u1ee7a n\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 chi\u1ebfu soi, kh\u00f4ng b\u1ecb ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i b\u1edfi m\u1ecdi th\u1ee9 g\u00ec; d\u1ee5ng c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 nh\u1eadn bi\u1ebft nh\u1edd v\u00e0o h\u00ecnh s\u1eafc c\u1ee7a b\u1ea5t k\u1ef3 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ec1 s\u1ef1 ph\u00e1t sinh nh\u00e3n th\u1ee9c, ch\u1eb3ng h\u1ea1n, c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 ba \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n\u2013\u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean l\u00e0 con m\u1eaft (nh\u00e3n c\u0103n), \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn bi\u1ebft m\u00e0 \u1edf \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 v\u1eadt \u0111\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y, m\u00e0u s\u1eafc ho\u1eb7c v\u1eadt th\u1ec3; v\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n c\u00f3 ngay tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 (immediately preceding), kho\u1ea3nh kh\u1eafc tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 c\u1ee7a th\u1ee9c. Khi c\u1ea3 ba \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n n\u1ea7y h\u1ed9i \u0111\u1ee7, th\u1ee9c nh\u1eadn bi\u1ebft m\u1ed9t v\u1eadt th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t sinh. Ba \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n n\u1ea7y c\u00f3 nh\u1eefng ch\u1ee9c n\u0103ng kh\u00e1c nhau; th\u1ef1c t\u1ebf v\u1ed1n th\u1ee9c l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ec3 li\u1ec5u bi\u1ec7t (chi\u1ebfu soi v\u00e0 nh\u1eadn bi\u1ebft) l\u00e0 nh\u1edd v\u00e0o \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n c\u00f3 ngay tr\u01b0\u1edbc (immediately preceding), n\u00f3 nh\u1eadn bi\u1ebft \u0111\u00f3 l\u00e0 h\u00ecnh s\u1eafc ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u00e2m thanh, l\u00e0 nh\u1edd v\u00e0o \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ti\u00ean quy\u1ebft ch\u00ednh l\u00e0 nh\u00e3n c\u0103n; n\u00f3 ph\u00e1t sinh nh\u1edd h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng t\u1eeb m\u00e0u s\u1eafc ho\u1eb7c h\u00ecnh d\u00e1ng l\u00e0 nh\u1edd v\u00e0o \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1n s\u00e1t, t\u1ee9c \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a ch\u00ednh n\u00f3. Th\u1ee9c \u0111\u01a1n thu\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh theo c\u00e1ch n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u1ede \u0111\u00e2y, tuy v\u1eady, trong ti\u1ebfn tr\u00ecnh ch\u1ebft, c\u0103n c\u1ee9 c\u1ee7a c\u00e1c th\u1ee9c \u0111\u01a1n thu\u1ea7n n\u1ea7y n\u01b0\u01a1ng v\u00e0o\u2013nh\u00e3n c\u0103n, nh\u0129 c\u0103n\u2026 \u0111\u00e3 b\u1ecb ph\u00e2n ho\u1ea1i, t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00e1c th\u1ee9c t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng c\u0169ng b\u1ecb ph\u00e2n hu\u1ef7 lu\u00f4n. Tuy nhi\u00ean, b\u1ed1n t\u1ea7ng b\u1eadc th\u00f4 tr\u1ecdng v\u00e0 vi t\u1ebf trong t\u00e2m th\u1ee9c v\u1eabn c\u00f2n duy tr\u00ec, th\u1ebf n\u00ean c\u00f3 th\u00eam b\u1ed1n giai \u0111o\u1ea1n ph\u00e2n r\u00e3 c\u1ee7a th\u1ee9c sau b\u1ed1n giai \u0111o\u1ea1n ph\u00e2n r\u00e3 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y c\u1ee7a t\u1ee9 \u0111\u1ea1i. C\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 th\u00f4 tr\u1ecdng b\u1eaft \u0111\u1ea7u ph\u00e2n ho\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean, kh\u1edfi \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng 80 ni\u1ec7m t\u01b0\u1edfng.<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/#_ftn9\">[9]<\/a>&nbsp;T\u00e1m m\u01b0\u01a1i ni\u1ec7m t\u01b0\u1edfng n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n th\u00e0nh ba nh\u00f3m, m\u1ed7i nh\u00f3m ti\u00eau bi\u1ec3u cho ba t\u1ea7ng b\u1eadc k\u1ebf ti\u1ebfp vi t\u1ebf h\u01a1n c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c. Nh\u00f3m th\u1ee9 nh\u1ea5t g\u1ed3m 33 ni\u1ec7m t\u01b0\u1edfng mang t\u00ednh ch\u1ea5t s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a t\u00e2m v\u1edbi s\u1eafc tr\u1eafng (the mind of radiant),<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/#_ftn10\">[10]<\/a>nh\u00f3m th\u1ee9 hai g\u1ed3m 40 ni\u1ec7m t\u01b0\u1edfng c\u00f3 t\u00ednh ch\u1ea5t s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a t\u00e2m v\u1edbi s\u1eafc \u0111en t\u0103ng d\u1ea7n; v\u00e0 nh\u00f3m th\u1ee9 ba g\u1ed3m b\u1ea3y ni\u1ec7m t\u01b0\u1edfng c\u00f3 t\u00ednh ch\u1ea5t s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a t\u00e2m v\u1edbi s\u1eafc \u0111en g\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec9nh \u0111i\u1ec3m (<em>near-attainment<\/em>). T\u1ea7ng b\u1eadc dao \u0111\u1ed9ng\u2013m\u1ea1nh, trung b\u00ecnh, y\u1ebfu\u2013c\u1ee7a n\u1ed9i l\u1ef1c ho\u1eb7c kh\u00ed ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ef1 n\u01b0\u01a1ng g\u00e1 c\u1ee7a ba nh\u00f3m ni\u1ec7m t\u01b0\u1edfng n\u1ea7y \u0111\u1ec3 minh ho\u1ea1 cho t\u00ednh ch\u1ea5t c\u1ee7a s\u1ef1 di chuy\u1ec3n c\u1ee7a lu\u1ed3ng gi\u00f3 hay n\u1ed9i kh\u00ed k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi ba t\u1ea7ng b\u1eadc vi t\u1ebf c\u1ee7a t\u00e2m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi 80 ni\u1ec7m t\u01b0\u1edfng c\u00f9ng v\u1edbi lu\u1ed3ng kh\u00ed l\u1ef1c xem nh\u01b0 l\u00e0 l\u1ef1c n\u00e2ng \u0111\u1ee1 b\u1ecb ph\u00e2n hu\u1ef7, d\u1ea5u hi\u1ec7u b\u00ean trong bi\u1ec3u hi\u1ec7n l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ed1m s\u1eafc tr\u1eafng lo\u00e9 l\u00ean; \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 s\u1eafc tr\u1eafng s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a t\u00e2m. N\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ed nh\u01b0 b\u1ea7u tr\u1eddi m\u00f9a thu trong s\u00e1ng tr\u00e0n ng\u1eadp \u00e1nh tr\u0103ng. B\u00ean ngo\u00e0i kh\u00f4ng c\u00f3 d\u1ea5u hi\u1ec7u n\u00e0o bi\u1ec3u hi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi s\u1eafc tr\u1eafng s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a t\u00e2m b\u1ecb ph\u00e2n hu\u1ef7 c\u00f9ng v\u1edbi lu\u1ed3ng kh\u00ed l\u1ef1c m\u00e0 n\u00f3 n\u01b0\u01a1ng v\u00e0o, c\u00f3 m\u1ed9t th\u1ee9c t\u00e2m vi t\u1ebf h\u01a1n xu\u1ea5t hi\u1ec7n, g\u1ecdi l\u00e0 th\u1ee9c t\u00e2m s\u1eafc \u0111\u1ecf s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng. N\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ed nh\u01b0 b\u1ea7u tr\u1eddi m\u00f9a thu trong s\u00e1ng tr\u00e0n ng\u1eadp tia s\u00e1ng m\u1eb7t tr\u1eddi m\u00e0u \u0111\u1ecf hay m\u00e0u da cam.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi s\u1eafc \u0111\u1ecf s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a t\u00e2m b\u1ecb ph\u00e2n hu\u1ef7 c\u00f9ng v\u1edbi lu\u1ed3ng kh\u00ed l\u1ef1c m\u00e0 n\u00f3 n\u01b0\u01a1ng v\u00e0o, v\u1eabn c\u00f2n c\u00f3 m\u1ed9t th\u1ee9c t\u00e2m vi t\u1ebf h\u01a1n xu\u1ea5t hi\u1ec7n, g\u1ecdi l\u00e0 th\u1ee9c t\u00e2m s\u1eafc \u0111en s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng g\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec9nh \u0111i\u1ec3m (mind of radiant black near-attainment). N\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ed nh\u01b0 b\u1ea7u tr\u1eddi m\u00f9a thu t\u1ed1i \u0111en khi m\u1edbi v\u00e0o \u0111\u00eam. Trong khi \u1edf \u0111i\u1ec3m b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u1ee7a t\u1ea7ng b\u1ef1c t\u00e2m th\u1ee9c n\u1ea7y, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft v\u1eabn c\u00f2n bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a \u00fd th\u1ee9c \u0111\u00e3 b\u1ecb tan hu\u1ef7, v\u00e0 h\u1ecd tr\u1edf n\u00ean nh\u01b0 th\u1ec3 v\u00f4 th\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi s\u1eafc \u0111en s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng g\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec9nh \u0111i\u1ec3m b\u1ecb ph\u00e2n hu\u1ef7 c\u00f9ng v\u1edbi lu\u1ed3ng kh\u00ed l\u1ef1c m\u00e0 n\u00f3 n\u01b0\u01a1ng v\u00e0o, \u0111i\u1ec3m vi t\u1ebf nh\u1ea5t c\u1ee7a m\u1ecdi th\u1ee9c t\u00e2m xu\u1ea5t hi\u1ec7n\u2013c\u1ef1c quang c\u1ee7a c\u00e1i ch\u1ebft (clear light of death), c\u00e1i ch\u1ebft th\u1ef1c s\u1ef1. N\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ed nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m tinh khi\u1ebft lo\u00e9 s\u00e1ng tr\u00ean b\u1ea7u tr\u1eddi trong s\u00e1ng m\u00f9a thu. C\u1ef1c quang t\u00e2m th\u1ee9c (mind of clear light) c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 c\u0103n b\u1ea3n th\u1ee9c v\u00ec n\u00f3 l\u00e0 c\u0103n nguy\u00ean c\u1ee7a m\u1ecdi th\u1ee9c t\u00e2m, nh\u1edd v\u00e0o c\u0103n b\u1ea3n th\u1ee9c m\u00e0 c\u00e1c th\u1ee9c t\u00e2m kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t sinh t\u1ef1 nhi\u00ean. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 t\u00e2m hi\u1ec7n h\u1eefu t\u1eeb v\u00f4 thu\u1ef7 v\u00e0 t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c trong m\u1ed7i sinh m\u1ea1ng t\u1eeb m\u1ed7i ki\u1ebfp s\u1ed1ng cho \u0111\u1ebfn khi th\u00e0nh t\u1ef1u Ph\u1eadt qu\u1ea3. \u0110i\u1ec1u n\u1ea7y ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch trong gi\u00e1o l\u00fd V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngay \u0111ang l\u00fac giai \u0111o\u1ea1n ph\u00e2n hu\u1ef7, \u0111i\u1ec1u r\u1ea5t quan tr\u1ecdng l\u00e0 c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u1ec9nh gi\u00e1c. C\u00e0ng t\u1ec9nh t\u00e1o, c\u00e0ng nh\u1edb bi\u1ebft nhi\u1ec1u, c\u00e0ng c\u00f3 nhi\u1ec1u kh\u1ea3 n\u0103ng nh\u1edb \u0111\u01b0\u1ee3c cu\u1ed9c s\u1ed1ng \u0111\u00e3 qua tr\u01b0\u1edbc khi t\u00e1i sinh. \u0110i\u1ec1u n\u1ea7y c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 s\u1ef1 ki\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc khi \u0111i ng\u1ee7, c\u00e1c b\u1ea1n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh b\u1eb1ng t\u00e2m \u00fd s\u00e1ng su\u1ed1t r\u1eb1ng s\u00e1ng mai m\u00ecnh s\u1ebd th\u1ee9c d\u1eady v\u00e0o gi\u1edd n\u00e0o v\u00e0 s\u1ebd l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c g\u00ec sau khi th\u1ee9c d\u1eady; n\u00ean d\u00f9 trong khi ng\u1ee7 ch\u00fang ta kh\u00f4ng nh\u1edb vi\u1ec7c n\u1ea7y, nh\u01b0ng nh\u1edd \u0111\u00e3 c\u00f3 d\u1ef1 li\u1ec7u t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc n\u00ean ch\u00fang ta th\u1ee9c gi\u1ea5c \u0111\u00fang v\u00e0o gi\u1edd \u0111\u00f3, v\u00e0 t\u1ee9c kh\u1eafc nh\u1edb \u0111\u1ebfn nh\u1eefng vi\u1ec7c c\u1ea7n ph\u1ea3i l\u00e0m. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 v\u1eady, khi \u0111ang trong ti\u1ebfn tr\u00ecnh ch\u1ebft, mi\u1ec5n l\u00e0 c\u00e1i bi\u1ebft c\u00f2n duy tr\u00ec, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft s\u1ebd gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a c\u00e1i bi\u1ebft \u1ea5y \u0111\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 t\u1ec9nh gi\u00e1c t\u1ed1i cao.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea3i qua ch\u1ebft b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng v\u1edbi th\u00e2n th\u1ec3 kh\u1ecfe m\u1ea1nh v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 ph\u00e2n r\u00e3 cu\u1ea3 th\u1ec3 ch\u1ea5t th\u00ec s\u1ebd duy tr\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea1ng th\u00e1i t\u00e2m tinh nh\u1ea1y nh\u1ea5t, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u1ef1c quang t\u00e2m th\u1ee9c, kho\u1ea3ng trong th\u1eddi gian ba ng\u00e0y. Trong th\u1eddi gian n\u1ea7y, t\u00e2m th\u1ee9c vi t\u1ebf nh\u1ea5t v\u1eabn c\u00f2n \u1edf trong th\u00e2n x\u00e1c c\u0169. Ngo\u1ea1i tr\u1eeb m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi v\u1ed1n \u0111\u00e3 h\u00e0nh tr\u00ec su\u1ed1t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi, \u0111\u00e3 nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n t\u00e2m v\u00e0 tu t\u1eadp c\u00e1c ph\u00e1p v\u1ec1 \u0111\u1ea1o qu\u1ea3n, trung khu, kh\u00ed l\u1ef1c, tinh tr\u00edch\u2026 th\u00ec h\u1ecd s\u1ebd c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng nh\u1eadn bi\u1ebft ti\u1ebfn tr\u00ecnh ch\u1ebft nh\u01b0 m\u1ed9t tia s\u00e1ng tr\u1eafng lo\u00e9 l\u00ean trong t\u00e2m tr\u00f2n \u0111\u1ea7y t\u1ec9nh gi\u00e1c. Nh\u1edd s\u1ef1 t\u1ef1 ch\u1ee7 n\u1ea7y, h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 duy tr\u00ec tr\u1ea1ng th\u00e1i s\u1ed1ng \u1ea5y ch\u1eebng m\u1ed9t tu\u1ea7n ho\u1eb7c c\u1ea3 th\u00e1ng tu\u1ef3 theo t\u00e2m nguy\u1ec7n c\u1ee7a h\u1ecd. C\u00f3 ch\u1eebng 10 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y T\u1ea1ng k\u1ec3 t\u1eeb khi ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u1ebfn \u1ea4n \u0110\u1ed9 t\u1eeb n\u0103m 1959. D\u00f9 \u1edf \u0111\u00e2y, trong th\u1eddi ti\u1ebft r\u1ea5t n\u00f3ng, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft v\u1eabn duy tr\u00ec c\u1ef1c quang t\u00e2m th\u1ee9c (mind of clear light) trong hai tu\u1ea7n l\u1ec5 tr\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi \u0111ang ng\u1ee7\u2013kh\u00f4ng c\u00f2n th\u1edf, nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi \u0111ang s\u1ed1ng, nh\u01b0ng kh\u00e1c v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng l\u00e0 h\u1ecd kh\u00f4ng c\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi trong c\u1ef1c quang t\u00e2m th\u1ee9c th\u1ee9c vi t\u1ebf \u1ea5y c\u00f3 m\u1ed9t ch\u00fat chuy\u1ec3n di r\u1ea5t nh\u1ea1y, th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fac c\u1ef1c quang t\u00e2m th\u1ee9c ng\u1eebng t\u1eaft h\u1eb3n, th\u1ee9c l\u00eca kh\u1ecfi th\u00e2n, v\u00e0 l\u00fac \u1ea5y, c\u00e1c b\u1ea1n b\u1eaft \u0111\u1ea7u m\u1ed9t ti\u1ebfn tr\u00ecnh ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi t\u00e2m s\u1eafc \u0111en s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng g\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec9nh \u0111i\u1ec3m (mind of radiant black near-attainment) v\u00e0 s\u00e1u t\u1ea7ng b\u1eadc c\u1ee7a c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1c\u2013\u00e1nh s\u00e1ng \u0111\u1ecf gia t\u0103ng, \u00e1nh s\u00e1ng tr\u1eafng xu\u1ea5t hi\u1ec7n, d\u1ea1ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 ng\u1ecdn \u0111\u00e8n d\u1ea7u, ho\u1eb7c gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u0111om \u0111\u00f3m, gi\u1ed1ng nh\u01b0 kh\u00f3i, v\u00e0 gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t \u1ea3o \u1ea3nh. N\u1ebfu c\u00e1c b\u1ea1n s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra trong D\u1ee5c gi\u1edbi hay S\u1eafc gi\u1edbi\u2013s\u1ef1 t\u00e1i sinh c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t th\u00e2n trung \u1ea5m<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/#_ftn11\">[11]<\/a>\u2013ngay v\u00e0o l\u00fac b\u1eaft \u0111\u1ea7u tr\u1ea1ng th\u00e1i t\u00e2m s\u1eafc \u0111en s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng g\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec9nh \u0111i\u1ec3m. N\u1ebfu c\u00e1c b\u1ea1n s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c sanh v\u00e0o V\u00f4 s\u1eafc gi\u1edbi, th\u00ec kh\u00f4ng qua t\u00ecnh tr\u1ea1ng th\u00e2n trung \u1ea5m.<br>V\u1edbi nh\u1eefng ai tr\u1ea3i qua th\u00e2n trung \u1ea5m, th\u00ec s\u1ebd ch\u1ea5m d\u1ee9t tr\u1ea1ng th\u00e1i \u1ea5y khi n\u1ed1i k\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi tr\u1ea1ng th\u00e1i c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng m\u1edbi, t\u1ee9c l\u00e0 l\u00fac m\u00e0 th\u1ea7n th\u1ee9c \u0111i qua t\u00e1m d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u1ee7a \u0111\u1ec9nh \u0111i\u1ec3m c\u00e1i ch\u1ebft v\u00e0o l\u00fac lo\u00e9 s\u00e1ng l\u00ean c\u1ef1c quang t\u00e2m th\u1ee9c c\u1ee7a c\u00e1i ch\u1ebft. N\u1ebfu th\u1ea7n th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra qua b\u00e0o thai (thai sanh), th\u00ec s\u1ef1 n\u1ed1i k\u1ebft v\u1edbi sinh th\u1ec3 m\u1edbi trong thai ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9 v\u00e0 lo\u00e9 l\u00ean tr\u1ea1ng th\u00e1i t\u00e2m s\u1eafc \u0111en s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng g\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec9nh \u0111i\u1ec3m sau khi c\u1ef1c quang t\u00e2m th\u1ee9c \u0111\u1ed3ng th\u1eddi xu\u1ea5t hi\u1ec7n. Nh\u01b0 v\u1eady, trong m\u1ed9t s\u1ed1 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p, cu\u1ed9c s\u1ed1ng m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u1edbi c\u1ef1c quang t\u00e2m th\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00f3i chung, tr\u1ea1ng th\u00e1i s\u1ef1 s\u1ed1ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng th\u00ec li\u00ean quan v\u1edbi t\u1ea7ng b\u1eadc th\u00f4 tr\u1ecdng c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c; c\u00e1i ch\u1ebft th\u00ec li\u00ean quan v\u1edbi t\u1ea7ng b\u1eadc vi t\u1ebf h\u01a1n; v\u00e0 tr\u1ea1ng th\u00e1i th\u00e2n trung \u1ea5m l\u00e0 \u1edf t\u1ea7ng m\u1ee9c trung b\u00ecnh. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 trong th\u1eddi gian 24 gi\u1edd m\u1ed9t ng\u00e0y, tr\u1ea1ng th\u00e1i th\u1ee9c gi\u1ea5c th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng l\u00e0 t\u1ea7ng b\u1eadc th\u00f4 tr\u1ecdng c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c; ng\u1ee7 s\u00e2u l\u00e0 l\u00e0 t\u1ea7ng b\u1eadc vi t\u1ebf; v\u00e0 gi\u1ea5c m\u01a1 trong l\u00fac ng\u1ee7 tr\u1ea1ng th\u00e1i trung gian c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c. L\u1ea1i n\u1eefa, khi con ng\u01b0\u1eddi y\u1ebfu \u0111i, t\u00e2m tr\u1edf n\u00ean r\u1ea5t vi t\u1ebf. Th\u1ebf n\u00ean, trong m\u1ed9t ng\u00e0y b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, ch\u00fang ta tr\u1ea3i qua nh\u1eefng t\u1ea7ng b\u1eadc n\u1ea7y c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c d\u00f9 ch\u01b0a ch\u00ednh th\u1ee9c tr\u1ea3i qua ti\u1ebfn tr\u00ecnh ch\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00f3m l\u1ea1i, \u0111i\u1ec1u r\u1ea5t quan tr\u1ecdng l\u00e0 ph\u1ea3i nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n t\u00e2m c\u1ee7a m\u00ecnh, c\u1ef1c quang t\u00e2m th\u1ee9c. \u0110\u1ec3 nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea1ng th\u00e1i vi t\u1ebf nh\u1ea5t c\u1ee7a t\u00e2m, b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 ph\u1ea3i nh\u1eadn ra b\u1ea3n t\u00e2m trong t\u1ea7ng b\u1eadc quy \u01b0\u1edbc th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng. V\u1edbi vi\u1ec7c nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n t\u00e2m, c\u00e1c b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 an \u0111\u1ecbnh t\u00e2m m\u00ecnh, d\u1ea7n d\u1ea7n gia t\u0103ng n\u0103ng l\u1ef1c nh\u00e2n ra th\u1ec3 t\u00e1nh c\u1ee7a th\u1ee9c. Th\u00f4ng qua ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u1ea5y, th\u1ee9c t\u00e2m c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u ph\u1ee5c. N\u1ed9i l\u1ef1c t\u1eeb t\u00e2m an \u0111\u1ecbnh, tr\u1edf l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap d\u1eebng b\u1eb7t c\u00e1c th\u1ee9c t\u00e2m th\u00f4 \u0111\u1ed9ng, v\u00e0 m\u1ed9t khi nh\u1eefng v\u1ecdng th\u1ee9c n\u1ea7y \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 r\u1ed3i, th\u00ec tr\u1ea1ng th\u00e1i vi t\u1ebf c\u1ee7a t\u00e2m t\u1ef1 nhi\u00ean hi\u1ec3n l\u1ed9. N\u1ebfu tr\u01b0\u1edbc l\u00fac ch\u1ebft c\u00e1c b\u1ea1n nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n t\u00e2m vi di\u1ec7u, th\u00ec n\u00f3 li\u1ec1n chuy\u1ec3n ho\u00e1 th\u00e0nh tr\u00ed hu\u1ec7\u2013v\u0169 kh\u00ed m\u1ea1nh nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 ph\u00e1 v\u00f4 minh v\u00e0 gi\u1ea3m tr\u1eeb kh\u1ed5 \u0111au. \u0110\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t h\u00e0nh gi\u1ea3, c\u1ea7n ph\u1ea3i bi\u1ebft v\u00e0 h\u00e0nh tr\u00ec th\u1eadt nhi\u1ec1u.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>V\u1ea5n \u0111\u00e1p<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>H\u1ecfi:<\/em>&nbsp;Ng\u00e0i n\u00f3i r\u1eb1ng m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a ti\u1ebfn tr\u00ecnh chu\u1ea9n b\u1ecb cho c\u00e1i ch\u1ebft l\u00e0 h\u1ecdc h\u1ecfi kinh nghi\u1ec7m c\u00e1c d\u1ea5u hi\u1ec7u kh\u00e1c nhau v\u1ec1 c\u00e1i ch\u1ebft ngay khi m\u00ecnh \u0111ang s\u1ed1ng, \u0111\u1ec3 khi m\u00ecnh tr\u1ea3i qua l\u00fac l\u00e2m chung th\u00ec m\u00ecnh \u0111\u00e3 qu\u00e1 s\u1eb5n s\u00e0ng v\u1edbi c\u00e1i ch\u1ebft. C\u00f3 ch\u0103ng m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p th\u1ef1c t\u1eadp, qua \u0111\u00f3 th\u1ee9c t\u00e2m \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1ch r\u1eddi h\u1eb3n v\u1edbi th\u00e2n th\u1ec3 th\u00f4 tr\u1ecdng n\u1ea7y \u0111ang l\u00fac c\u00f2n s\u1ed1ng? Ng\u00e0i th\u1ea5y c\u00f3 s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng n\u00e0o gi\u1eefa quan ni\u1ec7m n\u1ea7y v\u00e0 nh\u1eefng kinh nghi\u1ec7m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng, cho r\u1eb1ng khi h\u1ecd ti\u1ebfp c\u1eadn v\u1edbi c\u00e1i ch\u1ebft, ngh\u0129a l\u00e0 ch\u00ednh h\u1ecd \u0111\u00e3 tho\u00e1t ra ngo\u00e0i th\u00e2n m\u00ecnh v\u00e0 \u0111i v\u00e0o m\u1ed9t th\u00e2n kh\u00e1c tinh nh\u1ea1y h\u01a1n?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Tr\u1ea3 l\u1eddi:<\/em>&nbsp;C\u00f3 nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p th\u00e2n t\u00e2m th\u00f4 tr\u1ecdng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1ch r\u1eddi nh\u1edd v\u00e0o nh\u1eefng h\u00e0nh tr\u00ec trong \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1edbc, nh\u1edd \u0111\u00f3 s\u1ef1 t\u00e1ch r\u1eddi n\u1ea7y nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t \u2018qu\u00e0 t\u1eb7ng\u2019 trong cu\u1ed9c \u0111\u1eddi n\u1ea7y, v\u00e0 c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p do nh\u1edd s\u1ef1 tu t\u1eadp trong \u0111\u1eddi n\u1ea7y. C\u1ee5 th\u1ec3, m\u1ed9t th\u00e2n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong gi\u1ea5c m\u01a1 kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 t\u01b0\u1edbng tr\u1ea1ng c\u1ee7a t\u00e2m m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e2n vi t\u1ebf th\u1ef1c s\u1ef1, n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1ch r\u1eddi th\u00e2n th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng v\u00e0 tr\u1ea3i qua nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n b\u00ean ngo\u00e0i nh\u01b0 ch\u00fang ta th\u01b0\u1eddng l\u00e0m v\u1eady. T\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00ecnh b\u00e0y chi ti\u1ebft l\u00e0 c\u00e1i th\u00e2n th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng \u1ea5y v\u1eabn th\u1edf ho\u1eb7c chuy\u1ec3n sang m\u1ed9t tr\u1ea1ng th\u00e1i nh\u01b0 nh\u1eadp \u0111\u1ecbnh r\u1ea5t s\u00e2u v\u00e0 h\u01a1i th\u1edf d\u1eebng b\u1eb7t. Trong \u00fd ngh\u0129a n\u00e0o \u0111\u00f3, th\u00e2n vi t\u1ebf n\u1ea7y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i \u0111\u1ebfn m\u1ecdi n\u01a1i. C\u0169ng v\u1eady, do kh\u00f4ng b\u1ecb r\u00e0ng bu\u1ed9c b\u1edfi th\u00e2n v\u1eadt l\u00fd n\u00ean c\u00e1c b\u1ea1n kh\u00f4ng b\u1ecb h\u1ea1n cu\u1ed9c b\u1edfi kho\u1ea3ng c\u00e1ch, c\u00e1c b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i v\u00e0o kh\u00f4ng gian s\u00e2u th\u1eb3m, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn m\u1ecdi n\u01a1i. Th\u1ebf n\u00ean c\u00e1c b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi th\u00e2n c\u0169 c\u1ee7a m\u00ecnh n\u1ebfu mu\u1ed1n. \u0110i\u1ec1u n\u1ea7y c\u00f3 th\u1ec3 x\u1ea3y ra trong l\u00fac tr\u1ea3i qua g\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec9nh \u0111i\u1ec3m c\u00e1i ch\u1ebft c\u0169ng nh\u01b0 v\u00e0o l\u00fac b\u1ec7nh n\u1eb7ng ng\u1eb7t ngh\u00e8o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>H\u1ecfi:<\/em>&nbsp;Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi trong ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u1ecdc cu\u1ed1n&nbsp;<em>T\u1eed th\u01b0 T\u00e2y T\u1ea1ng<\/em><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/#_ftn12\">[12]<\/a>&nbsp;v\u00e0 \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi c\u00e1c v\u1ecb thi\u1ec7n th\u1ea7n c\u0169ng nh\u01b0 ph\u1eabn n\u1ed9 th\u1ea7n m\u00e0 h\u00e0nh gi\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp ki\u1ebfn trong c\u1ea3nh gi\u1edbi thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh, nh\u01b0ng ch\u00fang t\u00f4i l\u1ea1i kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady, n\u00f3i chung, ch\u00fang t\u00f4i thu\u1ed9c truy\u1ec1n th\u1ed1ng Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng m\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n th\u1ee5 ph\u00e9p \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ea1o, c\u0169ng nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn th\u1ef1c h\u00e0nh thi\u1ec1n qu\u00e1n. Li\u1ec7u ch\u00fang t\u00f4i c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2m \u00fd s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u1ec3 c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n n\u1ea7y th\u1ee7 h\u1ed9 cho \u0111\u1ebfn khi th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f9ng h\u00ecnh \u1ea3nh c\u00e1c ng\u00e0i trong c\u1ea3nh gi\u1edbi thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh hay kh\u00f4ng?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Tr\u1ea3 l\u1eddi:<\/em>&nbsp;T\u00f4i kh\u00f4ng cho l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady. N\u00f3i chung, cu\u1ed1n&nbsp;<em>T\u1eed th\u01b0 T\u00e2y T\u1ea1ng&nbsp;<\/em>m\u00f4 t\u1ea3 c\u00e1c v\u1ecb thi\u1ec7n th\u1ea7n c\u0169ng nh\u01b0 ph\u1eabn n\u1ed9 th\u1ea7n cho nh\u1eefng ai \u0111\u00e3 th\u1ef1c h\u00e0nh v\u00e0 tr\u1edf n\u00ean quen thu\u1ed9c v\u1edbi nh\u1eefng v\u1ecb n\u1ea7y khi m\u00ecnh c\u00f2n s\u1ed1ng. N\u1ebfu h\u00e0nh gi\u1ea3 kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 t\u1ef1 t\u1ea1i th\u00f4ng qua nh\u1eadn th\u1ee9c v\u00e0 v\u1eadn d\u1ee5ng nh\u1eefng giai \u0111o\u1ea1n n\u1ea7y tr\u01b0\u1edbc khi ch\u1ebft, th\u00ec m\u1ed7i giai \u0111o\u1ea1n trong tr\u1ea1ng th\u00e1i th\u00e2n trung \u1ea5m, h\u00e0nh gi\u1ea3 trong&nbsp;<em>T\u1eed th\u01b0 T\u00e2y T\u1ea1ng<\/em>&nbsp;mong c\u1ea7u h\u00ecnh t\u01b0\u1edbng c\u00e1c v\u1ecb thi\u1ec7n th\u1ea7n c\u0169ng nh\u01b0 ph\u1eabn n\u1ed9 th\u1ea7n hi\u1ec7n ra \u0111\u1ec3 t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi c\u00f4ng phu th\u1ef1c h\u00e0nh \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc. Qua c\u00f4ng phu th\u1ef1c h\u00e0nh nh\u01b0 v\u1eady, c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n s\u1ebd hi\u1ec7n ra, h\u00e0nh gi\u1ea3 s\u1ebd mong \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1edf n\u00ean t\u1ec9nh gi\u00e1c ngay trong giai \u0111o\u1ea1n th\u00e2n trung \u1ea5m \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1ef1c nh\u1eadn ngay \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 t\u00ednh c\u1ee7a c\u0103n b\u1ea3n tr\u00ed, b\u1ea3n t\u00e2m, b\u1ea3n t\u00e1nh li\u1ec5u bi\u1ec7t c\u1ee7a t\u00e2m\u2013\u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 ph\u00e1p tu c\u1ee7a t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma) v\u1ec1 ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh (Great Perfection). N\u0103ng l\u1ef1c trong ki\u1ebfp tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a h\u00e0nh gi\u1ea3 \u0111\u00e3 bi\u1ebft r\u00f5 nh\u1eefng v\u1ecb th\u1ea7n n\u1ea7y ph\u00e1t ra tia ch\u1edbp t\u1ec9nh th\u1ee9c nh\u01b0 v\u1eady, ngay khi h\u00ecnh t\u01b0\u1edbng c\u00e1c ng\u00e0i d\u1ea7n d\u1ea7n xu\u1ea5t hi\u1ec7n, h\u00e0nh gi\u1ea3 s\u1ebd \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng c\u01a1 h\u1ed9i kh\u00e1c nhau \u0111\u1ec3 th\u00e0nh t\u1ef1u \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ed hu\u1ec7 gi\u00e1c ng\u1ed9 v\u00e0 nh\u1edd v\u1eady, nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e2n t\u00e1nh si\u00eau vi\u1ec7t c\u1ee7a t\u00e2m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>H\u1ecfi:<\/em>&nbsp;Xin ng\u00e0i gi\u1ea3i th\u00edch th\u00eam v\u1ec1 b\u1ea3n t\u00e2m ho\u1eb7c tu\u1ec7 gi\u00e1c<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/#_ftn13\">[13]<\/a>&nbsp;theo ngh\u0129a \u0111\u01a1n gi\u1ea3n trong sinh ho\u1ea1t \u0111\u1eddi th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Tr\u1ea3 l\u1eddi:<\/em>&nbsp;C\u00f3 l\u00fac khi b\u1ea3n t\u00e2m c\u1ee7a m\u00ecnh tr\u1edf th\u00e0nh th\u1ee9c t\u00e2m nh\u01b0ng s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c \u1ea5y. R\u1ea5t quan tr\u1ecdng ph\u1ea3i nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c y\u1ebfu t\u1ed1 n\u1ea7y t\u1eeb tu\u1ec7 gi\u00e1c trong s\u00e1ng. C\u00e1c Du-gi\u00e0 s\u01b0 (Yogis) \u0111\u00e3 c\u00f3 kinh nghi\u1ec7m v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 th\u01b0\u1eddng n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u1ec3 th\u1ef1c h\u00e0nh ph\u00e1p n\u1ea7y v\u1edbi ni\u1ec1m tin v\u00e0 t\u00e2m th\u00e0nh k\u00ednh, v\u00ec gi\u00e1o l\u00fd r\u1ea5t l\u00e0 quan tr\u1ecdng, n\u00ean r\u1ea5t c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 truy\u1ec1n th\u1ee5 t\u1eeb m\u1ed9t v\u1ecb L\u1ea1t-ma<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/#_ftn14\">[14]<\/a>&nbsp;b\u1eb1ng nh\u1eefng kinh nghi\u1ec7m tu t\u1eadp c\u1ee7a ch\u00ednh ng\u00e0i. Cho \u0111\u1ebfn khi c\u00e1c b\u1ea1n nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a t\u00e2m, v\u1eabn c\u00f2n kh\u00f3 \u0111\u1ec3 th\u1ec3 nghi\u1ec7m \u0111i\u1ec1u \u1ea5y. Tuy nhi\u00ean, r\u1ea5t c\u00f3 \u00edch n\u1ebfu h\u1eb1ng ng\u00e0y ch\u00fang ta \u0111\u1ec1u qu\u00e1n s\u00e1t t\u00e2m m\u00ecnh v\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch \u0111i\u1ec1u g\u00ec l\u00e0 \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a t\u00e2m v\u00e0 b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a t\u00e2m l\u00e0 g\u00ec, \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 t\u00ednh ch\u1ea5t chi\u1ebfu soi v\u00e0 li\u1ec5u bi\u1ec7t c\u1ee7a t\u00e2m. R\u1ea5t \u00edch l\u1ee3i n\u1ebfu th\u1ef1c h\u00e0nh vi\u1ec7c n\u1ea7y v\u00e0o m\u1ed7i s\u00e1ng s\u1edbm v\u00ec t\u00e2m ch\u00fang ta r\u1ea5t minh m\u1eabn v\u00e0o l\u00fac n\u1ea7y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>H\u1ecfi:<\/em>&nbsp;Ng\u00e0i c\u00f3 th\u1ea5y l\u00e0 r\u1ea5t th\u00edch h\u1ee3p v\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3 khi ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng s\u1eed d\u1ee5ng cu\u1ed1n&nbsp;<em>T\u1eed th\u01b0 T\u00e2y T\u1ea1ng,<\/em>&nbsp;qua b\u1ea3n d\u1ecbch, \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, d\u00f9 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh th\u1ee9c truy\u1ec1n th\u1ee5 v\u1ec1 m\u1eb7t k\u1ef9 thu\u1eadt, li\u1ec7u c\u00f3 gi\u00fap cho ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft n\u1ebfu v\u1edbi \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ti\u00ean quy\u1ebft l\u00e0 t\u00e2m thanh t\u1ecbnh hi\u1ec7n h\u1eefu trong ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc?<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/#_ftn15\">[15]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u1ea3 l\u1eddi: N\u00f3i chung, kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 chu\u1ea9n b\u1ecb cho ph\u00e9p \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ea1o, kh\u00f4ng th\u1ef1c h\u00e0nh thi\u1ec1n qu\u00e1n, th\u00ec \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y s\u1ebd r\u1ea5t kh\u00f3. R\u1ea5t c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i th\u1ef1c h\u00e0nh c\u00e1c gi\u00e1o l\u00fd. Nh\u01b0 v\u1eady, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111\u00e3 quen thu\u1ed9c v\u1edbi kinh \u0111i\u1ec3n, th\u00ec trong ti\u1ebfn tr\u00ecnh ch\u1ebft, l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady s\u1ebd gi\u00fap cho h\u1ecd r\u1ea5t nhi\u1ec1u. N\u00f3i t\u00f3m l\u1ea1i, khi c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi s\u1eafp l\u00e2m chung, \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t l\u00e0 \u0111\u1ec3 h\u1ecd n\u1eb1m m\u1ed9t c\u00e1ch thanh th\u1ea3n n\u01a1i y\u00ean t\u0129nh. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng n\u00ean g\u00e2y ra s\u1ef1 k\u00edch \u0111\u1ed9ng hay th\u00f4 th\u00e1o n\u01a1i ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft. Kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u01b0 xoay chuy\u1ec3n th\u00e2n ng\u01b0\u1eddi s\u1eafp m\u1ea5t; c\u0169ng nh\u01b0 suy ngh\u0129 v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n m\u00ecnh s\u1eafp ra \u0111i, c\u1ea7n nh\u1ea5t l\u00e0 ph\u1ea3i c\u00f3 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng trong s\u00e1ng v\u1ec1 h\u1ecd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>H\u1ecfi:<\/em>&nbsp;N\u0103ng l\u1ef1c t\u1ec9nh gi\u00e1c t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o ?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Tr\u1ea3 l\u1eddi:<\/em>&nbsp;Tr\u01b0\u1edbc khi th\u1ee9c t\u00e2m th\u00f4 \u0111\u1ed9ng ph\u00e2n hu\u1ef7, c\u00e1c b\u1ea1n c\u1ea7n ph\u1ea3i ph\u00e1t huy n\u0103ng l\u1ef1c t\u1ec9nh gi\u00e1c. Trong thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh c\u00e1c b\u1ea1n n\u00ean t\u1eadp l\u00e0m quen v\u1edbi tr\u1ea1ng th\u00e1i t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 d\u1eabn \u0111\u1ebfn c\u00e1i ch\u1ebft. Trong c\u00f4ng phu h\u1eb1ng ng\u00e0y, t\u00f4i t\u1eadp trung qu\u00e1n chi\u1ebfu qua c\u00e1c giai \u0111o\u1ea1n ch\u1ebft ch\u1eebng s\u00e1u ho\u1eb7c b\u1ea3y l\u1ea7n. M\u1eb7c d\u00f9 t\u00f4i s\u1ebd \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0ng t\u00f4i v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ea5y c\u00e1i ch\u1ebft, \u00edt nh\u1ea5t t\u00f4i c\u0169ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c nguy\u00ean nh\u00e2n c\u1ee7a th\u00e0nh c\u00f4ng qua s\u1ef1 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng t\u1ec9nh gi\u00e1c v\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, n\u1ebfu c\u00e1c b\u1ea1n s\u1eafp tham d\u1ef1 chi\u1ebfn tr\u1eadn \u1edf m\u1ed9t v\u00f9ng n\u00e0o \u0111\u00f3, c\u00e1c b\u1ea1n ph\u1ea3i nghi\u00ean c\u1ee9u k\u1ef9 b\u1ea3n \u0111\u1ed3 v\u00f9ng \u1ea5y \u0111\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u00e2u l\u00e0 n\u00fai, \u0111\u00e2u l\u00e0 khe su\u1ed1i, \u0111\u00e2u l\u00e0 h\u1ed3, \u0111\u1ec3 khi c\u00e1c b\u1ea1n th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3, m\u00ecnh li\u1ec1n nh\u1eadn ra ngay v\u00e0 li\u1ec1n bi\u1ebft nh\u1eefng vi\u1ec7c ph\u1ea3i l\u00e0m. V\u00ec tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 c\u00e1c b\u1ea1n \u0111\u00e3 quen thu\u1ed9c v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec s\u1ebd x\u1ea3y ra, c\u00e1c b\u1ea1n kh\u00f4ng c\u00f2n ph\u1ea3i ch\u00f9n b\u01b0\u1edbc v\u00e0 tr\u1edf n\u00ean l\u00fang t\u00fang.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">|&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/#mucluc\">M\u1ee5c l\u1ee5c<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/\">Trang sau<\/a>&nbsp;|<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2013<br><strong>ch\u00fa th\u00edch:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/#_ftnref1\">[1]<\/a>&nbsp;<em>\u0110\u1ebf<\/em>&nbsp;\u8ae6<em>:<\/em>&nbsp;H\u00e1n d\u1ecbch ch\u1eef&nbsp;<em>satya<\/em>&nbsp;t\u1eeb ti\u1ebfng Sanskrit, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0&nbsp;<em>s\u1ef1 th\u1ef1c, ch\u00e2n l\u00fd<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/#_ftnref2\">[2]<\/a>&nbsp;Treasury of Knowledge; s: Abhidharmako\u015ba, t: Chos-m\u1e45on-pa\u1e25i mdsod.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/#_ftnref3\">[3]<\/a>&nbsp;Lu\u00e2n xa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/#_ftnref4\">[4]<\/a>&nbsp;Theo quan ni\u1ec7m 25 \u0111\u1ebf c\u1ee7a ph\u00e1i S\u1ed1 lu\u1eadn (S\u0101\u1e43khya).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/#_ftnref5\">[5]<\/a>&nbsp;channel petals<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/#_ftnref6\">[6]<\/a>&nbsp;Trung khu \u0111\u1ec9nh \u0111\u1ea7u (s: sahasr\u0101ha-cakra; sahasr\u0101ha: m\u1ed9t ng\u00e0n): Ch\u1ee7ng t\u1eed man-tra (b\u012bjamantra): O\u1e42, hoa sen ng\u00e0n c\u00e1nh (sahasr\u0101hapadma). Trung khu n\u00e0y n\u1eb1m ngo\u00e0i th\u00e2n th\u1ec3, c\u00f3 m\u1ed9t ng\u00e0n, \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u l\u00e0 v\u00f4 s\u1ed1 \u0111\u1ea1o qu\u1ea3n (n\u0101\u1e0d\u012b) bao quanh. C\u01a1 quan t\u01b0\u01a1ng \u01b0ng c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 l\u00e0 b\u1ed9 n\u00e3o. 50 m\u1eabu t\u1ef1 c\u1ee7a Ph\u1ea1n ng\u1eef (sanskrit) ch\u1ea1y v\u00f2ng quanh trung khu n\u00e0y tr\u00ean nh\u1eefng c\u00e1nh hoa sen 20 l\u1ea7n v\u00e0 v\u00ec v\u1eady, trung khu n\u00e0y ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng, bao g\u1ed3m t\u1ea5t c\u1ea3 Ch\u1ee7ng t\u1eed man-tra v\u00e0 c\u00e1c trung khu kh\u00e1c. Trung khu n\u00e0y ph\u00e1t ra \u00e1nh s\u00e1ng nh\u01b0 m\u01b0\u1eddi tri\u1ec7u m\u1eb7t tr\u1eddi v\u00e0 h\u1ec7 thu\u1ed9c v\u00e0o m\u1ed9t c\u1ea5p ch\u00e2n l\u00ed, s\u1ef1 th\u1eadt kh\u00e1c v\u1edbi s\u00e1u trung khu c\u00f2n l\u1ea1i. Trung khu n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 tr\u00fa x\u1ee9 c\u1ee7a th\u1ea7n Th\u1ea5p-b\u00e0 (\u015biva) v\u00e0 t\u01b0\u01a1ng \u01b0ng v\u1edbi v\u1ea1n v\u1eadt,&nbsp;<em>th\u1ea7n th\u1ee9c c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5<\/em>,&nbsp;<em>Si\u00eau th\u1ee9c<\/em>. N\u1ebfu Ho\u1ea3 x\u00e0 l\u00ean \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec9nh \u0111\u1ea7u v\u00e0 ho\u00e0 h\u1ee3p v\u1edbi Th\u1ea5p-b\u00e0, h\u00e0nh gi\u1ea3 s\u1ebd c\u1ea3m nh\u1eadn m\u1ed9t s\u1ef1 an vui tuy\u1ec7t \u0111\u1ec9nh (param\u0101nanda), nh\u1eadn th\u1ee9c tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i s\u1ebd \u0111\u1ebfn v\u1edbi h\u1ecd. H\u00e0nh gi\u1ea3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t tr\u00ed gi\u1ea3 to\u00e0n v\u1eb9n (brahmavid-vari\u1e63\u1e6dha)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/#_ftnref7\">[7]<\/a>&nbsp;vi\u015buddha-cakra; vi\u015buddha: thanh t\u1ecbnh. Thu\u1ed9c v\u1ec1 H\u01b0 kh\u00f4ng (\u0101k\u0101\u015ba), Ch\u1ee7ng t\u1eed man-tra: HA\u1e42, hoa sen 16 c\u00e1nh, m\u00e0u tr\u1eafng, h\u00ecnh tr\u00f2n, bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng th\u00fa v\u1eadt l\u00e0 con voi v\u1edbi s\u00e1u ng\u00e0, n\u1eb1m trong \u0110\u1ea1o qu\u1ea3n ch\u00ednh (su\u1e63u\u1e43\u1e47\u0101-n\u0101\u1e0d\u012b). H\u1ec7 th\u1ed1ng t\u01b0\u01a1ng \u01b0ng c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 l\u00e0 h\u1ec7 h\u00f4 h\u1ea5p (l: plexus cervicus). \u00bbAi t\u1eadp trung v\u00e0o trung khu n\u00e0y th\u00ec d\u00f9 th\u1ebf gi\u1edbi s\u1ee5p \u0111\u1ed5 c\u0169ng kh\u00f4ng ti\u00eau ho\u1ea1i, \u0111\u1ea1t Nh\u1ea5t thi\u1ebft tr\u00ed c\u1ee7a b\u1ed1n V\u1ec7-\u0111\u00e0, tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t tr\u00ed gi\u1ea3 th\u00f4ng c\u1ea3 ba th\u1eddi (trik\u0101laj\u00f1\u0101ni), qu\u00e1 kh\u1ee9, hi\u1ec7n t\u1ea1i v\u00e0 v\u1ecb lai<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/#_ftnref8\">[8]<\/a>&nbsp;S: cakra; P: cakka; T: rtsa \u2018kho; \u4e2d\u8ec0; nguy\u00ean ngh\u0129a l\u00e0 B\u00e1nh xe quay. C\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 lu\u00e2n xa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u00e0 c\u00e1c n\u01a1i t\u1eadp trung kh\u00ed l\u1ef1c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi (s: pr\u0101\u1e47a). \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i t\u00edch t\u1ee5, chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i v\u00e0 ph\u00e2n b\u1ed1 kh\u00ed l\u1ef1c. C\u00e1c trung khu n\u00e0y c\u00f3 khi \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 \u0111\u1ecbnh v\u1ecb tr\u00ean th\u00e2n th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 g\u1ea7n tr\u00e1i tim, l\u00f4ng m\u00e0y\u2026 nh\u01b0ng th\u1eadt ch\u1ea5t c\u1ee7a ch\u00fang thu\u1ed9c v\u1ec1 m\u1ed9t b\u00ecnh di\u1ec7n kh\u00e1c c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng. Trung khu l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m, n\u01a1i \u0111\u00f3 th\u00e2n th\u1ec3 v\u00e0 t\u00e2m th\u1ee9c giao ho\u00e0 v\u00e0 chuy\u1ec3n ho\u00e1 qua l\u1ea1i v\u1edbi nhau. C\u00f3 b\u1ea3y trung khu n\u1eb1m d\u1ecdc x\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng. C\u00e1c trung khu n\u00e0y l\u00e0 n\u01a1i m\u00e0 kh\u00ed l\u1ef1c con ng\u01b0\u1eddi \u0111i t\u1eeb th\u1ea5p l\u00ean cao, ch\u1ea1y xuy\u00ean qua trong qu\u00e1 tr\u00ecnh Gi\u00e1c ng\u1ed9. S\u00e1u trung khu \u0111\u1ea7u ti\u00ean (s: \u1e63a\u1e6dcakranir\u016bpa\u1e47am) \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 n\u1eb1m trong th\u00e2n th\u1ec3, trung khu th\u1ee9 b\u1ea3y n\u1eb1m tr\u00ean \u0111\u1ec9nh \u0111\u1ea7u. M\u1ed9t khi con r\u1eafn l\u1eeda (ho\u1ea3 x\u00e0; s: ku\u1e47\u1e0dalin\u012b) \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh th\u1ee9c b\u1eb1ng c\u00e1c ph\u00e9p tu t\u1eadp, kh\u00ed l\u1ef1c \u0111\u00f3 s\u1ebd r\u1eddi trung khu th\u1ea5p nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 v\u01b0\u01a1n l\u00ean. Qua m\u1ed7i trung khu, h\u00e0nh gi\u1ea3 s\u1ebd \u0111\u1ea1t nh\u1eefng c\u1ea3m gi\u00e1c hoan h\u1ec9 (s: \u0101nanda), m\u1ed9t s\u1ed1 th\u1ea7n th\u00f4ng huy\u1ec1n b\u00ed (T\u1ea5t-\u0111\u1ecba) v\u00e0 v\u00ec v\u1eady, c\u00e1c trung khu c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 \u2018ch\u1ed7 tr\u00fa\u2019 c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c (s: caitanya). T\u1eeb m\u1ed7i trung khu xu\u1ea5t ph\u00e1t m\u1ed9t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o qu\u1ea3n (\u5c0e \u7ba1; s: n\u0101\u1e0d\u012b, l\u00e0 nh\u1eefng k\u00eanh n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng tinh vi) kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/#_ftnref9\">[9]<\/a>* Xin xem t\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>Death,<\/em>&nbsp;<em>Intermediate<\/em>&nbsp;<em>State, and Rebirth in Tibetan Buddhism&nbsp;<\/em>(London: Rider and Co., 1979), pp. 38-41.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/#_ftnref10\">[10]<\/a>&nbsp;Trong nguy\u00ean b\u1ea3n ti\u1ebfng Anh d\u00f9ng \u201c<em>Radiant<\/em>\u201d v\u1edbi ngh\u0129a l\u00e0&nbsp;<em>vivid<\/em>, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 sinh \u0111\u1ed9ng m\u1ea1nh m\u1ebd, \u0111\u1ea7y s\u1ee9c s\u1ed1ng, ch\u1ee9 kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 chi\u1ebfu s\u00e1ng t\u1eeb m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m n\u1ea7y \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/#_ftnref11\">[11]<\/a>&nbsp;Trung h\u1eefu th\u00e2n; (s: antar\u0101bhava; t: bar do).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/#_ftnref12\">[12]<\/a>&nbsp;Ti\u1ebfng T\u00e2y T\u1ea1ng&nbsp;<em>Bardo Thodol<\/em>, e:&nbsp;<em>Tibetan Book of the Dead<\/em>. . Do&nbsp;<em>L\u1ea1t-ma<\/em>&nbsp;T\u00e2y T\u1ea1ng&nbsp;<em>Kazi Dawa Samdup<\/em>&nbsp;d\u1ecbch sang ti\u1ebfng Anh, nhan \u0111\u1ec1 l\u00e0&nbsp;<em>The Tibetian Book of the Dead<\/em>, v\u1edbi l\u1eddi b\u00ecnh gi\u1ea3i c\u1ee7a H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng&nbsp;<em>Chogyam Trungpa<\/em>. Sau \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u00eam b\u1ea3n ti\u1ebfng Ph\u00e1p c\u1ee7a b\u00e0&nbsp;<em>Marguerite La Fuente<\/em>, d\u1ecbch l\u1ea1i t\u1eeb b\u1ea3n ti\u1ebfng Anh. C\u00f3 b\u1ea3n d\u1ecbch ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u1ee7a Nguy\u00ean Ch\u00e2u t\u1eeb b\u1ea3n ti\u1ebfng Anh v\u1edbi nhan \u0111\u1ec1&nbsp;<em>Lu\u1eadn v\u00e3ng sanh<\/em>. Ngo\u00e0i ph\u1ea7n ch\u00ednh v\u0103n c\u1ee7a&nbsp;<em>Lu\u1eadn v\u00e3ng sanh<\/em>, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ph\u1ea7n&nbsp;<em>D\u1eabn nh\u1eadp<\/em>&nbsp;c\u1ee7a ti\u1ebfn s\u0129&nbsp;<em>W. Y. Evans Wentz<\/em>, ph\u1ea7n&nbsp;<em>Gi\u1ea3ng lu\u1eadn<\/em>&nbsp;c\u1ee7a H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng&nbsp;<em>Chogyam Trungpa<\/em>&nbsp;v\u00e0&nbsp;<em>Lu\u1eadn v\u0103n t\u00e2m l\u00fd h\u1ecdc<\/em>&nbsp;c\u1ee7a&nbsp;<em>Carl Gustave Jung.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/#_ftnref13\">[13]<\/a>&nbsp;T: rig pa ; e: fundamental mind or knowledge.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/#_ftnref14\">[14]<\/a>&nbsp;\u0110\u1ea1t-l\u1ea1i L\u1ea1t-ma\u9054 \u8cf4 \u5587 \u561b; T: dalai lama [da lai bla ma]; ngh\u0129a l\u00e0&nbsp;<em>\u0110\u1ea1o s\u01b0 v\u1edbi tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u01b0 bi\u1ec3n c\u1ea3.<\/em>&nbsp;Danh hi\u1ec7u do vua M\u00f4ng C\u1ed5 Altan Khan phong cho ph\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i C\u00e1ch-l\u1ed7 (t: gelugpa, Ho\u00e0ng gi\u00e1o) n\u0103m 1578. K\u1ec3 t\u1eeb 1617, \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i L\u1ea1t-ma th\u1ee9 5 tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi l\u00e3nh \u0111\u1ea1o ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 tinh th\u1ea7n c\u1ee7a T\u00e2y t\u1ea1ng. K\u1ec3 t\u1eeb \u0111\u00e2y, ng\u01b0\u1eddi ta xem \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i L\u1ea1t-ma l\u00e0 hi\u1ec7n th\u00e2n c\u1ee7a Qu\u00e1n Th\u1ebf \u00c2m v\u00e0 Ban-thi\u1ec1n L\u1ea1t-ma l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 ch\u00ednh. M\u1ed7i m\u1ed9t \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i L\u1ea1t-ma \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 t\u00e1i sinh c\u1ee7a v\u1ecb L\u1ea1t-ma tr\u01b0\u1edbc. \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i L\u1ea1t-ma th\u1ee9 6 l\u00e0 v\u1ecb c\u00f3 tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 h\u1ecdc thu\u1eadt r\u1ea5t cao th\u00e2m v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 th\u01a1. V\u1ecb \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i L\u1ea1t-ma hi\u1ec7n nay l\u00e0 Tenzin Gyatso th\u1ee9 14, s\u1ed1ng l\u01b0u vong t\u1ea1i \u1ea4n \u0110\u1ed9 t\u1eeb 1959 \u0111\u1ebfn nay. Ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c trao gi\u1ea3i Nobel Ho\u00e0 b\u00ecnh, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1i di\u1ec7n Ph\u1eadt gi\u00e1o xu\u1ea5t s\u1eafc nh\u1ea5t hi\u1ec7n nay tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/3\/#_ftnref15\">[15]<\/a>\u00a0Trong\u00a0<em>T\u1eed th\u01b0 T\u00e2y T\u1ea1ng<\/em>\u00a0c\u00f3 n\u00f3i l\u00e0 n\u00ean \u0111\u1ecdc cho ng\u01b0\u1eddi s\u1eafp l\u00e2m chung nghe, c\u0169ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u t\u00e1c d\u1ee5ng t\u1ed1t.<\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>M\u1eacT T\u00d4NG T\u00c2Y T\u1ea0NG<br><\/strong>Nguy\u00ean t\u00e1c TANTRA IN TIBET c\u1ee7a Tenzin Gyatso \u2013 \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i L\u1ea1t-ma 14<br>Jeffrey Hopkins d\u1ecbch sang Anh ng\u1eef v\u00e0 bi\u00ean t\u1eadp<br>Th\u00edch Nhu\u1eadn Ch\u00e2u d\u1ecbch Vi\u1ec7t ng\u1eef<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ph\u1ea7n II<br><\/strong><strong>NH\u1eeeNG B\u00c0I GI\u1ea2NG C\u1ee6A \u0110\u1ee8C \u0110\u1ea0T LAI L\u1ea0T MA 14&nbsp;<\/strong><strong>V\u1ec0 H\u00c0NH TR\u00cc M\u1eacT T\u00d4NG<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>S\u1ef1 th\u1ed1ng nh\u1ea5t c\u1ee7a hai tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i C\u1ef1u d\u1ecbch v\u00e0 T\u00e2n d\u1ecbch<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn1\">[1]<\/a><\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>B\u00e0i n\u00f3i chuy\u1ec7n t\u1ea1i&nbsp;<\/em>UMA, Boonesville, Virginia<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u00e2y l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00e1 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi quan t\u00e2m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u00e3 m\u1ed9t th\u1eddi gian kh\u00e1 d\u00e0i, t\u00f4i c\u00f3 tin ch\u1eafc v\u00e0o m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u l\u00e0 c\u00e1c t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma), t\u00f4ng T\u00e1t-ca (Sa-skya), t\u00f4ng Ca-nh\u0129-c\u01b0 (bKa\u2018-rgyud),<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn2\">[2]<\/a>t\u00f4ng C\u00e1ch-l\u1ed7 (dGe-lugs) \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u00f9ng s\u1ef1 th\u1ed1ng nh\u1ea5t trong h\u1ec7 th\u1ed1ng kinh \u0111i\u1ec3n v\u00e0 m\u1eadt ch\u00fa (mantra) nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i Trung qu\u00e1n C\u1ee5 duy\u00ean<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn3\">[3]<\/a>&nbsp;trong \u00fd ngh\u0129a quan ni\u1ec7m v\u1ec1 T\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015a\u016bnyat\u0101).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do v\u1eady, t\u00f4i c\u00f3 hy v\u1ecdng v\u00e0 th\u00edch th\u00fa \u0111\u1ec3 t\u00ecm hi\u1ec3u v\u1ec1 nh\u1eefng c\u00e1ch th\u1ee9c kh\u00e1c nhau khi gi\u1ea3i th\u00edch v\u1ec1 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh v\u00e0 s\u1ef1 h\u00e0nh tr\u00ec c\u1ee7a c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i n\u1ea7y v\u00e0 \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u1ea7y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00f9 \u1edf \u1ea4n \u0110\u1ed9 kh\u00f4ng c\u00f3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u1ef1u d\u1ecbch v\u00e0 t\u00e2n d\u1ecbch, nh\u01b0ng \u1edf T\u00e2y T\u1ea1ng s\u1ef1 l\u01b0u h\u00e0nh c\u1ee7a Man-tra th\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n th\u00e0nh tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i C\u1ef1u d\u1ecbch Man-tra th\u1eeba v\u00e0 T\u00e2n d\u1ecbch Man-tra th\u1eeba<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn4\">[4]<\/a>&nbsp;d\u1ef1a v\u00e0o c\u00e1c th\u1eddi k\u1ef3 phi\u00ean d\u1ecbch kinh \u0111i\u1ec3n. T\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma) thu\u1ed9c v\u1ec1 tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i C\u1ef1u d\u1ecbch; t\u00f4ng T\u00e1t-ca (Sa-skya), t\u00f4ng Ca-nh\u0129-c\u01b0 (bKa\u2018-rgyud), t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma) \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c v\u1ec1 tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n d\u1ecbch, nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c ra \u0111\u1eddi ti\u1ebfp theo sau c\u00f4ng tr\u00ecnh phi\u00ean d\u1ecbch c\u1ee7a Rin-chen-sang-bo (<em>Rin-chen-bzang-po<\/em>, 958-1055)<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn5\">[5]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i m\u1edbi h\u01a1n kh\u00f4ng kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1edbi m\u1ee9c \u0111\u1ed9 \u00fd ngh\u0129a t\u1ef1 ch\u00ednh n\u00f3 v\u1edbi c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u1ee7a Kinh th\u1eeba (s\u016btra), nh\u01b0ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u1ec7 th\u1ed1ng Man-tra th\u1eeba [c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 Tantra th\u1eeba] th\u00ec c\u00f3 kh\u00e1c bi\u1ec7t \u0111\u00f4i ch\u00fat. Khi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea3o s\u00e1t chi ti\u1ebft, nh\u1eefng s\u1ef1 kh\u00e1c nhau v\u1ec1 thu\u1eadt ng\u1eef c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn ch\u00fang ta \u0111\u1ebfn suy ngh\u0129 r\u1eb1ng c\u00f3 nhi\u1ec1u s\u1ef1 kh\u00e1c nhau trong tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n d\u1ecbch v\u1ec1 ph\u00e1p tu t\u1eadp c\u00e1c m\u1eadt ch\u00fa (mantra); tuy nhi\u00ean, c\u1ea5u tr\u00fac c\u0103n b\u1ea3n trong tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i n\u1ea7y th\u00ec gi\u1ed1ng nhau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u00e2n nh\u00e1nh c\u1ee7a t\u00f4ng Ca-nh\u0129-c\u01b0 (bKa\u2018-rgyud) t\u1eeb \u0110\u1ea1t-b\u1ea3o C\u00e1p-gi\u1ea3i \u2013 Dak-bo-hiar-jay (Dag-po-lha-rje, 1079-1153), v\u1ecb L\u1ea1t-ma c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 Mi-la-re-ba (Mi-la-ras-pa, 1040-1123), v\u00e0 v\u1ecb L\u1ea1t-ma c\u1ee7a Mi-la-re-ba l\u00e0 Mar-ba (Mar-pa, 1012-96). V\u1ecb th\u1ea7n b\u1ed5n t\u00f4n ch\u00ednh c\u1ee7a Mar-ba l\u00e0 Guhyasam\u0101ja trong d\u00f2ng \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n th\u1eeba t\u1eeb ng\u00e0i N\u0101ropa. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, trong t\u00f4ng C\u00e1ch-l\u1ed7 (dGe-lugs) gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba v\u1ec1 n\u0103m b\u1eadc c\u1ee7a Th\u00e0nh t\u1ef1u v\u1ecb (of completion) trong V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c l\u00e0 t\u1eeb gi\u00e1o l\u00fd truy\u1ec1n th\u1eeba c\u1ee7a Mar-ba v\u1ec1 nh\u1eefng l\u1eddi khai th\u1ecb tinh tu\u00fd t\u1eeb N\u0101ropa v\u1ec1 B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp h\u1ed9i tantra (<em>Guhyasam\u0101ja Tantra<\/em>). Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, nhi\u1ec1u \u0111\u1ec1 m\u1ee5c quan tr\u1ecdng kh\u00e1c trong trong ph\u00e1i Ca-nh\u0129-c\u01b0 (bKa\u2018-rgyud) v\u00e0 t\u00f4ng C\u00e1ch-l\u1ed7 (dGe-lugs) nh\u01b0&nbsp;<em>Chakrasam\u0101ja Tantra<\/em>, c\u1ea7u tr\u01b0\u1eddng th\u1ecd,&nbsp;<em>Hevajra Tanrra<\/em>&nbsp;v\u00e0 ph\u00e1i chuy\u1ec3n th\u1ee9c (transference of consciousness stem) c\u1ee7a Mar-ba. Nh\u01b0 v\u1eady, n\u1ec1n t\u1ea3ng v\u00e0 m\u1ecdi c\u1ea5u tr\u00fac th\u01b0\u1ee3ng t\u1ea7ng c\u1ee7a t\u00f4ng Ca-nh\u0129-c\u01b0 (bKa\u2018-rgyud) v\u00e0 t\u00f4ng C\u00e1ch-l\u1ed7 (dGe-lugs) th\u1ec3 hi\u1ec7n b\u1eb1ng m\u1eadt ch\u00fa (tantra) h\u1ea7u nh\u01b0 \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nhau, d\u00f9 c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch v\u1edbi m\u1ee9c \u0111\u1ed9 trong s\u00e1ng v\u00e0 \u0111\u1ed9 d\u00e0i th\u00ec c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ec1 quan \u0111i\u1ec3m tri\u1ebft h\u1ecdc, Mar-ba&nbsp;<em>nh\u00e0 phi\u00ean d\u1ecbch<\/em>, kh\u1ea3o s\u00e1t quan ni\u1ec7m T\u00e1nh kh\u00f4ng theo chi\u1ec1u h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Maitrip\u0101da,<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn6\">[6]<\/a>&nbsp;nh\u01b0 trong t\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>Th\u1eadp nh\u01b0 k\u1ec7<\/em>&nbsp;(Ten Suznzas on Suchness (Tattvada\u015baka,&nbsp;<em>De kho na nyid bcu pa<\/em>), Maitrip\u0101da n\u00f3i r\u1eb1ng:<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn7\">[7]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ch\u1eb3ng ph\u1ea3i ph\u00e1i h\u1eefu t\u01b0\u1edbng, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i ph\u00e1i v\u00f4 t\u01b0\u1edbng.<br>Ngay c\u1ea3 c\u00e1c nh\u00e0 Trung qu\u00e1n, d\u00f9 kh\u00f4ng trang nghi\u00eam (\u0111\u01b0\u1ee3c m\u00ecnh) .<\/em><em><br>B\u1eb1ng l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a b\u1eadc \u0111\u1ea1o s\u01b0 th\u00ec c\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maitrip\u0101da n\u00f3i r\u1eb1ng c\u1ea3 hai ph\u00e1i ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng Ch\u00e2n t\u00e2m v\u00e0 V\u1ecdng th\u1ee9c (True and False Aspectarian Proponents) thu\u1ed9c Duy th\u1ee9c t\u00f4ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111i\u1ec3m r\u1ed1t r\u00e1o v\u00e0 do v\u1eady, v\u1eabn n\u1eb1m trong l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng Trung qu\u00e1n, nh\u1eefng ai kh\u00f4ng t\u1ef1 trang nghi\u00eam m\u00ecnh b\u1eb1ng nh\u1eefng l\u1eddi khai th\u1ecb thanh t\u1ecbnh c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc \u0110\u1ea1o s\u01b0 (guru) th\u00ec ch\u1ec9 l\u00e0 h\u1ea1ng t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng. Trong lu\u1eadn gi\u1ea3i v\u1ec1 t\u00e1c ph\u1ea9m n\u1ea7y, Sahajavajra \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a ng\u00e0i Maitrip\u0101da \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t \u0110\u1ea1o s\u01b0 (guru) ch\u00ednh l\u00e0 ng\u00e0i Nguy\u1ec7t X\u1ee9ng, \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng t\u1ecf r\u00f5 r\u00e0ng r\u1eb1ng khi Maitrip\u0101da quan ni\u1ec7m v\u1ec1 c\u00e1c l\u1eddi khai th\u1ecb thanh t\u1ecbnh c\u1ee7a Nguy\u1ec7t X\u1ee9ng l\u00e0 tinh tu\u00fd th\u00ec ch\u1eafc ch\u1eafn c\u00e1c l\u1eddi \u1ea5y ph\u1ea3i l\u00e0 si\u00eau tuy\u1ec7t. Nh\u01b0 v\u1eady, quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a Maitrip\u0101da, v\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 l\u00e0 quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a Mar-ba, l\u00e0 thu\u1ed9c v\u1ec1 l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i Trung qu\u00e1n C\u1ee5 duy\u00ean c\u1ee7a ng\u00e0i Nguy\u1ec7t X\u1ee9ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u1ea1i n\u1eefa, \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a Mar-ba l\u00e0 Mi-la-re-ba, trong&nbsp;<em>B\u00e0i ca v\u1ec1 n\u0103m v\u1ecb n\u1eef th\u1ea7n tr\u01b0\u1eddng th\u1ecd,<\/em><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn8\">[8]<\/a>&nbsp;\u00f4ng cho r\u1eb1ng d\u00f9 l\u00e0 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt, ph\u00e1p th\u00e2n, s\u01a1n h\u00e0, \u0111\u1ea1i \u0111\u1ecba\u2013ngay c\u1ea3 t\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015b\u016bnyat\u0101)\u2013c\u0169ng kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i, trong ph\u1ea1m tr\u00f9 v\u00f4 ph\u00e2n bi\u1ec7t v\u00e0 v\u00f4 bi\u1ec7n lu\u1eadn, t\u1eeb tu\u1ec7 gi\u00e1c c\u1ee7a Ph\u1eadt, th\u1ea5y r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u t\u1ed3n t\u1ea1i trong m\u1ed9t \u00fd ni\u1ec7m quy \u01b0\u1edbc. Th\u1ebf n\u00ean, Mi-la-re-ba \u0111\u00e3 kho\u00e1ng tr\u01b0\u01a1ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng m\u00ea l\u1ea7m v\u1ec1 Duy\u00ean kh\u1edfi (dependent-arisings) trong ph\u1ea1m tr\u00f9 c\u1ee7a ch\u00e2n l\u00fd quy \u01b0\u1edbc (th\u1ebf \u0111\u1ebf\u2013conventional truths) c\u0169ng nh\u01b0 t\u00ednh b\u1ea5t kh\u1ea3 tri ngay c\u1ea3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi T\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015b\u016bnyat\u0101) tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i. Khi ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh hai ch\u00e2n l\u00fd (nh\u1ecb \u0111\u1ebf) theo c\u00e1ch n\u1ea7y, Mi-la-re-ba \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng ch\u1eafc th\u1ef1c, kh\u00f4ng nh\u1ea7m l\u1eabn c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i Trung qu\u00e1n C\u1ee5 duy\u00ean.<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn9\">[9]<\/a>&nbsp;V\u00ec l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a t\u00f4ng C\u00e1ch-l\u1ed7 (dGe-lugs) c\u0169ng th\u1eeba nh\u1eadn tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i Trung qu\u00e1n C\u1ee5 duy\u00ean. N\u00ean t\u00f4ng Ca-nh\u0129-c\u01b0 (bKa\u2018-rgyud) v\u00e0 t\u00f4ng C\u00e1ch-l\u1ed7 (dGe-lugs) kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t n\u00e0o v\u1ec1 quan \u0111i\u1ec3m tri\u1ebft h\u1ecdc. T\u00f4ng T\u00e1t-ca (Sa-skya) c\u00f3 kh\u00e1c \u0111\u00f4i ch\u00fat trong khi nh\u1ea5n m\u1ea1nh ho\u1eb7c ch\u1ecdn l\u1ef1a thu\u1eadt ng\u1eef, nh\u01b0ng c\u1ea5u tr\u00fac chung v\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng ph\u00e1t tri\u1ec3n ch\u1ee7 y\u1ebfu gi\u1ed1ng nhau. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 ng\u00e0i Kay-drup (m\u1ed9t trong hai \u0111\u1ec7 t\u1eed l\u1edbn c\u1ee7a v\u1ecb s\u00e1ng l\u1eadp t\u00f4ng C\u00e1ch-l\u1ed7\u2013ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba) vi\u1ebft trong t\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>Miscellaneous Works<\/em>&nbsp;c\u1ee7a m\u00ecnh r\u1eb1ng d\u00f9 c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch v\u1ec1 l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng Trung qu\u00e1n c\u1ee7a T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba v\u00e0 Ren-da-wa (<em>Red-mda\u2019-ba<\/em>, 1349-1412)\u2013th\u1ea7y c\u1ee7a T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba\u2013c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u kh\u1edfi \u0111i t\u1eeb m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m gi\u1ed1ng nhau. C\u00e1ch di\u1ec5n t\u1ea3 khi gi\u1ea3i th\u00edch kh\u00e1c nhau nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u \u1ea5y kh\u00f4ng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb t\u01b0 t\u01b0\u1edfng n\u1ec1n t\u1ea3ng. Nh\u01b0 v\u1eady, ph\u1ea7n l\u1edbn, r\u1ea5t d\u1ec5 nh\u1eadn ra n\u1ec1n t\u1ea3ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a c\u00e1c t\u00f4ng Ca-nh\u0129-c\u01b0 (bKa\u2018-rgyud), t\u00f4ng T\u00e1t-ca (Sa-skya), v\u00e0 t\u00f4ng C\u00e1ch-l\u1ed7 (dGe-lugs) l\u00e0 gi\u1ed1ng nhau tr\u00ean quan \u0111i\u1ec3m tri\u1ebft h\u1ecdc, trong \u0111\u00f3, c\u00e1c ph\u00e1i \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c v\u1ec1 C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n t\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00f4ng ph\u00e1i m\u00e0 kh\u00f3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3m t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng nh\u01b0 tr\u00ean l\u00e0 C\u1ef1u d\u1ecbch Ninh-m\u00e3 (rNying-ma). Trong \u00fd ngh\u0129a \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, vi\u1ec7c h\u00e0nh tr\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n th\u00e0nh nh\u1eadn th\u1ee9c, quan ni\u1ec7m th\u1ef1c h\u00e0nh v\u00e0 thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh. Gi\u1eefa c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n d\u1ecbch v\u00e0 C\u1ef1u d\u1ecbch v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 nhi\u1ec1u kh\u00e1c nhau v\u1ec1 m\u1eb7t th\u1ef1c h\u00e0nh v\u00e0 thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh, ch\u1ec9 c\u00f3 r\u1ea5t nh\u1ecf nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3, m\u1ee9c \u0111\u1ed9 thay \u0111\u1ed5i trong c\u00e1ch th\u1ee9c ph\u00e2n lo\u1ea1i gi\u00e1o l\u00fd t\u1eeb l\u1ec5 nghi cho \u0111\u1ebfn c\u00e1ch bi\u1ec3u hi\u1ec7n vi\u1ec7c tu \u0111\u1ea1o. Tuy nhi\u00ean, quan \u0111i\u1ec3m tri\u1ebft h\u1ecdc, nh\u00ecn t\u1eeb b\u1ec1 m\u1eb7t, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u00f3 thay \u0111\u1ed5i \u1edf m\u1ee9c \u0111\u1ed9 l\u1edbn do c\u00e1ch d\u00f9ng c\u00e1c thu\u1eadt ng\u1eef kh\u00e1c nhau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u00f3 l\u00e0 t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma) r\u1ea5t c\u1ed5 x\u01b0a v\u1ed1n c\u00f3 c\u01a1 s\u1edf v\u00e0 ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn bi\u1ebft ngay c\u1ea3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba [s\u00e1ng l\u1eadp t\u00f4ng C\u00e1ch-l\u1ed7 (dGe-lugs)], l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n th\u1ee5 gi\u00e1o ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn10\">[10]<\/a>c\u1ee7a t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma) t\u1eeb b\u1eadc th\u1ea7y r\u1ea5t th\u00f4ng tu\u1ec7 Hlo-drak Nam-ka-gyel-tsen (<em>Lho-brag Grub-chen Nam-mkha\u2019 -rgyalmrshan<\/em>). Ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba nh\u1eadn b\u1eadc \u0110\u1ea1o s\u01b0 c\u1ee7a t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma) nh\u01b0 l\u00e0 b\u1eadc th\u1ea7y cu\u1ea3 m\u00ecnh v\u00e0 nh\u1eadn s\u1ef1 gi\u00e1o ho\u00e1 c\u1ee7a ng\u00e0i, \u0111\u00fang h\u01a1n l\u00e0 sang \u1ea4n \u0110\u1ed9 \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp thu t\u01b0 t\u01b0\u1edfng. T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba \u0111\u00e3 ph\u00e1t ki\u1ebfn nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ch\u1eafc th\u1ef1c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u01b0 t\u01b0\u1edfng \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn v\u1edbi m\u00ecnh. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u1ea5y c\u00f3 ghi l\u1ea1i r\u1ea5t r\u00f5 trong ti\u1ec3u s\u1eed c\u1ee7a T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba.<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn11\">[11]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ef1c v\u1eady, tr\u01b0\u1edbc giai \u0111o\u1ea1n ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n d\u1ecbch, c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u v\u1ecb h\u1ecdc gi\u1ea3 th\u00f4ng th\u00e1i nh\u01b0 hai m\u01b0\u01a1i l\u0103m \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a \u0110\u1ea1i s\u01b0 Li\u00ean Hoa Sanh<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn12\">[12]<\/a>&nbsp;\u2013 Vua Tri-song-day-then (Khri-srog-lde-brstan, b.742),\u2013l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 b\u01b0\u1edbc l\u00ean c\u1ea5p \u0111\u1ed9 th\u00f4ng tu\u1ec7 ngay trong \u0111\u1eddi n\u1ea7y m\u00e0 ch\u1ec9 nh\u1edd v\u00e0o gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma). Tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n d\u1ecbch l\u00fac \u1ea5y ch\u01b0a h\u00ecnh th\u00e0nh. B\u1ea5y gi\u1edd c\u0169ng v\u1eady, ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y nhi\u1ec1u d\u1ea5u hi\u1ec7u bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u00f3 s\u1ef1 th\u00e0nh t\u1ef1u t\u00e2m linh b\u1eadc cao th\u00f4ng qua tu t\u1eadp gi\u00e1o ph\u00e1p t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma). Nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f3 th\u1ec3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh c\u1ee7a t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma) ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng tu t\u1eadp vi di\u1ec7u thu\u1ea7n tu\u00fd ri\u00eang c\u1ee7a V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong t\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>Miscellaneous Works<\/em>&nbsp;c\u1ee7a Kay-drup, m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u1ea3y sinh l\u00e0 v\u1ec1 s\u1ef1 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i v\u1ec1 ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh thu\u1ed9c gi\u00e1o l\u00fd c\u1ee7a t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma). \u0110\u1ec3 tr\u1ea3 l\u1eddi, Kay-drup cho r\u1eb1ng s\u1ef1 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i trong gi\u00e1o l\u00fd C\u1ef1u ph\u00e1i v\u1ec1 ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh \u0111\u00e3 sinh kh\u1edfi t\u1eeb nh\u1eefng sinh ho\u1ea1t b\u00ean ngo\u00e0i c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 ch\u00fa thu\u1eadt [m\u0101ntrikas, tantrists] th\u1ef1c h\u00e0nh ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh. Kay-drup ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh l\u00e0 ph\u00e1p tu t\u1eadp b\u1eadc cao c\u1ee7a V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra, v\u00e0 theo quan \u0111i\u1ec3m n\u1ea7y, hi\u1ec3n nhi\u00ean \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3nh gi\u1edbi th\u00f4ng tu\u1ec7 cao t\u1ed9t. Kay-drup n\u00f3i th\u00eam r\u1eb1ng c\u00e1c d\u1ecbch gi\u1ea3 T\u00e2y T\u1ea1ng khi vi\u1ebfng th\u0103m \u1ea4n \u0110\u1ed9 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n g\u1ed1c b\u1eb1ng ti\u1ebfng Sanskrit c\u1ee7a cu\u1ed1n&nbsp;<em>B\u00ed m\u1eadt t\u1ea1ng<\/em><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn13\">[13]<\/a>&nbsp;v\u00e0 nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m kh\u00e1c \u1edf Ma-ki\u1ec7t-\u0111\u00e0 v\u00e0 k\u1ebft lu\u1eadn r\u1eb1ng s\u1ef1&nbsp;<em>ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i<\/em>&nbsp;v\u1ec1 gi\u00e1o l\u00fd n\u1ea7y s\u1ebd khi\u1ebfn t\u00e1i sinh \u1edf m\u1ed9t ch\u1ed1n \u00e1c \u0111\u1ea1o. M\u1ed9t \u0111o\u1ea1n trong&nbsp;<em>Miscellaneous Works<\/em>&nbsp;c\u1ee7a Kay-drup nh\u01b0 sau:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>H\u1ecfi<\/em>: Tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i C\u1ef1u d\u1ecbch c\u1ee7a M\u1eadt th\u1eeba (Secret Mantra) b\u1ecb c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 b\u00e0i b\u00e1c, v\u00e0 ng\u00e0y nay c\u0169ng c\u00f3 nhi\u1ec1u ph\u00e1i kh\u00f4ng t\u00e1n th\u00e0nh. Vi\u1ec7c n\u1ea7y nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Tr\u1ea3 l\u1eddi<\/em>: S\u1ef1 phi\u00ean d\u1ecbch gi\u00e1o l\u00fd M\u1eadt th\u1eeba (Secret Mantra) trong th\u1eddi k\u1ef3 truy\u1ec1n b\u00e1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 C\u1ef1u Ninh-m\u00e3, v\u00e0 ph\u00e1i truy\u1ec1n th\u1eeba trong giai \u0111o\u1ea1n v\u1ec1 sau \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 T\u00e2n (<em>gSar ma<\/em>). Nguy\u00ean do c\u1ee7a s\u1ef1 b\u00e0i b\u00e1c tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i C\u1ef1u d\u1ecbch l\u00e0 do k\u1ebd h\u1edf khi gi\u00e1o ph\u00e1p b\u1ecb phai t\u00e0n d\u01b0\u1edbi th\u1eddi Vua Lang-dar-ma (gLang-dar-ma, c.803-42), nhi\u1ec1u t\u0103ng s\u0129 tu t\u1eadp M\u1eadt th\u1eeba b\u1ecb b\u1eaft \u00e9p ph\u1ea3i l\u00e0m nh\u1eefng h\u1ea1nh b\u1ea5t t\u1ecbnh nh\u01b0 l\u1eadp gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 ho\u00e0n t\u1ee5c. C\u0169ng v\u1eady, ng\u00e0y nay c\u00f3 nhi\u1ec1u h\u00e0nh gi\u1ea3 l\u00e0 c\u01b0 s\u0129.<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn14\">[14]<\/a>&nbsp;S\u1ef1 ph\u00ea ph\u00e1n gi\u00e1o ph\u00e1p t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma) d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 ph\u00e1t sinh t\u1eeb nh\u1eefng suy lu\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c quy k\u1ebft t\u1eeb h\u00e0nh vi c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi n\u1ea7y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ef1c ch\u1ea5t c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i C\u1ef1u d\u1ecbch M\u1eadt th\u1eeba n\u1ea7y ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c h\u1eb3n. Ban \u0111\u1ea7u, c\u00e1c v\u1ecb vua v\u1edbi nhi\u1ec7t t\u00e2m v\u1edbi Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111\u00e3 ph\u00e1i \u0111i nh\u1eefng d\u1ecbch gi\u1ea3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng v\u1ecb \u0111\u00e1ng k\u00ednh nh\u01b0 Vairochana v\u00e0 Ma-nyek (rMa-myegs), c\u00f9ng n\u0103m v\u1ecb t\u1ef7-kh\u01b0u v\u1edbi s\u1ed1 v\u00e0ng l\u00e0m qu\u00e0 t\u1eb7ng [sang \u1ea4n \u0110\u1ed9]. \u1ede \u0111\u00f3, h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n th\u1ee5 gi\u00e1o ph\u00e1p V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng b\u00ed m\u1eadt Man-tra th\u1eeba nh\u01b0 ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh t\u1eeb nh\u1eefng v\u1ecb c\u00f3 c\u00f4ng h\u1ea1nh cao t\u1ed9t l\u00e0 nh\u1eefng Lu\u1eadn s\u01b0 v\u00e0 nh\u1eefng v\u1ecb th\u00f4ng tu\u1ec7, r\u1ed3i ti\u1ebfn h\u00e0nh phi\u00ean d\u1ecbch c\u00e1c b\u1ea3n kinh lu\u1eadn \u1ea5y. H\u01a1n n\u1eefa, ng\u00e0i Li\u00ean Hoa Sanh, T\u1ecbnh H\u1eefu,<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn15\">[15]<\/a>&nbsp;Ph\u1eadt M\u1eadt<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn16\">[16]<\/a>&nbsp;v\u00e0 nh\u1eefng v\u1ecb kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea7u th\u1ec9nh sang T\u00e2y T\u1ea1ng, n\u01a1i h\u1ecd s\u1ebd truy\u1ec1n b\u00e1 gi\u00e1o ph\u00e1p th\u1eadm th\u00e2m vi di\u1ec7u thu\u1ed9c t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng th\u1eeba. Gi\u00e1o ph\u00e1p n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t huy b\u1edfi tr\u00ed hu\u1ec7 ch\u00e2n th\u1ef1c, th\u00f4ng qua tu t\u1eadp theo h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u1ea7y m\u00e0 v\u00f4 s\u1ed1 ch\u00fang sinh \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i tho\u00e1t [v\u00f2ng lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed] v\u00e0 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u00f4ng tu\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u0169ng v\u1eady, trong ch\u00f9a Tang-duy\u00ean<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn17\">[17]<\/a>&nbsp;hi\u1ec7n v\u1eabn c\u00f2n nhi\u1ec1u b\u1ea3n sao kinh \u0111i\u1ec3n g\u1ed1c \u1ea4n \u0110\u1ed9 c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i C\u1ef1u d\u1ecbch, v\u00e0 c\u00e1c d\u1ecbch gi\u1ea3 t\u1eebng sang \u1ea4n \u0110\u1ed9 cho bi\u1ebft r\u1eb1ng b\u1ea3n ti\u1ebfng Sanskrit c\u1ee7a&nbsp;<em>B\u00ed m\u1eadt t\u1ea1ng<\/em>,&nbsp;<em>Ng\u0169 b\u1ed9 kinh<\/em><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn18\">[18]<\/a>&nbsp;v\u00e0 c\u00e1c kinh kh\u00e1c v\u1eabn c\u00f2n th\u1ea5y l\u01b0u h\u00e0nh \u1edf Ma-ki\u1ec7t-\u0111\u00e0. Do v\u1eady, nh\u1eefng ai ph\u00ea ph\u00e1n gi\u00e1o ph\u00e1p th\u00e2m di\u1ec7u T\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng th\u1eeba ch\u1ec9 l\u00e0 [chi\u00eau t\u1eadp] c\u00e1i nh\u00e2n [sinh v\u00e0o] \u0111\u1ecba ng\u1ee5c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo c\u00e1ch n\u00e0y, Kay-drup \u0111\u00e3 xem ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh nh\u01b0 l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p th\u00e2m di\u1ec7u t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 tu t\u1eadp V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra. Do v\u1eady, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1eafc ch\u1eafn k\u1ebft lu\u1eadn r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t gi\u00e1o ph\u00e1p thu\u1ea7n tu\u00fd, kh\u00f4ng pha t\u1ea1p.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Quan ni\u1ec7m nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb b\u1ed1n t\u00f4ng ch\u00ednh c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng\u2013t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma), t\u00f4ng T\u00e1t-ca (Sa-skya), t\u00f4ng Ca-nh\u0129-c\u01b0 (bKa\u2018-rgyud), t\u00f4ng C\u00e1ch-l\u1ed7 (dGe-lugs)\u2013\u0111\u1ec1u cho r\u1eb1ng c\u1ea3 b\u1ed1n t\u00f4ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u00f9ng n\u1ec1n t\u1ea3ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng. Trong t\u00f4ng C\u00e1ch-l\u1ed7 (dGe-lugs), v\u1ecb Ban-thi\u1ec1n L\u1ea1t-ma<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn19\">[19]<\/a>&nbsp;\u0111\u1ea7u ti\u00ean Lo-sang-ch\u00f6-gyi-gyel-tsen (bLo-bzang-chos-kyi-rgyal-mtshan, 1567[?]-1662), \u0111\u00e3 n\u00f3i trong lu\u1eadn gi\u1ea3i v\u1ec1&nbsp;<em>\u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n<\/em>&nbsp;(<em>Great Seal<\/em>&nbsp;) c\u1ee7a m\u00ecnh r\u1eb1ng d\u00f9 c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i d\u00f9ng nhi\u1ec1u ng\u00f4n ng\u1eef di\u1ec5n \u0111\u1ea1t kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng khi m\u1ed9t Du-gi\u00e0 s\u01b0 c\u00f3 kinh nghi\u1ec7m tu t\u1eadp ph\u00e2n t\u00edch nh\u1eefng \u0111\u1ec1 t\u00e0i n\u1ea7y, th\u00ec h\u1ecd \u0111\u1ec1u \u0111i \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 th\u1ed1ng nh\u1ea5t t\u01b0 t\u01b0\u1edfng. Ban-thi\u1ec1n L\u1ea1t-ma th\u1ee9 nh\u1ea5t n\u00f3i:<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn20\">[20]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00f9 c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00e1ch di\u1ec5n \u0111\u1ea1t qua danh x\u01b0ng,<br>[Trong h\u1ec7 th\u1ed1ng] b\u1ea3n th\u1ec3 to\u00e0n nh\u1ea5t, c\u00e1c ph\u00e1p nh\u1ecf,<br>N\u0103m l\u1edbp, s\u1ef1 tr\u1ea3i nghi\u1ec7m c\u1ee7a gi\u00e1c quan, b\u1ed1n ch\u1ee7ng t\u1ef1,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 an t\u0129nh, th\u1ea7n ch\u00fa, ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh,<br>Khai th\u1ecb v\u1ec1 l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Trung qu\u00e1n\u2026<br>Khi nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n t\u00edch b\u1eb1ng kinh nghi\u1ec7m th\u1ef1c ch\u1ee9ng c\u1ee7a b\u1eadc Du-gi\u00e0 s\u01b0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u00f4ng th\u1ea1o r\u1ed1t r\u00e1o kinh lu\u1eadn,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c ng\u00e0i \u0111\u1ec1u \u0111\u1ec5n ch\u1ed7 \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t t\u01b0 t\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuy nhi\u00ean, m\u1ed9t s\u1ed1 v\u1ecb L\u1ea1t-ma c\u1ee7a t\u00f4ng C\u00e1ch-l\u1ed7 (dGe-lugs) nh\u01b0 Ban-thi\u1ec1n L\u1ea1t-ma th\u1ee9 ba, Lo-sang-bel-den-ye-shay (bLo-bzang-dpal-ldon-ye-shes, 1737-80), n\u00f3i r\u1eb1ng Ban-thi\u1ec1n L\u1ea1t-ma th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t m\u1ee5c ti\u00eau ch\u00ednh tr\u1ecb khi ph\u00e1t bi\u1ec3u nh\u01b0 v\u1eady, v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ef1c s\u1ef1 duy tr\u00ec t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i v\u1ed1n \u0111\u00e3 l\u00e0 \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t. Nguy\u00ean nh\u00e2n ho\u00e0i nghi trong t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma), quan ni\u1ec7m r\u1eb1ng ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t ph\u00e1p ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh,<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn21\">[21]<\/a>&nbsp;trong khi t\u00f4ng C\u00e1ch-l\u1ed7 d\u00f9ng ph\u00e1p phi ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh,<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn22\">[22]<\/a>&nbsp;do \u0111\u00f3 h\u1ecd c\u1ea3m th\u1ea5y kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u1ec3 hai ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tr\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t. \u0110i\u1ec1u n\u1ea7y \u0111\u00e3 khi\u1ebfn n\u1ea9y sinh nhi\u1ec1u \u00fd ki\u1ebfn g\u00e2y tranh c\u00e3i, \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng h\u1ecdc gi\u1ea3 b\u00e1c b\u1ecf t\u1eebng ph\u00eda v\u00e0 \u0111\u01b0a ra \u00fd ki\u1ebfn ri\u00eang c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong t\u00f4ng Ca-nh\u0129-c\u01b0 (bKa\u2018-rgyud) v\u00e0 t\u00f4ng T\u00e1t-ca (Sa-skya) c\u00f3 nhi\u1ec1u \u00fd ki\u1ebfn b\u00e1c b\u1ecf d\u1ee9t kho\u00e1t \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u1ec7 th\u1ed1ng ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh, v\u00e0 d\u00f9 v\u1ec1 sau c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a t\u00f4ng C\u00e1ch-l\u1ed7 (dGe-lugs), vi\u1ebft v\u1ec1 T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba trong t\u01b0\u01a1ng quan v\u1edbi t\u00f4ng C\u00e1ch-l\u1ed7 (dGe-lugs), \u0111\u00e3 d\u00f9ng c\u00e1c thu\u1eadt ng\u1eef \u2018<em>Ninh-m\u00e3 (rNying-ma<\/em>)\u2019 ho\u1eb7c \u2018<em>\u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh<\/em>\u2019 m\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed h\u1ecd c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u \u00fd \u0111\u1ebfn. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 s\u1ef1 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i \u0111\u00e3 b\u00e1c b\u1ecf nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u01b0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch t\u1eeb nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng phong c\u00e1ch c\u1ee7a h\u1ecd l\u1ea1i d\u1ec5 g\u00e2y n\u00ean m\u1ed9t \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh nh\u01b0 b\u1ecb b\u00e1c b\u1ecf to\u00e0n di\u1ec7n\u2013\u0111\u00f3 l\u00e0 t\u00ecnh tr\u1ea1ng \u0111\u00e1ng bu\u1ed3n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a t\u00f4i, ch\u1eb3ng c\u00f3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 g\u00ec khi Ban-thi\u1ec1n L\u1ea1t-ma th\u1ee9 nh\u1ea5t c\u00f3 \u00fd n\u00f3i r\u1eb1ng c\u1ea3 b\u1ed1n t\u00f4ng ph\u00e1i \u0111\u1ec1u \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m, v\u00e0 c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u1ee7 nh\u1eadn r\u1eb1ng nhi\u1ec1u h\u00e0nh gi\u1ea3 \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh c\u00e1c Du-gi\u00e0 s\u01b0 c\u00f3 tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 tu ch\u1ee9ng cao nh\u1edd \u0111\u1eb7t n\u1ec1n t\u1ea3ng tr\u00ean ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh c\u1ee7a t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma). N\u1ebfu m\u1ed9t Du-gi\u00e0 s\u01b0 c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t huy tr\u1ecdn v\u1eb9n ph\u1ea9m t\u00ednh ch\u1ee9ng ng\u1ed9 nh\u1edd v\u00e0o tu \u0111\u1ea1o, th\u00ec \u0111\u1ea1o \u1ea5y l\u00e0 thanh t\u1ecbnh. Nh\u01b0 v\u1eady, t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra nhi\u1ec1u l\u00fd do v\u00ec sao hai c\u00e1ch th\u1ec3 hi\u1ec7n n\u1ea7y tr\u1edf n\u00ean \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t, v\u00e0 d\u00f9 t\u00f4i \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u01b0a ra v\u00e0i \u00fd ki\u1ebfn v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u1ea7y, th\u00ec c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o gi\u1ea3i th\u00edch ho\u00e0n to\u00e0n d\u1ee9t kho\u00e1t v\u00e0 r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u1ea7n c\u00f3 th\u00eam nh\u1eefng ph\u00e2n t\u00edch kh\u00e1c, nh\u01b0ng t\u00f4i s\u1ebd \u0111\u01b0a ra \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u1ee7 y\u1ebfu d\u1ef1a tr\u00ean t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a m\u1ed9t \u0110\u1ea1o s\u01b0 thu\u1ed9c t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma), (<em>rDo-grub-chen \u2018Jigs-medbsran-pa\u2019i-nyi-ma<\/em>, 1865-1926), m\u00e0 l\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch c\u1ee7a ng\u00e0i nh\u01b0 l\u00e0 ch\u00eca kho\u00e1 cho s\u1ef1 ph\u00e2n t\u00edch c\u1ee7a t\u00f4i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110i\u1ec1u g\u00ec l\u00e0 c\u1ea5u tr\u00fac suy lu\u1eadn khi Ban-thi\u1ec1n L\u1ea1t-ma th\u1ee9 nh\u1ea5t cho r\u1eb1ng nh\u1eefng h\u1ec7 th\u1ed1ng (c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i) n\u1ea7y \u0111\u1ec1u \u0111i \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t t\u01b0 t\u01b0\u1edfng? S\u1ebd r\u1ea5t \u0111\u01a1n gi\u1ea3n \u0111\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Trung qu\u00e1n v\u00e0 ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh c\u1ee7a t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 c\u00f3 c\u00f9ng \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t. B\u1edfi v\u00ec, l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Trung qu\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c kho\u00e1ng tr\u01b0\u01a1ng r\u1ed9ng r\u00e3i ngay c\u1ea3 v\u1edbi c\u00e1c h\u00e0nh gi\u1ea3 c\u1ee7a Ti\u1ec3u th\u1eeba (Low Vehicle)<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn23\">[23]<\/a>&nbsp;theo nh\u01b0 lu\u1eadn gi\u1ea3i c\u1ee7a ng\u00e0i Nguy\u1ec7t X\u1ee9ng trong Trung qu\u00e1n C\u1ee5 duy\u00ean t\u00f4ng, trong khi ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y ngay c\u1ea3 trong kinh \u0111i\u1ec3n \u0110\u1ea1i th\u1eeba (S\u016btra Great Vehicle), c\u00e0ng hi\u1ebfm c\u00f3 trong Ti\u1ec3u th\u1eeba. Trong s\u1ef1 s\u1eafp x\u1ebfp 9 th\u1eeba c\u1ee7a t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma), c\u00f3 3 th\u1eeba thu\u1ed9c Kinh th\u1eeba\u2013Thanh v\u0103n, Duy\u00ean gi\u00e1c, v\u00e0 B\u1ed3-t\u00e1t; 3 th\u1eeba thu\u1ed9c h\u1ec7 th\u1ed1ng ngo\u1ea1i Tantra th\u1eeba\u2013Kriya, Upa, v\u00e0 Yoga; 3 th\u1eeba thu\u1ed9c h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u1ed9i Tantra th\u1eeba\u2013Mah\u0101yoga, Anuyoga, v\u00e0 Atiyoga. Ngay c\u1ea3 trong s\u00e1u h\u1ec7 th\u1ed1ng thu\u1ed9c Tantra th\u1eeba, \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y trong h\u1ec7 th\u1ed1ng ngo\u1ea1i Tantra th\u1eeba ho\u1eb7c trong ph\u00e1i Mah\u0101yoga v\u00e0 Anuyoga thu\u1ed9c n\u1ed9i Tantra th\u1eeba; \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ec9nh cao duy nh\u1ea5t trong c\u00e1c th\u1eeba, \u0111\u1ea1i Atiyoga. Ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o cho \u0111\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch h\u1ee3p l\u00fd l\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh, \u0111\u1ec9nh cao nh\u1ea5t c\u1ee7a 9 th\u1eeba n\u1ea7y, c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Trung qu\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch b\u1edfi Long Th\u1ee5. B\u1edfi v\u00ec, h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Trung qu\u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c h\u00e0nh r\u1ed9ng r\u00e3i th\u1eadm ch\u00ed trong h\u00e0ng Thanh v\u0103n v\u00e0 \u0110\u1ed9c gi\u00e1c \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn giai v\u1ecb Nh\u1eadp l\u01b0u [c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u0111\u00e3 tr\u1ef1c nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e2n l\u00fd c\u00e1c ph\u00e1p kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh]. Nh\u01b0 v\u1eady, quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh v\u00e0 Trung qu\u00e1n l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 so s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c. \u0110\u1ec3 so s\u00e1nh ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh v\u1edbi vi\u1ec7c tu t\u1eadp theo t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Trung qu\u00e1n n\u00f3i chung l\u00e0 qu\u00e1 r\u1ed9ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ebf th\u00ec, n\u1ebfu \u0111\u1eb7t s\u1ef1 th\u1ed1ng nh\u1ea5t c\u1ee7a c\u00e1c th\u1eeba cao nh\u1ea5t thu\u1ed9c m\u1ecdi h\u1ec7 th\u1ed1ng Tantra th\u1eeba trong t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 v\u00e0 quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n d\u1ecbch th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o n\u1eb1m trong \u00fd ngh\u0129a s\u1ef1 gi\u1ea3i th\u00edch c\u1ee7a Kinh th\u1eeba v\u1ec1 Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, v\u1eady \u0111i\u1ec1u g\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 so s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh? Trong V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra nh\u01b0 B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp h\u1ed9i tantra (Guhyasam\u0101ja Tantra) v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c h\u00e0nh trong tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n d\u1ecbch, c\u0169ng c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tu t\u1eadp t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Trung qu\u00e1n b\u1eb1ng t\u00e2m vi t\u1ebf, tr\u00ed hu\u1ec7 b\u1ea3n h\u1eefu v\u00e0 \u0111\u1ea1i di\u1ec7u l\u1ea1c. Khi ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tu t\u1eadp Trung qu\u00e1n v\u00e0 c\u1ee7a ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh trong tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n d\u1ecbch thu\u1ed9c t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y l\u00e0 c\u00f3 s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng, th\u00ec s\u1ef1 so s\u00e1nh m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t \u0111\u00fang t\u1ea7m m\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong lu\u1eadn gi\u1ea3i v\u1ec1 B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp h\u1ed9i tantra (Guhyasam\u0101ja Tantra) c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n d\u1ecbch, th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 quan \u0111i\u1ec3m \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n th\u00e0nh 2 ph\u1ea7n\u2013quan \u0111i\u1ec3m ch\u1ee7 quan v\u00e0 kh\u00e1ch quan. Ph\u00eda kh\u00e1ch quan xem quan \u0111i\u1ec3m nh\u01b0 l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0, t\u00e1nh kh\u00f4ng c\u1ee7a s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a tr\u00ed hu\u1ec7 tr\u1ef1c nh\u1eadn (wisdom consciousness), v\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u1ea7y, B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp h\u1ed9i tantra (Guhyasam\u0101ja Tantra) th\u1eadm ch\u00ed l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec kh\u00e1c nhau v\u1edbi h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Trung qu\u00e1n c\u1ee7a Long Th\u1ee5. Tuy nhi\u00ean, ph\u1ea7n l\u1edbn ch\u00fang kh\u00e1c nhau v\u1ec1 m\u1eb7t ch\u1ee7 quan, l\u00e0 t\u00e2m tr\u1ef1c nh\u1eadn t\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015b\u016bnyat\u0101). Theo h\u1ec7 th\u1ed1ng B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp h\u1ed9i tantra (Guhyasam\u0101ja Tantra), trong giai \u0111o\u1ea1n th\u00e0nh t\u1ef1u v\u1ecb (stage of completion), T\u00e1nh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn ra b\u1eb1ng t\u00e2m th\u1ee9c th\u0103ng t\u1ea5n, r\u1ea5t vi t\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 c\u1ef1c quang b\u1ea3n h\u1eefu t\u00e2m (innate fundamental mind of clear light), trong khi \u1edf Trung qu\u00e1n,<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn24\">[24]<\/a>th\u00ec T\u00e1nh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn ra b\u1edfi t\u00e2m th\u1ee9c m\u00e0, \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u1ef1c quang t\u00e2m th\u1ee9c, th\u00ec t\u00e2m th\u1ee9c \u1ea5y l\u1ea1i c\u00f2n th\u00f4 tr\u1ecdng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo Dam-tsik-dor-jay (Dam-rshig-rdo-rje), m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi M\u00f4ng C\u1ed5 \u1edf v\u00f9ng Kalka, khi ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n d\u1ea1y, c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c chia th\u00e0nh hai m\u1ee5c, ch\u1ee7 quan v\u00e0 kh\u00e1ch quan. Ph\u1ea7n ch\u1ee7 quan c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u theo t\u1eeb v\u1ef1ng c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n d\u1ecbch, nh\u01b0 v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch, nh\u01b0 l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a c\u1ef1c quang t\u00e2m th\u1ee9c, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0, T\u00e1nh kh\u00f4ng l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u1eadn th\u1ee9c. Ph\u00eda quan ni\u1ec7m kh\u00e1ch quan l\u00e0 m\u1ed9t tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u1eadn th\u1ee9c vi t\u1ebf, l\u00e0 c\u0103n b\u1ea3n th\u1ee9c, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1ee9c th\u00f4 tr\u1ecdng th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng. Trong ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh, thu\u1eadt ng\u1eef \u2018quan ni\u1ec7m\u2019 ph\u1ea7n l\u1edbn th\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 cho kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a T\u00e1nh kh\u00f4ng, m\u00e0 \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 cho ch\u1ee7 th\u1ec3, l\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u1eadn th\u1ee9c v\u00e0, \u00edt nhi\u1ec1u, l\u00e0 ch\u1ec9 cho s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng\u2013T\u00e1nh kh\u00f4ng\u2013v\u1edbi ch\u1ee7 th\u1ec3\u2013tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u1eadn th\u1ee9c nh\u1eadn ra n\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u1ef1c quang b\u1ea3n h\u1eefu t\u00e2m (innate fundamental mind of clear light) n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1ea5n m\u1ea1nh \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t trong h\u1ec7 th\u1ed1ng V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n d\u1ecbch v\u00e0 c\u1ee7a ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh trong t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma), v\u00e0 l\u00e0 \u0111i\u1ec3m ch\u00ednh trong s\u1ef1 so s\u00e1nh c\u1ee7a hai tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n v\u00e0 C\u1ef1u d\u1ecbch.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1i nh\u00ecn v\u1ec1 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng, T\u00e1nh kh\u00f4ng, nh\u01b0 l\u00e0 quan ni\u1ec7m v\u00e0 c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 ch\u1ee7 th\u1ec3, t\u1ee9c tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u1eadn th\u1ee9c, nh\u01b0 l\u00e0 quan ni\u1ec7m th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o c\u1ee7a Tantra th\u1eeba nh\u01b0ng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng v\u1edbi tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i Trung qu\u00e1n-Y t\u1ef1 kh\u1edfi t\u00f4ng (sv\u0101tantrika-m\u0101dhyamika)<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn25\">[25]<\/a>&nbsp;tr\u00ecnh b\u00e0y T\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015a\u016bnyat\u0101) nh\u01b0&nbsp;<em>ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i<\/em>&nbsp;v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u1eadn th\u1ee9c T\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015a\u016bnyat\u0101) nh\u01b0 m\u1ed9t&nbsp;<em>tu\u1ef3 duy\u00ean tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i<\/em>&nbsp;(<em>concordant<\/em>&nbsp;ultimate) [\u0111i\u1ec1u n\u1ea7y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eeba nh\u1eadn b\u1edfi c\u1ea3 hai tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n v\u00e0 C\u1ef1u d\u1ecbch]. Tuy nhi\u00ean, trong ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh, quan ni\u1ec7m ch\u1ee7 quan, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0, t\u00e2m nh\u1eadn bi\u1ebft T\u00e1nh kh\u00f4ng nh\u01b0 l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a n\u00f3\u2013ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u00e2m th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng hay th\u00f4 tr\u1ecdng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 trong B\u00e1t-nh\u00e3 th\u1eeba ho\u1eb7c \u0110\u1ea1i th\u1eeba, m\u00e0 n\u00f3 l\u00e0 t\u00e2m vi di\u1ec7u. T\u00e2m \u1ea5y ch\u00ednh l\u00e0 C\u0103n b\u1ea3n tr\u00ed (<em>rig pa<\/em>), c\u1ef1c quang (\u2018<em>od gsal<\/em>), C\u1ef1c quang b\u1ea3n h\u1eefu t\u00e2m (innate fundamental mind of clear light;&nbsp;<em>gnyug ma ihan cig skyes pa\u2019i \u2018od gsal<\/em>), l\u00e0 th\u1ec3 t\u00ednh tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i (<em>gnas lugs<\/em>) c\u1ee7a v\u1ea1n v\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb quan ni\u1ec7m v\u1ec1 Nh\u1ecb \u0111\u1ebf&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn26\">[26]<\/a>&nbsp;nh\u01b0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c l\u1eadp trong Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, c\u01a1 quan t\u00e2m th\u1ee9c r\u1ea5t vi t\u1ebf n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t&nbsp;<em>tu\u1ef3 duy\u00ean tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i<\/em>&nbsp;(<em>concordant<\/em>&nbsp;ultimate) v\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c t\u1ea1i quy \u01b0\u1edbc (actual conventionality), ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i th\u1ef1c s\u1ef1. B\u1edfi v\u00ec, trong Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, m\u1ed9t ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn bi\u1ebft b\u1edfi t\u00e2m th\u1ee9c c\u00e1ch tuy\u1ec7t hi\u1ec7n h\u1eefu t\u1ed9t c\u00f9ng c\u1ee7a \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng\u2013T\u00e1nh kh\u00f4ng\u2013trong khi m\u1ed9t \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn bi\u1ebft b\u1edfi t\u00e2m th\u1ee9c c\u00e1ch tuy\u1ec7t m\u1ed9t \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng quy \u01b0\u1edbc [b\u1ea5t k\u1ef3 c\u00e1i g\u00ec ngo\u1ea1i tr\u1eeb T\u00e1nh kh\u00f4ng] ch\u00ednh l\u00e0 ch\u00e2n l\u00fd quy \u01b0\u1edbc. Tuy nhi\u00ean, ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i nh\u01b0 ch\u00fang xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong c\u00e1c kinh v\u0103n c\u1ee7a \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh th\u00ec kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 trong kinh lu\u1eadn c\u1ee7a Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, v\u00ec ch\u00fang kh\u00f4ng c\u0103n c\u1ee9 s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t gi\u1eefa ch\u1ee7 th\u1ec3 v\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng trong s\u1ef1 nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 th\u1ef1c t\u1ea1i, m\u00e0 \u0111i theo s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft th\u1ed1ng nh\u1ea5t v\u1ec1 Nh\u1ecb \u0111\u1ebf trong V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ecb \u0110\u1ea1i s\u01b0 c\u1ee7a t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma) Do-drup-chen n\u00f3i v\u1ec1 \u2018Nh\u1ecb \u0111\u1ebf si\u00eau vi\u1ec7t\u2019 m\u1edf \u0111\u1ea7u trong t\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>General Meaning of the \u201cSecret Essence Tantra\u201d (gSang snying spyi don<\/em>)<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn27\">[27]<\/a>&nbsp;c\u1ee7a m\u00ecnh. Ng\u00e0i m\u00f4 t\u1ea3 b\u1ea3y ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t\u2013n\u1ec1n t\u1ea3ng (nh\u00e2n), \u0111\u1ea1o, qu\u1ea3; trong \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n ra th\u00eam th\u00e0nh n\u0103m \u0111\u1ec1 m\u1ee5c. Nguy\u00ean l\u00fd c\u0103n b\u1ea3n trong gi\u00e1o ph\u00e1p n\u1ea7y l\u00e0 Kim cang t\u00e2m (mind-vajra), \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 nguy\u00ean l\u00fd n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a m\u1ecdi hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed v\u00e0 ni\u1ebft-b\u00e0n. Trong c\u00e1ch hi\u1ec3u c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n d\u1ecbch v\u1ec1 V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra, Kim cang t\u00e2m ( \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 C\u1ef1c quang b\u1ea3n h\u1eefu t\u00e2m (<em>innate fundamental mind of clear light\/fundamental innate clear light<\/em>), \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u th\u1ecb b\u1eb1ng t\u00ean g\u1ecdi \u2018ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i.\u2019 Trong gi\u00e1o ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh c\u1ee7a t\u00f4ng Ninh-m\u00e3, c\u0103n b\u1ea3n t\u00e2m hay c\u0103n b\u1ea3n tr\u00ed ch\u00ednh l\u00e0 ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i, v\u00e0 t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 thanh t\u1ecbnh hay nhi\u1ec5m \u00f4 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t trong ch\u00e2n l\u00fd quy \u01b0\u1edbc. Ch\u00e2n l\u00fd quy \u01b0\u1edbc l\u00e0 nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng th\u00f4 tr\u1ecdng v\u00e0 b\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, trong khi ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i l\u00e0 \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 cho nh\u1eefng g\u00ec n\u1ec1n t\u1ea3ng v\u00e0 b\u1ea3n h\u1eefu, nh\u01b0 Kim cang t\u00e2m v\u1ed1n lu\u00f4n lu\u00f4n hi\u1ec7n h\u1eefu. \u0110\u00e2y l\u00e0 tr\u00ecnh b\u00e0y duy nh\u1ea5t c\u1ee7a Nh\u1ecb \u0111\u1ebf theo gi\u00e1o ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00f9 thu\u1eadt ng\u1eef\u2013tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u00e0 quy \u01b0\u1edbc\u2013l\u00e0 t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nhau nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng trong Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, nh\u01b0ng ngh\u0129a c\u1ee7a n\u00f3 th\u00ec kh\u00e1c h\u1eb3n, ch\u00fang ta ph\u1ea3i th\u1eadn tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 kh\u1ecfi b\u1ecb nh\u1ea7m l\u1eabn. S\u1ef1 kh\u00e1c nhau v\u1ec1 \u00fd ngh\u0129a ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3, v\u00ec th\u1eadm ch\u00ed trong Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, thu\u1eadt ng\u1eef \u2018tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i\u2013<em>ultimate<\/em>\u2019 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng theo nh\u1eefng c\u00e1ch kh\u00e1c nhau. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, trong t\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>\u0110\u1ea1i th\u1eeba t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng tantra<\/em><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn28\">[28]<\/a>&nbsp;c\u1ee7a B\u1ed3-t\u00e1t Di-l\u1eb7c n\u00f3i v\u1ec1 ch\u1ed7 y c\u1ee9 c\u1ee7a tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u00e0 quy \u01b0\u1edbc, v\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>Trung bi\u00ean ph\u00e2n bi\u1ec7t lu\u1eadn<\/em><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn29\">[29]<\/a>&nbsp;c\u1ee7a ng\u00e0i m\u00f4 t\u1ea3 tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i theo 3 c\u00e1ch: tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i kh\u00e1ch quan (objective ultimate) t\u1ee9c T\u00e1nh kh\u00f4ng, th\u1ef1c t\u1ea1i tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i (practical ultimate) l\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u1eadn th\u1ee9c t\u1eeb \u0111\u1ecbnh hu\u1ec7 \u0111\u1eb3ng tr\u00ec (meditative equipoise); v\u00e0 th\u00e0nh t\u1ef1u tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i (attained ultimate) t\u1ee9c l\u00e0 ni\u1ebft-b\u00e0n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u0169ng v\u1eady, ngay c\u1ea3 tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n d\u1ecbch c\u0169ng d\u00f9ng thu\u1eadt ng\u1eef \u2018tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i\u2019 v\u00e0 \u2018quy \u01b0\u1edbc\u2019 theo nhi\u1ec1u c\u00e1ch; Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, trong c\u00e1ch phi\u00ean d\u1ecbch c\u1ee7a h\u1ecd v\u1ec1 n\u0103m giai \u0111o\u1ea1n tu t\u1eadp trong V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra, h\u1ecd n\u00f3i v\u1ec1 th\u00e0nh t\u1ef1u v\u1ecb (stages of completion) c\u1ee7a ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u00e0 ch\u00e2n l\u00fd quy \u01b0\u1edbc v\u1edbi m\u1ed9t ngh\u0129a kh\u00e1c v\u1edbi c\u00e1ch d\u00f9ng ri\u00eang c\u1ee7a thu\u1eadt ng\u1eef n\u1ea7y trong Trung qu\u00e1n t\u00f4ng. Nh\u01b0 trong ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh, gi\u00e1o l\u00fd n\u1ea7y bao h\u00e0m c\u00e1ch hi\u1ec3u kh\u00f4ng ph\u1ed5 bi\u1ebfn v\u1ec1 Nh\u1ecb \u0111\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u1ef1c quang t\u00e2m th\u1ee9c ch\u1ee7 quan [c\u1ef1c quang c\u1ee7a b\u1ea3n t\u00e2m vi di\u1ec7u v\u1ed1n l\u00e0 giai v\u1ecb th\u1ee9 t\u01b0 trong n\u0103m qu\u1ea3 v\u1ecb th\u00e0nh t\u1ef1u], \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi v\u1edbi t\u00ean l\u00e0 \u2018ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i\u2019; theo s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t v\u1ec1 Nh\u1ecb \u0111\u1ebf trong Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, tuy v\u1eady, \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y l\u1ebd ra l\u00e0 \u2018ch\u00e2n l\u00fd quy \u01b0\u1edbc,\u2019 v\u00ec n\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t&nbsp;<em>ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i tu\u1ef3 bi\u1ebfn<\/em>&nbsp;(<em>concordant ultimate truth<\/em>)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u01b0 v\u1eady, trong h\u1ec7 th\u1ed1ng V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n d\u1ecbch, b\u1ea3n t\u00e2m v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a m\u1ecdi hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed v\u00e0 ni\u1ebft-b\u00e0n \u0111\u01b0\u1ee3c an \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 l\u00e0 ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i ho\u1eb7c l\u00e0 b\u1ea3n th\u1ec3 c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00e1p (<em>ph\u00e1p t\u00e1nh<\/em>; s: dharmat\u0101, t: chos nyid); c\u00f3 n\u01a1i c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 \u2018c\u1ef1c quang\u2019 (\u0101bh\u0101svar\u0101, \u2018od gsal) v\u00e0 \u2018v\u00f4 vi\u2019(asa\u1e43sk\u1e5bta, \u2018dus ma byas). Trong t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 , n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u2018Kim cang t\u00e2m\u2019; \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u00e2m kh\u00e1c v\u1edbi c\u0103n b\u1ea3n tr\u00ed trong s\u1ef1 ph\u00e2n chia th\u00e0nh c\u0103n b\u1ea3n tr\u00ed (<em>rig pa<\/em>) v\u00e0 t\u00e2m \u00fd th\u1ee9c (<em>mind ; t: sems<\/em>), nh\u01b0ng nh\u00e2n t\u1ed1 c\u1ee7a c\u00e1i \u0111\u01a1n thu\u1ea7n chi\u1ebfu tri th\u00ec ch\u00ednh n\u00f3 l\u00e0 c\u0103n b\u1ea3n tr\u00ed. \u0110\u00e2y l\u00e0 c\u0103n \u0111\u1ec3 t\u1ed1i h\u1eadu c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u00e2m th\u1ee9c, v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng bi\u1ebfn ho\u1ea1i, kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i, v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e1 v\u1ee1 t\u00ednh t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c nh\u01b0 Kim cang. Nh\u01b0 t\u00e1c ph\u1ea9m T\u00e2n d\u1ecbch an l\u1eadp m\u1ed9t b\u1ea3n t\u00e2m v\u00f4 thu\u1ef7 v\u00f4 chung, n\u00ean t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma) an l\u1eadp m\u1ed9t Kim cang t\u00e2m kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111i\u1ec3m kh\u1edfi \u0111\u1ea7u, kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111i\u1ec3m k\u1ebft th\u00fac th\u00f4ng qua qu\u1ea3 v\u1ecb Ph\u1eadt. N\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 \u2018th\u01b0\u1eddng h\u1eb1ng\u2019 v\u1edbi ngh\u0129a l\u00e0 th\u01b0\u1eddng tr\u00fa, v\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady, \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n t\u1ea3 nh\u01b0 l\u00e0 ch\u00e2n t\u00e2m th\u01b0\u1eddng tr\u00fa. Th\u01b0\u1eddng tr\u00fa kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ch\u1eb3ng ph\u00e2n hu\u1ef7 t\u1eebng gi\u1ea5y ph\u00fat m\u00e0 v\u1edbi \u00fd ngh\u0129a l\u00e0 t\u00ednh t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c c\u1ee7a n\u00f3 kh\u00f4ng b\u1ecb ph\u00e1 v\u1ee1\u2013\u0111i\u1ec1u n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ed t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p trong t\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>Hi\u1ec7n qu\u00e1n trang nghi\u00eam lu\u1eadn<\/em><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn30\">[30]<\/a>&nbsp;c\u1ee7a ng\u00e0i Di-l\u1eb7c r\u1eb1ng c\u00f4ng h\u1ea1nh th\u00f9 th\u1eafng c\u1ee7a m\u1ed9t \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 th\u01b0\u1eddng h\u1eb1ng, c\u00f4ng h\u1ea1nh \u1ea5y kh\u00f4ng bao gi\u1edd c\u00f9ng t\u1eadn. C\u00f4ng h\u1ea1nh \u1ea5y c\u0169ng l\u00e0 v\u00f4 vi (non-produced) trong \u00fd ngh\u0129a n\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1i ng\u1eabu nhi\u00ean v\u00e0 v\u1eeba m\u1edbi ph\u00e1t sinh b\u1edfi nh\u00e2n duy\u00ean [v\u00ec t\u00ednh t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c c\u1ee7a n\u00f3 lu\u00f4n lu\u00f4n t\u1ed3n t\u1ea1i].<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong c\u00f9ng d\u00f2ng m\u1ea1ch \u0111\u00f3, h\u1ecdc gi\u1ea3 th\u00f4ng tu\u1ec7 t\u00f4ng C\u00e1ch-l\u1ed7 (dGe-lugs) Nor-sang-gya-Taish\u014d (Nor-bzang-rgya-mtsho, 1423-1513) n\u00f3i r\u1eb1ng b\u1ea5t k\u1ef3 c\u00e1i g\u00ec t\u1ed3n t\u1ea1i nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i l\u00e0 h\u1eefu vi (<em>sa\u1e43sk\u1e6da, \u2018dus byas<\/em>), d\u00f9 \u00e1m ch\u1ec9 c\u1ee7a \u00f4ng ta ph\u1ed5 bi\u1ebfn h\u01a1n v\u1edbi ngh\u0129a th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng l\u00e0 \u2018compounded\u2013h\u1ee3p th\u1ec3.\u2019 \u00d4ng kh\u00f4ng kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng m\u1ecdi hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng, g\u1ed3m c\u1ea3 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng th\u01b0\u1eddng h\u1eb1ng, l\u00e0 \u0111\u1ec1u ph\u00e1t sinh t\u1eeb s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p c\u1ee7a c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 nh\u00e2n duy\u00ean, m\u00e0 c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u hi\u1ec7n h\u1eefu tu\u1ef3 theo \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n, tu\u1ef3 thu\u1ed9c v\u00e0o c\u1ea3 hai, t\u1eeb ch\u00ednh n\u00f3 v\u00e0 \u00fd th\u1ee9c \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh ra n\u00f3. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, v\u00ec c\u0103n b\u1ea3n t\u00e2m n\u1ea7y c\u1ee7a t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma) kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1eeba m\u1edbi ph\u00e1t sinh tu\u1ef3 theo nh\u00e2n duy\u00ean, n\u00ean n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u2018v\u00f4 vi\u2013non-produced\u2019, s\u1ef1 suy lu\u1eadn s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1ed9t \u00fd ngh\u0129a r\u1ed9ng h\u01a1n c\u1ee7a thu\u1eadt ng\u1eef.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong t\u00f4ng Ninh-m\u00e3, Kim cang t\u00e2m \u0111\u01b0\u1ee3c an \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i. Ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i n\u1ea7y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c l\u1eadp t\u1eeb quan \u0111i\u1ec3m m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp n\u00ean b\u1edfi t\u00e2m th\u1ee9c ph\u00e2n bi\u1ec7t T\u00e1nh kh\u00f4ng nh\u01b0 trong Trung qu\u00e1n t\u00f4ng; \u0111\u00fang h\u01a1n, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 c\u1ef1c quang c\u0103n b\u1ea3n t\u00e2m v\u1ed1n v\u00f4 thu\u1ef7 v\u00f4 chung, l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a m\u1ecdi hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed v\u00e0 ni\u1ebft-b\u00e0n. N\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ednh c\u1ee7a Ph\u00e1p th\u00e2n t\u1eeb qu\u1ea3 v\u1ecb Ph\u1eadt. Si\u00eau vi\u1ec7t m\u1ecdi hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ng\u1eabu nhi\u00ean, n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i. H\u00ecnh th\u1ee9c th\u00f4 tr\u1ecdng, h\u00e0o nho\u00e1ng th\u1ec3 hi\u1ec7n b\u1ec1 ngo\u00e0i c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 ch\u00e2n l\u00fd quy \u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ec3 t\u00ednh (<em>ngo bo<\/em>) c\u1ee7a c\u0103n b\u1ea3n t\u00e2m n\u1ea7y l\u00e0 th\u00e0nh t\u1ef1u t\u1eeb b\u1ea3n ch\u1ea5t (<em>ka dag<\/em>), ho\u1eb7c trong thu\u1eadt ng\u1eef c\u1ee7a Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, v\u1ed1n ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh ngay t\u1eeb kh\u1edfi thu\u1ef7. Trong ph\u1ea1m vi th\u1ec3 t\u00e1nh \u0111\u01a1n thu\u1ea7n chi\u1ebfu tri n\u1ea7y, t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng thanh t\u1ecbnh v\u00e0 nhi\u1ec5m \u00f4 \u0111\u1ec1u tr\u00ecnh hi\u1ec7n nh\u01b0 l\u00e0 b\u1ea3n t\u00ednh t\u1ef1 nhi\u00ean. M\u1ecdi hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng bi\u1ec3u hi\u1ec7n nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u00eau bi\u1ec3u b\u1eb1ng t\u00ednh ch\u1ea5t (<em>rang bzhin<\/em>) c\u1ee7a t\u1ef1 nhi\u00ean (<em>lhwz grub<\/em>) n\u1ea7y. T\u00ednh s\u00e1ng su\u1ed1t kh\u00f4ng ng\u0103n ng\u1ea1i c\u1ee7a c\u0103n b\u1ea3n t\u00e2m \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u2018t\u1eeb bi\u2019 (<em>thugs rje<\/em>) v\u00ec t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a n\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng y\u00eau ch\u00fang sinh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt, v\u1ed1n d\u1ef1a tr\u00ean th\u1ec3 t\u00ednh thanh t\u1ecbnh v\u00e0 b\u1ea3n t\u00e1nh t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a Kim cang t\u00e2m n\u1ea7y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00ednh thanh t\u1ecbnh v\u1ed1n t\u1eeb kh\u1edfi thu\u1ef7 v\u00e0 v\u1ed1n \u0111\u00e3 l\u00e0 b\u1ea3n nhi\u00ean, Kim cang t\u00e2m ch\u00ednh l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a m\u1ecdi hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed v\u00e0 ni\u1ebft-b\u00e0n. Ngay c\u1ea3 khi v\u1eabn l\u00e0 ch\u00fang sinh v\u00e0 d\u00f9 \u0111\u00e3 t\u1ea1o v\u00f4 s\u1ed1 \u00fd nghi\u1ec7p t\u1ed1t ho\u1eb7c x\u1ea5u nh\u01b0 tham s\u00e2n si, Kim cang t\u00e2m ch\u00ednh n\u00f3 v\u1eabn si\u00eau vi\u1ec7t m\u1ecdi nhi\u1ec5m \u00f4 t\u1eeb c\u00e1c phi\u1ec1n n\u00e3o n\u1ea7y. N\u01b0\u1edbc c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 r\u1ea5t b\u1ea9n, nh\u01b0ng th\u1ec3 t\u00e1nh c\u1ee7a n\u00f3 th\u00ec v\u1eabn l\u00e0 trong s\u1ea1ch\u2013 b\u1ea3n t\u00e1nh c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng b\u1ecb nhi\u1ec5m \u00f4 b\u1edfi b\u00f9n d\u01a1. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, b\u1ea5t lu\u1eadn phi\u1ec1n n\u00e3o ph\u00e1t sinh nh\u01b0 l\u00e0 tr\u00f2 thi\u00ean di\u1ec5n c\u1ee7a Kim cang t\u00e2m n\u00e0y, v\u00e0 b\u1ea5t lu\u1eadn l\u1ef1c d\u1ee5ng c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00e0o, th\u00ec t\u1ef1 b\u1ea3n t\u00e2m\u2013c\u0103n \u0111\u1ec3 c\u1ee7a m\u1ecdi t\u01b0\u1edbng tr\u1ea1ng c\u1ee7a c\u00e1c k\u1ef9 x\u1ea3o nh\u01b0 v\u1eady, v\u1eabn kh\u00f4ng b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng b\u1edfi nhi\u1ec5m \u00f4, v\u1eabn kh\u00f4ng b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng b\u1edfi c\u00e1i thi\u1ec7n t\u1eeb v\u00f4 thu\u1ef7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u1ea9m t\u00ednh th\u00f9 th\u1eafng c\u1ee7a Ph\u1eadt qu\u1ea3, nh\u01b0 M\u01b0\u1eddi l\u1ef1c v\u00e0 B\u1ed1n v\u00f4 u\u00fd, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u th\u1ec3 hi\u1ec7n trong th\u1ec3 ch\u1ea5t c\u1ee7a Kim cang t\u00e2m n\u1ea7y, s\u1ef1 bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a ch\u00fang ch\u1ec9 b\u1ecb ng\u0103n ng\u1ea1i b\u1edfi s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu c\u1ee7a nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u01b0 v\u1eady, n\u00ean kinh n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u00fang ta \u0111\u00e3 gi\u00e1c ng\u1ed9 t\u1eeb v\u00f4 thu\u1ef7, v\u1ed1n c\u00f3 s\u1eb5n b\u1ea3n t\u00e2m vi\u00ean m\u00e3n vi di\u1ec7u. N\u1ebfu ch\u00fang ta \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi ch\u00e2n nh\u01b0, ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i, ho\u1eb7c b\u1ea3n t\u00e2m n\u1ea7y, v\u00e0 nh\u1eadn r\u00f5 r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed v\u00e0 ni\u1ebft-b\u00e0n \u0111\u1ec1u l\u01b0u xu\u1ea5t t\u1eeb b\u1ea3n t\u00e2m n\u1ea7y, th\u00ec c\u00f9ng chung h\u01b0\u1edbng v\u1edbi c\u00e1ch hi\u1ec3u r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ph\u00e1p nhi\u1ec5m v\u00e0 t\u1ecbnh \u0111\u1ec1u l\u00e0, nh\u01b0 trong kinh lu\u1eadn c\u1ee7a Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, ch\u1ec9 l\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu duy danh. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u r\u1eb1ng m\u1ecdi tr\u00ecnh hi\u1ec7n \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u1eabu nhi\u00ean v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ednh, r\u1eb1ng d\u00f9 c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u1ea5y t\u1eeb kh\u1edfi thu\u1ef7, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c an l\u1eadp b\u1eb1ng l\u1ef1c d\u1ee5ng ri\u00eang c\u1ee7a ch\u00ednh n\u00f3, th\u00ec d\u00f9 sao ch\u00fang v\u1eabn tr\u00ecnh hi\u1ec7n v\u1edbi ch\u00fang ta l\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ednh ri\u00eang c\u1ee7a t\u1ef1 n\u00f3, v\u00e0 r\u1ed3i th\u00ec ch\u00fang ta b\u00e1m ch\u1eb7t v\u00e0o \u00fd ngh\u0129a d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 hi\u1ec7n h\u1eefu v\u1ed1n c\u00f3 (inherent existence) n\u1ea7y. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft s\u00e2u h\u01a1n r\u1eb1ng s\u1ef1 hi\u1ec3u l\u1ea7m n\u1ea7y s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 r\u00e0ng bu\u1ed9c v\u00e0o v\u00f4 s\u1ed1 nh\u1eefng nghi\u1ec7p thi\u1ec7n v\u00e0 \u00e1c c\u00f9ng t\u00edch ch\u1ee9a nh\u1eefng t\u1eadp kh\u00ed kia, c\u00e0ng d\u1eabn \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i trong v\u00f2ng lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed. Tuy nhi\u00ean, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn cho c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u1ea7y tr\u00ecnh hi\u1ec7n nh\u01b0 l\u00e0 tr\u00f2 thi\u00ean di\u1ec5n c\u1ee7a b\u1ea3n t\u00e2m m\u00e0 trong \u0111\u00f3 kh\u00f4ng l\u1ec7ch h\u01b0\u1edbng v\u1edbi \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a t\u00e2m \u1ea5y, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi kia s\u1ebd kh\u00f4ng b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a c\u00e1c kh\u00e1i ni\u1ec7m quy \u01b0\u1edbc. Khi ch\u00fang ta \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t b\u1ea3n th\u1ec3 c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh v\u00e0 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh ch\u00ednh x\u00e1c r\u1eb1ng \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a n\u00f3 t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c v\u00e0 th\u01b0\u1eddng h\u1eb1ng trong s\u1ef1 qu\u00e2n b\u00ecnh c\u1ee7a \u0111\u1ecbnh v\u00e0 hu\u1ec7, th\u00ec d\u00f9 c\u00f3 s\u1ed1ng trong th\u1ebf t\u1ee5c, ch\u00fang ta \u0111\u00e3 l\u00e0 Ph\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, trong tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n d\u1ecbch, cho r\u1eb1ng khi c\u1ef1c quang t\u00e2m th\u1ee9c (mind of clear light) hi\u1ec3n hi\u1ec7n, th\u00ec v\u1ecb \u0110\u1ea1i Du-gi\u00e0 s\u01b0 s\u1ebd y\u00ean ngh\u1ec9. Trong thu\u1eadt ng\u1eef c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n d\u1ecbch, m\u1ecdi \u00fd ni\u1ec7m vi t\u1ebf t\u1ea1o n\u00ean h\u00e0nh vi c\u00f3 k\u1ebft qu\u1ea3 cho vi\u1ec7c t\u00edch ch\u1ee9a c\u00e1c t\u1eadp kh\u00ed \u0111\u1ec1u l\u00e0 \u00fd th\u1ee9c th\u00f4 tr\u1ecdng h\u01a1n c\u1ea3 t\u00e2m tr\u00ecnh hi\u1ec7n, t\u00e2m t\u0103ng th\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 t\u00e2m g\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec9nh \u0111i\u1ec3m, (<em>minds of appearance, increase, and near-attainment<\/em>)<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn31\">[31]<\/a>&nbsp;n\u00f3 ph\u1ea3i \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 tr\u01b0\u1edbc khi c\u1ef1c quang t\u00e2m th\u1ee9c (mind of clear light) lo\u00e9 s\u00e1ng. Khi \u0111\u00e3 bi\u1ec3u hi\u1ec7n ra c\u1ef1c quang t\u00e2m th\u1ee9c (mind of clear light), n\u1ebfu ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 duy tr\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea1ng th\u00e1i n\u1ea7y, th\u00ec t\u00e2m tr\u00ecnh hi\u1ec7n, t\u00e2m t\u0103ng th\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 t\u00e2m g\u1ea7n \u0111\u1ea1t th\u00e0nh t\u1ef1u s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t huy, v\u00e0 80 \u00fd ni\u1ec7m t\u01b0\u1edfng&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn32\">[32]<\/a>&nbsp;s\u1ebd sinh kh\u1edfi, t\u1eeb \u0111\u00f3 nh\u1eefng h\u00e0nh vi nhi\u1ec5m \u00f4 s\u1ebd l\u1ea1i m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa sinh kh\u1edfi, v\u00e0 nh\u1eefng t\u1eadp kh\u00ed ti\u00ean thi\u00ean s\u1ebd t\u00edch t\u1eadp. \u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u g\u00e2y n\u00ean s\u1ef1 t\u1ed5n h\u1ea1i. Tuy nhi\u00ean, khi 80 ni\u1ec7m t\u01b0\u1edfng c\u0169ng nh\u01b0 ba t\u00e2m: t\u00e2m tr\u00ecnh hi\u1ec7n, t\u00e2m t\u0103ng th\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 t\u00e2m g\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec9nh \u0111i\u1ec3m d\u1eebng b\u1eb7t v\u00e0 ch\u00fang ta an tr\u00fa v\u1eefng ch\u00e3i trong c\u1ef1c quang, th\u00ec c\u00e1c phi\u1ec1n n\u00e3o v\u00e0 v\u1ecdng ni\u1ec7m kh\u00f4ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n n\u1eefa. Duy tr\u00ec s\u1ef1 an \u0111\u1ecbnh trong tr\u1ea1ng th\u00e1i n\u1ea7y, ch\u00fang ta s\u1ebd v\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea1m vi \u00fd ni\u1ec7m. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ef1 an ngh\u1ec9 th\u1ef1c s\u1ef1.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 di\u1ec5n \u0111\u1ea1t c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n d\u1ecbch. Trong thu\u1eadt ng\u1eef c\u1ee7a t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma), n\u1ebfu ai nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c t\u1ea1i c\u1ee7a Kim cang t\u00e2m, ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c m\u00e0 t\u00e2m n\u1ea7y t\u1ed3n t\u1ea1i, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi t\u01b0\u1edbng tr\u1ea1ng c\u1ee7a lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed v\u00e0 ni\u1ebft-b\u00e0n nh\u01b0 n\u00f3 hi\u1ec7n kh\u1edfi th\u00f4ng qua l\u1ef1c d\u1ee5ng c\u1ee7a ch\u00fang, nh\u01b0 tr\u00f2 thi\u00ean di\u1ec5n c\u1ee7a ch\u00fang, th\u00f4ng qua nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta nh\u1eadn ra r\u1eb1ng nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u1ea7y kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i \u0111\u00fang nh\u01b0 ch\u00fang \u0111ang l\u00e0 m\u00e0 t\u1ed3n t\u1ea1i th\u00f4ng qua l\u1ef1c d\u1ee5ng c\u1ee7a ch\u00ednh b\u1ea3n t\u00e2m n\u00e0y. Nh\u01b0 trong t\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>B\u1ea3o h\u00e0nh v\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh lu\u1eadn<\/em><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn33\">[33]<\/a>&nbsp;c\u1ee7a ng\u00e0i Long Th\u1ee5, lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y l\u00e0 h\u01b0 v\u1ecdng v\u00ec n\u00f3 sinh kh\u1edfi do m\u1ed9t nguy\u00ean nh\u00e2n sai l\u1ea7m\u2013\u0111\u00f3 l\u00e0 v\u00f4 minh, th\u1ebf n\u00ean d\u00f9 b\u1ea3n t\u00e2m t\u1ef1 n\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 h\u01b0 v\u1ecdng, c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed v\u00e0 ni\u1ebft-b\u00e0n \u0111\u1ec1u l\u01b0u xu\u1ea5t t\u1eeb b\u1ea3n t\u00e2m, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 tr\u00ecnh hi\u1ec7n nh\u01b0 b\u1ea3n t\u00e2m, n\u00ean t\u1eeb quan \u0111i\u1ec3m n\u1ea7y, n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 h\u01b0 v\u1ecdng. Th\u00f4ng qua nh\u1eadn th\u1ee9c nh\u01b0 v\u1eady, ch\u00fang ta nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i hi\u1ec3u ra r\u1eb1ng nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u1ea7y ch\u1ec9 c\u00f3 hi\u1ec7n h\u1eefu trong t\u00ean g\u1ecdi (duy danh\u2013nominally). Do-drup-chen n\u00f3i r\u1eb1ng khi ch\u00fang ta kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng hi\u1ec7n kh\u1edfi t\u1eeb tri th\u1ee9c nh\u01b0 l\u00e0 tr\u00f2 thi\u00ean di\u1ec5n t\u1eeb b\u1ea3n t\u00e2m, th\u00ec ch\u00fang ta nh\u1ea5t thi\u1ebft c\u1ea7n ph\u1ea3i nh\u1eadn ra r\u1eb1ng (quan \u0111i\u1ec3m n\u1ea7y) c\u00f2n t\u1ed1t h\u01a1n l\u00e0 l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a ph\u00e1i C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n t\u00f4ng cho r\u1eb1ng nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u1ea5y ch\u1ec9 t\u1ed3n t\u1ea1i qua n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a \u00fd ni\u1ec7m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gi\u00e1o ph\u00e1p \u0110\u1ea1i vi\u00ean m\u00e3n tr\u00ecnh b\u00e0y m\u1ed9t ph\u00e1p tu t\u1eadp l\u00e0 nh\u00ecn c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed v\u00e0 ni\u1ebft-b\u00e0n nh\u01b0 l\u00e0 tr\u00f2 thi\u00ean di\u1ec5n v\u00e0 t\u1ef1 ph\u00f3ng chi\u1ebfu c\u1ee7a t\u00e2m trong s\u1ef1 duy tr\u00ec t\u1ec9nh gi\u00e1c t\u1eeb b\u1ea3n th\u1ec3 c\u1ee7a t\u00e2m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00f9 \u1edf \u0111\u00e2y c\u00f3 ch\u00fat gi\u1ea3i th\u00edch v\u1ec1 s\u1ef1 gi\u1ea3m tr\u1eeb \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh, t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh, v\u00e0 v\u1ec1 nh\u1eadn th\u1ee9c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ch\u1ec9 l\u00e0 bi\u1ec3u hi\u1ec7n duy danh, nh\u1eadn th\u1ee9c nh\u01b0 v\u1eady nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u00f3 s\u1ea3n \u0111i c\u00f9ng v\u1edbi nh\u1eadn th\u1ee9c r\u1eb1ng c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u1ea7 ch\u1ec9 l\u00e0 s\u1ef1 bi\u1ec3u hi\u1ec7n, ho\u1eb7c l\u00e0 tr\u00f2 thi\u00ean di\u1ec5n t\u1eeb c\u1ef1c quang c\u0103n b\u1ea3n t\u00e2m. Do v\u1eady, m\u1ecdi \u0111i\u1ec3m tr\u1ecdng y\u1ebfu v\u1ec1 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng T\u00e1nh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp trong tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n d\u1ecbch th\u1ec3 hi\u1ec7n qua ph\u00e1i C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n t\u00f4ng \u0111\u1ec1u bao g\u1ed3m trong ph\u00e1p tu t\u1eadp n\u1ea7y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong ph\u00e1i C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, nh\u1eadn th\u1ee9c n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 b\u1eb1ng \u00fd ngh\u0129a l\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ch\u1ec9 t\u1ed3n t\u1ea1i qua l\u1ef1c d\u1ee5ng c\u1ee7a quy \u01b0\u1edbc duy danh v\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh. Theo t\u00f4ng C\u00e1ch-l\u1ed7 (dGe-lugs) v\u00e0 nh\u1eefng c\u00e1ch phi\u00ean d\u1ecbch c\u1ee7a c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i kh\u00e1c, trong thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh, ch\u1ec9 c\u00f3 s\u1ef1 c\u00e1ch tuy\u1ec7t t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c th\u00f4ng \u0111\u1ea1t, kh\u00f4ng c\u00f2n c\u00e1ch n\u00e0o kh\u00e1c\u2013ch\u1ec9 c\u00f3 ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh m\u1edbi ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh. H\u00e0nh gi\u1ea3 mong \u01b0\u1edbc duy tr\u00ec thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh m\u00e0 kh\u00f4ng l\u01a1 l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u1ea5y. T\u00e2m th\u1ee9c kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh \u00fd ngh\u0129a n\u1ea7y ph\u1ea3i c\u00f3 h\u01b0\u1edbng nh\u1eadn ra l\u1eadp lu\u1eadn phi x\u00e1c \u0111\u1ecbnh-ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh (non-affirming negative), m\u1ed9t ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng h\u00e0m \u00fd b\u1ea5t k\u1ef3 quan \u0111i\u1ec3m n\u00e0o trong n\u00f3 c\u1ea3. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 nguy\u00ean l\u00fd n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng Trung qu\u00e1n, r\u1eb1ng T\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015a\u016bnyat\u0101) l\u00e0 m\u1ed9t phi x\u00e1c \u0111\u1ecbnh-ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh (non-affirming negative). Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, nh\u01b0 ng\u00e0i Thanh Bi\u1ec7n<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn34\">[34]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">gi\u1ea3i th\u00edch \u0111i\u1ec3m n\u1ea7y r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng trong lu\u1eadn gi\u1ea3i c\u1ee7a ng\u00e0i v\u1ec1 b\u00e0i k\u1ec7 m\u1edf \u0111\u1ea7u trong ch\u01b0\u01a1ng th\u1ee9 nh\u1ea5t t\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>Trung qu\u00e1n lu\u1eadn t\u1ee5ng<\/em><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn35\">[35]<\/a>&nbsp;c\u1ee7a ng\u00e0i Long Th\u1ee5, trong \u0111\u00f3 ng\u00e0i Long Th\u1ee5 n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1c ph\u00e1p kh\u00f4ng sinh kh\u1edfi t\u1eeb ch\u00ednh n\u00f3, kh\u00f4ng sinh kh\u1edfi t\u1eeb c\u00e1i kh\u00e1c, kh\u00f4ng sinh kh\u1edfi t\u1eeb hai c\u00e1i \u0111\u00e3 n\u00eau tr\u00ean, ho\u1eb7c kh\u00f4ng sinh kh\u1edfi t\u1eeb v\u00f4 nh\u00e2n.<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn36\">[36]<\/a>&nbsp;Ph\u1eadt H\u1ed9 v\u00e0 Nguy\u1ec7t X\u1ee9ng c\u0169ng ph\u00e1t bi\u1ec3u nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong gi\u00e1o ph\u00e1p \u0110\u1ea1i vi\u00ean m\u00e3n, tuy v\u1eady, h\u00e0nh gi\u1ea3 thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u1ec1 c\u1ef1c quang c\u0103n b\u1ea3n t\u00e2m, nh\u1ea5t t\u00e2m qu\u00e1n s\u00e1t y\u1ebfu t\u00ednh chi\u1ebfu tri; nh\u01b0 v\u1eady, t\u00e2m an \u0111\u1ecbnh n\u1ea7y kh\u00f4ng c\u00f3 h\u01b0\u1edbng ch\u1ec9 nh\u1eadn ra ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n phi x\u00e1c \u0111\u1ecbnh-ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh (non-affirming negative). C\u0169ng v\u1eady, tr\u01b0\u1edbc giai \u0111o\u1ea1n n\u1ea7y, khi \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u1ec1 b\u1ea3n t\u00e2m trong ph\u00e1p th\u1ef1c h\u00e0nh g\u1ecdi l\u00e0 \u2018<em>th\u00f4ng \u0111\u1ea1t\u2013breakthrough<\/em>\u2019, h\u00e0nh gi\u1ea3 c\u1ee7a ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh s\u1ebd ph\u00e2n t\u00edch t\u00e2m sinh kh\u1edfi t\u1eeb \u0111\u00e2u, an tr\u00fa n\u01a1i n\u00e0o, r\u1ed3i h\u00e0nh x\u1eed ra sao. Trong th\u1eddi c\u00f4ng phu n\u1ea7y, nh\u01b0 trong kinh lu\u1eadn c\u1ee7a Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, \u0111\u00e3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng t\u00e2m si\u00eau vi\u1ec7t c\u00e1c c\u1ef1c \u0111oan t\u1eeb c\u00e1c \u00fd ni\u1ec7m vi t\u1ebf; \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ef1 nh\u00e2n th\u1ee9c v\u1ec1 c\u00e1c ph\u00e1p kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh. Sau \u0111\u00f3, khi thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u1ec1 b\u1ea3n t\u00e2m ho\u1eb7c c\u1ef1c quang, v\u1ed1n si\u00eau vi\u1ec7t m\u1ecdi s\u1ef1 sinh, tr\u1ee5, bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i, th\u00ec h\u00e0nh gi\u1ea3 \u0111\u00e3 qu\u00e1n chi\u1ebfu v\u1ec1 ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh x\u00e1c \u0111\u1ecbnh (affirmative negative), trong \u0111\u00f3 b\u1ea3n t\u00e2m tr\u00ecnh hi\u1ec7n nh\u01b0ng kh\u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u l\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o ph\u00e1p t\u00f4ng&nbsp;<strong>Ninh-m\u00e3<\/strong>&nbsp;(rNying-ma), T\u00e1nh kh\u00f4ng ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch trong m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi t\u00e2m, trong khi trong h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, T\u00e1nh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch ch\u1ee7 y\u1ebfu v\u1ec1 m\u1eb7t ng\u00e3 (person), trong s\u1ef1 ph\u00e2n chia c\u00e1c ph\u00e1p th\u00e0nh ng\u00e3 (person)\u2013hay ng\u01b0\u1eddi v\u1eadn d\u1ee5ng \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng\u2013v\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eadn d\u1ee5ng \u0111\u1ebfn [ph\u00e1p]. Ph\u00e1p th\u1ef1c h\u00e0nh v\u1ec1 T\u00e1nh kh\u00f4ng trong h\u1ec7 th\u1ed1ng \u2018<em>th\u00f4ng \u0111\u1ea1t\u2019&nbsp;<\/em>c\u00f3 s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi t\u00e2m v\u00ec \u0111i\u1ec3m ch\u1ee7 y\u1ebfu nh\u1ea5t c\u1ee7a t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma) v\u1ec1 t\u00e2m, v\u1ec1 nh\u1eadn th\u1ee9c, ch\u00ednh l\u00e0 ngay \u1edf b\u1ea3n t\u00e2m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i Th\u00e1nh Thi\u00ean trong t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a m\u00ecnh&nbsp;<em>Lamp Compendium for Practice<\/em>, lu\u1eadn gi\u1ea3i v\u1ec1 n\u0103m giai \u0111o\u1ea1n tu t\u1eadp c\u1ee7a B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp h\u1ed9i tantra (<em>Guhyasam\u0101ja Tantra<\/em>), v\u1ed1n l\u00e0 gi\u00e1o ph\u00e1p ch\u00ednh c\u1ee7a V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra thu\u1ed9c tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n d\u1ecbch, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma), Gi\u1ea3ng gi\u1ea3i trong giai \u0111o\u1ea1n th\u1ee9 ba thu\u1ed9c n\u0103m t\u1eebng b\u1eadc tu ch\u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u2018\u0111\u00e0o luy\u1ec7n t\u00e2m linh\u2013<em>mental isolation<\/em>\u2019, r\u1eb1ng n\u1ebfu c\u00e1c b\u1ea1n kh\u00f4ng nh\u1eadn ra b\u1ea3n t\u00e2m, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i tho\u00e1t. Ng\u00e0i kh\u00f4ng n\u00f3i r\u1eb1ng n\u1ebfu c\u00e1c b\u1ea1n kh\u00f4ng bi\u1ebft v\u1ec1 b\u1ea3n t\u00e1nh c\u1ee7a ng\u00e3 ho\u1eb7c m\u1ed9t ph\u00e1p v\u1eeba ph\u00e1t sinh t\u1eeb b\u00ean ngo\u00e0i th\u00ec c\u00e1c b\u1ea1n s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i tho\u00e1t. Th\u1ef1c v\u1eady, kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c nhau gi\u1eefa&nbsp;<em>ng\u00e3 kh\u00f4ng<\/em>&nbsp;v\u00e0&nbsp;<em>ph\u00e1p kh\u00f4ng<\/em>&nbsp;ho\u1eb7c l\u00e0 m\u1ed9t ph\u00e1p v\u1eeba m\u1edbi ph\u00e1t sinh trong \u00fd ngh\u0129a \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 lo\u1ea1i tr\u1eeb s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh, nh\u01b0ng v\u00ec ng\u00e0i \u0111ang gi\u1ea3i th\u00edch v\u1ec1 tantra v\u00e0 trong ph\u1ea1m vi giai v\u1ecb \u2018\u0111\u00e0o luy\u1ec7n t\u00e2m linh\u2013<em>mental isolation<\/em>\u2019 trong V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra, ng\u00e0i nh\u1ea5n m\u1ea1nh s\u1ef1 kh\u00e1c nhau x\u1ea3y ra theo l\u1ed1i nh\u1eadn th\u1ee9c T\u00e1nh kh\u00f4ng. Ngay nh\u01b0 ng\u00e0i Th\u00e1nh Thi\u00ean nh\u1ea5n m\u1ea1nh v\u1ec1 b\u1ea3n th\u1ec3 c\u1ee7a t\u00e2m, ph\u00e1p \u2018<em>th\u00f4ng \u0111\u1ea1t\u2019<\/em>&nbsp;c\u1ee7a t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma) c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady, trong \u0111\u00f3 h\u00e0nh gi\u1ea3 thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u1ec1 t\u00e2m \u0111\u1ec3 nh\u1eadn ra t\u00e2m nh\u01b0 l\u00e0 ph\u1ea9m t\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh b\u1edfi s\u1ef1 c\u00e1ch tuy\u1ec7t t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong t\u00f4ng&nbsp;<strong>Ninh-m\u00e3<\/strong>&nbsp;(rNying-ma), kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u1ea3i th\u00edch r\u00f5 r\u00e0ng v\u00e0 chi ti\u1ebft v\u1ec1 s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p gi\u1eefa t\u00e2m v\u00e0 T\u00e1nh kh\u00f4ng nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh x\u00e1c \u0111\u1ecbnh (affirming negative) ho\u1eb7c l\u00e0 phi ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh x\u00e1c \u0111\u1ecbnh (non-affirming negative); Tuy nhi\u00ean, m\u1ed9t v\u00e0i h\u1ecdc gi\u1ea3 thu\u1ed9c t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh x\u00e1c \u0111\u1ecbnh (affirming negative). Do \u0111i\u1ec3m n\u1ea7y, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o cho nh\u1eefng ai kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh quan \u0111i\u1ec3m phi ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh x\u00e1c \u0111\u1ecbnh (non-affirming negative) c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed3ng \u00fd v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh quan \u0111i\u1ec3m ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh x\u00e1c \u0111\u1ecbnh (affirming negative). Tuy nhi\u00ean, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u1ea7y ph\u1ee9c t\u1ea1p h\u01a1n th\u1ebf nhi\u1ec1u.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngay c\u1ea3 trong kinh lu\u1eadn gi\u1ea3i th\u00edch v\u1ec1 thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh, c\u0169ng c\u00f3 hai d\u1ea1ng c\u0103n b\u1ea3n\u2013(1) Thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u1ec1 l\u0129nh v\u1ef1c \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng nh\u01b0 qu\u00e1n s\u00e1t v\u1ec1 v\u00f4 th\u01b0\u1eddng v\u00e0 (2) Thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh, hay qu\u00e1n chi\u1ebfu, ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 th\u00e0nh hai d\u1ea1ng kh\u00e1c nhau c\u1ee7a ch\u1ee7 th\u1ec3 nh\u01b0 l\u00e0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u00e2m t\u1eeb. Trong khi trong t\u00f4ng Ninh-m\u00e3, ch\u00fang ta \u2018thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh\u2019 v\u1ec1 t\u00e2m vi di\u1ec7u, t\u00e2m t\u1ef1 n\u00f3 \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t v\u1edbi th\u1ec3 t\u00e1nh s\u00e2u m\u1ea7u c\u1ee7a b\u1ea3n t\u00e2m v\u00e0 duy tr\u00ec n\u00f3 trong thi\u1ec1n qu\u00e1n theo d\u1ea1ng th\u1ee9 hai c\u1ee7a thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh n\u00eau tr\u00ean. Khi t\u00e2m vi di\u1ec7u n\u1ea7y t\u1ef1 \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t ch\u00ednh n\u00f3, ch\u00ednh \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 bi\u1ec3u hi\u1ec7n. B\u1edfi v\u00ec, tr\u01b0\u1edbc khi ti\u1ebfp x\u00fac v\u00e0 \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t th\u1ef1c th\u1ec3 c\u1ee7a t\u00e2m vi di\u1ec7u n\u1ea7y, h\u00e0nh gi\u1ea3 \u0111\u00e3 bi\u1ebft ch\u1eafc t\u00ednh ch\u1ea5t kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh c\u1ee7a t\u00e2m qua ph\u00e1p tu \u2018th\u00f4ng \u0111\u1ea1t\u2013breakthrough\u2019, qu\u00e1n s\u00e1t t\u00e2m sinh kh\u1edfi t\u1eeb \u0111\u00e2u, an tr\u00fa n\u01a1i n\u00e0o, v\u00e0 ho\u1ea1t d\u1ee5ng ra sao, t\u00e2m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn th\u1ee9c nh\u01b0 l\u00e0 ph\u1ea9m t\u00ednh c\u1ee7a t\u00ednh ch\u1ea5t kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh s\u1ebd xu\u1ea5t hi\u1ec7n. D\u00f9 \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh x\u00e1c \u0111\u1ecbnh, nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y kh\u00f4ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh x\u00e1c \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 tr\u00ecnh hi\u1ec7n nh\u01b0 huy\u1ec5n m\u1ed9ng\u2013m\u1ed9t h\u1ee3p th\u1ec3 c\u1ee7a tr\u00ecnh hi\u1ec7n v\u00e0 T\u00e1nh kh\u00f4ng\u2013\u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1n chi\u1ebfu v\u1edbi m\u1ee9c \u0111\u1ed9 th\u00f4 c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c trong Trung qu\u00e1n t\u00f4ng. \u0110\u00fang h\u01a1n, thi\u1ec1n qu\u00e1n t\u1ef1 n\u00f3 t\u1ef1 th\u0103ng hoa c\u00f9ng v\u1edbi t\u00e2m vi t\u1ebf. V\u00ec t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 v\u1edbi b\u1ea3n t\u00e2m ph\u00e1t huy c\u00e0ng m\u1ea1nh m\u1ebd h\u01a1n, s\u1ef1 pha t\u1ea1p c\u1ee7a c\u00e1c \u00fd ni\u1ec7m ng\u00e0y c\u00e0ng gi\u1ea3m d\u1ea7n, t\u00e2m th\u1ee9c tr\u1edf n\u00ean vi t\u1ebf h\u01a1n, v\u00e0 c\u1ef1c quang \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u hi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngay c\u1ea3 trong tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n d\u1ecbch, khi c\u1ef1c quang bi\u1ec3u hi\u1ec7n, th\u00ec T\u00e1nh kh\u00f4ng c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00e1p kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh c\u0169ng bi\u1ec3u hi\u1ec7n. Theo c\u00e1ch hi\u1ec3u c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 thu\u1ed9c t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 v\u00e0 nh\u00e0 th\u00f4ng tu\u1ec7 Nor-sang-gya-tso, khi c\u1ef1c quang m\u1eb9 (mother clear light)<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn37\">[37]<\/a>&nbsp;xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng l\u00fac ch\u1ebft, th\u00ec T\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015a\u016bnyat\u0101) tr\u00ecnh hi\u1ec7n nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c quy\u1ebft. V\u00ec r\u1eb1ng, khi m\u1ecdi sinh v\u1eadt, ngay c\u1ea3 con r\u1ec7p, ch\u1ebft \u0111i, th\u00ec c\u00f3 s\u1ef1 bi\u1ebfn m\u1ea5t \u0111i t\u01b0\u1edbng tr\u1ea1ng nh\u1ecb nguy\u00ean th\u00f4 tr\u1ecdng; \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u01b0\u1edbng tr\u1ea1ng c\u1ee7a t\u00ednh ch\u1ea5t kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh ho\u1eb7c t\u01b0\u1edbng tr\u1ea1ng quy \u01b0\u1edbc ti\u00eau t\u00e1n nh\u01b0ng t\u01b0\u1edbng tr\u1ea1ng quy \u01b0\u1edbc th\u00f4 tr\u1ecdng h\u01a1n \u0111ang c\u00f2n. Nh\u01b0 v\u1eady, n\u00ean n\u00f3i r\u1eb1ng ngay l\u00fac c\u1ef1c quang c\u1ee7a c\u00e1i ch\u1ebft, T\u00e1nh kh\u00f4ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, tr\u1eeb phi \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t Du-gi\u00e0 s\u01b0 tu luy\u1ec7n b\u1eadc cao, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o x\u00e1c quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00e1nh kh\u00f4ng \u1ea5y v\u00ec n\u00f3 kh\u00f4ng tr\u00ecnh hi\u1ec7n nh\u1edd v\u00e0o s\u1ef1 gi\u1ea3i tr\u1eeb \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh, t\u1ee9c t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh. Tuy nhi\u00ean, khi t\u00e2m t\u1ef1 \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t v\u1edbi ch\u00ednh n\u00f3, v\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u1edfi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 x\u00e1c quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00e1nh kh\u00f4ng, khi \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, tr\u00ecnh hi\u1ec7n nh\u1ecb nguy\u00ean bi\u1ebfn m\u1ea5t, th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f2n nghi ng\u1edd g\u00ec t\u00e2m n\u1ea7y ch\u00ednh l\u00e0 th\u1ef1c th\u1ec3 b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n v\u1edbi T\u00e1nh kh\u00f4ng, r\u1eb1ng s\u1ef1 bi\u1ebfn m\u1ea5t tr\u00ecnh hi\u1ec7n nh\u1ecb nguy\u00ean th\u00e0nh T\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015a\u016bnyat\u0101) \u0111\u00e3 ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ef1c nh\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong gi\u00e1o ph\u00e1p \u0110a\u1ecb vi\u00ean m\u00e3n, khi m\u1ed9t Du-gi\u00e0 s\u01b0 ph\u00e1t huy c\u00e0ng l\u00fac c\u00e0ng nhu\u1ea7n nhuy\u1ec5n thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh trong s\u1ef1 ph\u1ed1i h\u1ee3p c\u1ee7a T\u00e1nh kh\u00f4ng v\u00e0 tr\u00ecnh hi\u1ec7n tr\u00ean kh\u00eda c\u1ea1nh t\u00e2m vi t\u1ebf\u2013tr\u00ecnh hi\u1ec7n m\u00e0 ch\u01b0a ph\u1ea3i l\u00e0 T\u00e1nh kh\u00f4ng c\u1ee7a b\u1ea3n t\u00e2m n\u1ea7y, t\u00e2m \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea9m \u0111\u1ecbnh b\u1edfi t\u00ednh ch\u1ea5t kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh\u2013d\u1ea7n d\u1ea7n t\u01b0\u1edbng tr\u1ea1ng c\u1ee7a c\u00e1c \u00fd ni\u1ec7m vi t\u1ebf gi\u1ea3m tr\u1eeb trong ph\u1ea1m vi b\u1ea3n t\u00e2m, cho ph\u00e9p c\u1ef1c quang t\u00e2m th\u1ee9c r\u1ea5t vi t\u1ebf xu\u1ea5t hi\u1ec7n. N\u00f3 r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 li\u00ean quan trong vi\u1ec7c tu t\u1eadp th\u00e1t huy quan ni\u1ec7m v\u1ec1 T\u00e1nh kh\u00f4ng nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y ph\u1ed5 bi\u1ebfn trong kinh lu\u1eadn v\u00e0 mantra c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n d\u1ecbch \u0111\u1ec1u c\u00f3 trong ph\u00e1p thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a \u0110\u1ea1i vi\u00ean m\u00e3n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u00f3 l\u00e0 c\u00e1ch m\u00e0 ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i, c\u0103n b\u1ea3n t\u00e2m \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1n chi\u1ebfu trong gi\u00e1o ph\u00e1p \u0110\u1ea1i vi\u00ean m\u00e3n c\u1ee7a t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma). Trong tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n d\u1ecbch, s\u1ef1 bi\u1ebfn th\u00e0nh hi\u1ec7n th\u1ef1c b\u1ea3n t\u00e2m \u0111\u1ed3ng th\u1eddi v\u1edbi s\u1ef1 bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a s\u00e1u th\u1ee9c [nh\u00e3n, nh\u0129, t\u1ef7, thi\u1ec7t, th\u00e2n, \u00fd] l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft c\u1ea7n ph\u1ea3i chuy\u1ec3n ho\u00e1 m\u1ecdi th\u1ee9c th\u00f4 tr\u1ecdng, \u0111\u1ec3 ho\u00e0n tr\u1ea3 l\u1ea1i ch\u00fang \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng; ch\u1ec9 nh\u01b0 th\u1ebf cho \u0111\u1ebfn khi b\u1ea3n t\u00e2m hi\u1ec7n ra m\u1ed9t c\u00e1ch tr\u01a1 tr\u1ee5i. \u0110i\u1ec1u \u1ea5y kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1ee9c th\u00f4 tr\u1ecdng v\u00e0 vi t\u1ebf, ho\u1ea1t d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 n\u1eafm b\u1eaft \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ec3 x\u1ea3y ra \u0111\u1ed3ng th\u1eddi. Tuy nhi\u00ean, trong gi\u00e1o ph\u00e1p ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i C\u1ef1u d\u1ecbch, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn c\u1ef1c quang t\u00e2m th\u1ee9c m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 d\u1eebng ch\u1ec9 s\u00e1u th\u1ee9c ho\u1ea1t d\u1ee5ng. Th\u1eadm ch\u00ed khi m\u1ed9t phi\u1ec1n n\u00e3o ph\u00e1t sinh trong khi ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi m\u1ed9t \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 qua \u0111\u00f3, ch\u00fang ta ch\u1ea5t ch\u1ed3ng m\u1ed9t \u00fd ni\u1ec7m thi\u1ec7n ho\u1eb7c \u00e1c l\u00ean tr\u00ean b\u1ea3n ch\u1ea5t th\u1ef1c t\u1ebf c\u1ee7a n\u00f3, phi\u1ec1n n\u00e3o t\u1ef1 n\u00f3 c\u00f3 t\u00ednh ch\u1ea5t c\u1ee7a m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n chi\u1ebfu tri. V\u00ec c\u1ef1c quang t\u00e2m th\u1ee9c c\u00f3 \u0111\u1eb7c t\u00ednh chung c\u1ee7a b\u1ea3n t\u00e2m nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n chi\u1ebfu tri, y\u1ebfu t\u1ed1 chung c\u1ee7a c\u1ef1c quang c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t ngay c\u1ea3 trong phi\u1ec1n n\u00e3o th\u00f4 \u0111\u1ed9ng nh\u01b0 tham ho\u1eb7c s\u00e2n. Nh\u01b0 Do-drup-chen n\u00f3i, y\u1ebfu t\u1ed1 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n chi\u1ebfu tri bi\u1ebfn kh\u1eafp c\u00e1c th\u1ee9c v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f4ng nh\u1ea5t trong khi ph\u00e1t huy phi\u1ec1n n\u00e3o th\u00f4 \u0111\u1ed9ng m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i d\u1eebng ch\u1ec9 s\u00e1u th\u1ee9c ho\u1ea1t d\u1ee5ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo c\u00e1ch t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, Th\u1eddi lu\u00e2n tantra (<em>K\u0101lachakraTantra<\/em>) n\u00f3i v\u1ec1 s\u1ef1 ph\u00e1t huy m\u1ed9t c\u00e1i&nbsp;<em>kh\u00f4ng<\/em>, m\u1ed9t tr\u00ecnh hi\u1ec7n c\u1ee7a b\u1ea3n t\u00e2m, m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i bi\u1ebfn th\u00e0nh hi\u1ec7n th\u1ef1c b\u1ea3n t\u00e2m \u1ea5y. H\u1ecd cho r\u1eb1ng m\u1ed9t \u0111\u1ee9a tr\u1ebb v\u1ed1n ch\u1eb3ng bi\u1ebft g\u00ec v\u1ec1 nguy\u00ean l\u00fd Ph\u1eadt h\u1ecdc, v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c khi \u0111em c\u00e1i&nbsp;<em>kh\u00f4ng<\/em>&nbsp;n\u1ea7y ra ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 \u0111\u00f9a ch\u01a1i. Trong khi \u0111\u00f3 c\u00e1i&nbsp;<em>kh\u00f4ng<\/em>&nbsp;nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t tr\u00ecnh hi\u1ec7n c\u1ee7a b\u1ea3n t\u00e2m vi di\u1ec7u, kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 s\u00e1u c\u0103n v\u00e0 bi\u1ec3u hi\u1ec7n t\u00e2m vi t\u1ebf n\u1ea7y \u0111\u1ec3 cho b\u1ea3n t\u00e2m vi di\u1ec7u m\u1edbi xu\u1ea5t hi\u1ec7n. \u0110i\u1ec1u n\u1ea7y t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 trong gi\u00e1o ph\u00e1p ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t y\u1ebfu t\u1ed1 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n chi\u1ebfu v\u00e0 tri, kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 s\u00e1u th\u1ee9c m\u1edbi tr\u00ecnh hi\u1ec7n ra \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ef1c quang t\u00e2m th\u1ee9c vi di\u1ec7u. C\u0169ng v\u1eady, khi m\u1ed9t Du-gi\u00e0 s\u01b0 th\u1ef1c h\u00e0nh ho\u1eb7c l\u00e0 gi\u00e1o ph\u00e1p ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh ho\u1eb7c l\u00e0 Th\u1eddi lu\u00e2n tantra (K\u0101lachakra Tantra), h\u1ecd \u0111\u1ec1u \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u0103ng l\u1ef1c r\u1ea5t cao, s\u00e1u th\u1ee9c \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 v\u00e0 b\u1ea3n t\u00e2m vi di\u1ec7u bi\u1ec3u hi\u1ec7n nh\u01b0 trong M\u1eadt th\u1eeba (Secret Mantra) c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n d\u1ecbch. C\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t l\u00e0 khi b\u1eaft \u0111\u1ea7u th\u1ef1c h\u00e0nh ph\u00e1p \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t b\u1ea3n t\u00e2m trong gi\u00e1o ph\u00e1p ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh, nh\u01b0 s\u1ef1 \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 s\u00e1u th\u1ee9c l\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft. \u0110\u00fang h\u01a1n, l\u00eca b\u1ecf c\u00e1c th\u1ee9c th\u00f4 \u0111\u1ed9ng nh\u01b0 ch\u00fang v\u1ed1n \u0111\u00e3 v\u1eady, th\u00ec c\u00e1c Du-gi\u00e0 s\u01b0 l\u1ea1i \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t v\u1edbi c\u1ef1c quang.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n, kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i c\u00f3 ch\u1ee7 \u0111\u1ecbnh gi\u1ea3i tr\u1eeb \u00fd ni\u1ec7m t\u1ed1t x\u1ea5u. Thay v\u00e0o \u0111\u00f3, b\u1ea5t lu\u1eadn lo\u1ea1i \u00fd ni\u1ec7m n\u00e0o sinh kh\u1edfi, n\u00f3 c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c l\u1eeba g\u1ea1t h\u00e0nh gi\u1ea3 c\u00f3 th\u1ec3 duy tr\u00ec t\u1eadp trung nh\u1ea5t t\u00e2m v\u00e0o y\u1ebfu t\u1ed1 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n chi\u1ebfu tri. Theo c\u00e1ch \u1ea5y, \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n \u0111\u1ec3 ph\u00e1t huy \u1ee9ng d\u1ee5ng kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c khi t\u1ea1o n\u00ean h\u01b0 v\u1ecdng ch\u1ea5t ch\u1ed3ng theo c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng gi\u1ea3m tr\u1eeb m\u1ea1nh m\u1ebd, v\u00e0 \u00fd ni\u1ec7m kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u1edfi d\u1eady, d\u1ea7n d\u1ea7n gi\u1ea3m \u0111i c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9. Theo c\u00e1ch n\u1ea7y gi\u00e1o ph\u00e1p ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh \u0111i \u0111\u1ebfn c\u00f3 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c tr\u00ecnh b\u00e0y quan ni\u1ec7m, thi\u1ec1n qu\u00e1n, v\u00e0 h\u00e0nh x\u1eed cho nh\u1eefng ai \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c khai m\u1edf v\u00e0 \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t to\u00e0n di\u1ec7n v\u1edbi b\u1ea3n t\u00e2m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb \u0111\u00f3, c\u00f3 nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c tu t\u1eadp b\u1ea3n t\u00e2m tu\u1ef3 thu\u1ed9c v\u00e0o:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li>C\u00e1ch phi\u00ean d\u1ecbch c\u1ee7a B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp h\u1ed9i tantra Guhyasam\u0101ja Tantra) thu\u1ed9c tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n d\u1ecbch.<\/li><li>Gi\u00e1o ph\u00e1p Th\u1eddi lu\u00e2n tantra (K\u0101lachakra Tantra) v\u1ec1 T\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015a\u016bnyat\u0101).<\/li><li>Gi\u00e1o ph\u00e1p ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh c\u1ee7a t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma).<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n d\u1ecbch, \u0111\u1ebfn t\u1ea7ng b\u1ef1c cao nh\u1ea5t c\u1ee7a ph\u00e1p tu t\u1eadp M\u1eadt th\u1eeba (Secret Mantra), c\u00e1c h\u00e0nh gi\u1ea3 M\u1eadt th\u1eeba s\u1ebd \u0111i \u0111\u1ebfn th\u1ef1c h\u00e0nh m\u1ed9t ph\u00e1p \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u01b0 t\u1ea1o ra vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng b\u1ea1n ph\u1ed1i ng\u1eabu, s\u0103n th\u00fa v\u1eadt, v.v\u2026 D\u00f9 r\u1ea5t d\u1ec5 gi\u1ea3i th\u00edch vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng b\u1ea1n ph\u1ed1i ng\u1eabu nh\u01b0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 \u0111em l\u1ea1i s\u1ef1 ham mu\u1ed1n tu t\u1eadp v\u00e0 k\u00edch ho\u1ea1t t\u00e2m th\u1ee9c vi t\u1ebf \u0111\u1ec3 nh\u1eadn th\u1ee9c T\u00e1nh kh\u00f4ng, nh\u01b0ng vi\u1ec7c s\u0103n th\u00fa v\u1eadt kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch theo c\u00e1ch n\u1ea7y. M\u1ee5c ti\u00eau b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a n\u00f3 b\u1ecb h\u1ea1n cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ai \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1ef1 quen thu\u1ed9c v\u1edbi b\u1ea3n t\u00e2m \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111\u1ed9 cao \u0111\u1ec3 h\u1ecd c\u00f3 ni\u1ec1m t\u1ef1 tin l\u1edbn lao trong ph\u00e1p tu t\u1eadp \u1ea5y; nh\u1eefng h\u00e0nh gi\u1ea3 n\u1ea7y \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t qua l\u0129nh v\u1ef1c kh\u00e1i ni\u1ec7m. V\u00ec \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng c\u0103n t\u00e1nh nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u00e1i ni\u1ec7m n\u00e0o nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh l\u00e0 t\u1ed1t ho\u1eb7c x\u1ea5u; \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 trong c\u1ea3nh gi\u1edbi cao t\u1ed9t n\u1ea7y m\u00e0 s\u00e2n h\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eadn d\u1ee5ng trong tu \u0111\u1ea1o v\u1edbi \u0111\u1ed9ng c\u01a1 t\u1eeb \u00e1i. Nh\u01b0 v\u1eady, n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a ph\u00e1p tu n\u1ea7y trong tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n d\u1ecbch l\u00e0 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 ph\u00e1p tu trong \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110i\u1ec3m th\u1ed1ng nh\u1ea5t ch\u1ee7 y\u1ebfu c\u1ee7a gi\u00e1o ph\u00e1p n\u1ea7y l\u00e0 l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf th\u00f4ng qua s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi nhau nh\u1eefng gi\u1ea3i th\u00edch v\u1ec1 l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp h\u1ed9i tantra (Guhyasam\u0101ja Tantra), Th\u1eddi lu\u00e2n tantra (K\u0101lachakraTantra), c\u00e1c Tantra m\u1eb9 nh\u01b0&nbsp;<em>Chakrasa\u1e43vara<\/em>, ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh, v\u00e0 nh\u1eefng phi\u00ean d\u1ecbch nh\u01b0 l\u00e0 \u0111i\u1ec3m then ch\u1ed1t c\u1ee7a Do-drup-chen. Tuy nhi\u00ean, c\u0169ng r\u1ea5t quan tr\u1ecdng c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u1ea3nh l\u1ec5 v\u00e0 tham v\u1ea5n m\u1ed9t v\u1ecb L\u1ea1t-ma c\u00f3 kinh nghi\u1ec7m. N\u1ec1n t\u1ea3ng m\u1ecdi gi\u1ea3i th\u00edch c\u1ee7a t\u00f4i \u0111\u1ec1u ph\u00e1t xu\u1ea5t t\u1eeb l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a b\u1eadc h\u1ecdc gi\u1ea3 th\u00f4ng tu\u1ec7 v\u00e0 ph\u1ea9m h\u1ea1nh to\u00e0n thi\u1ec7n t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma) l\u00e0 ng\u00e0i Do-drup-chen Jik-may-den-bay-nyi-ma. V\u1ecb \u0110\u1ea1o s\u01b0 qu\u00fd b\u00e1u n\u1ea7y l\u00e0 \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a ng\u00e0i Jam-yang-kyen-dzay-wang-bo (\u2018Jam-dbyangskhyen-brrse-dbang po, 1820-92), ch\u00ednh ng\u00e0i l\u00e0 ho\u00e1 th\u00e2n c\u1ee7a King Tri-song-day-dzen (Khri-srongide-bruan), c\u0169ng nh\u01b0 ng\u00e0i l\u00e0 v\u1ecb L\u1ea1t-ma r\u1ea5t k\u1ef3 di\u1ec7u l\u00e0 t\u1ef1 t\u1ea1i \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ecdi khuynh h\u01b0\u1edbng li\u00ean quan v\u1edbi quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a c\u00e1c t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma), t\u00f4ng T\u00e1t-ca (Sa-skya), t\u00f4ng Ca-nh\u0129-c\u01b0 (bKa\u2018-rgyud), v\u00e0 t\u00f4ng C\u00e1ch-l\u1ed7 (dGe-lugs). Trong nh\u1eefng n\u0103m cu\u1ed1i c\u1ee7a tu\u1ed5i th\u00e0nh ni\u00ean, Do-drup-chen \u0111\u00e3 h\u00f2an thi\u1ec7n ki\u1ebfn th\u1ee9c v\u1ec1 nhi\u1ec1u kinh lu\u1eadn thu\u1ed9c Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, B\u00e1t-nh\u00e3 ba-la-m\u1eadt-\u0111a, Nh\u00e2n minh lu\u1eadn,<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn38\">[38]<\/a>&nbsp;Th\u1eddi lu\u00e2n tantra (<em>K\u0101lachakra Tantra)<\/em>&nbsp;v\u00e0 B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp h\u1ed9i tantra (<em>Guhyasam\u0101ja Tantra<\/em>) thu\u1ed9c tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n d\u1ecbch, c\u0169ng nh\u01b0 gi\u00e1o ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh, l\u0129nh v\u1ef1c \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o ri\u00eang c\u1ee7a ng\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn gi\u1ea3i th\u00edch c\u1ee7a ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba v\u1ec1 \u1ea9n ngh\u0129a c\u1ee7a 40 \u00e2m ti\u1ebft\/ch\u1ee7ng t\u1ef1 (syllables) \u0111\u1ea7u ti\u00ean khi gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u1ec1 B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp h\u1ed9i tantra (Guhyasam\u0101ja Tantra) trong, m\u1ed9t c\u00e2u tr\u00edch d\u1eabn c\u1ee7a ng\u00e0i Long Th\u1ee5 trong t\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>Five Stages (Pa\u00f1c\u0101krama, Rim pa lnga<\/em>), \u201cC\u00e1c ph\u00e1p \u0111\u1ec1u nh\u01b0 l\u00e0 s\u1ef1 thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh v\u1eefng ch\u00e3i v\u1ec1 c\u00e1c \u1ea3o t\u01b0\u1edfng.<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn39\">[39]<\/a>\u201d Khi tr\u00edch d\u1eabn c\u00e2u n\u00e0y, T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba x\u00e1c \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng m\u1ecdi c\u1ea3nh gi\u1edbi v\u00e0 ch\u00fang sinh \u0111\u1ec1u l\u00e0 tr\u00f2 thi\u00ean di\u1ec5n c\u1ee7a kh\u00ed l\u1ef1c v\u00e0 t\u00e2m. T\u00ecm th\u1ea5y \u1edf \u0111\u00e2y c\u00f3 m\u00f9i h\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a gi\u00e1o ph\u00e1p th\u1eadm th\u00e2m vi di\u1ec7u, t\u00f4i nh\u1eadn l\u1ea5y l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a ng\u00e0i nh\u01b0 m\u1ed9t n\u1ec1n t\u1ea3ng v\u00e0 kh\u00e1m ph\u00e1 ra v\u00e0i \u0111i\u1ec1u t\u01b0\u01a1ng \u01b0ng qua gi\u00e1o ph\u00e1p. \u0110\u1ecdc nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u1ee7a ng\u00e0i Do-drup-chen nh\u01b0 th\u1ec3 \u0111\u00e1nh m\u1ea1nh v\u00e0o t\u00e2m tr\u00ed t\u00f4i s\u1ef1 ch\u1ee9ng th\u1ef1c, cho t\u00f4i ni\u1ec1m tin r\u1eb1ng c\u00e1i nh\u00ecn t\u1eeb b\u00ean trong c\u1ee7a t\u00f4i l\u00e0 c\u00f3 c\u01a1 s\u1edf. Tuy nhi\u00ean, t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 tuy\u00ean b\u1ed1 \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i hi\u1ec3u nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 s\u1ef1 nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a t\u00f4i v\u1ec1 c\u00e1ch th\u1ebf c\u1ee7a s\u1ef1 vi\u1ec7c ph\u1ea3i nh\u01b0 v\u1eady. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n ph\u1ea3i tr\u1edf n\u00ean th\u00f4ng \u0111\u1ea1t v\u1ec1 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp h\u1ed9i tantra (Guhyasam\u0101ja Tantra), Th\u1eddi lu\u00e2n tantra (K\u0101lachakraTantra) v\u00e0 chi\u00eam nghi\u1ec7m th\u1eadt k\u1ef9 v\u1ec1 t\u00e1c ph\u1ea9m<em>General Meaning of the \u201cSecret Essence Tantra<\/em>\u201d c\u1ee7a Do-drup-chen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hi\u1ec3n nhi\u00ean l\u00e0 l\u1eadp lu\u1eadn c\u1ee7a c\u00e1c m\u00f4n L\u01b0\u1ee3ng h\u1ecdc<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn40\">[40]<\/a>&nbsp;v\u00e0 Trung qu\u00e1n lu\u1eadn<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn41\">[41]<\/a>&nbsp;ch\u01b0a \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c cao c\u1ea5p trong h\u00e0nh tr\u00ec M\u1eadt th\u1eeba, d\u00f9 trong tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n hay C\u1ef1u d\u1ecbch. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, trong h\u1ec7 th\u1ed1ng B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp h\u1ed9i tantra (Guhyasam\u0101ja Tantra), m\u1ed9t s\u1ed1 h\u00ecnh th\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 l\u00e0 ph\u00e1p tu<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn42\">[42]<\/a>&nbsp;v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7 th\u00f9 th\u1eafng c\u1ee7a c\u1ef1c quang t\u00e2m th\u1ee9c (mind of clear light) hi\u1ec7n h\u00e0nh trong giai v\u1ecb th\u1ee9 t\u01b0 [th\u00e0nh t\u1ef1u v\u1ecb] c\u00f3 th\u1ec3 v\u1eadn h\u00e0nh ngay t\u1ee9c th\u00ec nh\u01b0 ph\u00e1p gi\u1ea3i \u0111\u1ed9c cho c\u1ea3 hai th\u1ee9 phi\u1ec1n n\u00e3o ch\u01b0\u1edbng v\u00e0 s\u1edf tri ch\u01b0\u1edbng.<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn43\">[43]<\/a>&nbsp;Nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m n\u1ea7y kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 lu\u1ed3ng kh\u00ed l\u1ef1c vi t\u1ebf v\u00e0 t\u00e2m th\u1ee9c n\u01b0\u01a1ng v\u00e0o lu\u1ed3ng kh\u00ed l\u1ef1c b\u00ean trong \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n t\u1ea3 trong V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra; ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u1ee7a Nh\u00e2n minh lu\u1eadn v\u00e0 Trung qu\u00e1n t\u00f4ng ch\u01b0a \u0111\u1ee7. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, ngay c\u1ea3 trong tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n d\u1ecbch, c\u0169ng r\u1ea5t kh\u00f3 cho nh\u1eefng ai ch\u1ec9 nghi\u00ean c\u1ee9u h\u1ec7 th\u1ed1ng B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp h\u1ed9i tantra (Guhyasam\u0101ja Tantra) \u0111\u1ec3 tin v\u00e0o c\u00e1c c\u1ea5u tr\u00fac c\u1ee7a c\u00e1c lu\u00e2n xa v\u00e0 \u0111\u1ea1o qu\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 ra trong h\u1ec7 th\u1ed1ng K\u0101lachakra ho\u1eb7c l\u00e0 c\u00e1ch th\u1ee9c an \u0111\u1ecbnh, tu\u1ef3 bi\u1ebfn theo c\u00e1ch th\u1ee9c tr\u00ean, m\u1ed9t T\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015a\u016bnyat\u0101) \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 nguy\u00ean nh\u00e2n t\u1ea1o n\u00ean di\u1ec7u l\u1ea1c t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng, v\u00e0 r\u1ed3i 21.600 y\u1ebfu t\u1ed1 v\u1eadt ch\u1ea5t kh\u00e1c trong th\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng b\u1edfi 21.600 gi\u1ecdt tinh tr\u00edch \u0111\u1ecf v\u00e0 tr\u1eafng, khi\u1ebfn cho 21.600 tia s\u00e1ng ti\u1ec1m t\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00f3ng xu\u1ea5t ra, th\u00e0nh qu\u1ea3 khi th\u1ec3 nh\u1eadp Ph\u1eadt t\u00e1nh. Ch\u1ec9 do nh\u1edd v\u00e0o gi\u1ea3i th\u00edch r\u00f5 r\u00e0ng c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ecb L\u1ea1t-ma c\u00f3 ph\u1ea9m h\u1ea1nh v\u00e0 kinh nghi\u1ec7m \u0111\u1ec3 ph\u00e1p tu \u0111\u00fang \u0111\u1eafn \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 ra trong m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng tantra nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh v\u00e0 qua \u0111\u00f3, s\u1ef1 th\u1ef1c ch\u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t huy khi\u1ebfn h\u00e0nh gi\u1ea3 v\u1ed1n b\u1ecb h\u1ea1n cu\u1ed9c trong nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o ph\u00e1p kh\u00e1c s\u1ebd \u0111i \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 th\u1eeba nh\u1eadn \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, c\u00e1ch tr\u00ecnh b\u00e0y c\u1ee7a ph\u00e1p tu c\u1ee7a \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 trong t\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>Treasury of the Supreme Vehicle (Theg pa \u2018i mchog rin po the \u2018i mdzod<\/em>) c\u1ee7a Long-chen-ba\u2019s (<em>kLong-chen-pa Dri-med- \u2018od-zer<\/em>, 1308-63), c\u00f3 ph\u1ea7n n\u00e0o kh\u00e1c v\u1edbi nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y trong tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n d\u1ecbch. V\u00ec nh\u1eefng tr\u00ecnh b\u00e0y n\u1ea7y l\u00e0 \u0111\u1ec3 d\u1ea1y cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi nh\u1eefng c\u0103n c\u01a1 kh\u00e1c nhau, v\u00e0 v\u00ec t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u c\u0103n c\u1ee9 tr\u00ean n\u1ec1n t\u1ea3ng chung v\u1ec1 Nh\u1ecb \u0111\u1ebf, n\u00ean nh\u1eefng kh\u00e1c nhau \u1ea5y ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng kh\u00eda c\u1ea1nh c\u00e1 bi\u1ec7t, kh\u00f4ng ph\u1ed5 bi\u1ebfn. Nh\u01b0 v\u1eady, m\u1ed9t gi\u00e1o ph\u00e1p \u0111\u1eb7c th\u00f9 kh\u00f4ng th\u1ec3 khi\u1ebfm khuy\u1ebft \u0111\u01a1n thu\u1ea7n ch\u1ec9 v\u00ec kh\u00f4ng gi\u1ed1ng v\u1edbi gi\u00e1o ph\u00e1p v\u1ed1n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c quen thu\u1ed9c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, do s\u1ef1 kh\u00e1c nhau trong th\u00e2n th\u1ec3 c\u1ee7a c\u00e1c Du-gi\u00e0 s\u01b0, c\u1ea5u tr\u00fac c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ea1o qu\u1ea3n v\u00e0 th\u1ee9 t\u1ef1 c\u1ee7a nh\u1eefng t\u01b0\u1edbng tr\u1ea1ng x\u1ea3y ra tu\u1ef3 theo c\u00e1c \u0111\u1ea1o qu\u1ea3n \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch kh\u00e1c nhau trong c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp h\u1ed9i tantra (Guhyasam\u0101ja Tantra), Th\u1eddi lu\u00e2n tantra (K\u0101lachakraTantra), v\u00e0 ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, trong B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp h\u1ed9i tantra (Guhyasam\u0101ja Tantra) c\u00f3 32 \u0111\u1ea1o qu\u1ea3n h\u00ecnh c\u00e1nh sen ho\u1eb7c l\u00e0 nh\u1eefng nan hoa tr\u00ean \u0111\u1ea3nh \u0111\u1ea7u, v\u00e0 16 \u0111\u1ea1o qu\u1ea3n h\u00ecnh c\u00e1nh sen tr\u00ean trung khu \u1edf c\u1ed5 h\u1ecdng; trong khi \u0111\u00f3 ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c v\u1edbi gi\u1ea3i tho\u00e1t trong h\u1ec7 th\u1ed1ng Th\u1eddi lu\u00e2n tantra (K\u0101lachakra Tantra). C\u0169ng v\u1eady, trong giai \u0111o\u1ea1n ph\u00e2n hu\u1ef7 th\u00e2n th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, c\u00e1c \u1ea3o t\u01b0\u1ee3ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 kh\u00f3i xu\u1ea5t hi\u1ec7n theo B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp h\u1ed9i tantra (Guhyasam\u0101ja Tantra), trong khi \u0111\u00f3, trong c\u00e1ch di\u1ec5n \u0111\u1ea1t kh\u00e1c trong Th\u1eddi lu\u00e2n tantra, v\u1edbi h\u1ec7 th\u1ed1ng tr\u01b0\u1edbc B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp h\u1ed9i tantra c\u00f3 t\u1ea5t c\u1ea3 8 d\u1ea5u hi\u1ec7u, nh\u01b0ng Th\u1eddi lu\u00e2n tantra \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn 10 d\u1ea5u hi\u1ec7u. \u0110\u1ec1u c\u00f3 nh\u1eefng s\u1ef1 kh\u00e1c nhau t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o ph\u00e1p \u0111a d\u1ea1ng tr\u00ecnh b\u00e0y nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u kh\u00e1c nhau \u0111\u01a1n thu\u1ea7n v\u1ec1 m\u1eb7t k\u1ef9 thu\u1eadt \u0111\u1ec3 th\u1ec3 hi\u1ec7n c\u1ef1c quang t\u00e2m th\u1ee9c. Trong B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp h\u1ed9i tantra (Guhyasam\u0101ja Tantra), c\u00f3 ph\u00e1p th\u1ef1c h\u00e0nh Du-gi\u00e0 (Yoga) v\u1ec1 lu\u1ed3ng kh\u00ed b\u00ean trong. Trong h\u1ec7 th\u1ed1ng Chakrasa\u1e43vara Tantra c\u00f3 ph\u00e1p tu \u0111\u1ec3 ph\u00e1t huy b\u1ed1n di\u1ec7u l\u1ea1c. Trong h\u1ec7 th\u1ed1ng Hevajra Tantra c\u00f3 c\u00f3 ph\u00e1p tu nh\u1ea5n m\u1ea1nh v\u00e0o n\u1ed9i nhi\u1ec7t (inner heat), g\u1ecdi l\u00e0 n\u1eef \u00e1c th\u1ea7n.<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn44\">[44]<\/a>&nbsp;H\u1ec7 th\u1ed1ng Th\u1eddi lu\u00e2n tantra quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn ph\u00e1p qu\u00e1n chi\u1ebfu v\u1ec1 T\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015b\u016bnyat\u0101). M\u1ed9t kh\u00eda c\u1ea1nh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t kh\u00e1c c\u1ee7a ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t Du-gi\u00e0 s\u01b0 c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ef1c quang t\u00e2m th\u1ee9c (mind of clear light), kh\u00f4ng ch\u1ec9 th\u00f4ng qua s\u1ef1 th\u00e2m nh\u1eadp c\u00e1c l\u00fd lu\u1eadn, m\u00e0 ch\u1ec9 c\u1ea7n qua s\u1ef1 duy tr\u00ec c\u1ea3nh gi\u1edbi v\u00f4 ni\u1ec7m khi ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi m\u1ecdi th\u1ee9 n\u1ed9i duy\u00ean v\u00e0 ngao\u1ecb duy\u00ean. C\u00f2n ph\u00e1p tu t\u1eadp t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 trong h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn45\">[45]<\/a>&nbsp;c\u1ee7a t\u00f4ng Ca-nh\u0129-c\u01b0 (bKa\u2018-rgyud)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ec1 vi\u1ec7c nh\u1eadn ra c\u1ef1c quang trong ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh: Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, khi ta nghe m\u1ed9t ti\u1ebfng \u0111\u1ed9ng, gi\u1eefa kho\u1ea3ng th\u1eddi gian nghe v\u00e0 \u00fd th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 n\u00f3 nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec c\u00f3 m\u1ed9t d\u1ea1ng c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c tho\u00e1t kh\u1ecfi \u00fd ni\u1ec7m, tuy v\u1eady, \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u01b0 trong gi\u1ea5c ng\u1ee7 ho\u1eb7c trong \u0111\u1ecbnh \u0111\u1eb3ng tr\u00ec, trong \u0111\u00f3 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea3n chi\u1ebfu c\u1ee7a th\u1ef1c th\u1ec3 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n chi\u1ebfu tri n\u1ea7y. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ebfn m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m m\u00e0 b\u1ea3n th\u1ec3 c\u1ee7a t\u00e2m \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t. Nh\u1eefng ph\u00e1p tu t\u1eadp n\u1ea7y trong h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00e2n d\u1ecbch th\u01b0\u1eddng l\u1eadp l\u1ea1i \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a v\u1ec1 th\u1ee9c \u2018\u0111\u00f3 l\u00e0 chi\u1ebfu tri\u2019 c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn ra t\u1eeb kinh nghi\u1ec7m v\u1ec1 ch\u00fang. \u0110\u1ecbnh ngh\u0129a \u0111\u01a1n thu\u1ea7n b\u1eb1ng l\u1eddi n\u00f3i, ph\u00e2n lo\u1ea1i, minh ho\u1ea1 ch\u01b0a \u0111\u1ee7; ph\u1ea3i c\u1ea7n s\u1ef1 tr\u1ea3i nghi\u1ec7m, v\u00e0 v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh v\u00f4 c\u00f9ng gi\u00e1 tr\u1ecb. H\u1ecd \u0111\u00e3 gi\u1edbi thi\u1ec7u cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c t\u1ebf v\u1ec1 th\u1ef1c th\u1ec3 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n chi\u1ebfu tri n\u1ea7y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u00fap h\u00e0nh gi\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng ng\u1ed9 qua t\u00e2m th\u1ee9c gi\u1ea3 huy\u1ec5n; \u0111\u00fang h\u01a1n, b\u1ea3n t\u00e2m ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn ra, t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u1ecdi hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ec1u l\u00e0 tr\u00f2 bi\u1ebfn ho\u00e1 c\u1ee7a t\u00e2m \u1ea5y, li\u00ean t\u1ee5c duy tr\u00ec nh\u1ea5t t\u00e2m \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 nh\u1eadn bi\u1ebft n\u1ea7y. V\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tu t\u1eadp nh\u01b0 v\u1eady, h\u00e0nh gi\u1ea3 kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i tr\u00ec t\u1ee5ng th\u1ea7n ch\u00fa (mantra), t\u1ee5ng kinh, v\u00ec h\u00e0nh gi\u1ea3 \u0111\u00e3 th\u00e2m nh\u1eadp v\u1edbi nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u l\u1edbn h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng ph\u00e1p th\u1ef1c h\u00e0nh kh\u00e1c \u0111\u1ec1u l\u00e0 gi\u1ea3 huy\u1ec5n; n\u00f3 \u0111\u00f2i h\u1ecfi s\u1ef1 n\u1ed7 l\u1ef1c trong khi \u0111\u00f3, khi h\u00e0nh gi\u1ea3 nh\u1eadn ra b\u1ea3n t\u00e2m v\u00e0 duy tr\u00ec c\u00f4ng phu tr\u00ean \u0111\u00f3, th\u00ec \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 c\u00f4ng phu t\u1ef1 ph\u00e1t, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i g\u1eafng s\u1ee9c. Ph\u00e1p tu c\u1ea7n s\u1ef1 n\u1ed7 l\u1ef1c ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n do \u00fd th\u1ee9c, nh\u01b0ng c\u00f4ng phu t\u1ef1 ph\u00e1t (spontaneous practice) n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1eeb b\u1ea3n t\u00e2m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y, kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n nh\u1edd \u0111\u1ecdc s\u00e1ch; m\u00e0 h\u00e0nh gi\u1ea3 ph\u1ea3i s\u1eb5n s\u00e0ng tu t\u1eadp trong gi\u00e1o ph\u00e1p t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma), v\u00e0 th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a m\u1ed9t \u0110\u1ea1o s\u01b0 cao qu\u00fd c\u1ee7a t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma) c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0i \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ea1o. C\u0169ng v\u1eady, h\u00e0nh gi\u1ea3 ph\u1ea3i t\u00edch t\u1eadp c\u00e1c c\u00f4ng \u0111\u1ee9c. Ch\u00ednh \u0110\u1ea1i s\u01b0 Jik-may-ling-ba (<em>Jigs-med\u2013gling-pa<\/em>&nbsp;1729\/30-98) \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua 3 n\u0103m v\u00e0 3 tu\u1ea7n tr\u0103ng<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn46\">[46]<\/a>&nbsp;nh\u1eadp th\u1ea5t v\u1edbi n\u1ed7 l\u1ef1c phi th\u01b0\u1eddng sau khi c\u1ea3nh gi\u1edbi c\u1ee7a b\u1ea3n t\u00e2m \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3n b\u00e0y. Vi\u1ec7c n\u1ea7y kh\u00f4ng ph\u1ea3i d\u1ec5 d\u00e0ng. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, ng\u00e0i Do-drup-chen tu t\u1eadp r\u1ea5t si\u00eang n\u0103ng; trong h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a m\u00ecnh, ng\u00e0i \u0111\u1ec1u nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng nh\u1eefng ai \u0111\u00e3 ph\u00e1t t\u00e2m tu t\u1eadp c\u00f4ng phu t\u1ef1 ph\u00e1t (spontaneous practice) kh\u00f4ng c\u1ea7n d\u1ee5ng c\u00f4ng n\u1ea7y ph\u1ea3i r\u1ea5t tinh t\u1ea5n d\u00f5ng m\u00e3nh trong m\u1ecdi ph\u00e1p gia h\u1ea1nh, ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t v\u1ecb L\u1ea1t-ma c\u00f3 th\u1ef1c ch\u1ee9ng khai th\u1ecb v\u1ec1 b\u1ea3n t\u00e2m, v\u00e0 h\u00e0nh gi\u1ea3 ph\u1ea3i thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh nh\u1ea5t t\u00e2m, ho\u00e0n to\u00e0n x\u1ea3 ly m\u1ecdi th\u1ee9 trong cu\u1ed9c \u0111\u1eddi n\u1ea7y. Ng\u00e0i n\u00f3i r\u1eb1ng th\u00f4ng qua c\u1ea3nh gi\u1edbi c\u1ee7a b\u1ea3n t\u00e2m m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c ch\u1ee9ng, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuy nhi\u00ean, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi nh\u1ea7m l\u1eabn gi\u00e1o l\u00fd v\u1ec1 vi\u1ec7c kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i tr\u00ec t\u1ee5ng th\u1ea7n ch\u00fa, qu\u00e1n t\u01b0\u1edfng v\u1ec1 m\u1ed9t v\u1ecb h\u1ed9 th\u1ea7n (deity), n\u00ean ngh\u0129 r\u1eb1ng ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh r\u1ea5t d\u1ec5. \u0110i\u1ec1u \u1ea5y th\u1eadt m\u00ea l\u1ea7m. Kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec d\u1ec5. Nh\u1eefng ai kh\u00f4ng bi\u1ebft t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Trung qu\u00e1n v\u00e0 kh\u00f4ng ph\u00e1t nguy\u1ec7n tu t\u1eadp \u0111\u1ebfn gi\u00e1c ng\u1ed9 v\u00ec t\u00e2m t\u1eeb bi th\u00ec s\u1ebd th\u1ea5y \u0111i\u1ec1u \u1ea5y kh\u00f4ng d\u1ec5.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u01b0 l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a ph\u00e1p tu t\u1eadp to\u00e0n di\u1ec7n nh\u01b0 v\u1eady, ch\u00fang ta \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t cu\u1ea3 S\u1eafc th\u00e2n v\u00e0 Ph\u00e1p th\u00e2n Ph\u1eadt. Theo h\u1ec7 th\u1ed1ng B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp h\u1ed9i tantra (Guhyasam\u0101ja Tantra), \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh t\u1ef1u nh\u1edd v\u00e0o s\u1ef1 th\u1ef1c h\u00e0nh \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t th\u00e2n th\u1ebf t\u1ee5c gi\u1ea3 huy\u1ec5n v\u00e0 c\u1ef1c quang t\u00e2m th\u1ee9c vi di\u1ec7u. Trong h\u1ec7 th\u1ed1ng Th\u1eddi lu\u00e2n tantra (K\u0101lachakra Tantra), t\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015b\u016bnyat\u0101) v\u00e0 v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng di\u1ec7u l\u1ea1c. Trong ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh, \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh t\u1ef1u nh\u1edd v\u00e0o s\u1ef1 th\u1ef1c h\u00e0nh \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t ba ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n: ki\u1ebfn (quan ni\u1ec7m), tu (thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh) v\u00e0 h\u00e0nh.&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn47\">[47]<\/a>&nbsp;Th\u1ec3 t\u00ednh c\u1ee7a m\u1ecdi ph\u00e1p tu n\u1ea7y \u0111\u1ec1u bi\u1ec3u hi\u1ec7n t\u1eeb c\u1ef1c quang c\u1ee7a b\u1ea3n t\u00e2m. Ngay trong Kinh lu\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng lu\u1eadn gi\u1ea3i c\u1ee7a ng\u00e0i Di-l\u1eb7c v\u1ec1 t\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>Sublime Continuum of The Great Vehicle<\/em>&nbsp;\u0111\u00e3 xen b\u1ea3n t\u00e2m n\u1ea7y nh\u01b0 l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng trong khi th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 Ph\u1eadt t\u00e1nh, hay th\u1ec3 Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng,<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftn48\">[48]<\/a>&nbsp;m\u1eb7c d\u00f9 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p to\u00e0n di\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 \u0111\u00fang nh\u01b0 v\u1eady trong h\u1ec7 th\u1ed1ng V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m so s\u00e1nh c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng v\u1edbi nhau. Si\u00eau vi\u1ec7t l\u00ean quan ni\u1ec7m v\u1ec1 gi\u00e1o ph\u00e1i, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t hi\u1ec7n nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u nh\u1edd v\u00e0o nh\u1eadn th\u1ee9c s\u00e2u s\u1eafc nh\u1edd hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o ph\u00e1p n\u1ea7y c\u00f3 c\u00f9ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng n\u1ec1n t\u1ea3ng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">|&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/#mucluc\">M\u1ee5c l\u1ee5c<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/5\/\">Trang sau<\/a>&nbsp;|<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2013<br><strong>Ch\u00fa th\u00edch:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref1\">[1]<\/a>&nbsp;Nguy\u00ean b\u1ea3n Anh ng\u1eef l\u00e0&nbsp;<em>Old and New Translation Schools<\/em>. \u1ede \u0111\u00e2y n\u00ean hi\u1ec3u l\u00e0 trong ph\u1ea1m tr\u00f9 c\u1ee7a kinh lu\u1eadn T\u00e2y T\u1ea1ng. Kh\u00e1c v\u1edbi Trung Hoa,&nbsp;<em>C\u1ef1u d\u1ecbch<\/em>&nbsp;ch\u1ec9 cho tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i phi\u00ean d\u1ecbch \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u b\u1edfi ng\u00e0i C\u01b0u-ma-la-th\u1eadp.&nbsp;<em>T\u00e2n d\u1ecbch<\/em>&nbsp;l\u00e0 tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i phi\u00ean d\u1ecbch \u0111\u1ea1i bi\u1ec3u b\u1edfi ng\u00e0i Huy\u1ec1n Trang.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref2\">[2]<\/a>&nbsp;\u8fe6 \u723e \u5c45 \u6d3e; T: kagyupa [bKa\u2019-brgyud-pa]; d\u1ecbch ngh\u0129a l\u00e0 \u2018<em>Th\u00e1nh ng\u1eef t\u01b0\u01a1ng th\u1eeba gi\u1ea3<\/em>\u2019; M\u1ed9t trong b\u1ed1n t\u00f4ng l\u1edbn c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng. T\u00f4ng n\u00e0y ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c h\u00e0nh gi\u00e1o ph\u00e1p \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n (s: mah\u0101mudr\u0101) v\u00e0 Na-r\u00f4 l\u1ee5c ph\u00e1p (t: n\u0101ro chodrug) c\u1ee7a Na-r\u00f4-pa (t: n\u0101ropa). V\u00e0o th\u1ebf k\u1ec9 th\u1ee9 11, M\u00e3-nh\u0129-ba (t: marpa) l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a gi\u00e1o ph\u00e1p n\u00e0y t\u1eeb \u1ea4n \u0110\u1ed9 qua T\u00e2y T\u1ea1ng, truy\u1ec1n cho M\u1eadt-l\u1eb7c Nh\u1eadt-ba (t: milarepa [mi-la-ras-pa]), r\u1ed3i \u0110\u1ea1t-b\u1ea3o C\u00e1p-gi\u1ea3i \u2013 m\u00f4n \u0111\u1ec7 ch\u00ednh c\u1ee7a M\u1eadt-l\u1eb7c Nh\u1eadt-ba \u2013 trao truy\u1ec1n c\u00e1c \u1ea5n quy\u1ebft \u0111\u00f3 trong t\u00f4ng n\u00e0y. T\u1eeb t\u00f4ng n\u00e0y ph\u00e1t sinh ra nh\u1eefng b\u1ed9 ph\u00e1i kh\u00e1c nh\u01b0 C\u00e1t-m\u00e3 Ca-nh\u0129-c\u01b0 (t: karma-kagyu). Ph\u00e1i Ca-nh\u0129-c\u01b0 r\u1ea5t ch\u00fa tr\u1ecdng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c t\u00e2m truy\u1ec1n t\u00e2m, t\u1eeb \u0110\u1ea1o s\u01b0 tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec7 t\u1eed.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a Ca-nh\u0129-c\u01b0 b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb B\u1ea3n s\u01a1 Ph\u1eadt (s: \u0101dibuddha) Ph\u1ed5 Hi\u1ec1n (s: samantabhadra), \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 ho\u00e1 th\u00e2n c\u1ee7a Ph\u00e1p th\u00e2n (s: dharmak\u0101ya; Ba th\u00e2n) v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c Tai-l\u00f4-pa (s: tilopa) truy\u1ec1n cho Na-r\u00f4-pa (t: n\u0101ropa). M\u00e3-nh\u0129-ba (t: marpa) \u2013 nh\u00e0 d\u1ecbch thu\u1eadt \u2013 mang qua T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u0129nh h\u1ed9i h\u1ebft c\u00e1c \u0111i\u1ec3m tinh y\u1ebfu c\u1ee7a gi\u00e1o ph\u00e1p n\u00e0y l\u00e0 M\u1eadt-l\u1eb7c Nh\u1eadt-ba (t: milarepa) sau nh\u1eefng n\u0103m d\u00e0i tu kh\u1ed5 h\u1ea1nh. Trong th\u1ebf k\u1ec9 th\u1ee9 12, tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i n\u00e0y h\u1ea5p th\u1ee5 th\u00eam gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a Cam-\u0111an (t: kadampa) v\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t t\u00f4ng l\u1edbn, l\u1ea5y n\u01a1i sinh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng l\u1eadp l\u00e0 Dag-po Kag-yu l\u00e0m danh hi\u1ec7u. Ch\u1ec9 trong th\u1ebf h\u1ec7 sau, t\u00f4ng n\u00e0y \u0111\u00e3 ph\u00e2n th\u00e0nh b\u1ed1n nh\u00e1nh: 1. Kam-tshang hay C\u00e1t-m\u00e3 Ca-nh\u0129-c\u01b0 (karma-kagyu), 2. Tsal-pa Kag-yu, 3. Ba-ram Kag-yu, 4. Phag-mo Druk-pa Kag-yu. Nh\u00e1nh cu\u1ed1i c\u00f9ng (4.) l\u1ea1i chia l\u00e0m 8 b\u1ed9 ph\u00e1i, trong \u0111\u00f3 Druk-pa Kag-yu v\u00e0 Dri-gung Ka-gyu c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i t\u1edbi ng\u00e0y nay.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t t\u00f4ng ph\u00e1i kh\u00e1c c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi ph\u00e1i Ca-nh\u0129-c\u01b0 do Khyun-po Nal-jor (sinh 1310) th\u00e0nh l\u1eadp. T\u00ean ph\u00e1i n\u00e0y l\u00e0 Shang-pa Kag-yu v\u00e0 ph\u00e1i n\u00e0y c\u00f3 m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n ri\u00eang do em g\u00e1i c\u1ee7a Na-r\u00f4-pa l\u00e0 Ni-gu-ma truy\u1ec1n l\u1ea1i. Ng\u00e0y nay truy\u1ec1n th\u1ed1ng n\u00e0y v\u1eabn c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref3\">[3]<\/a>&nbsp;E: Consequence School. Quy m\u1eadu lu\u1eadn ch\u1ee9ng ph\u00e1i \u6b78 \u8b2c \u8ad6 \u8b49 \u6d3e, s: pr\u0101sa\u1e45gika (s); c\u00f2n g\u1ecdi C\u1ee5 duy\u00ean t\u00f4ng \u5177 \u7de3 \u5b97, \u1ee8ng th\u00e0nh t\u00f4ng \u61c9 \u6210 \u5b97; Qui m\u1eadu bi\u1ec7n ch\u1ee9ng ph\u00e1i. M\u1ed9t nh\u00e1nh c\u1ee7a Trung qu\u00e1n t\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref4\">[4]<\/a>&nbsp;Old Translation Mantra Schools; New Translation Mantra Schools<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref5\">[5]<\/a>* Ni\u00ean \u0111\u1ea1i n\u00e2y c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a Snellgrove v\u00e0 Richardson&nbsp;<em>Cultural Hisory of Tibet<\/em>&nbsp;(New York: Praeger, 1968).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref6\">[6]<\/a>&nbsp;Du-gi\u00e0 s\u01b0 Mai-tri-pa (s: maitripa) V\u1ecb n\u00e0y chuy\u1ec1n truy\u1ec1n d\u1ea1y v\u00e0 khai th\u1ecb n\u0103ng l\u1ef1c&nbsp;<em>Chakrasam\u0101ja Tantra<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref7\">[7]<\/a>* P3080, Vol.68 275.3.1. Lu\u1eadn gi\u1ea3i c\u1ee7a Sahajavajra nhan \u0111\u1ec1&nbsp;<em>Tattvada\u015bakat\u012bk\u0101<\/em>&nbsp;(<em>De kho no nyid bcu pa\u2019i rgya cher \u2018grel pa<\/em>), P3099, Vol.68 297.4.6ff. \u0110\u1ec1 c\u1eadp v\u1ec1 c\u00e1c ng\u00e0i Long Th\u1ee5, \u0110\u1ec1-b\u00e0, Nguy\u1ec7t X\u1ee9ng\u2026\u201d trong c\u00e1c trang 299.1.6 , v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 c\u00e1c l\u1eddi khai th\u1ecb thanh t\u1ecbnh trong c\u00e1c trang 299.2.2, 299.5.3, 300.1.2, v\u00e0 300.2.3. \u0110o\u1ea1n v\u0103n tr\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00edch d\u1eabn c\u0169ng v\u1edbi nh\u1eadn x\u00e9t gi\u1ed1ng nhau \u0111\u01b0\u1ee3c in trong&nbsp;<em>The Presernarion of Tenets<\/em>(<em>Grub mtha\u2019i mom bzhag<\/em>) c\u1ee7a Jang-gya Rol-bay-dor-jay (lCang-skya Roi-pa\u2019i-rdo-rje, sinh n\u0103m 1717), 297.20 (Sarnath: Pleasure of Elegant Sayings Press, 1970).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref8\">[8]<\/a>*&nbsp;<em>Song to the Five Long Life Sisters\u201d (Tshe ring nsched lnga).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u00e2y l\u00e0 b\u00e0i h\u00e1t v\u1ec1 n\u0103m ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0 tr\u01b0\u1eddng th\u1ecd, c\u00f3 nhi\u1ec1u quy\u1ebfn r\u0169, thu\u1ed9c d\u1ea1ng phi nh\u00e2n (non-human) theo quan ni\u1ec7m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y T\u1ea1ng. Xem Ti\u1ec3u s\u1eed ng\u00e0i Milarepa trong t\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>The Complete Biography of Milarepa (rJe brsun mi la max pa\u2019i mom thar rgyas par phye pa mgur \u2018bum<\/em>), (n.d., 1971), 347.15-8.11. B\u1ea3n d\u1ecbch ti\u1ebfng Anh c\u1ee7a Garma C. C. Chang. Xem t\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>M\u01b0\u1eddi ng\u00e0n b\u00e0i ca c\u1ee7a Milarepa (The Hundred Thousand Songs of Milarepa),<\/em>&nbsp;Hyde Park: University Books, 1962, p.325<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref9\">[9]<\/a>&nbsp;Do t\u1eeb Ng\u00e0i Ph\u1eadt H\u1ed9 trong t\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>C\u0103n b\u1ea3n trung qu\u00e1n lu\u1eadn th\u00edch<\/em>&nbsp;(buddhap\u0101lita-m\u016blamadhyamaka-v\u1e5btti), S\u01b0 \u0111\u1ea3 ph\u00e1 quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u1ed1i ngh\u1ecbch v\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebft lu\u1eadn (<em>prasa\u1e45ga<\/em>) sai tr\u00e1i c\u1ee7a h\u1ecd, c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 \u2018<em>ph\u00e1 t\u00e0 hi\u1ec3n ch\u00ednh<\/em>,\u2019 ngh\u0129a l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00eau quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh, ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o nh\u1eefng nh\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3m, nh\u1eefng m\u00e2u thu\u1eabn hi\u1ec3n hi\u1ec7n c\u1ee7a \u0111\u1ed1i th\u1ee7 m\u00e0 \u0111\u1ea3 ph\u00e1 h\u1ecd. S\u01b0 th\u00e0nh l\u1eadp h\u1ec7 ph\u00e1i Trung qu\u00e1n-C\u1ee5 duy\u00ean (\u4e2d \u89c0 \u5177 \u7de3; c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 Trung qu\u00e1n-\u1ee8ng th\u00e0nh t\u00f4ng; \u4e2d \u89c0 \u61c9 \u6210 \u5b97; s: pr\u0101sa\u1e45gika-m\u0101dhyamika) \u2013 t\u00ean g\u1ecdi t\u00f4ng n\u00e0y d\u1ef1a tr\u00ean ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref10\">[10]<\/a>&nbsp;\u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh \u5927 \u7a76 \u7adf; T: dzogchen [rdzogs-chen]; S: atiyoga; c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u1ea1i vi\u00ean m\u00e3n (\u5927 \u5713 \u6eff), \u0110\u1ea1i th\u00e0nh t\u1ef1u (\u5927 \u6210 \u5c31);<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gi\u00e1o ph\u00e1p ch\u1ee7 y\u1ebfu c\u1ee7a t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 trong Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng. Gi\u00e1o ph\u00e1p n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 M\u1eadt gi\u00e1o cao nh\u1ea5t do \u0111\u1ee9c Th\u00edch-ca M\u00e2u-ni ch\u00e2n truy\u1ec1n. Gi\u00e1o ph\u00e1p n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u00bb\u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh\u00ab v\u00ec n\u00f3 c\u00f9ng t\u1ed9t, kh\u00f4ng c\u1ea7n b\u1ea5t c\u1ee9 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n n\u00e0o kh\u00e1c. Theo gi\u00e1o ph\u00e1p n\u00e0y, t\u00e2m th\u1ee9c lu\u00f4n lu\u00f4n thanh t\u1ecbnh, h\u00e0nh gi\u1ea3 ch\u1ec9 c\u1ea7n tr\u1ef1c nh\u1eadn \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. Theo truy\u1ec1n thuy\u1ebft, \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c Li\u00ean Hoa Sinh (s: padmasambhava) v\u00e0 T\u00ec-ma-la M\u1eadt-\u0111a (s: vimalamitra) \u0111\u01b0a v\u00e0o T\u00e2y T\u1ea1ng trong th\u1ebf k\u1ec9 th\u1ee9 8 v\u00e0 sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c Long-chen-pa t\u1ed5ng k\u1ebft trong th\u1ebf k\u1ec9 th\u1ee9 14. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, t\u00f4ng ph\u00e1i n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c Jig-me Ling-pa (1730-1798) k\u1ebft t\u1eadp v\u00e0 truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gi\u00e1o ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt B\u1ea3n s\u01a1 Ph\u1ed5 Hi\u1ec1n, t\u1eeb Ph\u00e1p th\u00e2n ( Ba th\u00e2n) si\u00eau vi\u1ec7t th\u1eddi gian v\u00e0 kh\u00f4ng gian. Ph\u00e1p th\u00e2n truy\u1ec1n tr\u1ef1c ti\u1ebfp cho B\u00e1o th\u00e2n l\u00e0 Kim C\u01b0\u01a1ng T\u00e1t-\u0111\u00f3a (s: vajrasattva), truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn \u1ee8ng th\u00e2n l\u00e0 Ga-rab Dor-je (sinh n\u0103m 55 sau Tl.). Garab Dor-je truy\u1ec1n l\u1ea1i gi\u00e1o ph\u00e1p n\u00e0y cho \u0111\u1ec7 t\u1eed l\u00e0 Di\u1ec7u \u0110\u1ee9c H\u1eefu (s: ma\u00f1ju\u015br\u012bmitra) v\u1edbi h\u01a1n 6 tri\u1ec7u c\u00e2u k\u1ec7. V\u1ecb \u0111\u1ec7 t\u1eed n\u00e0y chia c\u00e1c c\u00e2u k\u1ec7 n\u00e0y l\u00e0m 3 ph\u1ea7n: Semde (t\u00e2m th\u1ee9c), Longde (h\u01b0 kh\u00f4ng) v\u00e0 Mengagde (khai th\u1ecb). H\u1ecdc tr\u00f2 c\u1ee7a Di\u1ec7u \u0110\u1ee9c H\u1eefu l\u00e0 C\u00e1t T\u01b0\u1eddng S\u01b0 T\u1eed (s: \u015br\u012bsi\u1e43ha) ho\u00e0n ch\u1ec9nh th\u00eam ph\u1ea7n khai th\u1ecb v\u00e0 giao cho K\u00ec-na Tu-\u0111a-la (s: j\u00f1\u0101nas\u016btra) v\u00e0 T\u00ec-ma-la M\u1eadt-\u0111a (T\u1ecbnh H\u1eefu). Sau \u0111\u00f3 T\u00ec-ma-la M\u1eadt-\u0111a \u0111\u01b0a gi\u00e1o ph\u00e1p n\u00e0y qua T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t d\u00f2ng kh\u00e1c c\u1ee7a gi\u00e1o ph\u00e1p n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ea1i s\u01b0 Li\u00ean Hoa Sinh ph\u00e1t tri\u1ec3n h\u01a1n n\u1eefa. Ng\u00e0i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c v\u1ecb Kh\u00f4ng h\u00e0nh n\u1eef (s: \u1e0d\u0101kin\u012b) truy\u1ec1n ph\u00e1p \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh. Gi\u00e1o ph\u00e1p n\u00e0y xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb nh\u1eadn th\u1ee9c, th\u1ec3 c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c v\u1ed1n thanh t\u1ecbnh, kh\u00f4ng \u00f4 nhi\u1ec5m, nh\u01b0ng v\u00ec con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng nh\u1eadn ra \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 n\u00ean c\u1ee9 m\u00e3i tr\u1ea7m lu\u00e2n trong sinh t\u1eed. M\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch \u0111\u1ed9t ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00f2ng sinh t\u1eed n\u00e0y l\u00e0 nh\u1eadn cho \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2m th\u1ee9c \u2018tr\u1ea7n tr\u1ee5i\u2019 \u2018t\u1ef1 nhi\u00ean\u2019 l\u00e0 th\u1ec3 t\u00ednh c\u1ee7a m\u1ecdi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u00e2m l\u00ed. S\u01b0 tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00e1nh c\u1eeda d\u1eabn \u0111\u1ebfn \u2018Tri ki\u1ebfn uy\u00ean nguy\u00ean\u2019, l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ed1ng nh\u1ea5t gi\u1eefa t\u00ednh Kh\u00f4ng (s: \u015b\u016bnyat\u0101) v\u00e0 C\u1ef1c quang (s: \u0101bh\u0101svara; e: clear light; \u00e1nh s\u00e1ng r\u1ef1c r\u1ee1). B\u00ean c\u1ea1nh c\u00e1c c\u00e1ch th\u1ec3 nh\u1eadn Kh\u00f4ng, c\u00f2n c\u00f3 c\u00e1ch d\u1ef1a v\u00e0o \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a tri ki\u1ebfn uy\u00ean nguy\u00ean m\u00e0 gi\u00e1c ng\u1ed9. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 c\u01a1 s\u1edf c\u1ee7a c\u00e1c l\u1eddi khai th\u1ecb trong T\u1eed th\u01b0, m\u1ed9t trong nh\u1eefng lu\u1eadn gi\u1ea3i quan tr\u1ecdng c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng. M\u1ed9t ph\u00e9p tu kh\u00e1c l\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 tan r\u00e3 c\u1ee7a t\u1ee9 \u0111\u1ea1i \u0111\u00e3 t\u1ea1o th\u00e0nh th\u00e2n th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i d\u1ea5u v\u1ebft (bi\u1ebfn m\u1ea5t), \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u2018th\u00e2n c\u1ea7u v\u1ed3ng\u2019 (s: indrac\u0101pak\u0101ya).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref11\">[11]<\/a>* V\u1ec1 ti\u1ec3u s\u1eed s\u01b0 l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a Hlo-drak Ken-chen Nam-ka-gyel-tsen (Lho-brag mKhan-chen Nam-mkha\u2019-rgyal-m(Shafl, 1326-1401) , xin xem trong t\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>Lives of the Teachers of the Lam-Rim Precepts<\/em>&nbsp;(also called<em>Biographies of eminent gurus in the transmission lineages of the teachings of the Graduated Path<\/em>) (<em>Byang chub lam gyi rim pa \u20181 rgyan mchog phul byung nor bu \u2018i phreng ba<\/em>) c\u1ee7a Tsay-chok-ling Yong-dzin Ye-shay-gyel-tsen (Tshe-mchog-gling Yongs- \u2018dzin Ye-shes-rgyal-mtshan, 1713-1793), 640.5-9.2 v\u1edbi nh\u1eefng \u0111\u1ec1 c\u1eadp nhi\u1ec1u h\u01a1n trong 731.6ff. Gi\u00e1o ph\u00e1p m\u00e0 T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n th\u1ee5 t\u1eeb Nam-ka-gyel-tsen trong m\u1ed9t cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 qua th\u1ecb ki\u1ebfn v\u1edbi B\u1ed3-t\u00e1t Kim cang Th\u1ee7 (Vajrap\u0101\u1e47i ) \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Robert Thurman phi\u00ean d\u1ecbch trong cu\u1ed1n&nbsp;<em>Life and Teachings of Tsong Khapa<\/em>&nbsp;(Dharmsala: Library of Tibetan Works and Archives, 1982), pp.213-30.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m s\u01b0u t\u1eadp c\u1ee7a ng\u00e0i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea5n h\u00e0nh th\u00e0nh 2 quy\u1ec3n v\u1edbi nhan \u0111\u1ec1&nbsp;<em>Collected Writings of Lho-brag Grub-then Nam-mkha \u2018-rgyal-mtshan<\/em>&nbsp;(New Delhi: Tshermg Dargye, 1972). Danh x\u01b0ng Nam-ka-gyel-tsen c\u00f3 n\u01a1i \u0111\u01b0\u1ee3c ghi l\u00e0 Ga-dam-ba (bKa \u2018-gdams-pa), nh\u01b0ng \u1edf \u0111\u00e2y c\u00f3 s\u1ef1 truy\u1ec1n mi\u1ec7ng v\u1edbi nhau r\u1eb1ng ng\u00e0i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma). V\u00e0 r\u00f5 r\u00e0ng gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a ng\u00e0i, theo c\u00e1ch hi\u1ec3u l\u00e0 ng\u00e0i T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n th\u1ee5 t\u1eeb ng\u00e0i l\u00e0 th\u1ed1ng nh\u1ea5t v\u1ec1 m\u1eb7t t\u1eeb v\u1ef1ng trong h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh c\u1ee7a t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref12\">[12]<\/a>&nbsp;Li\u00ean Hoa Sinh\u84ee \u83ef \u751f; S: padmasambhava ho\u1eb7c padmak\u0101ra;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u01b0\u1eddi \u1ea4n \u0110\u1ed9, s\u1ed1ng c\u00f9ng th\u1eddi vua T\u00e2y T\u1ea1ng Tri-song-day-then (755-797; \u00e2m H\u00e1n: Ng\u1eadt-l\u1eadt-sang \u0110\u1ec1-t\u00e1n). Ng\u00e0i truy\u1ec1n Ph\u1eadt gi\u00e1o sang T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0 s\u00e1ng l\u1eadp t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (t: nyingmapa), m\u1ed9t trong b\u1ed1n t\u00f4ng ph\u00e1i l\u1edbn c\u1ee7a T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed g\u1ecdi l\u00e0 \u2018Ph\u1eadt th\u1ee9 hai\u2019. Ng\u00e0i hay s\u1eed d\u1ee5ng th\u1ea7n th\u00f4ng, nhi\u1ebfp ph\u1ee5c ma qu\u00e1i v\u00e0 thi\u00ean tai. C\u00e1ch tu h\u00e0nh c\u1ee7a ng\u00e0i r\u1ea5t \u0111a d\u1ea1ng, t\u1eeb c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng \u0111ao tr\u1ee7y th\u1ee7 ( phurbu) \u0111\u1ebfn tu t\u1eadp c\u00e1c ph\u00e9p thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh theo h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh (t: dzogchen). Ng\u00e0i thu\u1ed9c d\u00f2ng c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb Ma-ha T\u1ea5t-\u0111\u1ea1t (s: mah\u0101siddha), \u0111\u1ec3 l\u1ea1i r\u1ea5t nhi\u1ec1u chuy\u1ec7n th\u1ea7n tho\u1ea1i cho \u0111\u1eddi sau v\u00e0 \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc v\u00f9ng Hi-m\u00e3-l\u1ea1p s\u01a1n, ng\u01b0\u1eddi ta t\u00f4n th\u1edd g\u1ecdi ng\u00e0i l\u00e0 \u2018\u0110\u1ea1o s\u01b0 qu\u00ed b\u00e1u\u2019 (Guru Rimpoche).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n r\u1eb1ng, ng\u00e0i sinh ra trong m\u1ed9t hoa sen, t\u1ea1i T\u00e2y B\u1eafc Kashmir, s\u1edbm th\u00f4ng t\u1ea5t c\u1ea3 kinh s\u00e1ch, nh\u1ea5t l\u00e0 M\u1eadt gi\u00e1o (Tan-tra). Trong th\u1ebf k\u1ec9 th\u1ee9 8, ng\u00e0i \u0111\u1ebfn T\u00e2y T\u1ea1ng, m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc c\u00f2n n\u1eb1m d\u01b0\u1edbi \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o thi\u00ean nhi\u00ean. Ng\u00e0i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y chinh ph\u1ee5c ma qu\u1ec9, thi\u00ean tai v\u00e0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a gi\u00e1o ph\u00e1i B\u00f4n (t: bon). Ng\u00e0i c\u0169ng cho x\u00e2y tu vi\u1ec7n Tang-duy\u00ean (t: samye) n\u0103m 775 v\u00e0 th\u1eddi gian ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng xem nh\u01b0 ch\u1ea5m d\u1ee9t t\u1ea1i \u0111\u00f3. C\u00f3 nhi\u1ec1u t\u00e0i li\u1ec7u cho r\u1eb1ng ng\u00e0i ho\u1eb1ng ho\u00e1 \u1edf T\u00e2y T\u1ea1ng l\u00e2u h\u01a1n, truy\u1ec1n gi\u00e1o cho 25 \u0111\u1ec7 t\u1eed, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 nh\u00e0 vua T\u00e2y T\u1ea1ng v\u00e0 gi\u00e1o thuy\u1ebft quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t l\u00e0 \u2018T\u00e1m tuy\u00ean gi\u00e1o\u2019. Ngo\u00e0i ra, ng\u00e0i c\u00f2n \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nhi\u1ec1u b\u00e0i d\u1ea1y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ea5u trong r\u1eebng n\u00fai (<em>Ter-ma<\/em>), ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00e1m ph\u00e1 ra v\u00e0o m\u1ed9t th\u1eddi \u0111i\u1ec3m nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. M\u1ed9t trong nh\u1eefng b\u00e0i d\u1ea1y \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1ed9&nbsp;<em>T\u1eed th\u01b0<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref13\">[13]<\/a>&nbsp;S: Guhyagarbha; t: gSang mying; e: Secret Essence Tantra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref14\">[14]<\/a>&nbsp;[practitioners] with hair coiled [in the style of a lay mintrika].<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref15\">[15]<\/a>&nbsp;Vimalamitra. C\u00f2n g\u1ecdi V\u00f4 C\u1ea5u H\u1eefu\u7121\u57a2\u53cb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref16\">[16]<\/a>&nbsp;Buddhaguhya. C\u00f2n g\u1ecdi Gi\u00e1c M\u1eadt. L\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng v\u1ecb t\u0103ng thu\u1ed9c Du-gi\u00e0 b\u1ed9 M\u1eadt gi\u00e1o. Ng\u01b0\u1eddi Trung \u1ea4n, s\u1ed1ng v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 IX. C\u00f3 thuy\u1ebft cho ng\u00e0i l\u00e0 \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a ng\u00e0i Tr\u00ed T\u00fac (\u667a\u8db3; s: J\u00f1\u0101-nap\u0101da). C\u00f3 thuy\u1ebft cho ng\u00e0i l\u00e0 \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a ng\u00e0i V\u00f4 C\u1ea5u H\u1eefu \u7121\u57a2\u53cb\uff08Vimala-mitra), C\u0103n c\u1ee9 truy\u1ec7n X\u00edch T\u00f9ng \u0110\u1ee9c T\u00e1n V\u01b0\u01a1ng T\u00e2y T\u1ea1ng (742-797), Vua \u0111\u00e3 t\u1eebng c\u1ea7u th\u1ec9nh s\u01b0 v\u00e0o T\u00e2y T\u1ea1ng, nh\u01b0ng s\u01b0 mu\u1ed1n \u1edf trong n\u00fai tu h\u00e0nh, n\u00ean kh\u00f4ng theo m\u1ec7nh vua. S\u01b0 ch\u00fa d\u1ecbch&nbsp;<em>\u0110\u1ea1i Nh\u1eadt Kinh<\/em>,&nbsp;<em>Kim cang \u0111\u1ec9nh Kinh s\u01a1 h\u1ed9i<\/em>, t\u1ee9c Nhi\u1ebfp&nbsp;<em>Ch\u00e2n Th\u1eadt Kinh<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref17\">[17]<\/a>&nbsp;C\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 Tang-da t\u1ef1 \u6851\u8036\u5bfa, Tang-di\u00ean t\u1ef1\u6851\u9cf6\u5bfa; t: Sam-yay (bSam yas): (PQT\u0110)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref18\">[18]<\/a>&nbsp;Five Scriptural Sutras (T. Lunggi mdo inga)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref19\">[19]<\/a>&nbsp;Ban-thi\u1ec1n L\u1ea1t-ma \u73ed \u79aa \u5587 \u561b; T: panchen lama;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Danh hi\u1ec7u \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i L\u1ea1t-ma th\u1ee9 5 t\u1eb7ng cho th\u1ea7y m\u00ecnh l\u00e0 v\u1ecb tr\u1ee5 tr\u00ec ch\u00f9a Ta-shi Lhun-po trong th\u1ebf k\u1ec9 th\u1ee9 17. V\u00ec \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i L\u1ea1t-ma \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 ho\u00e1 th\u00e2n c\u1ee7a Qu\u00e1n Th\u1ebf \u00c2m n\u00ean l\u00fac \u0111\u00f3 Ban-thi\u1ec1n L\u1ea1t-ma \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 ho\u00e1 th\u00e2n c\u1ee7a Ph\u1eadt A-di-\u0111\u00e0. Nh\u01b0 d\u00f2ng \u0110\u1ea1t-lai, d\u00f2ng Ban-thi\u1ec1n c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 m\u1ed9t d\u00f2ng t\u00e1i sinh (tulku) nh\u01b0ng Ban-thi\u1ec1n L\u1ea1t-ma kh\u00f4ng c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m l\u00e3nh \u0111\u1ea1o ch\u00ednh tr\u1ecb. \u0110\u1ebfn th\u1ebf k\u1ec9 20, Ban-thi\u1ec1n L\u1ea1t-ma m\u1edbi nh\u1eadn m\u1ed9t s\u1ed1 nhi\u1ec7m v\u1ee5 n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref20\">[20]<\/a>* Ban-thi\u1ec1n L\u1ea1t-ma th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u00e3 m\u00f4 t\u1ea3 s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u1ee7a c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i n\u1ea7y trong c\u00e1c lu\u1eadn gi\u1ea3i c\u1ee7a ng\u00e0i, g\u1ed3m:&nbsp;<em>Very Brilliant Lamp, Extensive Explanation of the Root Text of the Great Seal in the Traditions of the Precious Ge-luk Ga-gyu (dGe Idan bka\u2019 brgyud mm pa che \u20181 bka\u2019 srol phyag rgya c\/zen po \u20181 nsa ba rgyas par bshad pa yang gsa? sgron me),<\/em>&nbsp;12a.2-1 lb.2 \u1ea5n b\u1ea3n Gangtok, n\u0103m 1968<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref21\">[21]<\/a>&nbsp;E: affirming negative; s:&nbsp;<em>paryud\u0101saprati\u1e63edha, t: ma yin dgag<\/em>)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref22\">[22]<\/a>&nbsp;E: non-affirming negative; s<em>: prasajyaprati\u1e63edha<\/em>, t:&nbsp;<em>med dgag<\/em>),<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref23\">[23]<\/a>* \u0110\u00e2y ch\u1ec9 cho ph\u00e1p tu c\u1ee7a h\u00e0ng Thanh v\u0103n v\u00e0 Duy\u00ean gi\u00e1c nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 trong Trung qu\u00e1n C\u1ee5 duy\u00ean t\u00f4ng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eefng ph\u00e1p tu t\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 trong Ti\u1ec3u th\u1eeba ho\u1eb7c Thanh v\u0103n th\u1eeba nh\u01b0 th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y c\u00f3 trong&nbsp;<em>Great Exposition v\u00e0 Kinh th\u1eeba (S\u016btra Schools)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref24\">[24]<\/a>&nbsp;Trung qu\u00e1n t\u00f4ng \u4e2d \u89c0 \u5b97; hay Trung lu\u1eadn t\u00f4ng (\u4e2d \u8ad6 \u5b97); S: m\u0101dhyamika; M\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i \u0110\u1ea1i th\u1eeba, \u0111\u01b0\u1ee3c Long Th\u1ee5 (s: n\u0101g\u0101rjuna) v\u00e0 Th\u00e1nh Thi\u00ean (\u0101ryadeva) th\u00e0nh l\u1eadp. T\u00f4ng n\u00e0y c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng l\u1edbn t\u1ea1i \u1ea4n \u0110\u1ed9, Trung Qu\u1ed1c, T\u00e2y T\u1ea1ng, Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam. \u0110\u1ea1i di\u1ec7n xu\u1ea5t s\u1eafc c\u1ee7a ph\u00e1i n\u00e0y, b\u00ean c\u1ea1nh hai v\u1ecb s\u00e1ng l\u1eadp l\u00e0 Ph\u1eadt H\u1ed9 (tk. 5), Thanh Bi\u1ec7n (tk. 6), Nguy\u1ec7t X\u1ee9ng (tk. 8), T\u1ecbch H\u1ed9 (tk. 8) v\u00e0 Li\u00ean Hoa Gi\u1edbi (tk. 8). Nh\u1eefng \u0110\u1ea1i Lu\u1eadn s\u01b0 n\u00e0y c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng r\u1ea5t l\u1edbn trong vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng. T\u00ean g\u1ecdi c\u1ee7a t\u00f4ng n\u00e0y d\u1ef1a tr\u00ean quan \u0111i\u1ec3m \u2018trung qu\u00e1n\u2019, si\u00eau vi\u1ec7t quan ni\u1ec7m s\u1ef1 v\u1eadt c\u00f3 hay kh\u00f4ng c\u00f3. V\u1edbi quan \u0111i\u1ec3m B\u00e1t b\u1ea5t Long Th\u1ee5 cho r\u1eb1ng m\u1ecdi m\u00f4 t\u1ea3 v\u1ec1 s\u1ef1 v\u1eadt \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u00fang v\u00e0 S\u01b0 n\u00eau r\u00f5 t\u00ednh ch\u1ea5t \u1ea3o gi\u00e1c v\u00e0 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i c\u1ee7a s\u1ef1 v\u1eadt. V\u00ec t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi s\u1ef1 \u0111\u1ec1u d\u1ef1a l\u00ean nhau m\u00e0 th\u00e0nh ( M\u01b0\u1eddi hai nh\u00e2n duy\u00ean), cho n\u00ean ch\u00fang kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i \u0111\u1ed9c l\u1eadp, kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ef1 ng\u00e3 (s: \u0101tman), t\u1ef1 t\u00ednh (s: svabh\u0101va). T\u00ednh r\u1ed7ng l\u1eb7ng, t\u00ednh Kh\u00f4ng (s: \u015b\u016bnyat\u0101) trong Trung qu\u00e1n t\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t \u00fd ngh\u0129a hai m\u1eb7t: m\u1ed9t m\u1eb7t, t\u00ednh Kh\u00f4ng kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t t\u1ef1 ng\u00e3 n\u00e0o; m\u1eb7t kh\u00e1c, t\u00ednh Kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a v\u1edbi s\u1ef1 gi\u1ea3i tho\u00e1t, v\u00ec t\u00ednh Kh\u00f4ng ch\u00ednh l\u00e0 b\u1ea3n th\u1ec3 tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i. Ch\u1ee9ng ng\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh Kh\u00f4ng t\u1ee9c l\u00e0 gi\u1ea3i tho\u00e1t. Mu\u1ed1n \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi ta ph\u1ea3i tho\u00e1t kh\u1ecfi t\u00e2m th\u1ee9c th\u1ecb phi. \u0110\u1ed1i v\u1edbi Trung qu\u00e1n t\u00f4ng th\u00ec t\u00ednh Kh\u00f4ng l\u00e0 th\u1ec3 t\u00ednh cu\u1ed1i c\u00f9ng, \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a v\u1edbi Ph\u00e1p th\u00e2n (s: dharmak\u0101ya; Ba th\u00e2n). V\u00ec quan \u0111i\u1ec3m Kh\u00f4ng to\u00e0n tri\u1ec7t n\u00f3i tr\u00ean m\u00e0 Trung qu\u00e1n t\u00f4ng c\u00f3 khi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Kh\u00f4ng t\u00f4ng (\u015b\u016bnyav\u0101da). M\u1ed9t lu\u1eadn s\u01b0 kh\u00e1c quan tr\u1ecdng c\u1ee7a Trung qu\u00e1n t\u00f4ng l\u00e0 T\u1ecbch Thi\u00ean (\u5bc2 \u5929; \u015b\u0101ntideva, tk. 7\/8), l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u1ed5i danh v\u1edbi hai t\u00e1c ph\u1ea9m Nh\u1eadp b\u1ed3-\u0111\u1ec1 h\u00e0nh lu\u1eadn (\u5165 \u83e9 \u63d0 \u884c \u8ad6; bodhicary\u0101vat\u0101ra), tr\u00ecnh b\u00e0y con \u0111\u01b0\u1eddng tu t\u1eadp c\u1ee7a m\u1ed9t B\u1ed3 T\u00e1t v\u00e0 T\u1eadp B\u1ed3 T\u00e1t h\u1ecdc lu\u1eadn (\u96c6 \u83e9 \u85a9 \u5b78 \u8ad6; \u015bik\u1e63\u0101samuccaya), tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00e1c qui \u0111\u1ecbnh tu h\u1ecdc c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ecb B\u1ed3 T\u00e1t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trung qu\u00e1n t\u00f4ng \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trung t\u00e2m trong Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng, k\u1ec3 t\u1eeb th\u1ebf k\u1ec9 th\u1ee9 8. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f3 l\u1ebd xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a lu\u1eadn s\u01b0 T\u1ecbch H\u1ed9 (\u5bc2 \u8b77; \u015b\u0101ntarak\u1e63ita) v\u00e0 m\u00f4n \u0111\u1ec7 l\u00e0 Li\u00ean Hoa Gi\u1edbi (\u84ee \u83ef \u6212; kamala\u015b\u012bla). Th\u1eddi \u0111\u00f3, hai v\u1ecb n\u00e0y \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho t\u00f4ng Trung qu\u00e1n-Duy th\u1ee9c (yog\u0101c\u0101ra-sv\u0101tantrika-m\u0101dhyamika), \u0111\u01b0a nh\u1eefng quan \u0111i\u1ec3m Duy th\u1ee9c v\u00e0o gi\u00e1o l\u00ed c\u1ee7a Long Th\u1ee5. T\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n Li\u00ean Hoa Gi\u1edbi tham d\u1ef1 m\u1ed9t cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn v\u1edbi Thi\u1ec1n t\u00f4ng t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng. Trong cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn \u0111\u00f3 Li\u00ean Hoa Gi\u1edbi th\u1eafng l\u1ee3i v\u00e0 sau \u0111\u00f3 nh\u00e0 vua T\u00e2y T\u1ea1ng tuy\u00ean b\u1ed1 l\u1ea5y Trung qu\u00e1n t\u00f4ng l\u00e0m gi\u00e1o ph\u00e1p ch\u00ednh th\u1ed1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref25\">[25]<\/a>&nbsp;C\u00f2n g\u1ecdi Trung qu\u00e1n-T\u1ef1 \u00fd l\u1eadp t\u00f4ng (\u4e2d \u89c0 \u81ea \u610f \u7acb \u5b97), Trung qu\u00e1n-Y t\u1ef1 kh\u1edfi t\u00f4ng (\u4e2d \u89c0 \u4f9d \u81ea \u8d77 \u5b97; sv\u0101tantrika-m\u0101dhyamika). Do ng\u00e0i Thanh Bi\u1ec7n (\u6e05 \u8faf; Bh\u0101vaviveka) \u00e1p d\u1ee5ng lu\u1eadn l\u00ed h\u1ecdc c\u1ee7a Duy th\u1ee9c t\u00f4ng v\u00e0 Nh\u00e2n minh h\u1ecdc c\u1ee7a Tr\u1ea7n-na (\u9673 \u90a3; dign\u0101ga) trong l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng Trung qu\u00e1n c\u1ee7a m\u00ecnh. S\u01b0 hay nh\u1ea5n m\u1ea1nh \u0111\u1ebfn \u2018<em>t\u00ednh h\u1ee3p qui lu\u1eadt<\/em>,\u2019 x\u00e2y d\u1ef1ng lu\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh v\u00e0 sau \u0111\u00f3 ti\u1ebfn t\u1edbi b\u00e1c b\u1ecf l\u1eadp lu\u1eadn \u0111\u1ed1i ph\u01b0\u01a1ng. V\u00ec th\u1ebf n\u00ean h\u1ec7 ph\u00e1i c\u1ee7a S\u01b0 mang t\u00ean nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref26\">[26]<\/a>&nbsp;Nh\u1ecb \u0111\u1ebf \u4e8c \u8ae6; ; s: satyadvaya, two truths; Ch\u00e2n l\u00ed hai m\u1eb7t, ch\u00e2n l\u00ed th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng l\u00e0 t\u1ee5c \u0111\u1ebf hay Ch\u00e2n l\u00ed qui \u01b0\u1edbc (s: sa\u1e43\u1e5bv\u1e5bti-satya). Ch\u00e2n l\u00ed qui \u01b0\u1edbc n\u00e0y d\u00e0nh cho hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 kh\u00e1i ni\u1ec7m th\u1ebf gian, ch\u00fang v\u1ed1n b\u1ecb t\u00ednh ch\u1ea5t nh\u1ecb nguy\u00ean qui \u0111\u1ecbnh. Ch\u00e2n l\u00ed tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i, Ch\u00e2n \u0111\u1ebf (param\u0101rtha-satya) th\u00ec gi\u1ea3n \u0111\u01a1n, kh\u00f4ng c\u00f2n c\u00e1c m\u1eb7t \u0111\u1ed1i l\u1eadp. L\u00ed lu\u1eadn th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp c\u1eadn t\u1ee5c \u0111\u1ebf, tuy kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u00e2n l\u00ed cu\u1ed1i c\u00f9ng, nh\u01b0ng ch\u00fang c\u0169ng c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. V\u00ec v\u1eady, kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u1ee9 ch\u1ea5p nh\u1eadn t\u00ednh Kh\u00f4ng, V\u00f4 ng\u00e3 (an\u0101tman) l\u00e0 ph\u1ee7 nh\u1eadn kinh nghi\u1ec7m c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a m\u1ed9t h\u00e0nh gi\u1ea3 Trung qu\u00e1n t\u00f4ng c\u0169ng ph\u1ea3i ph\u1ea3n \u00e1nh quan \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3, ngh\u0129a l\u00e0, \u0111\u1ed1i v\u1edbi b\u00ean ngo\u00e0i, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 c\u0169ng xem Kh\u1ed5 nh\u01b0 l\u00e0 c\u00f3 th\u1eadt, c\u0169ng ph\u1ea3i gi\u1eef Gi\u1edbi v\u00e0 c\u1ed1 g\u1eafng gi\u00fap t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3i tho\u00e1t. Nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 th\u1eadt t\u00e2m bi\u1ebft r\u1eb1ng, nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u00f3 ch\u1ec9 gi\u1ea3 t\u1ea1o m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref27\">[27]<\/a>* M\u1ee5c \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong Volume&nbsp;<em>Ga<\/em>&nbsp;c\u1ee7a t\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>Collected Works<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref28\">[28]<\/a>&nbsp;S: Uttaratantra; e: Sublime Continuum of the Great Vehicle; t: rGyud bla ma). C\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0&nbsp;<em>T\u1ee5c th\u01b0\u1ee3ng s\u01b0 lu\u1eadn<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref29\">[29]<\/a>&nbsp;(s: madhy\u0101ntavibh\u0101ga-\u015b\u0101stra);&nbsp;<em>Trung bi\u00ean ph\u00e2n bi\u1ec7t lu\u1eadn<\/em>&nbsp;(s: madhy\u0101ntavibh\u0101ga-\u015b\u0101stra);&nbsp;<em>Discrimination of the Middle and Extremes<\/em>&nbsp;(Madhy\u0101nravibhanga, dbus miha\u2019 rnam \u2018byed)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref30\">[30]<\/a>&nbsp;E<em>: Ornament for Clear Realization<\/em>&nbsp;; s:&nbsp;<em>Abhisamay\u0101la\u1e43k\u0101ra<\/em>, t: mNgon rtogs rgyan).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref31\">[31]<\/a>&nbsp;*Xin xem t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a Lati Rinbochay v\u00e0 Hopkins,&nbsp;<em>Death,<\/em>&nbsp;<em>Intermediate<\/em>&nbsp;<em>State, and Rebirth in Tibetan Buddhism&nbsp;<\/em>(London: Rider, 1979), pp.38-46.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref32\">[32]<\/a>&nbsp;*\u0110\u00e2y l\u00e0 80 ni\u1ec7m t\u01b0\u1edfng, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n th\u00e0nh 3 nh\u00f3m, c\u00f3 b\u1ea3n t\u00ednh t\u01b0\u01a1ng quan s\u00e2u k\u00edn h\u01a1n v\u1edbi 3 ni\u1ec7m t\u01b0\u1edfng mang t\u00ednh ch\u1ea5t s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a t\u00e2m v\u1edbi s\u1eafc tr\u1eafng, th\u1ee9c t\u00e2m s\u1eafc \u0111\u1ecf s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng t\u0103ng d\u1ea7n, th\u1ee9c t\u00e2m s\u1eafc \u0111en s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng g\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec9nh \u0111i\u1ec3m nh\u01b0 \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u1edf tr\u00ean. Xin xem t\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>Death,<\/em>&nbsp;<em>Intermediate<\/em>&nbsp;<em>State, and Rebirth in Tibetan Buddhism<\/em>&nbsp;(London: Rider, 1979), pp. 38-42. c\u1ee7a Lati Rinbochay v\u00e0 Hopkins.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref33\">[33]<\/a>*&nbsp;<em>Precious<\/em>&nbsp;<em>Garland:<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>H\u00e0nh u\u1ea9n v\u00e0 S\u1eafc u\u1ea9n<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Sinh kh\u1edfi t\u1eeb v\u1ecdng t\u01b0\u1edfng sai l\u1ea7m.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>C\u00e1i sinh kh\u1edfi t\u1eeb h\u1ea1t gi\u1ed1ng h\u01b0 v\u1ecdng<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>L\u00e0m sao c\u00f3 t\u00ednh ch\u00e2n th\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c? (<\/em>&nbsp;Ch\u01b0\u01a1ng 1.29)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Xin xem t\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>Precious<\/em>&nbsp;<em>Garland<\/em>&nbsp;<em>and the Song of the Four Mindfulflesses&nbsp;<\/em>(London George Julien and Unwin, 1975), p.21. c\u1ee7a N\u0101g\u0101rjuna v\u00e0 Kaysang Gyatso.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref34\">[34]<\/a>&nbsp;Thanh Bi\u1ec7n \u6e05 \u8faf; S: Bh\u0101vaviveka, Bhavya; M\u1ed9t Lu\u1eadn s\u01b0 quan tr\u1ecdng c\u1ee7a t\u00f4ng Trung qu\u00e1n (s: m\u0101dhyamika), s\u1ed1ng kho\u1ea3ng gi\u1eefa 490 v\u00e0 570. S\u01b0 sinh t\u1ea1i Nam \u1ea4n \u0110\u1ed9, theo h\u1ecdc gi\u00e1o l\u00ed c\u1ee7a ng\u00e0i Long Th\u1ee5 (N\u0101g\u0101rjuna) t\u1ea1i Ma-ki\u1ec7t-\u0111\u00e0 (Magadha). Sau \u0111\u00f3 ng\u00e0i tr\u1edf v\u1ec1 qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t lu\u1eadn s\u01b0 danh ti\u1ebfng. Trong c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch ra ch\u1eef H\u00e1n v\u00e0 ch\u1eef T\u00e2y T\u1ea1ng (ph\u1ea7n l\u1edbn c\u1ee7a nguy\u00ean b\u1ea3n Ph\u1ea1n ng\u1eef \u0111\u00e3 th\u1ea5t truy\u1ec1n), Duy th\u1ee9c t\u00f4ng (s: vij\u00f1\u0101nav\u0101da, yog\u0101c\u0101ra) l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng b\u1ecb ng\u00e0i ch\u1ec9 tr\u00edch. L\u00e0 ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng l\u1eadp h\u1ec7 ph\u00e1i Trung qu\u00e1n-Y t\u1ef1 kh\u1edfi (\u4e2d \u89c0 \u4f9d \u81ea \u8d77; m\u0101dhyamika-sv\u0101tantrika), m\u1ed9t trong 2 tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i c\u1ee7a Trung qu\u00e1n, ng\u00e0i c\u0169ng \u0111\u1ea3 k\u00edch ng\u00e0i Ph\u1eadt H\u1ed9 (s: Buddhap\u0101lita), ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng l\u1eadp h\u1ec7 ph\u00e1i Trung qu\u00e1n-C\u1ee5 duy\u00ean (\u4e2d \u89c0 \u5177 \u7de3; pr\u0101sa\u1e45gika-m\u0101dhyamika) b\u1eb1ng m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p suy lu\u1eadn bi\u1ec7n ch\u1ee9ng tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf nh\u00e2n minh h\u1ecdc (s: hetuvidy\u0101), Nh\u1eadn th\u1ee9c h\u1ecdc (s: pram\u0101\u1e47av\u0101da). V\u00e0o th\u1ebf k\u1ec9 th\u1ee9 8, tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i c\u1ee7a ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0i T\u1ecbch H\u1ed9 (s: \u015a\u0101ntarak\u1e63ita) bi\u1ebfn th\u00e0nh ph\u00e1i Trung qu\u00e1n-Duy th\u1ee9c (m\u0101dhyamika-yog\u0101c\u0101ra).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c tr\u1ee9 t\u00e1c c\u1ee7a ng\u00e0i (tr\u00edch): 1.&nbsp;<em>\u0110\u1ea1i th\u1eeba ch\u01b0\u1edfng tr\u00e2n lu\u1eadn<\/em>&nbsp;(mah\u0101y\u0101nat\u0101laratna\u015b\u0101stra), Huy\u1ec1n Trang d\u1ecbch; 2.&nbsp;<em>B\u00e1t-nh\u00e3 \u0111\u0103ng lu\u1eadn th\u00edch<\/em>&nbsp;(praj\u00f1\u0101prad\u012bpa, c\u0169ng c\u00f3 t\u00ean praj\u00f1\u0101prad\u012bpa-m\u016blamadhyamaka-v\u1e5btti), Ba-la-ph\u1ea3 M\u1eadt-\u0111a d\u1ecbch; 3.&nbsp;<em>Trung qu\u00e1n t\u00e2m lu\u1eadn t\u1ee5ng<\/em>&nbsp;(madhyamakah\u1e5bdayak\u0101rik\u0101), T\u1ea1ng ng\u1eef; 4.&nbsp;<em>Trung qu\u00e1n t\u00e2m quang minh bi\u1ec7n lu\u1eadn<\/em>(madhyamaka-h\u1e5bdaya-v\u1e5bttitarkajv\u0101l\u0101), ch\u00fa gi\u1ea3i Trung qu\u00e1n t\u00e2m lu\u1eadn t\u1ee5ng (madhyamakah\u1e5bdayak\u0101rik\u0101), T\u1ea1ng ng\u1eef; 5.&nbsp;<em>Trung qu\u00e1n nh\u00e2n duy\u00ean lu\u1eadn<\/em>&nbsp;(madhyamikaprat\u012btyasamutp\u0101da-\u015b\u0101stra), T\u1ea1ng ng\u1eef; 6.&nbsp;<em>Nh\u1eadp trung qu\u00e1n \u0111\u0103ng lu\u1eadn<\/em>&nbsp;(madhyamak\u0101vat\u0101raprad\u012bpa), T\u1ea1ng ng\u1eef; 7. Nhi\u1ebfp trung qu\u00e1n ngh\u0129a lu\u1eadn (madhyam\u0101rtha-sa\u1e43graha), c\u00f2n b\u1ea3n T\u1ea1ng ng\u1eef v\u00e0 Ph\u1ea1n ng\u1eef; 8.&nbsp;<em>D\u1ecb b\u1ed9 t\u00f4ng tinh th\u00edch<\/em>&nbsp;(nik\u0101yabheda-vibha\u1e45gavy\u0101khy\u0101na), ch\u1ec9 c\u00f2n l\u01b0u l\u1ea1i trong T\u1ea1ng ng\u1eef, n\u00f3i v\u1ec1 c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i Ph\u1eadt gi\u00e1o sau khi \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt di\u1ec7t \u0111\u1ed9 \u0111\u1ebfn th\u1eddi Thanh Bi\u1ec7n, r\u1ea5t gi\u1ed1ng&nbsp;<em>D\u1ecb b\u1ed9 t\u00f4ng lu\u00e2n lu\u1eadn<\/em>&nbsp;(samayabhedavy\u016bhacakra\u015b\u0101stra) c\u1ee7a Th\u1ebf H\u1eefu (vasumitra).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref35\">[35]<\/a>&nbsp;E:&nbsp;<em>Treatise on the<\/em>&nbsp;<em>Middle Way<\/em>. C\u00f2n g\u1ecdi&nbsp;<em>C\u0103n b\u1ea3n Trung qu\u00e1n lu\u1eadn t\u1ee5ng<\/em>&nbsp;): ([m\u016bla-] madhyamaka-k\u0101rik\u0101), c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0&nbsp;<em>Trung qu\u00e1n lu\u1eadn t\u1ee5ng<\/em>, ho\u1eb7c&nbsp;<em>Trung qu\u00e1n lu\u1eadn<\/em>&nbsp;(madhyamaka-\u015b\u0101stra);<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trung lu\u1eadn \u4e2d \u8ad6; C: zh\u014dngl\u00f9n; J: ch\u016bron; S: madhyamaka-\u015b\u0101stra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">4 quy\u1ec3n, \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t v\u00e0 \u0111\u00edch th\u00e2n Long Th\u1ee5 so\u1ea1n g\u1ed3m 27 ch\u01b0\u01a1ng v\u1edbi 400 c\u00e2u k\u1ec7,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Trung qu\u00e1n lu\u1eadn t\u1ee5ng<\/em>&nbsp;\u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed1i ti\u1ebfp b\u1edfi ch\u00fa gi\u1ea3i c\u1ee7a Thanh M\u1ee5c (\u9752 \u76ee; s: pingala), \u0111\u01b0\u1ee3c C\u01b0u-ma La-th\u1eadp d\u1ecbch v\u00e0o n\u0103m 409 v\u00e0 c\u00f3 b\u1ed5 sung th\u00eam v\u00e0o ph\u1ea7n lu\u1eadn gi\u1ea3i c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh. \u0110\u00e2y l\u00e0 lu\u1eadn v\u0103n c\u0103n b\u1ea3n cho vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i Trung qu\u00e1n (\u4e2d \u89c0 \u6d3e). Lu\u1eadn gi\u1ea3i n\u1ea7y ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i gay g\u1eaft ph\u1ea1m tr\u00f9 gi\u1ea3 v\u00e0 kh\u00f4ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ph\u1ee7 nh\u1eadn hai \u00fd ni\u1ec7m c\u1ef1c \u0111oan sinh v\u00e0 b\u1ea5t sinh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref36\">[36]<\/a>&nbsp;<em>na svato n\u0101pi parato na dv\u0101bhy\u0101\u1e43 n\u0101py ahetuta\u1e25 |<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>utpann\u0101 j\u0101tu vidyante bh\u0101v\u0101\u1e25 kvacana ke cana<\/em>&nbsp;|| MMK_1,01<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u8af8\u6cd5\u4e0d\u81ea\u751f \u4ea6\u4e0d\u5f9e\u4ed6\u751f<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u4e0d\u5171\u4e0d\u7121\u56e0 \u662f\u6545\u77e5\u7121\u751f<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ch\u01b0 ph\u00e1p b\u1ea5t t\u1ef1 sanh, Di\u1ec7c b\u1ea5t t\u00f9ng tha sanh, b\u1ea5t c\u1ecdng b\u1ea5t v\u00f4 nh\u00e2n, th\u1ecb c\u1ed1 tri v\u00f4 sanh.&nbsp;<\/em>(B\u1ea3n C\u01b0u-ma-la-th\u1eadp d\u1ecbch). B\u1ea3n&nbsp;<em>B\u00e1t-nh\u00e3 \u0111\u0103ng<\/em>&nbsp;(Thanh Bi\u1ec7n d\u1ecbch): \u7121\u6642\u4ea6\u7121\u8655 \u96a8\u6709\u4e00\u7269\u9ad4,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u5f9e\u81ea\u4ed6\u53ca\u5171 \u7121\u56e0\u800c\u8d77\u8005.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>V\u00f4 th\u1eddi di\u1ec7c v\u00f4 ph\u00e1p, tu\u1ef3 h\u1eefu nh\u1ea5t v\u1eadt th\u1ec3, t\u00f9ng t\u1ef1 tha c\u1eadp c\u1ecdng, v\u00f4 nh\u00e2n nhi kh\u1edfi gi\u1ea3<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref37\">[37]<\/a>&nbsp;* C\u1ef1c quang m\u1eb9 l\u00e0 c\u1ef1c quang t\u00e2m th\u1ee9c (mind of clear light) c\u1ee7a ch\u00ednh c\u00e1i ch\u1ebft. C\u1ef1c quang con (son clear light) l\u00e0 bi\u1ec3u hi\u1ec7n th\u00f4ng qua tu t\u1eadp Du-gi\u00e0 (Yoga). M\u1ed9t Du-gi\u00e0 s\u01b0 kinh nghi\u1ec7m c\u00f3 th\u1ec3 v\u1eadn d\u1ee5ng C\u1ef1c quang m\u1eb9 c\u1ee7a ch\u00ednh c\u00e1i ch\u1ebft \u0111\u1ec3 tr\u1ef1c nh\u1eadn ra b\u1ea3n t\u00ednh c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00e1p kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh, \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 s\u1ef1 ti\u1ebfp x\u00fac gi\u1eefa C\u1ef1c quang m\u1eb9 v\u00e0 C\u1ef1c quang con. Xin xem t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a Lati Rinbochay v\u00e0 Hopkins nhan \u0111\u1ec1&nbsp;<em>Death,<\/em>&nbsp;<em>Intermediate<\/em>&nbsp;<em>State, and Rebirth in Tibetan Buddhism&nbsp;<\/em>(London: Rider, 1979), pp.47-<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref38\">[38]<\/a>&nbsp;L\u01b0\u1ee3ng h\u1ecdc (Valid Cognition).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref39\">[39]<\/a>&nbsp;<em>Everything is like the meditative stabilization of illusion.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref40\">[40]<\/a>&nbsp;Nh\u1eadn th\u1ee9c lu\u1eadn. ( e: Epistemologists ; s: Pr\u0101m\u0101\u1e47ika).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u00ednh l\u00e0 tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i c\u1ee7a Tr\u1ea7n-na (Dignga) v\u00e0 Ph\u00e1p X\u1ee9ng (Dharitlakirti), t\u1ee9c l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c Trung qu\u00e1n-T\u1ef1 \u00fd l\u1eadp t\u00f4ng (\u4e2d \u89c0 \u81ea \u610f \u7acb \u5b97) hay Trung qu\u00e1n-Y t\u1ef1 kh\u1edfi t\u00f4ng (\u4e2d \u89c0 \u4f9d \u81ea \u8d77 \u5b97; sv\u0101tantrika-m\u0101dhyamika). C\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Nh\u00e2n minh lu\u1eadn v\u00ec c\u00e1c ng\u00e0i ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u1ed9 m\u00f4n L\u01b0\u1ee3ng h\u1ecdc (e: valid cognition&nbsp;<em>(s: pram\u0101t\u1e47a; t: rshad ma).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[41] Middle Way Proponents (M\u0101dhyamika)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref42\">[42]<\/a>&nbsp;Trong h\u1ec7 th\u1ed1ng Kinh th\u1eeba, \u0111\u1ea1o, ph\u00e1p tu (paths) ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 th\u1ee9c, trong \u0111\u00f3, khi ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh li\u00ean t\u1ee5c th\u1ed1ng nh\u1ea5t th\u1ec3 c\u1ee7a t\u00e2m, th\u00ec h\u00e0nh gi\u1ea3 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn \u0111\u1ebfn c\u1ea3nh gi\u1edbi cao h\u01a1n, Tuy nhi\u00ean, ch\u00e1nh ng\u1eef, l\u00e0 h\u00ecnh th\u00e1i m\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o ph\u00e1p c\u0169ng xem l\u00e0 \u0111\u1ea1o, ph\u00e1p tu (paths). \u1ede \u0111\u00e2y trong B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp h\u1ed9i tan-tra (<em>Guhyasam\u0101ja Tantra<\/em>), huy\u1ec5n th\u00e2n t\u1ef1 n\u00f3 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 b\u1eadc th\u1ee9 3 trong n\u0103m giai \u0111o\u1ea1n tu t\u1eadp \u0111\u1ebfn th\u00e0nh t\u1ef1u v\u1ecb, n\u00ean \u0111\u00f3 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u00e1p tu (paths).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref43\">[43]<\/a>&nbsp;Trong h\u1ec7 th\u1ed1ng Kinh lu\u1eadn \u0110\u1ea1i th\u1eeba (c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 B\u00e1t-nh\u00e3 th\u1eeba), c\u1ea7n ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua v\u00f4 s\u1ed1 \u0111\u1ea1i ki\u1ebfp tu t\u1eadp h\u1ea1nh B\u1ed3-t\u00e1t m\u1edbi chuy\u1ec3n ho\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c phi\u1ec1n n\u00e3o ch\u01b0\u1edbng\u2013t\u1eadp kh\u00ed nh\u1eadn th\u1ee9c r\u1eb1ng c\u00e1c ph\u00e1p \u0111\u1ec1u t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh, c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng phi\u1ec1n n\u00e3o kh\u00e1c m\u00e0 n\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng. Trong V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tan-tra, nh\u1eefng phi\u1ec1n n\u00e3o n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng ph\u1ee5c ngay khi nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015a\u016bnyat\u0101) v\u1edbi c\u1ef1c quang t\u00e2m th\u1ee9c vi di\u1ec7u (mind of clear light), \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh t\u1ef1u v\u1edbi m\u1ed9t n\u0103ng l\u1ef1c d\u0169ng m\u00e3nh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref44\">[44]<\/a>&nbsp;E: fierce woman; t: chandali, grum mo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref45\">[45]<\/a>&nbsp;\u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n\u5927 \u624b \u5370; S: mah\u0101mudr\u0101; e: Great Seal; t: Phyag rgya then po).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t trong nh\u1eefng gi\u00e1o ph\u00e1p t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba (s: vajray\u0101na), \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n d\u1ea1y trong t\u00f4ng ph\u00e1i Ca-nh\u0129-c\u01b0 (t: kagyupa) c\u1ee7a T\u00e2y T\u1ea1ng. Trong ti\u1ebfng T\u00e2y T\u1ea1ng, \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u l\u00e0 t\u00e2m \u1ea5n c\u1ee7a s\u1ef1 ch\u1ee9ng ng\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh Kh\u00f4ng (s: \u015b\u016bnyat\u0101), c\u1ee7a vi\u1ec7c gi\u1ea3i tho\u00e1t kh\u1ecfi Lu\u00e2n h\u1ed3i (s: sa\u1e43s\u0101ra) v\u00e0 s\u1ef1 th\u00f4ng hi\u1ec3u r\u1eb1ng, hai m\u1eb7t \u0111\u00f3 kh\u00f4ng h\u1ec1 r\u1eddi nhau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gi\u00e1o ph\u00e1p n\u00e0y xem \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt B\u1ea3n s\u01a1 Ph\u1ed5 Hi\u1ec1n (s: samantabhadra), bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a Ph\u00e1p th\u00e2n (s: dharmak\u0101ya; Ba th\u00e2n), \u0111\u00e3 truy\u1ec1n \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n cho Ma-ha T\u1ea5t-\u0111\u1ea1t Tai-l\u00f4-pa (s: tilopa). Tai-l\u00f4-pa ti\u1ebfp t\u1ee5c truy\u1ec1n cho Na-r\u00f4-pa (t: n\u0101ropa). M\u00e3-nh\u0129-ba (t: marpa) \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00e2n truy\u1ec1n gi\u00e1o ph\u00e1p n\u00e0y v\u00e0 mang v\u1ec1 T\u00e2y T\u1ea1ng r\u1ed3i ch\u1ec9 d\u1ea1y cho M\u1eadt-l\u1eb7c Nh\u1eadt-ba (t: Milarepa). Ph\u00e9p tu \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng tu Ch\u1ec9 (s: \u015bamatha) v\u00e0 l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m c\u0103n b\u1ea3n \u0111\u1ec3 bi\u1ebfn chuy\u1ec3n m\u1ecdi kinh nghi\u1ec7m th\u00e0nh s\u1ef1 tr\u1ef1c ng\u1ed9 t\u00ednh Kh\u00f4ng. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xem \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n nh\u01b0 \u2018Thi\u1ec1n\u2019 T\u00e2y T\u1ea1ng. Ngo\u00e0i ph\u00e9p tu th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f2n l\u01b0u truy\u1ec1n ph\u00e9p tu c\u1ee7a Na-r\u00f4-pa v\u1edbi t\u00ean Na-r\u00f4 l\u1ee5c ph\u00e1p (S\u00e1u gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a Na-r\u00f4-pa; t: n\u0101ro chodrug).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Truy\u1ec1n th\u1ed1ng T\u00e2y T\u1ea1ng xem x\u00e9t ph\u00e9p \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n d\u01b0\u1edbi ba kh\u00eda c\u1ea1nh: ki\u1ebfn (s: dar\u015bana), tu (s: bh\u0101van\u0101) v\u00e0 h\u00e0nh (s: cary\u0101).<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li>Ki\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a l\u00e0 tri ki\u1ebfn nh\u1eadn ra r\u1eb1ng th\u1ec3 t\u00ednh \u0111\u00edch th\u1eadt c\u1ee7a t\u00e2m l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ed1ng nh\u1ea5t gi\u1eefa Kh\u00f4ng v\u00e0 \u00c1nh s\u00e1ng. M\u1ed7i hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u mang d\u1ea5u \u1ea5n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u00e0y.<\/li><li>M\u1ee5c \u0111\u00edch quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t c\u1ee7a tu t\u1eadp thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh l\u00e0 tr\u1ef1c nh\u1eadn th\u1ec3 t\u00ednh c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c, m\u1ed9t s\u1ef1 tr\u1ef1c nh\u1eadn r\u1ea5t t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00f4ng c\u1ea7n s\u1ef1 c\u1ed1 g\u1eafng n\u00e0o. C\u00f3 hai c\u00e1ch \u0111\u1ec3 chu\u1ea9n b\u1ecb ph\u00e9p thi\u1ec1n \u0111\u00f3: a) b\u1ed1n ph\u00e9p tu qu\u00e1n chi\u1ebfu s\u1ef1 qu\u00ed b\u00e1u khi c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e2n ng\u01b0\u1eddi, lu\u1eadt v\u00f4 th\u01b0\u1eddng, Nghi\u1ec7p b\u00e1o v\u00e0 t\u00ednh b\u1ea5t to\u00e0n c\u1ee7a lu\u00e2n h\u1ed3i; b) b\u1ed1n ph\u00e9p tu \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t g\u1ed3m nh\u1eefng Nghi qu\u0129 (s: s\u0101dhana) v\u1edbi nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p thanh l\u1ecdc th\u00e2n, kh\u1ea9u, \u00fd.<\/li><li>H\u00e0nh l\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, \u1ee9ng d\u1ee5ng sau khi \u0111\u00e3 kinh nghi\u1ec7m tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea5n, d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1ed9t t\u00e2m th\u1ee9c t\u1ef1 t\u1ea1i, si\u00eau vi\u1ec7t c\u00e1c qui \u01b0\u1edbc th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, d\u1eabn \u0111\u1ebfn phong c\u00e1ch k\u00ec l\u1ea1 c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc \u2018Cu\u1ed3ng th\u00e1nh\u2019.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref46\">[46]<\/a>* Theo thu\u1eadt ng\u1eef T\u00e2y T\u1ea1ng,&nbsp;<em>Lo gsum phyogs gsum.<\/em>&nbsp;(e: phase).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref47\">[47]<\/a>* E: breakthrough \/ leap-over. Ch\u1ec9 cho m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tu t\u1eadp xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb c\u00f4ng phu t\u1ef1 ph\u00e1t, t\u1eeb nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 t\u00edch c\u1ef1c c\u1ee7a b\u1ea3n t\u00e2m. Xin xem t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a Khetsun Sangpo nhan \u0111\u1ec1&nbsp;<em>Tantric Practic in Nyingma<\/em>&nbsp;(London: Rider, 1982), trang 222\/<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/4\/#_ftnref48\">[48]<\/a>* One Gone Thus (Tarhgatagarbha, De bzhin gzhegs pa\u2019i snying po)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>M\u1eacT T\u00d4NG T\u00c2Y T\u1ea0NG<br><\/strong>Nguy\u00ean t\u00e1c TANTRA IN TIBET c\u1ee7a Tenzin Gyatso \u2013 \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i L\u1ea1t-ma 14<br>Jeffrey Hopkins d\u1ecbch sang Anh ng\u1eef v\u00e0 bi\u00ean t\u1eadp<br>Th\u00edch Nhu\u1eadn Ch\u00e2u d\u1ecbch Vi\u1ec7t ng\u1eef<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ph\u1ea7n II<br><\/strong><strong>NH\u1eeeNG B\u00c0I GI\u1ea2NG C\u1ee6A \u0110\u1ee8C \u0110\u1ea0T LAI L\u1ea0T MA 14&nbsp;<\/strong><strong>V\u1ec0 H\u00c0NH TR\u00cc M\u1eacT T\u00d4NG<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Nh\u1ecb \u0111\u1ebf<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>B\u00e0i n\u00f3i chuy\u1ec7n t\u1ea1i&nbsp;<\/em>University of California, bang Berkeley<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p kh\u00e1c nhau trong \u0111\u00f3 c\u1ea5u tr\u00fac c\u0103n b\u1ea3n gi\u00e1o l\u00fd Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y. T\u1eeb m\u1ed9t trong nhi\u1ec1u quan \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c nhau,&nbsp;<em>n\u1ec1n t\u1ea3ng<\/em><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/5\/#_ftn1\"><strong><em>[1]<\/em><\/strong><\/a>&nbsp;c\u1ee7a Nh\u1ecb \u0111\u1ebf\u2013quy \u01b0\u1edbc v\u00e0 tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i;&nbsp;<em>ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tu t\u1eadp<\/em>&nbsp;t\u1eeb \u0111\u00f3 l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7; v\u00e0&nbsp;<em>k\u1ebft qu\u1ea3<\/em>&nbsp;l\u00e0 c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00e1p tu n\u1ea7y l\u00e0 Hai th\u00e2n Ph\u1eadt\u2013S\u1eafc th\u00e2n Ph\u1eadt nh\u1edd v\u00e0o l\u1ee3i tha c\u1ee9u \u0111\u1ed9 ch\u00fang sinh v\u00e0 Ph\u00e1p th\u00e2n Ph\u1eadt do th\u00e0nh t\u1ef1u vi\u00ean m\u00e3n ph\u00e1t nguy\u1ec7n c\u1ee7a m\u00ecnh. Trong \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t v\u1ecb Ph\u1eadt ri\u00eang bi\u1ec7t n\u00e0o ngo\u00e0i \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u00e3 t\u1eebng gi\u00e1c ng\u1ed9 t\u1eeb v\u00f4 thu\u1ef7. Ch\u01b0 Ph\u1eadt c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 ch\u00fang ta, v\u1ed1n c\u00f3 t\u00e2m th\u1ee9c c\u00e2u sinh v\u1edbi phi\u1ec1n n\u00e3o nhi\u1ec5m \u00f4 v\u00e0 d\u1ea7n d\u1ea7n chuy\u1ec3n ho\u00e1 nh\u1eefng phi\u1ec1n n\u00e3o nhi\u1ec5m \u00f4 n\u1ea7y \u0111\u1ebfn m\u1ee9c t\u1ef1 chuy\u1ec3n m\u00ecnh th\u00e0nh nh\u1eefng h\u1eefu t\u00ecnh t\u1ea1o n\u00ean nh\u1eefng thi\u1ec7n nghi\u1ec7p v\u00e0 tr\u1eeb s\u1ea1ch m\u1ecdi l\u1ed7i l\u1ea7m.<br>C\u0103n \u0111\u1ec3 c\u1ee7a kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng vi\u1ec7c n\u1ea7y th\u1ef1c t\u1ebf ch\u00ednh l\u00e0 b\u1ea3n t\u00ednh \u0111\u01a1n thu\u1ea7n chi\u1ebfu tri c\u1ee7a t\u00e2m. T\u00e2m th\u1ef1c th\u1ec3 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng bi\u1ec3u hi\u1ec7n t\u1eeb b\u1ea5t k\u1ef3 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n n\u00e0o c\u1ee7a \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng th\u00f4ng qua n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a s\u1ef1 n\u1eafm b\u1eaft c\u00e1c \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u1ea5y, v\u00e0 n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 thu\u1ea7n tu\u00fd thanh t\u1ecbnh v\u00e0 s\u00e1ng su\u1ed1t, b\u1eb1ng b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a kinh nghi\u1ec7m. Tuy nhi\u00ean, trong nh\u1eefng nguy\u00ean nh\u00e2n c\u1ee7a n\u00f3\u2013\u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n th\u00e0nh nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u00ednh v\u00e0 nh\u1eefng duy\u00ean (\u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n) tu\u1ef3 thu\u1ed9c\u2013n\u00f3 ph\u1ea3i c\u00f3\u2013 nh\u01b0 m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 c\u1ee7a th\u1ee9c tr\u1ea3i nghi\u1ec7m, c\u00f3 nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u00ednh y\u1ebfu v\u00e0 m\u1ed9t t\u0103ng th\u01b0\u1ee3ng duy\u00ean ch\u00ednh l\u00e0 kho\u1ea3nh kh\u1eafc tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a th\u1ee9c. Kh\u00f4ng d\u1ec5 g\u00ec cho m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 v\u1edbi \u0111\u1eb7c t\u00ednh \u0111\u01a1n thu\u1ea7n chi\u1ebfu tri \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t sinh t\u1eeb c\u00e1c th\u00e0nh t\u1ed1 s\u1eafc th\u1ec3 b\u00ean ngo\u00e0i nh\u01b0 l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u1ee7 y\u1ebfu c\u1ee7a n\u00f3. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, n\u1ed9i t\u1ea1i c\u1ee7a t\u00e2m kh\u00f4ng th\u1ec3 ho\u1ea1t d\u1ee5ng nh\u01b0 l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u1ee7 y\u1ebfu c\u1ee7a c\u00e1c th\u00e0nh t\u1ed1 b\u00ean ngo\u00e0i. V\u00ec m\u1ed7i kho\u1ea3nh kh\u1eafc c\u1ee7a t\u00e2m nh\u01b0 l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u1ee7 y\u1ebfu, ch\u1eb3ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o, ch\u1ec9 c\u00f2n th\u1eeba nh\u1eadn r\u1eb1ng n\u1ec1n t\u1ea3ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c th\u1ed1ng nh\u1ea5t th\u1ec3 (<em>continuum<\/em>) c\u1ee7a t\u00e2m l\u00e0 t\u1eeb v\u00f4 thu\u1ef7. M\u1ed9t v\u00e0i d\u1ea1ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a t\u00e2m [nh\u01b0 mong \u01b0\u1edbc c\u00f3 xe h\u01a1i], l\u00e0 c\u00f3 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u, c\u00f3 k\u1ebft th\u00fac, trong khi nh\u1eefng d\u1ea1ng kh\u00e1c c\u1ee7a t\u00e2m [nh\u01b0 v\u00f4 minh, nh\u1eadn th\u1ee9c c\u00e1c h\u1ee3p t\u00e1c t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh], theo ngh\u0129a t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c th\u1ed1ng nh\u1ea5t th\u1ec3, th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u nh\u01b0ng c\u00f3 k\u1ebft th\u00fac. Tuy nhi\u00ean, ch\u1eb3ng c\u00f3 c\u00e1i kh\u1edfi \u0111\u1ea7u v\u00e0 k\u1ebft th\u00fac n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e1n cho t\u00e2m \u0111\u01a1n thu\u1ea7n chi\u1ebfu tri. Do v\u1eady, d\u00f9 t\u00e2m bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i t\u1eebng s\u00e1t-na, nh\u01b0ng t\u00ednh t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c th\u1ed1ng nh\u1ea5t th\u1ec3 c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 ch\u1eb3ng c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u1ea7y c\u1ee7a t\u00e2m, l\u00e0m sao m\u00e0 chuy\u1ec3n ho\u00e1? R\u1eb1ng t\u00e2m \u0111\u00e3 v\u01b0\u1edbng t\u00ecnh tr\u1ea1ng nhi\u1ec5m \u00f4 l\u00e0 do v\u00f4 minh, kh\u00f4ng th\u1ea5y r\u00f5 nh\u01b0 th\u1eadt s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu c\u1ee7a c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng. \u0110\u1ec3 g\u1ee1 b\u1ecf v\u00f4 minh n\u1ea7y, c\u1ea7n ph\u1ea3i ph\u00e1t huy m\u1ed9t nh\u1eadn th\u1ee9c s\u00e1ng su\u1ed1t v\u1ec1 c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng, \u0111i\u1ec1u c\u1ea7n thi\u1ebft l\u00e0 ph\u1ea3i nh\u1eadn bi\u1ebft v\u1ec1 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u0111ang t\u00ecm hi\u1ec3u. V\u1ec1 nh\u1eefng g\u00ec c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft, c\u00f3 hai tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p, \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng quy \u01b0\u1edbc v\u1ed1n ch\u1ec9 l\u00e0 tr\u00ecnh hi\u1ec7n v\u00e0 d\u1ea1ng hi\u1ec7n h\u1eefu t\u1ed1i h\u1eadu c\u1ee7a nh\u1eefng \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng n\u1ea7y. \u0110\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng quy \u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn bi\u1ebft b\u1edfi th\u1ee9c ph\u00e2n bi\u1ec7t theo quy \u01b0\u1edbc, trong khi hi\u1ec7n h\u1eefu t\u1ed1i h\u1eadu l\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn bi\u1ebft b\u1edfi th\u1ee9c ph\u00e2n bi\u1ec7t th\u1ef1c th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i t\u1ed1i h\u1eadu (final mode of subsistence).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u1ea1ng th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0&nbsp;<em>ch\u00e2n l\u00fd quy \u01b0\u1edbc<\/em>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/5\/#_ftn2\">[2]<\/a>&nbsp;v\u00e0 d\u1ea1ng th\u1ee9 hai \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0&nbsp;<em>ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i<\/em>.<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/5\/#_ftn3\">[3]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gi\u00e1o l\u00fd v\u1ec1 Nh\u1ecb \u0111\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n d\u1ea1y theo nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p kh\u00e1c nhau trong c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i Ph\u1eadt gi\u00e1o c\u0169ng nh\u01b0 trong c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o l\u00fd \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt t\u1eeb b\u1eadc th\u1ea5p cho \u0111\u1ebfn cao. Trong \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt, m\u1ed9t s\u1ed1 h\u1ec7 th\u1ed1ng th\u1eeba nh\u1eadn nh\u01b0ng m\u1ed9t s\u1ed1 h\u1ec7 th\u1ed1ng kh\u00e1c l\u1ea1i kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn ph\u00e1p v\u00f4 ng\u00e3 (selflessness of phenomena); \u1edf \u0111\u00e2y t\u00f4i s\u1ebd kh\u00f4ng gi\u1ea3i th\u00edch s\u1ef1 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a hai tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i\u2013T\u1ef3-b\u00e0-sa<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/5\/#_ftn4\">[4]<\/a>&nbsp;v\u00e0 Kinh l\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/5\/#_ftn5\">[5]<\/a>&nbsp;\u2013<br>\u2013kh\u00f4ng th\u1eeba nh\u1eadn ph\u00e1p v\u00f4 ng\u00e3 (selflessness of phenomena), nh\u01b0ng t\u00f4i s\u1ebd gi\u1ea3i th\u00edch v\u1eafn t\u1eaft s\u1ef1 th\u1eeba nh\u1eadn v\u1ec1 Nh\u1ecb \u0111\u1ebf c\u1ee7a Duy th\u1ee9c t\u00f4ng<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/5\/#_ftn6\">[6]<\/a>&nbsp;v\u00e0 Trung qu\u00e1n t\u00f4ng<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013v\u1ed1n kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh quan ni\u1ec7m ph\u00e1p v\u00f4 ng\u00e3. \u0110\u1ec3 li\u00ean h\u1ec7 \u0111\u1ebfn Nh\u1ecb \u0111\u1ebf n\u1ea7y nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch trong Duy th\u1ee9c t\u00f4ng, c\u00f3 s\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1ec1 Ba t\u1ef1 t\u00e1nh:<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/5\/#_ftn7\">[7]<\/a>&nbsp;t\u00e1nh Y tha kh\u1edfi (Other-powered or dependent natures), t\u00e1nh Bi\u1ebfn k\u1ebf s\u1edf ch\u1ea5p ( imputational natures), v\u00e0 t\u00e1nh Vi\u00ean th\u00e0nh th\u1eadt (thoroughly established natures). Vi\u00ean th\u00e0nh th\u1eadt t\u00e1nh l\u00e0 T\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015a\u016bnyat\u0101) c\u1ee7a s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa ch\u1ee7 th\u1ec3 v\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng, ch\u00ednh l\u00e0 ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong Duy th\u1ee9c t\u00f4ng, m\u1ed7i m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 c\u00f9ng th\u1ec3 t\u00ednh \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t nh\u01b0 nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u00e3 nh\u1eadn bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3; kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0o l\u00e0 th\u1ef1c th\u1ec3 n\u1eb1m b\u00ean ngo\u00e0i th\u1ee9c \u0111\u00e3 nh\u1eadn bi\u1ebft n\u00f3. Nh\u01b0 v\u1eady, trong h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u1ea7y, thu\u1eadt ng\u1eef \u2018<em>ng\u00e3\u2013self\u2019<\/em>&nbsp;trong \u00fd ni\u1ec7m v\u00f4 ng\u00e3 l\u00e0 \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t v\u1edbi \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng ngo\u1ea1i gi\u1edbi t\u1ed3n t\u1ea1i nh\u01b0 m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 kh\u00e1c bi\u1ec7t t\u1eeb th\u1ee9c tri nh\u1eadn ra ch\u00fang; \u0111\u00e2y l\u00e0 t\u00e1nh bi\u1ebfn k\u1ebf s\u1edf ch\u1ea5p t\u1ed1i h\u1eadu \u0111\u1ec3 cho hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 r\u1ed7ng kh\u00f4ng, l\u00e0 c\u00e1i m\u00e0 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng thi\u1ebfu v\u1eafng. T\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015a\u016bnyat\u0101) c\u1ee7a c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng v\u1ec1 c\u00e1i \u2018<em>ng\u00e3\u2013self\u2019<\/em>&nbsp;nh\u01b0 v\u1eady ch\u00ednh l\u00e0 t\u00e1nh Vi\u00ean th\u00e0nh th\u1eadt. Do v\u1eady, Duy th\u1ee9c t\u00f4ng kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ph\u00e1p \u0111\u1ec1u l\u00e0 l\u01b0u xu\u1ea5t t\u1ef1 t\u00e2m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, c\u00e1c h\u1ecdc gi\u1ea3 gi\u1ea3i th\u00edch v\u1ec1 Nh\u1ecb \u0111\u1ebf theo nhi\u1ec1u c\u00e1ch kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng \u1edf \u0111\u00e2y ch\u1ee7 y\u1ebfu t\u00f4i ch\u1ec9 di\u1ec5n t\u1ea3 s\u1ef1 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a ng\u00e0i Ph\u1eadt H\u1ed9. Ng\u00e0i gi\u1ea3i th\u00edch r\u1eb1ng s\u1eafc, thanh, h\u01b0\u01a1ng\u2026 kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u1ef1c th\u1ec3 trong t\u00e2m th\u1ee9c nh\u01b0 l\u00e0 Duy th\u1ee9c t\u00f4ng \u0111\u00e3 gi\u1ea3i th\u00edch, m\u00e0 l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ef1c th\u1ec3 kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1edbi th\u1ee9c. L\u1ea1i n\u1eefa, ng\u00e0i Ph\u1eadt H\u1ed9 gi\u1ea3i th\u00edch r\u1eb1ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c an \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 nh\u1eefng th\u1ef1c th\u1ec3 kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1edbi th\u1ee9c tri nh\u1eadn ch\u00fang m\u00e0 \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 c\u00e1ch x\u00e1c l\u1eadp nh\u1eefng th\u1ef1c th\u1ec3 n\u1ea7y, kh\u00f4ng nh\u01b0 c\u00e1c nh\u00e0 Duy th\u1ee9c t\u00f4ng \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y. \u0110\u00fang h\u01a1n, c\u00e1c th\u1ef1c th\u1ec3, theo quan ni\u1ec7m c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ed1 h\u1eefu ho\u1eb7c th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp ra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ebf th\u00ec, \u0111i\u1ec1u g\u00ec l\u00e0 kh\u00f4ng hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh ho\u1eb7c l\u00e0 ch\u00e2n th\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp ra trong h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a ng\u00e0i Ph\u1eadt H\u1ed9? \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u nh\u1eadn th\u1ee9c cao nh\u1ea5t b\u1eb1ng c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u1ed1i ngh\u1ecbch c\u1ee7a n\u00f3, t\u1ed3n t\u1ea1i b\u1ea3n h\u1eefu (inherent establishment) ho\u1eb7c t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh (inherent existence).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ea5t k\u1ef3 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0o tr\u00ecnh hi\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc ch\u00fang ta \u0111\u1ec1u t\u1ed3n t\u1ea1i m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00e1ch quan theo c\u00e1ch ri\u00eang c\u1ee7a n\u00f3, \u1edf trong v\u00e0 thu\u1ed9c v\u1ec1 ch\u00ednh n\u00f3. D\u00f9 ch\u00fang tr\u00ecnh hi\u1ec7n t\u1eeb ph\u1ea1m tr\u00f9 ri\u00eang c\u1ee7a ch\u00fang, nh\u01b0ng khi ch\u00fang ta ph\u00e2n t\u00edch \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh xem ch\u00fang c\u00f3 hi\u1ec7n h\u1eefu nh\u01b0 ch\u00fang \u0111ang tr\u00ecnh hi\u1ec7n hay kh\u00f4ng, th\u00ec ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00ecm th\u1ea5y ch\u00fang \u0111\u00edch th\u1ef1c qua s\u1ef1 ph\u00e2n t\u00edch. Khi m\u1ed9t v\u1eadt th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c chia ra nhi\u1ec1u ph\u1ea7n, th\u00ec c\u00e1i to\u00e0n th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn ra n\u1eefa\u2013ch\u1eb3ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u1ec3 \u1ea5n \u0111\u1ecbnh c\u00e1i to\u00e0n th\u1ec3 d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e2n t\u00edch.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u01a1n n\u1eefa, ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec trong nh\u1eefng \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a tri th\u1ee9c l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u1ea7n (partless). M\u1ecdi \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng v\u1eadt l\u00fd \u0111\u1ec1u c\u00f3 ph\u1ea7n \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a ch\u00fang; ch\u1eb3ng h\u1ea1n, khi ch\u00fang ta xem x\u00e9t h\u1ea1t&nbsp;<em>quark<\/em><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/5\/#_ftn8\">[8]<\/a>&nbsp;c\u00f3 ch\u1ee9a nh\u1eefng&nbsp;<em>protons<\/em>&nbsp;trong h\u1ea1t nh\u00e2n (<em>nucleus<\/em>), n\u00f3 cho\u00e1n m\u1ed9t v\u00f9ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, v\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady, ch\u00fang \u0111\u00e3 c\u00f3 ph\u1ea7n h\u1ea1n. Trong&nbsp;<em>Nh\u1ecb th\u1eadp k\u1ec7 t\u1ee5ng<\/em>(<em>Twenty Stanzas<\/em>; s:&nbsp;<em>Vi\u1e43\u015barik\u0101<\/em>) c\u1ee7a Lu\u1eadn s\u01b0 Th\u1ebf Th\u00e2n thu\u1ed9c Duy th\u1ee9c t\u00f4ng, ng\u00e0i ph\u00e2n t\u00edch kh\u00e1 d\u00e0i \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng ngay nh\u1eefng ph\u1ea7n t\u1eed c\u1ef1c vi c\u0169ng ph\u1ea3i c\u00f3 nh\u1eefng ph\u1ea7n li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi nh\u1eefng chi\u1ec1u t\u01b0\u01a1ng quan v\u1edbi nh\u1eefng c\u1ef1c vi kh\u00e1c chung quanh n\u00f3; theo \u0111\u00f3 ng\u00e0i c\u00f2n ch\u1ee9ng t\u1ecf r\u1eb1ng ch\u1eb3ng c\u00f3 v\u1eadt th\u1ec3 n\u00e0o l\u00e0 c\u00e1i b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i Th\u1ebf Th\u00e2n k\u1ebft lu\u1eadn\u2013 t\u1eeb \u0111\u00f3 ch\u1ee9ng minh r\u1eb1ng ch\u1eb3ng c\u00f3 v\u1eadt th\u1ec3 n\u00e0o l\u00e0 c\u00e1i b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n (c\u1ef1c vi)\u2013r\u1eb1ng \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1ch quan kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i. D\u00f9ng l\u1eadp lu\u1eadn c\u00e1c \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1ch quan kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y qua s\u1ef1 ph\u00e2n t\u00edch, ng\u00e0i k\u1ebft lu\u1eadn r\u1eb1ng c\u00e1c \u0110\u1ea1i th\u1eeba \u1ea5y kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i. Tuy nhi\u00ean, \u0111\u1ed1i v\u1edbi Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, d\u00f9 nh\u1eefng ph\u1ea7n t\u1eed c\u1ef1c vi ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng hi\u1ec7n h\u1eefu, th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1ch quan kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y qua s\u1ef1 ph\u00e2n t\u00edch ch\u1ec9 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u1ea5y kh\u00f4ng th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp ra, ch\u00fang kh\u00f4ng th\u1ef1c s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i. Nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y qua s\u1ef1 ph\u00e2n t\u00edch r\u1ed1t r\u00e1o c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ef1c s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu, c\u0169ng ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 phi t\u1ed3n t\u1ea1i (non-existent).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng hi\u1ec7n h\u1eefu; nh\u1eefng g\u00ec h\u1ed7 tr\u1ee3 v\u00e0 t\u00e0n ph\u00e1 r\u00f5 r\u1ec7t \u0111\u1ebfn v\u1edbi ch\u00fang l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u cho bi\u1ebft ch\u00fang \u0111ang t\u1ed3n t\u1ea1i. Tuy nhi\u00ean, ch\u00fang kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i theo c\u00e1ch ch\u00fang \u0111ang tr\u00ecnh hi\u1ec7n v\u1edbi ch\u00fang ta. Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u1ea5y kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn bi\u1ebft qua s\u1ef1 ph\u00e2n t\u00edch c\u00f9ng t\u1ed9t \u0111\u00e3 bi\u1ec3u th\u1ecb cho \u0111i\u1ec1u ch\u00fang kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ef1c, kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t khi hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i theo c\u00e1ch c\u1ee5 th\u1ec3 nh\u01b0 ch\u00fang tr\u00ecnh hi\u1ec7n, th\u00ec m\u1ecdi hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng s\u1ebd ph\u1ea3i t\u1ed3n t\u1ea1i trong ph\u1ea1m tr\u00f9 v\u00e0 b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a s\u1ef1 kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, trong \u00fd ni\u1ec7m kh\u00f4ng ph\u00e2n t\u00edch, kh\u00f4ng t\u00ecm ki\u1ebfm, ch\u00fang ta \u0111ang d\u00f9ng b\u1ee5c gi\u1ea3ng kinh n\u1ea7y, m\u1ed9t t\u00e2m th\u1ee9c m\u00e0, kh\u00f4ng ph\u00e2n t\u00edch, kh\u00f4ng suy l\u01b0\u1eddng, ngh\u0129 r\u1eb1ng, \u2018c\u00f3 m\u1ed9t b\u1ee5c gi\u1ea3ng kinh n\u01a1i \u0111\u00e2y,\u2019 l\u00e0 \u00fd th\u1ee9c nh\u1eadn bi\u1ebft ph\u00e2n bi\u1ec7t theo m\u1ed9t quy \u01b0\u1edbc, v\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn bi\u1ebft b\u1edfi nh\u1eadn th\u1ee9c n\u1ea7y, v\u1ed1n ch\u1ec9 l\u00e0 b\u1ee5c gi\u1ea3ng kinh. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 ch\u00e2n l\u00fd quy \u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u0169ng v\u1eady, n\u1ebfu qu\u00fd v\u1ecb kh\u00f4ng h\u00e0i l\u00f2ng v\u1edbi c\u00e1i ch\u1ec9 l\u00e0 tr\u00ecnh hi\u1ec7n c\u1ee7a b\u1ee5c gi\u1ea3ng kinh, m\u00e0 mu\u1ed1n truy t\u00ecm \u0111\u1ec3 kh\u00e1m ph\u00e1 ra th\u1ec3 tr\u1ea1ng c\u1ee7a n\u00f3, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o t\u00ecm ra \u0111\u01b0\u1ee3c. Khi t\u00e1ch ra c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 m\u00e0u s\u1eafc, h\u00ecnh d\u00e1ng\u2026 \u0111\u00e3 c\u1ea5u th\u00e0nh ph\u1ea9m t\u00ednh c\u1ee7a c\u00e1i b\u1ee5c gi\u1ea3ng, v\u00e0 n\u01b0\u01a1ng v\u00e0o \u0111\u00f3 m\u00e0 c\u0103n \u0111\u1ec3 c\u1ee7a c\u00e1i b\u1ee5c gi\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh, th\u00ec c\u00e1c b\u1ea1n kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o t\u00ecm ra \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i b\u1ee5c gi\u1ea3ng.<br>Nh\u1eadn th\u1ee9c truy t\u00ecm theo c\u00e1ch n\u1ea7y l\u00e0 do kh\u00f4ng h\u00e0i l\u00f2ng v\u1edbi tr\u00ecnh hi\u1ec7n \u0111\u01a1n thu\u1ea7n c\u1ee7a \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 quy \u01b0\u1edbc, ch\u1ec9 l\u00e0 c\u00e1i li\u00ean quan v\u1edbi b\u1ea3n th\u1ec3 t\u1ed1i h\u1eadu c\u1ee7a \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng. C\u00e1i g\u00ec m\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c n\u1ea7y nh\u1eadn bi\u1ebft nh\u1edd s\u1ef1 ph\u00e2n t\u00edch c\u1ee7a n\u00f3?<br>N\u00f3 t\u00ecm ra \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i&nbsp;<em>kh\u00f4ng-t\u00ecm-th\u1ea5y<\/em>&nbsp;(non-finding) v\u1ec1 b\u1ee5c gi\u1ea3ng kinh. Khi c\u00e1c b\u1ea1n nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 b\u1ee5c gi\u1ea3ng kinh\u2013 khi b\u1ee5c gi\u1ea3ng kinh l\u00e0 c\u01a1 s\u1edf c\u1ee7a vi\u1ec7c ph\u00e2n t\u00edch\u2013th\u00ec c\u00e1i&nbsp;<em>kh\u00f4ng-t\u00ecm-th\u1ea5y<\/em>&nbsp;(non-finding) v\u1ec1 b\u1ee5c gi\u1ea3ng kinh ch\u00ednh l\u00e0 b\u1ea3n th\u1ec3 t\u1ed1i h\u1eadu c\u1ee7a b\u1ee5c gi\u1ea3ng kinh. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 ph\u1ea9m t\u00ednh, ph\u1ea9m ch\u1ea5t t\u1ed1i h\u1eadu c\u1ee7a \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng, v\u00e0 l\u00e0 c\u00e1ch th\u1ee9c t\u1ed3n t\u1ea1i r\u1ed1t r\u00e1o c\u1ee7a v\u1eadt th\u1ec3, ch\u00ednh l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u01b0 v\u1eady khi ng\u00e0i Ph\u1eadt H\u1ed9 \u0111\u1ec1 ra h\u1ecdc thuy\u1ebft v\u1ec1 T\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015a\u016bnyat\u0101) n\u1ea7y, ng\u00e0i cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 tr\u1ed1ng r\u1ed7ng (kh\u00f4ng) trong kh\u1ea3 n\u0103ng bi\u1ec3u hi\u1ec7n t\u00e1c d\u1ee5ng, m\u00e0 \u0111\u00fang h\u01a1n, c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 hi\u1ec7n h\u1eefu duy\u00ean kh\u1edfi (dependent-arisings),<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/5\/#_ftn9\">[9]<\/a>&nbsp;v\u00e0 do v\u1eady, kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh. Hi\u1ec7n h\u1eefu v\u00e0 hi\u1ec7n h\u1eefu kh\u00f4ng tu\u1ef3 thu\u1ed9c v\u00e0o c\u00e1i kh\u00e1c l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u kh\u00e1c bi\u1ec7t r\u00f5 r\u00e0ng; ch\u00fang l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ec3 \u0111\u1ed1i l\u1eadp, n\u1ebfu m\u1ed9t v\u1eadt kh\u00f4ng l\u00e0 c\u00e1i n\u1ea7y th\u00ec ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1i kia, v\u00e0 n\u1ebfu n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c l\u1eadp l\u00e0 m\u1ed9t trong hai c\u00e1i \u0111\u00f3, th\u00ec n\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0 c\u00e1i kh\u00e1c (c\u00e1i th\u1ee9 ba). M\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi; m\u1ed9t sinh v\u1eadt nh\u1ea5t thi\u1ebft ho\u1eb7c l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ho\u1eb7c l\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 ch\u1eb3ng c\u00f3 sinh v\u1eadt n\u00e0o \u1edf trong c\u1ea3 2 d\u1ea1ng tr\u00ean. M\u1eb7c d\u00f9, ch\u1eb3ng h\u1ea1n, ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ng\u1ef1a l\u1ea1i l\u00e0 kh\u00e1c, kh\u00f4ng d\u1ee9t kho\u00e1t m\u00e2u thu\u1eabn, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ed1i l\u1eadp. Tuy nhi\u00ean, ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 d\u1ee9t kho\u00e1t m\u00e2u thu\u1eabn, l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ed1i l\u1eadp; kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u1ea1m tr\u00f9 th\u1ee9 ba \u0111\u1ec3 c\u1ea3 hai ph\u1ea1m tr\u00f9 tr\u01b0\u1edbc c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea5n \u0111\u1ecbnh. V\u00ec \u00fd ni\u1ec7m \u0111\u1ed9c l\u1eadp v\u00e0 tu\u1ef3 thu\u1ed9c l\u00e0 l\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n m\u00e2u thu\u1eabn, n\u00ean khi m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng hi\u1ec7n h\u1eefu \u0111\u1ed9c l\u1eadp, th\u00ec n\u00f3 kh\u00f4ng hi\u1ec7n h\u1eefu tu\u1ef3 duy\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gi\u1ea3i th\u00edch l\u00e0m sao m\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng T\u00e1nh kh\u00f4ng n\u1ea7y tr\u00ecnh hi\u1ec7n trong t\u00e2m, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean c\u1ea7n ph\u1ea3i th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 th\u1ee9c. M\u1ecdi \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u1ec1u bao h\u00e0m trong Nh\u1ecb \u0111\u1ebf, v\u00e0 th\u1ee9c nh\u1eadn bi\u1ebft nh\u1eefng \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng n\u1ea7y c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u1ea7ng b\u1eadc. C\u00f3 nh\u1eefng th\u1ee9c nh\u1eadn bi\u1ebft nh\u1eefng \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng hi\u1ec3n nhi\u00ean m\u00e0 kh\u00f4ng nh\u1edd v\u00e0o k\u00fd hi\u1ec7u ho\u1eb7c suy lu\u1eadn; \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c tr\u1ef1c ti\u1ebfp (hi\u1ec7n l\u01b0\u1ee3ng\u2013directly perceiving). Nh\u1eefng th\u1ee9c kh\u00e1c, ph\u1ea3i nh\u1edd v\u00e0o k\u00fd hi\u1ec7u ho\u1eb7c suy lu\u1eadn, \u0111\u1ec3 nh\u1eadn bi\u1ebft nh\u1eefng \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng ph\u1ee9c t\u1ea1p h\u01a1n, \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c qua trung gian suy lu\u1eadn (t\u1ec9 l\u01b0\u1ee3ng\u2013inferential consciousnesses)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 k\u00fd hi\u1ec7u ho\u1eb7c l\u00fd lu\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng trong qu\u00e1 tr\u00ecnh suy lu\u1eadn, Ph\u00e1p X\u1ee9ng \u0111\u1ec1 ra 3 nh\u00e1nh ch\u00ednh: k\u00ed hi\u1ec7u k\u1ebft qu\u1ea3, k\u00ed hi\u1ec7u t\u1ef1 nhi\u00ean, v\u00e0 k\u00ed hi\u1ec7u kh\u00f4ng qu\u00e1n s\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c.<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/5\/#_ftn10\">[10]<\/a>&nbsp;K\u00ed hi\u1ec7u kh\u00f4ng qu\u00e1n s\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f3 hai d\u1ea1ng\u2013kh\u00f4ng qu\u00e1n s\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a c\u00e1i v\u00f4 th\u1ec3 v\u00e0 kh\u00f4ng qu\u00e1n s\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a c\u00e1i s\u1ebd th\u00edch \u1ee9ng v\u1edbi tr\u00ecnh hi\u1ec7n [n\u1ebfu ch\u00fang t\u1ed3n t\u1ea1i]. Trong d\u1ea1ng sau l\u00e0 nh\u1eefng k\u00ed hi\u1ec7u ch\u1ee9ng t\u1ecf c\u00e1i kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh, nh\u01b0 s\u1ef1 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00ecm ra \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u1edf trong ho\u1eb7c khi t\u00e1ch r\u1eddi ch\u00fang kh\u1ecfi n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a s\u1ef1 x\u00e1c l\u1eadp. C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o nguy\u00ean do n\u00e0y, tri l\u01b0\u1ee3ng (valid cognition) v\u1ec1 c\u00e1i kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh c\u00f3 s\u1ee9c thuy\u1ebft ph\u1ee5c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f9ng chung v\u1edbi nguy\u00ean do nh\u01b0 v\u1eady, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ch\u00fang ta ph\u1ea3i x\u00e1c \u0111\u1ecbnh h\u1ec7 qu\u1ea3 (<em>prasa\u1e45ga<\/em>) \u0111\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua xung \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1c \u00fd ni\u1ec7m sai l\u1ea7m c\u1ed1 h\u1eefu. C\u0169ng v\u1eady, theo ph\u00e1i C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n t\u00f4ng,<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/5\/#_ftn11\">[11]<\/a>&nbsp;h\u1ec7 qu\u1ea3 t\u1ef1 n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 k\u00edch th\u00edch suy lu\u1eadn \u0111\u00fang \u0111\u1eafn (tri l\u01b0\u1ee3ng\/ valid cognition) cho m\u1ed9t lu\u1eadn \u0111i\u1ec3m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong m\u1ecdi tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p, tu\u1ef3 thu\u1ed9c v\u00e0o c\u00e1c ch\u1ee9ng c\u1ee9 nh\u01b0 v\u1eady, ng\u01b0\u1eddi ta l\u1eadp th\u00e0nh quan \u0111i\u1ec3m kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh c\u1ee7a c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng, l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c hi\u1ec7n h\u1eefu c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00e1p, ch\u00ednh l\u00e0 ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh trong ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u1ea7y ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh t\u1eeb s\u1ef1 ph\u00e2n chia c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng th\u00e0nh hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng x\u00e1c \u0111\u1ecbnh v\u00e0 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh. D\u00f9 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh hay ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng m\u00ea m\u1edd theo c\u00e1ch ng\u00f4n ng\u1eef n\u1ea7y bi\u1ec3u hi\u1ec7n, m\u00e0 theo c\u00e1ch n\u00f3 tr\u00ecnh hi\u1ec7n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eadn th\u1ee9c nh\u1eadn bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fang. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, thu\u1eadt ng\u1eef \u2018T\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015b\u016bnyat\u0101)\u2019 l\u00e0 m\u1ed9t t\u1eeb ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh, v\u00e0 T\u00e1nh kh\u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh. Tuy nhi\u00ean, d\u00f9 t\u1eeb \u2018Ph\u00e1p t\u00e1nh\u2019 (e: reality; s: dharmat\u0101, t: chos nyid) ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t t\u1eeb ng\u1eef ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh, nh\u01b0ng khi \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a n\u00f3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong t\u00e2m th\u1ee9c th\u00ec n\u00f3 ph\u1ea3i th\u1ec3 hi\u1ec7n theo c\u00e1ch c\u1ee7a d\u00f2ng ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh\u2013theo c\u00e1ch gi\u1ea3m tr\u1eeb to\u00e0n b\u1ed9 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh, t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh, v\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady, n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh n\u1ea7y, nh\u1eefng g\u00ec xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong t\u00e2m th\u1ee9c qua c\u00e1ch gi\u1ea3m tr\u1eeb to\u00e0n b\u1ed9 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh, th\u01b0\u1eddng c\u00f3 hai d\u1ea1ng\u2013m\u1ed9t d\u1ea1ng h\u00e0m \u00fd \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 thay v\u00ec ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh ri\u00eang t\u1eebng \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh, v\u00e0 hai l\u00e0 kh\u00f4ng nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u1ea1ng th\u1ee9 nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh x\u00e1c \u0111\u1ecbnh (affirming negatives), v\u00e0 d\u1ea1ng th\u1ee9 hai g\u1ecdi l\u00e0 phi ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh x\u00e1c \u0111\u1ecbnh (non-affirming negatives). Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p m\u1ed9t ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i, T\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015b\u016bnyat\u0101), khi n\u00f3 tr\u00ecnh hi\u1ec7n nh\u01b0 l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a t\u00e2m, ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 r\u1ed7ng l\u1eb7ng, m\u00e0 ch\u00ednh s\u1ef1 ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a n\u00f3, t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh hi\u1ec7n; kh\u00f4ng m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0m \u00fd trong v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng b\u1ecb ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh. Do v\u1eady, m\u1ed9t ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i, hay T\u00e1nh kh\u00f4ng, ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea1ng phi ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh x\u00e1c \u0111\u1ecbnh (non-affirming negatives).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110i\u1ec1u n\u1ea7y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u00e2m tr\u1ef1c nh\u1eadn t\u1eeb s\u00e2u th\u1eb3m c\u00e1i phi ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh x\u00e1c \u0111\u1ecbnh (non-affirming negatives) n\u00e0y, \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng nh\u1eadn th\u1ee9c ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ef1 lo\u1ea1i tr\u1eeb \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh n\u1ea7y\u2013ch\u00ednh l\u00e0 c\u00e1i kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh. Mi\u1ec5n l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c tri nh\u1eadn \u0111\u1eebng c\u00f3 h\u1ecfng \u0111i, duy ch\u1ec9 c\u00e1i to\u00e0n th\u1ec3 r\u1ed7ng l\u1eb7ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh tr\u00ecnh hi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi c\u00e1c b\u1ea1n c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c kinh nghi\u1ec7m \u0111\u1eb3ng tr\u00ec n\u1ea7y, trong giai \u0111o\u1ea1n ti\u1ebfp theo sau kinh nghi\u1ec7m \u0111\u1eb3ng tr\u00ec, m\u1eb7c d\u00f9 nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh, nh\u01b0ng n\u0103ng l\u1ef1c kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh ph\u00e1t huy t\u00ednh n\u0103ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c c\u00e1c b\u1ea1n ngh\u0129 r\u1eb1ng nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u1ea7y gi\u1ed1ng nh\u01b0 huy\u1ec5n ho\u00e1 theo c\u00e1ch d\u00f9 ch\u00fang xu\u1ea5t hi\u1ec7n kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u01b0 v\u1eady. H\u01a1n n\u1eefa, do tham, s\u00e2n, si\u2026 sinh kh\u1edfi c\u00f9ng s\u1ef1 tr\u1ee3 l\u1ef1c c\u1ee7a \u00fd ni\u1ec7m kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh, nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng nh\u01b0 huy\u1ebfn ho\u00e1 c\u00f3 m\u1ed9t m\u00e2u thu\u1eabn gi\u1eefa c\u00e1ch ch\u00fang xu\u1ea5t hi\u1ec7n kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh v\u00e0 c\u00e1ch ch\u00fang th\u1ef1c s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n nh\u1eefng th\u1ee9c nhi\u1ec5m \u00f4 kh\u00f4ng thu\u1eadn l\u1ee3i n\u1ea7y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eadn th\u1ee9c t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 c\u0169ng g\u00f3p ph\u1ea7n l\u1ee3i l\u1ea1c cho nh\u1eefng th\u1ee9c trong s\u00e1ng v\u00ec n\u00f3i chung, ch\u00fang kh\u00f4ng \u0111\u00f2i h\u1ecfi quan ni\u1ec7m sai l\u1ea7m v\u1ec1 c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng nh\u01b0 l\u00e0 c\u00e1i kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh \u0111ang ho\u1ea1t d\u1ee5ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1edd v\u00e0o ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i m\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t huy, v\u00e0 nh\u1edd v\u00e0o ch\u00e2n l\u00fd quy \u01b0\u1edbc m\u00e0 t\u00e2m t\u1eeb bi \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ecdi gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t huy. Hai \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y, tr\u00ed hu\u1ec7 v\u00e0 t\u1eeb bi, ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c h\u00e0nh c\u00f9ng nhau; \u0111\u00e2y l\u00e0 ph\u00e1p tu t\u1eadp tr\u00ed hu\u1ec7 k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n tr\u00ed hu\u1ec7, ch\u1ec9 c\u00f3 tr\u00ed hu\u1ec7 ph\u00e1t sinh t\u1eeb nghe (v\u0103n hu\u1ec7) v\u00e0 qu\u00e1n chi\u1ebfu (t\u01b0 hu\u1ec7) ch\u01b0a \u0111\u1ee7, m\u00e0 ph\u1ea3i c\u1ea7n c\u00f3 tr\u00ed hu\u1ec7 ph\u00e1t xu\u1ea5t t\u1eeb tu t\u1eadp thi\u1ec1n d\u1ecbnh (tu hu\u1ec7). Tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u1eadn th\u1ee9c T\u00e1nh kh\u00f4ng l\u00e0 tr\u1ea1ng th\u00e1i \u0111\u1ecbnh hu\u1ec7 \u0111\u1eb3ng tr\u00ec (meditative stabilization), l\u00e0 s\u1ef1 qu\u00e2n b\u00ecnh hi\u1ec7p nh\u1ea5t c\u1ee7a ch\u1ec9 (calm abiding ) v\u00e0 qu\u00e1n (special insight). Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, nhi\u1ec1u k\u1ef9 thu\u1eadt \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 trong c\u00e1c tantra \u0111\u1ec3 l\u00e0m t\u0103ng th\u01b0\u1ee3ng s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n tr\u00ed hu\u1ec7 n\u1ea7y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u1ef9 thu\u1eadt ch\u00ednh l\u00e0 cho t\u00e2m th\u1ee9c c\u1ee7a h\u00e0nh gi\u1ea3 thu nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c hai y\u1ebfu t\u1ed1 qua qu\u00e1n s\u00e1t M\u1ea1n-\u0111\u00e0-la c\u1ee7a c\u00e1c thi\u1ec7n th\u1ea7n v\u00e0 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi nh\u1eadn ra c\u00e1c ph\u00e1p kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh. Theo c\u00e1ch n\u1ea7y, m\u00eanh m\u00f4ng\u2013s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1c thi\u00ean th\u1ea7n\u2013v\u00e0 s\u00e2u th\u1eb3m\u2013tr\u1ef1c nh\u1eadn ch\u00e2n nh\u01b0\u2013\u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1u th\u00e0nh trong t\u00e2m h\u00e0nh gi\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 \u1ea5n ch\u1ee9ng, hay k\u1ebft qu\u1ea3, khi tu t\u1eadp c\u00e1c ph\u00e1p Du-gi\u00e0 tantra trong \u0111\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n t\u1eeb bi v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7 s\u00e2u m\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft h\u1ee3p trong t\u00e2m h\u00e0nh gi\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00e0nh quan ni\u1ec7m Nh\u1ecb th\u00e2n Ph\u1eadt. S\u1eafc th\u00e2n\u2013s\u1ef1 th\u1ecb hi\u1ec7n b\u1eb1ng th\u00e2n t\u01b0\u1edbng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt\u2013l\u00e0 s\u1ef1 \u1ea5n ch\u1ee9ng cho ph\u00e1p tu t\u1eadp Du-gi\u00e0 (Yoga) qu\u00e1n t\u01b0\u1edfng v\u00f2ng tr\u00f2n thi\u00eang li\u00eang t\u01b0\u01a1ng quan v\u1edbi ch\u00e2n l\u00fd quy \u01b0\u1edbc. Ph\u00e1p th\u00e2n\u2013ch\u00e2n t\u00e2m th\u00f9 th\u1eafng vi di\u1ec7u c\u1ee7a ch\u01b0 Ph\u1eadt\u2013l\u00e0 s\u1ef1 \u1ea5n ch\u1ee9ng cho tr\u00ed hu\u1ec7 tr\u1ef1c nh\u1eadn T\u00e1nh kh\u00f4ng, nh\u1eadn ra ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i. C\u1ed9i ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u1ef1c \u0111\u1ec3 ph\u00e1t huy S\u1eafc th\u00e2n v\u00e0 Ph\u00e1p th\u00e2n c\u1ee7a m\u1ed9t \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt ch\u00ednh l\u00e0 lu\u1ed3ng n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng vi t\u1ebf (n\u1ed9i kh\u00ed) v\u00e0 b\u1ea3n t\u00e2m vi di\u1ec7u m\u00e0 nay ch\u00fang ta \u0111\u1ec1u v\u1ed1n c\u00f3 trong t\u00ednh t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c th\u1ed1ng nh\u1ea5t th\u1ec3 (continuums) c\u1ee7a m\u00ecnh. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 Ph\u1eadt t\u00e1nh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>v\u1ea5n \u0111\u00e1p<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>H\u1ecfi<\/em>: Trong V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra c\u00f3 ph\u00e1p tu qu\u00e1n chi\u1ebfu v\u1ec1 T\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015a\u016bnyat\u0101) k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi di\u1ec7u l\u1ea1c. \u0110i\u1ec1u g\u00ec l\u00e0 m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a di\u1ec7u l\u1ea1c n\u1ea7y?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Tr\u1ea3 l\u1eddi:<\/em>&nbsp;\u0110\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e2m vi t\u1ebf tr\u1ef1c nh\u1eadn T\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015a\u016bnyat\u0101), c\u1ea7n nh\u1ea5t ph\u1ea3i \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 m\u1ecdi t\u00e2m th\u1ee9c th\u00f4 \u0111\u1ed9ng. Khi m\u1ed9t t\u00e2m th\u1ee9c an l\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t huy, nh\u1eadn th\u1ee9c ch\u00fang ta tr\u1edf n\u00ean vi t\u1ebf h\u01a1n; nh\u01b0 v\u1eady, m\u1ef1c \u0111\u1ed9 m\u1ea1nh nh\u1ea5t c\u1ee7a di\u1ec7u l\u1ea1c l\u00e0 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 cho ti\u1ebfn tr\u00ecnh \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 t\u00e2m th\u1ee9c \u1edf c\u1ea5p \u0111\u1ed9 th\u00f4 \u0111\u1ed9ng. T\u00e2m th\u1ee9c an l\u1ea1c \u1ea5y t\u1ef1 n\u00f3 s\u1ebd nh\u1eadn ra b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00e1p kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">|&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/#mucluc\">M\u1ee5c l\u1ee5c<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/6\/\">Trang sau<\/a>&nbsp;|<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014-<br><strong>Ch\u00fa th\u00edch:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/5\/#_ftnref1\">[1]<\/a>&nbsp;T\u1ee9c nh\u00e2n, \u0111\u1ea1o, qu\u1ea3. Nh\u00e2n t\u1ee9c n\u1ec1n t\u1ea3ng, c\u01a1 s\u1edf (bases); \u0111\u1ea1o t\u1ee9c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tu t\u1eadp (paths), v\u00e0 qu\u1ea3 t\u1ee9c k\u1ebft qu\u1ea3 (fruits)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/5\/#_ftnref2\">[2]<\/a>&nbsp;conventional truths (<em>samv\u1e5btisatya, kun rdzob bden pa<\/em>). H\u00e1n d\u1ecbch Th\u1ebf \u0111\u1ebf, T\u1ee5c \u0111\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/5\/#_ftnref3\">[3]<\/a>&nbsp;ultimate truths (<em>param\u0101rthasatya, don dam bden pa<\/em>). H\u00e1n d\u1ecbch Ch\u00e2n \u0111\u1ebf, Th\u1eafng ngh\u0129a \u0111\u1ebf. \u0110\u1ec7 nh\u1ea5t ngh\u0129a \u0111\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/5\/#_ftnref4\">[4]<\/a>&nbsp;T\u00ec-b\u00e0-sa b\u1ed9 \u6bd8 \u5a46 \u5a11 \u90e8; Great Exposition School; S: vaibh\u0101\u1e63ika; nguy\u00ean ngh\u0129a l\u00e0 \u2018<em>B\u1ed9 ph\u00e1i c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi theo T\u00ec-b\u00e0-sa lu\u1eadn\u2019<\/em>. M\u1ed9t nh\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp sau c\u1ee7a Nh\u1ea5t thi\u1ebft h\u1eefu b\u1ed9 (s: sarv\u0101stiv\u0101da). Nh\u01b0 danh hi\u1ec7u n\u00eau r\u00f5, b\u1ed9 ph\u00e1i n\u00e0y d\u1ef1a tr\u00ean hai t\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>A-t\u00ec-\u0111\u1ea1t-ma \u0111\u1ea1i t\u00ec-b\u00e0-sa lu\u1eadn (s: abhidharma-mah\u0101vibh\u0101\u1e63\u0101<\/em>) v\u00e0&nbsp;<em>T\u00ec-b\u00e0-sa lu\u1eadn (vibh\u0101\u1e63\u0101<\/em>), c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u1ed1ng hi\u1ebfn cho A-t\u00ec-\u0111\u1ea1t-ma (abhidharma) c\u1ee7a Nh\u1ea5t thi\u1ebft h\u1eefu b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/5\/#_ftnref5\">[5]<\/a>&nbsp;Kinh l\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9 \u7d93 \u91cf \u90e8; Sutra School: S: sautr\u0101ntika;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t nh\u00e1nh c\u1ee7a Ti\u1ec3u th\u1eeba xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb Nh\u1ea5t thi\u1ebft h\u1eefu b\u1ed9 (s: sarv\u0101stiv\u0101da) kho\u1ea3ng 150 n\u0103m tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean. Nh\u01b0 t\u00ean g\u1ecdi cho th\u1ea5y (sautr\u0101ntika xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb s\u016btr\u0101nta, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 Kinh ph\u1ea7n, ch\u1ec9 Kinh t\u1ea1ng c\u1ee7a Tam t\u1ea1ng), b\u1ed9 n\u00e0y ch\u1ec9 \u0111\u1eb7t n\u1ec1n t\u1ea3ng tr\u00ean Kinh t\u1ea1ng (s: s\u016btra-pi\u1e6daka) v\u00e0 ph\u1ea3n b\u00e1c Lu\u1eadn t\u1ea1ng (s: abhidharmapi\u1e6daka) c\u0169ng nh\u01b0 quan \u0111i\u1ec3m \u2018Nh\u1ea5t thi\u1ebft h\u1eefu\u2019 (t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u hi\u1ec7n h\u1eefu, \u0111\u1ec1u c\u00f3) c\u1ee7a Nh\u1ea5t thi\u1ebft h\u1eefu b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kinh l\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9 cho r\u1eb1ng c\u00f3 m\u1ed9t th\u1ee9c tinh vi h\u01a1n th\u1ee9c th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, t\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi sinh ra v\u00e0 ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u00f3 s\u1ebd t\u00e1i sinh. So s\u00e1nh v\u1edbi \u0110\u1ed9c T\u1eed b\u1ed9 (s: vats\u012bputr\u012bya) \u2013 l\u00e0 b\u1ed9 ph\u00e1i cho r\u1eb1ng c\u00f3 m\u1ed9t t\u1ef1 ng\u00e3 th\u1eadt s\u1ef1, s\u1ed1ng ki\u1ebfp n\u00e0y qua ki\u1ebfp kh\u00e1c \u2013 th\u00ec Kinh l\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9 cho r\u1eb1ng, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ee9c l\u00e0 lu\u00e2n chuy\u1ec3n trong V\u00f2ng sinh t\u1eed v\u00e0 v\u1edbi c\u00e1i ch\u1ebft th\u00ec b\u1ed1n u\u1ea9n c\u00f2n l\u1ea1i ( Ng\u0169 u\u1ea9n; s: pa\u00f1caskandha) ch\u00ecm l\u1eafng trong th\u1ee9c \u0111\u00f3. Quan \u0111i\u1ec3m v\u1ec1 s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a th\u1ee9c n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c h\u00ecnh th\u00e0nh Duy th\u1ee9c t\u00f4ng (s: vij\u00f1\u0101nav\u0101da, yog\u0101c\u0101ra).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kinh l\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9 c\u00f2n cho r\u1eb1ng, m\u1ed7i m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng th\u1eadt s\u1ef1 ch\u1ec9 hi\u1ec7n h\u1eefu trong m\u1ed9t kho\u1ea3nh kh\u1eafc c\u1ef1c nh\u1ecf \u2013 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 S\u00e1t-na (s: k\u1e63a\u1e47a) \u2013 v\u00e0 m\u1ed7i qu\u00e1 tr\u00ecnh ch\u1ec9 l\u00e0 ti\u1ebfp n\u1ed1i nh\u1eefng kho\u1ea3nh kh\u1eafc \u0111\u00f3, m\u1ed7i qu\u00e1 tr\u00ecnh th\u00f4ng qua th\u1eddi gian ch\u1ec9 l\u00e0 \u1ea3o \u1ea3nh. Kinh l\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9 xem Ni\u1ebft-b\u00e0n (s: nirv\u0101\u1e47a) l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a s\u1ef1 ph\u1ee7 nh\u1eadn (e: negation) c\u1ee7a t\u01b0 duy, l\u00e0 s\u1ef1 t\u1ecbch di\u1ec7t.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/5\/#_ftnref6\">[6]<\/a>&nbsp;Duy th\u1ee9c t\u00f4ng \u552f \u8b58 \u5b97; S: vij\u00f1aptim\u0101trav\u0101da, yog\u0101c\u0101ra, cittam\u0101trav\u0101da; T\u00ean g\u1ecdi t\u1ea1i \u0110\u00f4ng, \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 c\u1ee7a m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i Ph\u1eadt gi\u00e1o. T\u1ea1i \u1ea4n \u0110\u1ed9 v\u00e0 T\u00e2y T\u1ea1ng, t\u00f4ng n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Th\u1ee9c t\u00f4ng, Th\u1ee9c h\u1ecdc (vij\u00f1\u0101nav\u0101da), ho\u1eb7c Du-gi\u00e0 h\u00e0nh t\u00f4ng (s: yog\u0101c\u0101ra), t\u1ea1i T\u00e2y T\u1ea1ng, ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 Duy t\u00e2m t\u00f4ng (\u552f \u5fc3 \u5b97; s: cittam\u0101trin). \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t trong hai tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i ch\u00ednh c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0110\u1ea1i th\u1eeba do hai \u0110\u1ea1i s\u01b0 V\u00f4 Tr\u01b0\u1edbc (\u7121 \u8457; s: asa\u1e45ga) v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi em l\u00e0 Th\u1ebf Th\u00e2n (\u4e16 \u89aa; s: vasubandhu) s\u00e1ng l\u1eadp. T\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n r\u1eb1ng, ch\u00ednh \u1ee8ng th\u00e2n ( Ba th\u00e2n) B\u1ed3-t\u00e1t Di-l\u1eb7c (\u5f4c \u52d2; s: maitreya) kh\u1edfi x\u01b0\u1edbng tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i n\u00e0y \u1edf th\u1ebf k\u1ec9 th\u1ee9 4 sau C\u00f4ng nguy\u00ean. \u0110\u1ea1i di\u1ec7n xu\u1ea5t s\u1eafc c\u1ee7a Duy th\u1ee9c t\u00f4ng, ngo\u00e0i c\u00e1c nh\u00e0 s\u00e1ng l\u1eadp n\u00f3i tr\u00ean, l\u00e0 An Hu\u1ec7 (\u5b89 \u6167; s: sthiramati), H\u1ed9 Ph\u00e1p (\u8b77 \u6cd5; s: dharmap\u0101la) \u2013 hai lu\u1eadn s\u01b0 \u0111\u00e3 t\u1ea1o th\u00eam hai nh\u00e1nh kh\u00e1c nhau trong Duy th\u1ee9c t\u00f4ng \u2013 v\u00e0 Tr\u1ea7n-na (\u9673 \u90a3; s: dign\u0101ga), Ph\u00e1p X\u1ee9ng (\u6cd5 \u7a31; s: dharmak\u012brti). T\u00ean Ph\u1ea1n ng\u1eef (sanskrit) kh\u00e1c c\u1ee7a Duy th\u1ee9c t\u00f4ng l\u00e0 Du-gi\u00e0 h\u00e0nh t\u00f4ng (yog\u0101c\u0101ra), v\u00ec l\u00ed do l\u00e0 \u0111\u1ec7 t\u1eed ph\u00e1i n\u00e0y r\u1ea5t ch\u00fa tr\u1ecdng vi\u1ec7c h\u00e0nh tr\u00ec Du-gi\u00e0 (s: yoga), qu\u00e1n t\u01b0\u1edfng thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec3 ph\u00e1t huy h\u1ea1nh nguy\u1ec7n c\u1ee7a m\u1ed9t B\u1ed3-t\u00e1t. Duy th\u1ee9c t\u00f4ng ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ea1nh nh\u1ea5t trong th\u1ebf k\u1ec9 th\u1ee9 6 sau C\u00f4ng nguy\u00ean. M\u1ed9t trong nh\u1eefng trung t\u00e2m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a Duy th\u1ee9c t\u00f4ng l\u00e0 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Na-lan-\u0111\u00e0 (s: n\u0101land\u0101) \u1edf B\u1eafc \u1ea4n \u0110\u1ed9. N\u01a1i \u0111\u00f3, H\u1ed9 Ph\u00e1p \u0111\u00e3 ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t quan \u0111i\u1ec3m duy th\u1ee9c tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i. Song song v\u1edbi Na-lan-\u0111\u00e0 c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed9t trung t\u00e2m kh\u00e1c kh\u00f4ng k\u00e9m quan tr\u1ecdng t\u1ea1i Va-la-bi (valabh\u012b), \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0110\u1ea1i lu\u1eadn s\u01b0 kh\u00e1c c\u1ee7a Duy th\u1ee9c t\u00f4ng l\u00e0 \u0110\u1ee9c Hu\u1ec7 (s: gu\u1e47amati) s\u00e1ng l\u1eadp. \u0110\u1ea1i di\u1ec7n xu\u1ea5t s\u1eafc nh\u1ea5t c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i Duy th\u1ee9c n\u00e0y l\u00e0 An Hu\u1ec7 (s: sthiramati), m\u1ed9t m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Hu\u1ec7. Kh\u00e1c v\u1edbi H\u1ed9 Ph\u00e1p, An Hu\u1ec7 c\u00f3 c\u00e1i nh\u00ecn t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i h\u01a1n v\u1ec1 duy th\u1ee9c, b\u1eaft c\u1ea7u n\u1ed1i gi\u1eefa quan \u0111i\u1ec3m \u2018Th\u1eadt t\u01b0\u1edbng\u2019 c\u1ee7a Long Th\u1ee5 (s: n\u0101g\u0101rjuna) v\u00e0 quan ni\u1ec7m \u2018Nh\u1ea5t thi\u1ebft duy t\u00e2m t\u1ea1o.\u2019 S\u01b0 dung ho\u00e0 tri\u1ebft l\u00ed c\u1ee7a Duy th\u1ee9c t\u00f4ng v\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng th\u1eadt t\u00ednh c\u1ee7a Trung qu\u00e1n t\u00f4ng. Tr\u1ea7n-na (s: dign\u0101ga) v\u00e0 Ph\u00e1p X\u1ee9ng (s: dharmak\u012brti) k\u1ebft h\u1ee3p quan \u0111i\u1ec3m Duy th\u1ee9c v\u00e0 Kinh l\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9 (s: sautr\u0101ntika) \u0111\u1ec3 sinh ra m\u1ed9t nh\u00e1nh c\u1ee7a Duy th\u1ee9c l\u00e0 Nh\u00e2n minh h\u1ecdc (\u56e0 \u660e \u5b78; s: hetuvidy\u0101), c\u00e1ch tranh lu\u1eadn b\u1eb1ng logic. Duy th\u1ee9c t\u00f4ng b\u1ecb Trung qu\u00e1n t\u00f4ng (s: m\u0101dhyamika) ph\u1ea3n b\u00e1c m\u00e3nh li\u1ec7t. H\u1ecd cho r\u1eb1ng Duy th\u1ee9c t\u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a vai tr\u00f2 c\u1ee7a Th\u1ee9c l\u00ean qu\u00e1 cao, cho n\u00f3 m\u1ed9t t\u00ednh ch\u1ea5t tr\u01b0\u1eddng t\u1ed3n, \u0111\u1ee9ng sau m\u1ecdi hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng (xem th\u00eam Ph\u00e1p t\u01b0\u1edbng t\u00f4ng). S\u00e1u b\u1ed9 kinh c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a Duy th\u1ee9c t\u00f4ng: 1.<em>\u0110\u1ea1i ph\u01b0\u01a1ng qu\u1ea3ng Ph\u1eadt Hoa Nghi\u00eam<\/em>&nbsp;(buddh\u0101vata\u1e43saka-mah\u0101vaipulya-s\u016btra); 2.&nbsp;<em>Gi\u1ea3i th\u00e2m m\u1eadt<\/em>(sa\u1e45dhinirmocana-s\u016btra); 3. Nh\u01b0 Lai xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u00f4ng \u0111\u1ee9c, kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ea3n H\u00e1n v\u0103n; 4.&nbsp;<em>\u0110\u1ea1i th\u1eeba a-t\u00ec-\u0111\u1ea1t-ma<\/em>(mah\u0101y\u0101n\u0101bhidharma-s\u016btra), \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn trong Nhi\u1ebfp \u0111\u1ea1i th\u1eeba lu\u1eadn, Du-gi\u00e0 s\u01b0 \u0111\u1ecba lu\u1eadn nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ea3n H\u00e1n v\u0103n, c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e3 th\u1ea5t truy\u1ec1n; 5. Nh\u1eadp L\u0103ng-gi\u00e0 (la\u1e45k\u0101vat\u0101ra-s\u016btra); 6. H\u1eadu nghi\u00eam kinh (gha\u1e47avy\u016bha), ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch ra H\u00e1n v\u0103n;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u01b0\u1eddi m\u1ed9t b\u1ed9 lu\u1eadn: 1. Du-gi\u00e0 s\u01b0 \u0111\u1ecba lu\u1eadn (yog\u0101c\u0101rabh\u016bmi-\u015b\u0101stra), V\u00f4 Tr\u01b0\u1edbc so\u1ea1n, Huy\u1ec1n Trang d\u1ecbch ra H\u00e1n ng\u1eef, 100 quy\u1ec3n. \u0110\u00e2y l\u00e0 b\u1ed9 lu\u1eadn ch\u00ednh c\u1ee7a Duy th\u1ee9c h\u1ecdc; 2. \u0110\u1ea1i th\u1eeba b\u00e1ch ph\u00e1p minh m\u00f4n lu\u1eadn (mah\u0101y\u0101na\u015batadharma-vidy\u0101dv\u0101ra-\u015b\u0101stra), Th\u1ebf Th\u00e2n so\u1ea1n, Huy\u1ec1n Trang d\u1ecbch, 1 quy\u1ec3n; 3. \u0110\u1ea1i th\u1eeba ng\u0169 u\u1ea9n lu\u1eadn (skandhaka-prakara\u1e47a), Th\u1ebf Th\u00e2n so\u1ea1n, Huy\u1ec1n Trang d\u1ecbch, 1 quy\u1ec3n; 4. Hi\u1ec3n d\u01b0\u01a1ng th\u00e1nh gi\u00e1o lu\u1eadn (\u0101rya-\u015b\u0101sana-prakara\u1e47a-\u015b\u0101stra), V\u00f4 Tr\u01b0\u1edbc so\u1ea1n, Huy\u1ec1n Trang d\u1ecbch, 20 quy\u1ec3n; 5. Nhi\u1ebfp \u0111\u1ea1i th\u1eeba lu\u1eadn (mah\u0101y\u0101na-sa\u1e43graha), c\u00f3 ba b\u1ea3n H\u00e1n d\u1ecbch: 1. Ph\u1eadt-\u0111\u00e0 Phi\u1ebfn-\u0111a (buddha\u015b\u0101nta) d\u1ecbch, 2 quy\u1ec3n; 2. Ch\u00e2n \u0110\u1ebf (param\u0101rtha) d\u1ecbch, 3 quy\u1ec3n; 3. Huy\u1ec1n Trang d\u1ecbch, 3 quy\u1ec3n; 6. \u0110\u1ea1i th\u1eeba a-t\u00ec-\u0111\u1ea1t-ma (t\u1ea1p) t\u1eadp lu\u1eadn (abhidharma-samuccaya), V\u00f4 Tr\u01b0\u1edbc so\u1ea1n, S\u01b0 T\u1eed Gi\u00e1c (si\u1e43habodhi) th\u00edch, An Hu\u1ec7 (sthiramati) t\u1eadp, Huy\u1ec1n Trang d\u1ecbch, 16 quy\u1ec3n; 7.&nbsp;<em>Bi\u1ec7n trung bi\u00ean lu\u1eadn<\/em>&nbsp;(madhy\u0101ntavibh\u0101ga-\u015b\u0101stra), Di-l\u1eb7c thuy\u1ebft, Huy\u1ec1n Trang d\u1ecbch, 3 quy\u1ec3n; 8.&nbsp;<em>Nh\u1ecb th\u1eadp duy th\u1ee9c t\u1ee5ng<\/em>(vi\u1e43\u015bika-vij\u00f1\u0101ptim\u0101trat\u0101-k\u0101rik\u0101), c\u00f3 ba b\u1ea3n d\u1ecbch: 1<em>. Duy th\u1ee9c lu\u1eadn<\/em>, B\u00e1t-nh\u00e3 L\u01b0u-chi (praj\u00f1\u0101ruci) d\u1ecbch, 1 quy\u1ec3n; 2.<em>\u0110\u1ea1i th\u1eeba duy th\u1ee9c lu\u1eadn<\/em>, Ch\u00e2n \u0110\u1ebf d\u1ecbch, 1 quy\u1ec3n; 3.&nbsp;<em>Duy th\u1ee9c nh\u1ecb th\u1eadp t\u1ee5ng<\/em>, Huy\u1ec1n Trang d\u1ecbch, 1 quy\u1ec3n; 9.&nbsp;<em>Duy th\u1ee9c tam th\u1eadp t\u1ee5ng<\/em>&nbsp;(s: tri\u1e43\u015batika-vij\u00f1\u0101ptim\u0101trat\u0101-k\u0101rik\u0101), Th\u1ebf Th\u00e2n so\u1ea1n, Huy\u1ec1n Trang d\u1ecbch, 1 quy\u1ec3n; 10.&nbsp;<em>\u0110\u1ea1i th\u1eeba kinh trang nghi\u00eam lu\u1eadn<\/em>&nbsp;(mah\u0101y\u0101nas\u016btrala\u1e45k\u0101ra-\u015b\u0101stra), V\u00f4 Tr\u01b0\u1edbc so\u1ea1n, Ba-la-ph\u1ea3 M\u1eadt-\u0111a (prabh\u0101k\u0101ramitra) d\u1ecbch, 13 quy\u1ec3n; 11.&nbsp;<em>Ph\u00e2n bi\u1ec7t du-gi\u00e0 lu\u1eadn<\/em>&nbsp;(?), Di-l\u1eb7c thuy\u1ebft, ch\u01b0a c\u00f3 b\u1ea3n H\u00e1n v\u0103n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/5\/#_ftnref7\">[7]<\/a>&nbsp;H\u00e1n d\u1ecbch l\u00e0 Tam t\u1ef1 t\u00ednh. Trong nguy\u00ean b\u1ea3n ti\u1ebfng Anh, \u0110\u1ee9c \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i Lat-ma tr\u00ecnh b\u00e0y theo th\u1ee9 t\u1ef1 kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li>Bi\u1ebfn k\u1ebf s\u1edf ch\u1ea5p t\u00ednh (\u904d \u8a08 \u6240 \u57f7 \u6027; s: parikalpita-svabh\u0101va), c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 huy\u1ec5n gi\u00e1c (\u5e7b \u89ba) hay th\u00e1c gi\u00e1c (\u932f \u89ba): T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng hi\u1ec7n h\u1eefu \u0111\u1ec1u l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng (huy\u1ec5n gi\u00e1c), do ch\u1ea5p tr\u01b0\u1edbc, cho r\u1eb1ng s\u1ef1 v\u1eadt tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft l\u00e0 c\u00f3 th\u1eadt, l\u00e0 \u0111\u1ed9c l\u1eadp;<\/li><li>Y tha kh\u1edfi t\u00ednh (\u4f9d \u4ed6 \u8d77 \u6027; s: paratantra-svabh\u0101va), ngh\u0129a l\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o c\u00e1i kh\u00e1c m\u00e0 sinh ra: T\u1ea5t c\u1ea3 ph\u00e1p h\u1eefu vi \u0111\u1ec1u do Nh\u00e2n duy\u00ean m\u00e0 ph\u00e1t sinh, l\u1ec7 thu\u1ed9c v\u00e0o nhau, kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ef1 t\u00ednh (s: asvabh\u0101va);<\/li><li>Vi\u00ean th\u00e0nh th\u1eadt t\u00ednh (\u5713 \u6210 \u5be6 \u6027; s: parini\u1e63panna): T\u00e2m v\u1ed1n thanh t\u1ecbnh, l\u00e0 Ch\u00e2n nh\u01b0 (s: tathat\u0101), Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng (s: tath\u0101gata-garbha), l\u00e0 t\u00ednh Kh\u00f4ng (s: \u015b\u016bnyat\u0101).<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/5\/#_ftnref8\">[8]<\/a>&nbsp;Nguy\u00ean t\u1ed1 vi l\u01b0\u1ee3ng, C\u1ef1c vi, H\u1ea1t \u1ea3o.&nbsp;<em>Quark<\/em>&nbsp;v\u1ed1n l\u00e0 ti\u1ebfng \u0110\u1ee9c do nh\u00e0 V\u1eadt l\u00fd Murray Gell-Mann l\u1eadp ra. Theo l\u00fd thuy\u1ebft v\u1ec1 C\u1ef1c vi c\u1ee7a \u00f4ng, D\u01b0\u01a1ng \u0111i\u1ec7n t\u1eed v\u00e0 Trung h\u00f2a t\u1eed \u2013 nh\u1eefng Ph\u00e2n t\u1eed c\u0103n b\u1ea3n trong L\u00f5i c\u1ee7a h\u1ea1t Nguy\u00ean t\u1eed \u2013 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5u t\u1ea1o b\u1eb1ng nh\u1eefng L\u01b0\u1ee3ng t\u1eed nh\u1ecf nhi\u1ec7m h\u01a1n m\u00e0 \u00f4ng \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 Quark (H\u1ea1t \u1ea3o, C\u1ef1c vi).&nbsp;<em>Quark<\/em>&nbsp;l\u1ea1i c\u00f3<em>\u0110\u1ed1i Quark<\/em>&nbsp;(<em>Antiquark<\/em>). Thuy\u1ebft c\u1ee7a Gell-Mann cho r\u1eb1ng m\u1ecdi V\u1eadt th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5u t\u1ea1o b\u1eb1ng 12 h\u1ea1t Vi ph\u00e2n ti\u1ec1m Nguy\u00ean t\u1eed. H\u1ecd \u0111\u00e3 kh\u00e1m ph\u00e1 ra s\u00e1u Quarks c\u00f3 ba m\u00e0u v\u00e0 s\u00e1u v\u1ebb nh\u01b0 L\u00ean, Xu\u1ed1ng, \u0110\u1eb9p, K\u1ef3 l\u1ea1, \u0110\u1ec9nh, v\u00e0 \u0110\u00e1y l\u00e0 m\u1ed9t trong s\u00e1u v\u1ebb c\u1ee7a Quark<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/5\/#_ftnref9\">[9]<\/a>&nbsp;C\u00f2n g\u1ecdi Duy\u00ean sinh. E: produced by causal conditions; s: prat\u012btya-samutp\u0101da; p: pa\u1e6dicca sa-muppanna; t: rten-ci\u1e45-\u1e25brel-bar \u1e25byu\u1e45-ba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/5\/#_ftnref10\">[10]<\/a>&nbsp;Three main divisions signs or reasons : effect signs, nature signs, and signs of non-observation.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/5\/#_ftnref11\">[11]<\/a>\u00a0Ph\u00e1i n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp do ng\u00e0i Ph\u1eadt H\u1ed9 (\u4f5b \u8b77; Buddhap\u0101lita), ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea1i di\u1ec7n xu\u1ea5t s\u1eafc c\u1ee7a Trung qu\u00e1n t\u00f4ng. Ng\u00e0i c\u00f3 vi\u1ebft lu\u1eadn gi\u1ea3i v\u1ec1 (<em>C\u0103n b\u1ea3n) Trung qu\u00e1n lu\u1eadn t\u1ee5ng ([m\u016bla-] madhyamaka-k\u0101rik\u0101<\/em>), t\u00e1c ph\u1ea9m ch\u00ednh c\u1ee7a Long Th\u1ee5. Trong b\u1ed9 n\u00e0y, v\u1edbi t\u00ean\u00a0<em>Ph\u1eadt H\u1ed9 c\u0103n b\u1ea3n trung qu\u00e1n lu\u1eadn th\u00edch (buddhap\u0101lita-m\u016blamadhyamaka-v\u1e5btti<\/em>), ng\u00e0i \u0111\u1ea3 ph\u00e1 quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a nh\u1eefng k\u1ebb \u0111\u1ed1i ngh\u1ecbch v\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebft lu\u1eadn (prasa\u1e45ga) sai tr\u00e1i c\u1ee7a h\u1ecd, ngh\u0129a l\u00e0 kh\u00f4ng n\u00eau quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh, ch\u1ec9 d\u1ef1a v\u00e0o nh\u1eefng nh\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec3m, nh\u1eefng m\u00e2u thu\u1eabn hi\u1ec3n hi\u1ec7n c\u1ee7a \u0111\u1ed1i ph\u01b0\u01a1ng m\u00e0 \u0111\u1ea3 ph\u00e1 h\u1ecd. D\u1ef1a tr\u00ean ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u1ea7y m\u00e0 n\u00ean l\u1eadp ph\u00e1i Trung qu\u00e1n-C\u1ee5 duy\u00ean (\u4e2d \u89c0 \u5177 \u7de3; c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 Trung qu\u00e1n-\u1ee8ng th\u00e0nh t\u00f4ng; \u4e2d \u89c0 \u61c9 \u6210 \u5b97; s: pr\u0101sa\u1e45gika-m\u0101dhyamika) .<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>M\u1eacT T\u00d4NG T\u00c2Y T\u1ea0NG<br><\/strong>Nguy\u00ean t\u00e1c TANTRA IN TIBET c\u1ee7a Tenzin Gyatso \u2013 \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i L\u1ea1t-ma 14<br>Jeffrey Hopkins d\u1ecbch sang Anh ng\u1eef v\u00e0 bi\u00ean t\u1eadp<br>Th\u00edch Nhu\u1eadn Ch\u00e2u d\u1ecbch Vi\u1ec7t ng\u1eef<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ph\u1ea7n II<br><\/strong><strong>NH\u1eeeNG B\u00c0I GI\u1ea2NG C\u1ee6A \u0110\u1ee8C \u0110\u1ea0T LAI L\u1ea0T MA 14&nbsp;<\/strong><strong>V\u1ec0 H\u00c0NH TR\u00cc M\u1eacT T\u00d4NG<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Kho t\u00e0ng Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>B\u00e0i n\u00f3i chuy\u1ec7n t\u1ea1i Asia<\/em>&nbsp;<em>Society, New York<\/em>&nbsp;<em>City<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00f4i ngh\u0129 r\u1eb1ng, n\u00f3i v\u1eafn t\u1eaft, trong Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng c\u00f3 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u00e1c ph\u00e1p m\u00f4n cu\u1ea3 \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt. Nh\u01b0 c\u00e1c b\u1ea1n \u0111\u1ec1u bi\u1ebft, trong \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt c\u00f3 Ti\u1ec3u th\u1eeba, \u0110\u1ea1i th\u1eeba, ho\u1eb7c Thanh v\u0103n th\u1eeba v\u00e0 B\u1ed3-t\u00e1t th\u1eeba. Trong \u0110\u1ea1i th\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n ra B\u00e1t-nh\u00e3 th\u1eeba v\u00e0 B\u00ed m\u1eadt Man-tra th\u1eeba (Secret Mantra), ho\u1eb7c Tantra th\u1eeba (Tantra). \u1ede T\u00edch-lan, Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n, Th\u00e1i-lan, h\u00ecnh th\u00e1i \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt \u1edf \u0111\u00f3 theo Th\u01b0\u1ee3ng to\u1ea1 b\u1ed9 (Therav\u0101da). \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t trong b\u1ed1n ph\u00e2n ph\u00e1i ch\u00ednh c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng Ti\u1ec3u th\u1eeba T\u1ef3-b\u00e0-sa b\u1ed9 (Low Vehicle Great Exposition;&nbsp;<em>Vaibh\u0101\u1e63ikas<\/em>)\u2013Ma-ha-t\u0103ng-k\u1ef3, Nh\u1ea5t thi\u1ebft h\u1eefu b\u1ed9, Ch\u00ednh l\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9 (Sa\u1e43mit\u012bya)<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/6\/#_ftn1\">[1]<\/a>&nbsp;v\u00e0 Tr\u01b0\u1edfng l\u00e3o b\u1ed9<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/6\/#_ftn2\">[2]<\/a>&nbsp;hay Th\u01b0\u1ee3ng to\u1ea1 b\u1ed9.<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/6\/#_ftn3\">[3]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng, gi\u1edbi lu\u1eadt c\u1ee7a t\u1ef7-kh\u01b0u xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u00e1i kh\u00e1c v\u1edbi T\u1ef3-b\u00e0-sa b\u1ed9 (Great Exposition (<em>Vaibh\u0101\u1e63ikas<\/em>), m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n t\u1eeb Nh\u1ea5t thi\u1ebft h\u1eefu b\u1ed9.<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/6\/#_ftn4\">[4]<\/a>&nbsp;Do t\u1eeb th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 c\u00f3 nh\u1eefng chi nh\u00e1nh ph\u00e2n ra t\u1eeb c\u00e1c b\u1ed9 ph\u00e1i, Th\u01b0\u1ee3ng to\u1ea1 b\u1ed9 theo h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u1edbi lu\u1eadt g\u1ed3m 227 \u0111i\u1ec1u cho gi\u1edbi b\u1ed5n t\u1ef7-kh\u01b0u. Trong khi \u0111\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi theo gi\u1edbi lu\u1eadt c\u1ee7a Nh\u1ea5t thi\u1ebft h\u1eefu b\u1ed9 th\u00ec nh\u1eadn 253 \u0111i\u1ec1u gi\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngo\u1ea1i tr\u1eeb nh\u1eefng kh\u00e1c bi\u1ec7t nh\u1ecf n\u1ea7y, c\u1ea3 hai b\u1ed9 ph\u00e1i \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c h\u1ec7 th\u1ed1ng Ti\u1ec3u th\u1eeba. Do v\u1eady, ch\u01b0 t\u0103ng T\u00e2y T\u1ea1ng ch\u00fang t\u00f4i th\u1ef1c h\u00e0nh gi\u1edbi lu\u1eadt theo h\u1ec7 th\u1ed1ng Ti\u1ec3u th\u1eeba, \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y bao tr\u00f9m h\u1ebft th\u1ea3y m\u1ee9c \u0111\u1ed9 th\u1ef1c h\u00e0nh li\u00ean quan \u0111\u1ebfn gi\u1edbi lu\u1eadt, t\u1eeb th\u1eddi gian ph\u00e1t nguy\u1ec7n, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u gi\u1edbi ph\u1ea3i h\u00e0nh tr\u00ec, \u0111\u1ebfn nghi th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c h\u00e0nh \u0111\u1ec3 tr\u00ec t\u1ee5ng gi\u1edbi b\u1ed5n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, ch\u00fang t\u00f4i c\u0169ng tu t\u1eadp ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ph\u00e1t huy \u0111\u1ecbnh hu\u1ec7 \u0111\u1eb3ng tr\u00ec nh\u01b0 ph\u00e1p n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 ra trong t\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>A-t\u1ef3-\u0111\u1ea1t-ma C\u00e2u-x\u00e1 lu\u1eadn<\/em>&nbsp;c\u1ee7a ng\u00e0i Th\u1ebf Th\u00e2n, l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ed9 lu\u1eadn c\u1ee7a Ti\u1ec3u th\u1eeba, c\u0169ng nh\u01b0 th\u1ef1c h\u00e0nh 37 ph\u1ea9m tr\u1ee3 \u0111\u1ea1o (thirty-seven harmonies of enlightenment) [ph\u1ea7n ch\u00ednh trong c\u1ea5u tr\u00fac gi\u00e1o l\u00fd c\u1ee7a Ti\u1ec3u th\u1eeba]. Do v\u1eady, trong Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng, ch\u00fang t\u00f4i th\u1ef1c h\u00e0nh c\u00f4ng phu ho\u00e0n to\u00e0n theo ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c tu t\u1eadp c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng to\u1ea1 b\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gi\u00e1o l\u00fd \u0110\u1ea1i th\u1eeba lan to\u1ea3 r\u1ed9ng \u0111\u1ebfn c\u00e1c qu\u1ed1c gia nh\u01b0 Trung Hoa, Nh\u1eadt B\u1ea3n, Tri\u1ec1u Ti\u00ean v\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng. Nh\u1eefng gi\u00e1o l\u00fd n\u1ea7y, ti\u00eau bi\u1ec3u l\u00e0 B\u1ed3-t\u00e1t th\u1eeba, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t n\u1ec1n t\u1ea3ng tr\u00ean nh\u1eefng kinh \u0111i\u1ec3n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u01b0 B\u00e1t-nh\u00e3 T\u00e2m kinh ho\u1eb7c kinh Ph\u00e1p Hoa. Trong c\u00e1c kinh lu\u1eadn \u0110\u1ea1i th\u1eeba, n\u1ec1n t\u1ea3ng hay c\u0103n nguy\u00ean l\u00e0 ph\u00e1t t\u00e2m b\u1ed3-\u0111\u1ec1, tu t\u1eadp cho \u0111\u1ebfn khi \u0111\u1ea1t qu\u1ea3 v\u1ecb Ph\u1eadt; c\u00f9ng nh\u1eefng tr\u1ee3 h\u1ea1nh kh\u00e1c, \u0111\u00f3 l\u00e0 L\u1ee5c \u0111\u1ed9 ba-la-m\u1eadt-\u0111a. C\u00f2n quan ni\u1ec7m v\u1ec1 T\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015a\u016bnyat\u0101), c\u00f3 hai h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u1ee7a tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i kh\u00e1c nhau trong \u0110\u1ea1i th\u1eeba\u2013Duy th\u1ee9c t\u00f4ng v\u00e0 Trung qu\u00e1n t\u00f4ng. Nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tu t\u1eadp t\u1eeb bi v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 trong Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n Man-tra th\u1eeba hay Tantra th\u1eeba, r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 gi\u00e1o ph\u00e1p n\u1ea7y \u0111\u00e3 lan truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn Trung Hoa v\u00e0 Nh\u1eadt B\u1ea3n. Tuy nhi\u00ean,, trong s\u1ef1 ph\u00e2n nh\u00e1nh Tantra th\u1eeba th\u00e0nh 4 tantra\u2013H\u00e0nh tantra, T\u00e1c tantra, Du-gi\u00e0 tantra v\u00e0 V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra, th\u00ec \u1edf \u0111\u00f3 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u truy\u1ec1n ba h\u00ecnh th\u00e1i \u0111\u1ea7u H\u00e0nh tantra, T\u00e1c tantra, Du-gi\u00e0 tantra. D\u01b0\u1eddng nh\u01b0 V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn Trung Hoa v\u00e0 Nh\u1eadt B\u1ea3n, d\u00f9 \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p tu t\u1eadp m\u1eadt ph\u00e1p \u1edf \u0111\u00f3. Tuy v\u1eady, v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n Tantra th\u1eeba ph\u00e1t tri\u1ec3n \u1edf T\u00e2y T\u1ea1ng, ngo\u00e0i 3 tantra \u1edf c\u1ea5p \u0111\u1ed9 th\u1ea5p l\u00e0 H\u00e0nh tantra, T\u00e1c tantra, Du-gi\u00e0 tantra, c\u00f2n c\u00f3 nhi\u1ec1u tantra thu\u1ed9c V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra. Nh\u01b0 v\u1eady, ph\u00e1p m\u00f4n tu t\u1eadp trong Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng bao g\u1ed3m m\u1ed9t d\u1ea1ng ho\u00e0n ch\u1ec9nh g\u1ed3m m\u1ecdi ph\u00e1p m\u00f4n c\u1ee7a m\u1ecdi h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o ph\u00e1p trong \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt\u2013 Ti\u1ec3u th\u1eeba, Kinh th\u1eeba thu\u1ed9c \u0110\u1ea1i th\u1eeba (S\u016btra Great Vehicle), v\u00e0 Man-tra \u0110\u1ea1i th\u1eeba (Mantra Great Vehicle). Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tu t\u1eadp k\u1ebft h\u1ee3p kinh lu\u1eadn v\u00e0 tantra th\u00e0nh th\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n b\u00e1 r\u1ed9ng r\u00e3i t\u1eeb T\u00e2y T\u1ea1ng sang c\u00e1c v\u00f9ng c\u1ee7a M\u00f4ng C\u1ed5\u2013N\u1ed9i M\u00f4ng v\u00e0 Ngo\u1ea1i M\u00f4ng, d\u00e2n t\u1ed9c Kalmuck<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/6\/#_ftn5\">[5]<\/a>&nbsp;v\u00e0 c\u00e1c v\u00f9ng kh\u00e1c. C\u0169ng truy\u1ec1n b\u00e1 \u0111\u1ebfn v\u00f9ng Hy-m\u00e3-l\u1ea1p-s\u01a1n g\u1ed3m c\u00e1c x\u1ee9 Nepal, Sikkim,<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/6\/#_ftn6\">[6]<\/a>&nbsp;v\u00e0 Bhutan.<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/6\/#_ftn7\">[7]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u01b0 v\u1eady, c\u00e1c ph\u00e1p m\u00f4n thu\u1ed9c Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng l\u00e0 ho\u00e0n ch\u1ec9nh. T\u00f4i n\u00f3i \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 ph\u00f4 tr\u01b0\u01a1ng m\u00e0 mong r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ea1n s\u1ebd d\u1ea7n d\u1ea7n ti\u1ebfp c\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u00e0 t\u1ef1 m\u00ecnh kh\u00e1m ph\u00e1 ra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00f3 b\u1ed1n tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i ho\u1eb7c t\u00f4ng ph\u00e1i trong Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng: t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma), t\u00f4ng T\u00e1t-ca (Sa-skya), t\u00f4ng Ca-nh\u0129-c\u01b0 (bKa\u2018-rgyud), v\u00e0 t\u00f4ng C\u00e1ch-l\u1ed7 (dGe-lugs). M\u1ed7i t\u00f4ng n\u1ea7y tr\u1edf l\u1ea1i, c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u chi ph\u00e1i. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n,, t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma) tr\u00ecnh b\u00e0y gi\u00e1o l\u00fd Ph\u1eadt h\u1ecdc c\u00f3 \u0111\u1ebfn ch\u00edn th\u1eeba\u2013ba thu\u1ed9c h\u1ec7 th\u1ed1ng Kinh th\u1eeba v\u00e0 s\u00e1u thu\u1ed9c h\u1ec7 th\u1ed1ng Tantra th\u1eeba. C\u0169ng v\u1eady, trong t\u00f4ng Ninh-m\u00e3 (rNying-ma), c\u00f3 nh\u1eefng h\u1ec7 th\u1ed1ng b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb s\u1ef1 nghi\u00ean c\u1ee9u kinh \u0111i\u1ec3n. M\u1eb7c d\u00f9 th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c nhau trong c\u1ea3 b\u1ed1n t\u00f4ng ph\u00e1i thu\u1ed9c Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng, m\u1ed7i h\u1ec7 th\u1ed1ng l\u00e0 m\u1ed9t gi\u00e1o ph\u00e1p tu t\u1eadp h\u00f2an ch\u1ec9nh k\u1ebft h\u1ee3p gi\u1eefa kinh lu\u1eadn v\u00e0 tantra. \u0110i\u1ec1u n\u1ea7y v\u00ec quan ni\u1ec7m c\u1ee7a c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i v\u1ec1 c\u00e1ch c\u00e1c ph\u00e1p hi\u1ec7n h\u1eefu trong th\u1ef1c t\u1ea1i, m\u1ed7i ph\u00e1i trong h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u1ea7y \u0111\u1ec1u theo quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a ph\u00e1i C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, v\u00e0 v\u1ec1 m\u1eb7t ph\u00e1t nguy\u1ec7n v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh t\u00e2m t\u1eeb bi, th\u00ec c\u00e1c t\u00f4ng ph\u00e1i \u0111\u1ec1u theo h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o ph\u00e1p ph\u00e1t b\u1ed3-\u0111\u1ec1 t\u00e2m trong tu t\u1eadp cho \u0111\u1ebfn khi th\u00e0nh t\u1ef1u gi\u00e1c ng\u1ed9 v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh h\u1ea1nh l\u1ee5c \u0111\u1ed9 ba-la-m\u1eadt-\u0111a.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c tu t\u1eadp qua \u0111\u00f3 h\u00e0nh gi\u1ea3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi th\u1ef1c h\u00e0nh k\u1ebft h\u1ee3p kinh lu\u1eadn v\u00e0 tantra l\u00e0 g\u00ec?<br>N\u00f3i \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, h\u00e0nh gi\u1ea3 c\u1ea7n n\u00ean an tr\u00fa trong nh\u1eefng c\u00f4ng h\u1ea1nh ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi gi\u1edbi lu\u1eadt Ti\u1ec3u th\u1eeba. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, ngay c\u1ea3 nh\u1eefng Du-gi\u00e0 s\u01b0 T\u00e2y T\u1ea1ng tu t\u1eadp theo Tantra th\u1eeba nh\u01b0 nh\u1eefng v\u1ecb c\u01b0 s\u0129 c\u0169ng ph\u1ea3i th\u1ecd gi\u1edbi lu\u1eadt Ti\u1ec3u th\u1eeba d\u00e0nh cho h\u00e0ng c\u01b0 s\u0129 t\u1ea1i gia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00ean ngo\u00e0i, h\u1ecd duy tr\u00ec \u0111\u1eddi s\u1ed1ng t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi gi\u1edbi lu\u1eadt \u0111\u00e3 th\u1ecd. C\u00f2n b\u00ean trong, h\u1ecd ph\u1ea3i \u0111\u00e0o luy\u1ec7n v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u00e2m v\u1ed1n c\u00f3 c\u0103n g\u1ed1c l\u00e0 t\u1eeb bi \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn gi\u00e1c ng\u1ed9. C\u00f2n v\u1ec1 m\u1eadt h\u1ea1nh, th\u00f4ng qua tu t\u1eadp ph\u00e1p Thi\u00ean th\u1ea7n du-gi\u00e0 (deity yoga), h\u00e0nh gi\u1ea3 t\u1eadp trung v\u00e0o \u0111\u1ea1o qu\u1ea3n, kh\u00ed l\u1ef1c, tinh tr\u00edch \u0111\u1ec3 t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng ti\u1ebfn tr\u00ecnh tu \u0111\u1ea1o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng, ch\u00fang ta th\u1ea5y m\u1ecdi ph\u00e1p m\u00f4n tu t\u1eadp \u0111\u1ec1u t\u01b0\u01a1ng \u01b0ng v\u1edbi nhau; ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ea5y Kinh th\u1eeba v\u00e0 Tantra th\u1eeba c\u00f3 g\u00ec kh\u00e1c nhau nh\u01b0 n\u00f3ng v\u00e0 l\u1ea1nh; ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ea5y ch\u00fat n\u00e0o kh\u00e1c nhau trong ph\u00e1p th\u1ef1c h\u00e0nh qu\u00e1n chi\u1ebfu v\u1ec1 T\u00e1nh kh\u00f4ng v\u1edbi s\u1ef1 tu t\u1eadp ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u00e2m t\u1eeb bi. Do v\u1eady, ch\u00fang ta co\u00e1 th\u1ec3 k\u1ebft h\u1ee3p c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng th\u00e0nh m\u1ed9t ph\u00e1p tu th\u1ed1ng nh\u1ea5t.<br>N\u00f3i t\u00f3m t\u1eaft, ph\u00e1t t\u00e2m nguy\u1ec7n t\u1eeb bi m\u00e0 tu t\u1eadp \u0111\u1ebfn khi gi\u00e1c ng\u1ed9 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u0103n b\u1ea3n, l\u00e0 c\u0103n \u0111\u1ec3 c\u1ee7a v\u00f4 s\u1ed1 ph\u00e1p th\u1ef1c h\u00e0nh t\u00e2m t\u1eeb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gi\u00e1o ph\u00e1p v\u1ec1 T\u00e1nh kh\u00f4ng l\u00e0 c\u0103n g\u1ed1c \u0111\u1ec3 tu t\u1eadp tr\u00ed hu\u1ec7 th\u1eadm th\u00e2m. \u0110\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u00e2m nh\u1eadn th\u1ee9c ch\u00e2n t\u01b0\u1edbng c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng c\u00e0ng l\u00fac c\u00e0ng cao h\u01a1n, c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i tu t\u1eadp thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh. \u0110\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103ng l\u1ef1c thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh \u0111\u1eb3ng tr\u00ec v\u00e0 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ef1c d\u0169ng m\u00e3nh trong c\u00e1c ph\u00e1p tu n\u1ea7y, th\u00ec c\u00f3 ph\u00e1p tu t\u1eadp \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 Thi\u00ean th\u1ea7n du-gi\u00e0, v\u00ec, nh\u1edd v\u00e0o ph\u00e1p tu t\u1eadp Thi\u00ean th\u1ea7n du-gi\u00e0, h\u00e0nh gi\u1ea3 m\u1edbi d\u1ec5 d\u00e0ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh hu\u1ec7 \u0111\u1eb3ng tr\u00ec, l\u00e0 s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t qu\u00e2n b\u00ecnh c\u1ee7a ph\u00e1p tu ch\u1ec9 v\u00e0 qu\u00e1n. V\u00ec l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a m\u1ed7i ph\u00e1p tu nh\u01b0 v\u1eady, n\u00ean c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i gi\u1eef \u0111\u1ea1o h\u1ea1nh tinh nghi\u00eam. Nh\u01b0 v\u1eady, h\u1ec7 th\u1ed1ng ho\u00e0n ch\u1ec9nh c\u1ee7a ph\u00e1p tu trong Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch m\u1eb7t ngo\u00e0i l\u00e0 theo Kinh \u0111i\u1ec3n \u0110\u1ea1i th\u1eeba ph\u00e1t kh\u1edfi t\u00e2m t\u1eeb bi v\u00e0 b\u00ean trong th\u1ef1c h\u00e0nh theo Man-tra th\u1eeba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u00e3 gi\u1ea3i th\u00edch s\u01a1 l\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 n\u1ec1n t\u1ea3ng chung c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00e1p m\u00f4n tu t\u1eadp, nay t\u00f4i s\u1ebd n\u00f3i v\u1ec1 s\u1ef1 th\u1ef1c h\u00e0nh. C\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a m\u1ecdi h\u1ec7 th\u1ed1ng Ph\u1eadt gi\u00e1o v\u00e0 ngo\u00e0i Ph\u1eadt gi\u00e1o xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf \u1ea4n \u0110\u1ed9 l\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ai c\u0169ng mong c\u1ea7u h\u1ea1nh ph\u00fac, v\u00e0 trong s\u1ef1 ph\u00e2n chia v\u1ec1 c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng th\u1ebf gian th\u00e0nh \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng th\u00e0nh v\u1eadt b\u1ecb s\u1eed d\u1ee5ng v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u1ea5y, ng\u01b0\u1eddi \u1ea4n \u0110\u1ed9 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u1ea5n m\u1ea1nh v\u00e0o c\u00e1i ng\u00e3 (self) \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng. Ph\u1ea7n l\u1edbn c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng ngo\u00e0i Ph\u1eadt gi\u00e1o, d\u1ef1a tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 th\u1ea5y th\u01b0\u1eddng xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong t\u00e2m ta r\u1eb1ng ng\u00e3 ch\u00ednh l\u00e0 c\u00e1i \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n th\u00e2n v\u00e0 t\u00e2m, ho\u1eb7c ch\u00ednh ng\u00e3 ch\u1ecbu s\u1ef1 vui s\u01b0\u1edbng ho\u1eb7c kh\u1ed5 \u0111au, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 v\u00e0i tri gi\u00e1c nh\u01b0 th\u1ec3 t\u00e1ch bi\u1ec7t v\u1edbi ng\u00e3, t\u1eeb \u0111\u00f3 h\u1ecd \u0111i \u0111\u1ebfn k\u1ebft lu\u1eadn r\u1eb1ng c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1i ng\u00e3 ri\u00eang bi\u1ec7t, m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 t\u00e1ch r\u1eddi kh\u1ecfi th\u00e2n v\u00e0 t\u00e2m, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 \u0111\u1eabn \u0111i t\u1eeb \u0111\u1eddi n\u1ea7y sang \u0111\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec3 ch\u1ecbu lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuy nhi\u00ean, \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt kh\u00f4ng kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1i ng\u00e3 ho\u00e0n to\u00e0n t\u00e1ch r\u1eddi, ho\u1eb7c ng\u00e3 l\u00e0 th\u1ef1c th\u1ec3 kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1edbi th\u00e2n v\u00e0 t\u00e2m. Th\u1ebf n\u00ean \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt kh\u00f4ng kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t c\u00e1i ng\u00e3 \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c, th\u01b0\u1eddng h\u1eb1ng v\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ef1 ch\u1ee7. V\u00ec b\u1ed1n ph\u00e1p \u1ea5n \u0111\u1ec3 ch\u1ee9ng th\u1ef1c m\u1ed9t gi\u00e1o l\u00fd \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt ch\u00e2n ch\u00ednh l\u00e0: (1) C\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ec1u l\u00e0 v\u00f4 th\u01b0\u1eddng. (2) C\u00e1c ph\u00e1p nhi\u1ec5m \u00f4 \u0111\u1ec1u l\u00e0 kh\u1ed5. (3) C\u00e1c ph\u00e1p \u0111\u1ec1u v\u00f4 ng\u00e3. (4) Ni\u1ebft-b\u00e0n l\u00e0 t\u1ecbch t\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00ec trong \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1i ng\u00e3 n\u00e0o ho\u00e0n to\u00e0n t\u00e1ch r\u1eddi th\u00e2n v\u00e0 t\u00e2m, s\u1ebd \u0111i \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 c\u00f3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh kh\u00e1c l\u00e0 trong c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng \u1ea5y, l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o m\u00e0 ng\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y trong s\u1eafc u\u1ea9n v\u00e0 h\u00e0nh u\u1ea9n? Trong h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o l\u00fd c\u1ee7a Y t\u1ef1 kh\u1edfi Trung qu\u00e1n t\u00f4ng (Middle Way Autonomy School; Sv\u0101tantrika M\u0101dhyamika), Duy th\u1ee9c t\u00f4ng, Kinh l\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9, v\u00e0 \u0110\u1ea1i T\u1ef3-b\u00e0-sa b\u1ed9, m\u1ed9t y\u1ebfu t\u1ed1 trong s\u1eafc u\u1ea9n v\u00e0 h\u00e0nh u\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 ng\u00e3. Tuy nhi\u00ean, trong h\u1ec7 th\u1ed1ng cao h\u01a1n, ph\u00e1i C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec trong s\u1eafc u\u1ea9n v\u00e0 h\u00e0nh u\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 l\u00e0 huy\u1ec5n \u1ea3o, ho\u1eb7c trong \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 c\u00e1i ng\u00e3. Trong h\u1ec7 th\u1ed1ng cao nh\u1ea5t n\u1ea7y, c\u0169ng nh\u01b0 trong c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng kh\u00e1c, c\u00f3 s\u1ef1 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 v\u00f4 ng\u00e3 (selflessness), nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u00e3. Trong ph\u00e1i C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, \u0111i\u1ec1u \u1ea5y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 n\u1ebfu t\u00ecm ki\u1ebfm m\u1ed9t c\u00e1i ng\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong t\u00e2m m\u1ed9t c\u00e1ch c\u1ee5 th\u1ec3 th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o t\u00ecm ra, ch\u00fang kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3. Ng\u00e3 nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00ecm th\u1ea5y b\u1eb1ng ph\u00e2n t\u00edch. C\u00e1i m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c qua ph\u00e2n t\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u2018t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh.\u2019 Nh\u01b0 v\u1eady, khi ph\u00e1i C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n t\u00f4ng n\u00f3i v\u1ec1 v\u00f4 ng\u00e3, l\u00e0 h\u1ecd \u0111\u1ec1 c\u1eadp v\u1ec1 c\u00e1i kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh n\u1ea7y. Tuy nhi\u00ean, h\u1ecd l\u1ea1i kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1i ng\u00e3, c\u00e1i Ta, ho\u1eb7c ch\u1ee7 t\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh th\u00f4ng qua th\u00e2n v\u00e0 t\u00e2m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt \u0111\u1ec1u kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh thuy\u1ebft Duy\u00ean kh\u1edfi (<em>prat\u012btya-samutp\u0101da, dependent- arising<\/em>). M\u1ed9t \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a thuy\u1ebft Duy\u00ean kh\u1edfi l\u00e0 c\u00e1c ph\u00e1p v\u00f4 th\u01b0\u1eddng\u2013h\u1eefu vi, c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng do t\u1ea1o t\u00e1c\u2013\u0111\u1ec1u sinh kh\u1edfi tu\u1ef3 thu\u1ed9c theo s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p c\u1ee7a nh\u00e2n v\u00e0 duy\u00ean; do v\u1eady, n\u00ean ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Duy\u00ean kh\u1edfi. Ngh\u0129a th\u1ee9 hai c\u1ee7a Duy\u00ean kh\u1edfi, tuy nhi\u00ean, l\u00e0 c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn sinh, hay hi\u1ec7n h\u1eefu, tu\u1ef3 thu\u1ed9c v\u00e0o s\u1ef1 t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c ph\u1ea7n t\u1eed c\u1ee7a ch\u00fang l\u1ea1i. Vi\u1ec7c ph\u00e1 v\u1ee1 c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ra t\u1eebng ph\u1ea7n t\u1eed c\u1ef1c vi \u0111\u00e3 h\u1ed7 tr\u1ee3 cho h\u1ecdc thuy\u1ebft n\u1ea7y, l\u00e0 c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn sinh nh\u1edd v\u00e0o m\u1ed9t t\u1eadp h\u1ee3p c\u1ee7a nhi\u1ec1u ph\u1ea7n. Ngh\u0129a th\u1ee9 ba c\u1ee7a Duy\u00ean kh\u1edfi l\u00e0 c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ch\u1ec9 hi\u1ec7n h\u1eefu duy danh (nominally exist). \u0110i\u1ec1u n\u1ea7y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u1ea5y kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i trong v\u00e0 thu\u1ed9c v\u1ec1 ch\u00ednh n\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00e1ch quan, m\u00e0 ch\u00fang hi\u1ec7n h\u1eefu tu\u1ef3 thu\u1ed9c v\u00e0o s\u1ef1 ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh ch\u1ee7 quan cho s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00fang. Khi n\u00f3i r\u1eb1ng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng t\u1ed3n t\u1ea1i ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh trong s\u1ef1 tu\u1ef3 thu\u1ed9c v\u00e0o nh\u1eadn th\u1ee9c\u2013th\u1ee9c \u0111\u00e3 ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh ch\u00fang l\u00e0 th\u1ebf n\u1ea7y hay th\u1ebf kia\u2013th\u00ec ch\u00fang ta kh\u00f4ng n\u00f3i r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u1edf b\u00ean ngo\u00e0i v\u1edbi th\u1ee9c nh\u1eadn ra ch\u00fang nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh trong Duy th\u1ee9c t\u00f4ng. N\u00ean c\u00f3 ph\u00e1t bi\u1ec3u r\u1eb1ng c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ch\u1ec9 l\u00e0 tr\u00ecnh hi\u1ec7n t\u1eeb trong th\u1ee9c, nh\u01b0ng l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1eafc t\u01b0\u1edbng \u1ea5y kh\u00f4ng hi\u1ec7n h\u1eefu, \u0111\u00fang h\u01a1n l\u00e0 ch\u00fang kh\u00f4ng hi\u1ec7n h\u1eefu nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng n\u1eb1m b\u00ean ngo\u00e0i\u2013\u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng b\u00ean ngo\u00e0i c\u1ee7a th\u1ef1c th\u1ec3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u00e2m. Theo c\u00e1ch n\u1ea7y, \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a Duy\u00ean kh\u1edfi c\u00e0ng tr\u1edf n\u00ean s\u00e2u s\u1eafc h\u01a1n trong ba c\u00e1ch hi\u1ec3u n\u1ea7y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00ec r\u1eb1ng c\u00e1i ng\u00e3, v\u1ed1n ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ecd d\u1ee5ng \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng, ch\u1ec9 hi\u1ec7n h\u1eefu tu\u1ef3 thu\u1ed9c v\u00e0o c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 kh\u00e1c, c\u00e1i ng\u00e3 \u1ea5y kh\u00f4ng \u0111\u1ed9c l\u1eadp, m\u00e0 tu\u1ef3 thu\u1ed9c. V\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 cho c\u00e1i ng\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9c l\u1eadp, l\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 ch\u1ee7. C\u00e1i kh\u00f4ng t\u1ef1 l\u1eadp c\u1ee7a ng\u00e3 \u0111\u1ec3 ch\u1ecbu vui s\u01b0\u1edbng v\u00e0 kh\u1ed5 \u0111au ch\u00ednh l\u00e0 th\u1ef1c t\u1ea1i c\u1ee7a n\u00f3, l\u00e0 t\u00ednh ch\u1ea5t kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh c\u1ee7a n\u00f3. \u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec t\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015b\u016bnyat\u0101) kh\u1edfi \u0111\u1ea7u. Th\u00f4ng qua tr\u1ef1c nh\u1eadn v\u00e0 c\u1ea3m nghi\u1ec7m \u00fd ngh\u0129a gi\u00e1o l\u00fd n\u1ea7y m\u00e0 c\u00e1c b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1ef1 ki\u1ec1m ch\u1ebf c\u1ea3m x\u00fac c\u1ee7a m\u00ecnh trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng h\u1eb1ng ng\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng c\u1ea3m x\u00fac b\u1ea5t nh\u01b0 \u00fd sinh kh\u1edfi b\u00ean tr\u00ean nh\u1eefng \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t ho\u1eb7c x\u1ea5u ch\u1ed3ng l\u00ean nh\u1eefng g\u00ec ch\u00fang th\u1ef1c s\u1ef1 v\u1ed1n c\u00f3. Ch\u00fang ta \u0111\u1eb7t th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, v\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u1ea3n \u1ee9ng l\u1ea1i, nh\u1eefng c\u1ea3m x\u00fac b\u1ea5t nh\u01b0 \u00fd sinh kh\u1edfi. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, khi ch\u00fang ta kh\u1edfi t\u00e2m tham lam hay s\u00e2n h\u1eadn, v\u00e0o l\u00fac \u1ea5y, ch\u00fang ta th\u1ea5y nh\u1eefng g\u00ec r\u1ea5t h\u1ea5p d\u1eabn ho\u1eb7c r\u1ea5t \u0111\u00e1ng gh\u00e9t tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t m\u00ecnh m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00e1ch quan. Nh\u01b0ng n\u1ebfu ch\u00fang ta nh\u00ecn ch\u00fang m\u1ed9t h\u1ed3i l\u00e2u, n\u00f3 ch\u1ec9 khi\u1ebfn ch\u00fang ta c\u01b0\u1eddi, c\u1ea3m gi\u00e1c t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 kh\u00f4ng c\u00f3 \u1edf \u0111\u00e2y. Do v\u1eady, \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a tham lam v\u00e0 s\u00e2n h\u1eadn li\u00ean quan v\u1edbi c\u1ea3m gi\u00e1c ch\u1ed3ng l\u00ean c\u00e1i th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111ang c\u00f3; c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00f3 pha t\u1ea1p trong \u1ea5y. \u0110\u00e2y l\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c hi\u1ec7n h\u1eefu th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u0103ng th\u00eam s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n t\u00e2m m\u00ecnh.<br>\u0110\u00e2y l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 tr\u00ed hu\u1ec7, nh\u01b0ng c\u00f2n c\u00f3 y\u1ebfu t\u1ed1 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n. V\u00ec m\u1ee5c \u0111\u00edch g\u00ec m\u00e0 ch\u00fang ta n\u1ed7 l\u1ef1c ph\u00e1t huy tr\u00ed hu\u1ec7? N\u1ebfu v\u00ec m\u1ee5c \u0111\u00edch t\u1ef1 ng\u00e3, th\u00ec n\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh d\u00f5ng m\u00e3nh, Do v\u1eady, tr\u00ed hu\u1ec7 ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh v\u1edbi \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c l\u00e0 t\u1eeb v\u00e0 bi, v\u00ec l\u00f2ng bao dung m\u1ecdi lo\u00e0i. Theo c\u00e1ch n\u1ea7y, s\u1ebd \u0111i \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 h\u1ee3p nh\u1ea5t gi\u1eefa ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7. T\u00ecnh y\u00eau, khi kh\u00f4ng b\u1ecb nh\u1eabm l\u1eabn trong \u00fd ni\u1ec7m sai l\u1ea7m, th\u00ec n\u00f3 s\u1ebd r\u1ea5t h\u01a1p l\u00fd, r\u1ea5t \u0111\u00fang \u0111\u1eafn, r\u1ea5t nh\u1ea1y b\u00e9n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00e2m t\u1eeb bi, kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1eb1ng s\u1ef1 x\u00fac c\u1ea3m, m\u00e0 v\u1edbi s\u1ef1 tr\u1ef1c nh\u1eadn th\u1ef1c t\u1ea1i t\u1ed1i h\u1eadu, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c ngay v\u1edbi k\u1ebb th\u00f9. T\u00e2m t\u1eeb bi n\u1ea7y th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n m\u1ea1nh h\u01a1n nh\u1eefng th\u00f9 ngh\u1ecbch c\u1ee7a b\u1ea1n. D\u1ea1ng kh\u00e1c c\u1ee7a t\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 tr\u1ef1c nh\u1eadn th\u1ef1c t\u1ea1i t\u1ed1i h\u1eadu, th\u00ec r\u1ea5t g\u1ea7n v\u1edbi ch\u1ea5p tr\u01b0\u1edbc; n\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfp c\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi k\u1ebb th\u00f9; ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi b\u1ea1n b\u00e8, v\u1ee3 con, cha m\u1eb9 m\u00ecnh\u2026T\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 thi\u00ean ki\u1ebfn. Tr\u1ef1c nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n t\u00ednh t\u1ed1i h\u1eadu h\u1ed7 tr\u1ee3 cho t\u00ecnh y\u00eau ho\u1eb7c t\u00e2m t\u1eeb bi tr\u1edf n\u00ean c\u01a1 b\u1ea3n v\u00e0 thanh t\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p gi\u1eefa tr\u00ed hu\u1ec7 v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n nh\u01b0 v\u1eady n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t huy trong sinh ho\u1ea1t h\u1eb1ng ng\u00e0y. C\u00e1c b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 b\u00ean ngo\u00e0i c\u00f4ng nh\u1eadn c\u00e1ch sinh ho\u1ea1t v\u00e0 gi\u1edbi lu\u1eadt Ti\u1ec3u th\u1eeba; c\u00e1c b\u1ea1n c\u00f2n c\u00f3 L\u1ee5c \u0111\u1ed9 ba-la-m\u1eadt-\u0111a nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch trong c\u00e1c kinh lu\u1eadn \u0110\u1ea1i th\u1eeba; th\u1ebf n\u00ean, n\u1ebfu th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, c\u00e1c b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c h\u00e0nh M\u1eadt th\u1eeba v\u1edbi ph\u00e1p Thi\u00ean th\u1ea7n du-gi\u00e0 (deity yoga), th\u00ec n\u0103ng l\u1ef1c thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh (<em>sam\u0101dhi<\/em>) s\u1ebd th\u00e0nh t\u1ef1u nhanh ch\u00f3ng v\u00e0 tr\u1edf n\u00ean r\u1ea5t v\u1eefng ch\u00e3i. Do v\u1eady n\u00ean \u0111\u00e2y l\u00e0 ph\u00e1p tu t\u1eadp h\u1eb1ng ng\u00e0y c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed T\u00e2y T\u1ea1ng, t\u00f4i g\u1ecdi nh\u1eefng ph\u00e1p m\u00f4n n\u1ea7y l\u00e0 \u2018Kho t\u00e0ng c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng.\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">|&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/#mucluc\">M\u1ee5c l\u1ee5c<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/7\/\">Trang sau<\/a>&nbsp;|<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014-<br><strong>Ch\u00fa th\u00edch:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/6\/#_ftnref1\">[1]<\/a>&nbsp;T\u00e1c ph\u1ea9m duy nh\u1ea5t c\u1ee7a Ch\u00ednh l\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9 (<em>Sammit\u012byas<\/em>) m\u00e0 ch\u00fang ta bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0&nbsp;<em>Sammit\u012bya\u015b\u0101tra&nbsp;<\/em>\u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch sang ti\u1ebfng H\u00e1n v\u00e0o kho\u1ea3ng t\u1eeb n\u0103m 350 \u0111\u1ebfn 431 stl. Tuy nhi\u00ean, b\u1ea3n g\u1ed1c ti\u1ebfng Sanskrit c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e3 b\u1ecb th\u1ea5t l\u1ea1c<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/6\/#_ftnref2\">[2]<\/a>&nbsp;Tr\u01b0\u1edfng l\u00e3o b\u1ed9\u9577 \u8001 \u90e8; S: sthavirav\u0101da; P: therav\u0101da; c\u0169ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 Th\u01b0\u1ee3ng to\u1ea1 b\u1ed9 nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch nh\u01b0 tr\u00ean \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t v\u1edbi Th\u01b0\u1ee3ng to\u1ea1 b\u1ed9 (p: therav\u0101da), tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i T\u00edch Lan tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i theo kinh s\u00e1ch v\u0103n h\u1ec7 P\u0101-li sau n\u00e0y. L\u00e0 m\u1ed9t trong hai tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i Ti\u1ec3u th\u1eeba ph\u00e1t sinh trong l\u1ea7n K\u1ebft t\u1eadp th\u1ee9 ba t\u1ea1i Hoa Th\u1ecb th\u00e0nh (s: p\u0101\u1e6daliputra). S\u1ef1 ph\u00e2n chia n\u00e0y b\u1eaft ngu\u1ed3n ch\u1ec9 t\u1eeb \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a th\u1ec3 t\u00ednh c\u1ee7a A-la-h\u00e1n xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb 5 \u0111i\u1ec1u do \u0110\u1ea1i Thi\u00ean (s, p: mah\u0101deva) \u0111\u01b0a ra. C\u00e1c v\u1ecb trong nh\u00f3m tr\u01b0\u1edfng l\u00e3o ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i \u00fd ki\u1ebfn n\u00e0y v\u00e0 ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i c\u00e1c v\u1ecb trong \u0110\u1ea1i ch\u00fang b\u1ed9 (s: mah\u0101s\u0101\u1e45ghika) \u0111\u1ed3ng \u00fd nh\u01b0 th\u1ebf. T\u1eeb \u0111\u00f3 sinh ra nhi\u1ec1u t\u00f4ng ph\u00e1i kh\u00e1c nhau. Sau \u0111\u00f3 Tr\u01b0\u1edfng l\u00e3o b\u1ed9 l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c b\u1ecb chia ch\u1ebb trong n\u0103m 240 sau C\u00f4ng nguy\u00ean ra c\u00e1c nh\u00f3m \u0110\u1ed9c T\u1eed b\u1ed9 (s: v\u0101ts\u012bputr\u012bya), Nh\u1ea5t thi\u1ebft h\u1eefu b\u1ed9 (s: sarv\u0101stiv\u0101da), Ph\u00e2n bi\u1ec7t b\u1ed9 (s: vibhajyav\u0101da<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/6\/#_ftnref3\">[3]<\/a>&nbsp;Th\u01b0\u1ee3ng to\u1ea1 b\u1ed9\u4e0a \u5ea7 \u90e8; C: sh\u00e0ngzu\u00f2b\u00f9; J: j\u014dzabu; S: sthavirav\u0101da; P: therav\u0101da. Tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i thu\u1ed9c Tr\u01b0\u1edfng l\u00e3o b\u1ed9 (s: sthavirav\u0101da), xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb Ph\u00e2n bi\u1ec7t b\u1ed9 (s: vibhajyav\u0101din), do M\u1ee5c-ki\u1ec1n-li\u00ean T\u1eed-\u0111\u1ebf-tu (p: Moggaliputta Tissa) k\u1ebft t\u1eadp. Ph\u00e1i n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c Ma-hi-\u0111\u00e0 \u0111\u01b0a v\u1ec1 T\u00edch Lan n\u0103m 250 tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c s\u01b0 t\u1ea1i \u0110\u1ea1i T\u1ef1 (mah\u0101vih\u0101ra) tu t\u1eadp. V\u1ec1 gi\u1edbi lu\u1eadt c\u0169ng c\u00f3 nhi\u1ec1u b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng trong n\u1ed9i b\u1ed9 ph\u00e1i Th\u01b0\u1ee3ng to\u1ea1 b\u1ed9. Ng\u00e0y nay Th\u01b0\u1ee3ng to\u1ea1 b\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u h\u00e0nh t\u1ea1i c\u00e1c n\u01b0\u1edbc T\u00edch Lan, Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n, Th\u00e1i Lan, Campuchia v\u00e0 L\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u01b0\u1ee3ng to\u1ea1 b\u1ed9 l\u00e0 tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i Ti\u1ec3u th\u1eeba duy nh\u1ea5t c\u00f2n l\u01b0u l\u1ea1i \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay, t\u1ef1 xem l\u00e0 d\u1ea1ng Ph\u1eadt gi\u00e1o nguy\u00ean thu\u1ef7 nh\u1ea5t. Th\u01b0\u1ee3ng to\u1ea1 b\u1ed9 cho r\u1eb1ng c\u00e1c kinh \u0111i\u1ec3n vi\u1ebft b\u1eb1ng v\u0103n h\u1ec7 P\u0101-li c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 ng\u1eef thuy\u1ebft c\u1ee7a ch\u00ednh \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt (Tam t\u1ea1ng). Gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng to\u1ea1 b\u1ed9 ch\u1ee7 y\u1ebfu g\u1ed3m T\u1ee9 di\u1ec7u \u0111\u1ebf, B\u00e1t ch\u00ednh \u0111\u1ea1o, M\u01b0\u1eddi hai nh\u00e2n duy\u00ean v\u00e0 thuy\u1ebft V\u00f4 ng\u00e3. Th\u01b0\u1ee3ng to\u1ea1 b\u1ed9 nh\u1ea5n m\u1ea1nh kh\u1ea3 n\u0103ng t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 gi\u1ea3i tho\u00e1t b\u1eb1ng c\u00e1ch ki\u00ean tr\u00ec gi\u1eef gi\u1edbi lu\u1eadt v\u00e0 s\u1ed1ng m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi ph\u1ea1m h\u1ea1nh. H\u00ecnh \u1ea3nh cao qu\u00ed c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng to\u1ea1 b\u1ed9 l\u00e0 A-la-h\u00e1n. Gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng to\u1ea1 b\u1ed9 c\u00f3 khuynh h\u01b0\u1edbng ph\u00e2n t\u00edch, trong \u0111\u00f3 A-t\u00ec-\u0111\u1ea1t-ma (s: abhidharma) \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng. Ngo\u00e0i ra b\u1ed9<em>Thanh t\u1ecbnh \u0111\u1ea1o<\/em>&nbsp;(p: visuddhi-magga) v\u00e0&nbsp;<em>Di-lan-\u0111\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ea1o kinh<\/em>&nbsp;(p: milindapa\u00f1ha) c\u0169ng r\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed5 bi\u1ebfn. Lu\u1eadn s\u01b0 xu\u1ea5t s\u1eafc c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng to\u1ea1 b\u1ed9 l\u00e0 Ph\u1eadt \u00c2m (p: Buddhagosa), H\u1ed9 Ph\u00e1p (p: Dhammap\u0101la), A-na-lu\u1eadt (Anuruddha) v\u00e0 Ph\u1eadt-\u0111\u00e0 \u0110\u1ea1t-\u0111a (Buddhadatta).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/6\/#_ftnref4\">[4]<\/a>&nbsp;Nh\u1ea5t thi\u1ebft h\u1eefu b\u1ed9 \u4e00 \u5207 \u6709 \u90e8; S: sarv\u0101stiv\u0101da; c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 C\u0103n b\u1ea3n nh\u1ea5t thi\u1ebft h\u1eefu b\u1ed9 (\u6839 \u672c \u4e00 \u5207 \u6709 \u90e8; s: m\u016blasarv\u0101stiv\u0101da) ho\u1eb7c Thuy\u1ebft nh\u1ea5t thi\u1ebft h\u1eefu b\u1ed9 (\u8aaa \u4e00 \u5207 \u6709 \u90e8). B\u1ed9 ph\u00e1i cho r\u1eb1ng m\u1ecdi s\u1ef1 \u0111\u1ec1u c\u00f3 (Nh\u1ea5t thi\u1ebft h\u1eefu; s: \u00bbsarvam asti\u00ab). L\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e1nh c\u1ee7a Ti\u1ec3u th\u1eeba, t\u00e1ch ra t\u1eeb Tr\u01b0\u1edfng l\u00e3o b\u1ed9 (s: sthavira) d\u01b0\u1edbi th\u1eddi vua A-d\u1ee5c. Gi\u00e1o ph\u00e1i n\u00e0y quan ni\u1ec7m l\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3, hi\u1ec7n t\u1ea1i, qu\u00e1 kh\u1ee9, v\u1ecb lai \u0111\u1ec1u hi\u1ec7n h\u1eefu \u0111\u1ed3ng th\u1eddi. T\u00f4ng ph\u00e1i n\u00e0y ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng m\u1ea1nh t\u1ea1i Kaschmir v\u00e0 C\u00e0n-\u0111\u00e0-la (gandh\u0101ra). Quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a b\u1ed9 n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 n\u1eb1m gi\u1eefa Ti\u1ec3u th\u1eeba v\u00e0 \u0110\u1ea1i th\u1eeba. Nh\u1ea5t thi\u1ebft h\u1eefu b\u1ed9 c\u00f3 kinh \u0111i\u1ec3n ri\u00eang vi\u1ebft b\u1eb1ng v\u0103n h\u1ec7 Ph\u1ea1n ng\u1eef (sanskrit), ng\u00e0y nay ch\u1ec9 c\u00f2n b\u1ea3n d\u1ecbch ch\u1eef H\u00e1n v\u00e0 T\u00e2y T\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00e1c ph\u1ea9m quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t c\u1ee7a b\u1ed9 n\u00e0y l\u00e0&nbsp;<em>A-t\u00ec-\u0111\u1ea1t-ma c\u00e2u-x\u00e1 lu\u1eadn<\/em>&nbsp;(s: abhidharmako\u015ba) c\u1ee7a Th\u1ebf Th\u00e2n,&nbsp;<em>\u0110\u1ea1i t\u00ec-b\u00e0-sa lu\u1eadn<\/em>&nbsp;(s: mah\u0101vibh\u0101\u1e63\u0101), m\u1ed9t b\u1ed9 lu\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u00ean so\u1ea1n trong l\u1ea7n k\u1ebft t\u1eadp t\u1ea1i Kashmir d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 ch\u1ee7 tr\u00ec c\u1ee7a Th\u1ebf H\u1eefu (Vasumitra).&nbsp;<em>\u0110\u1ea1i t\u00ec-b\u00e0-sa lu\u1eadn<\/em>&nbsp;tr\u00ecnh b\u00e0y quan \u0111i\u1ec3m ch\u00ednh th\u1ee9c c\u1ee7a Nh\u1ea5t thi\u1ebft h\u1eefu b\u1ed9 v\u00e0 l\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0n t\u1ea5t cu\u1ed1i c\u00f9ng trong b\u1ea3y t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a Lu\u1eadn t\u1ea1ng (s: abhidharma-pi\u1e6daka). M\u1ed9t s\u1ed1 t\u00e1c ph\u1ea9m kh\u00e1c c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc t\u1edbi l\u00e0&nbsp;<em>A-t\u00ec-\u0111\u00e0m t\u00e2m lu\u1eadn<\/em>&nbsp;(<em>Abhidharma-H\u1e5bdaya<\/em>), l\u00e0 b\u1ed9 lu\u1eadn trung t\u00e2m c\u1ee7a A-t\u00ec-\u0111\u1ea1t-ma v\u1edbi m\u01b0\u1eddi ch\u01b0\u01a1ng. T\u00ec-b\u00e0-sa lu\u1eadn c\u1ee7a Ca-chi\u00ean-di\u00ean t\u1eed c\u0169ng vi\u1ebft t\u1ed5ng qu\u00e1t v\u1ec1 gi\u00e1o l\u00ed b\u1ed9 n\u00e0y. T\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>Th\u1ebf gian gi\u1ea3 thi\u1ebft<\/em>&nbsp;(s:<em>lokapraj\u00f1apti<\/em>) tr\u00ecnh b\u00e0y quan \u0111i\u1ec3m v\u1ec1 s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e1ng l\u01b0u \u00fd. C\u00e1c quan \u0111i\u1ec3m v\u1ec1 gi\u1edbi lu\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y trong&nbsp;<em>T\u00ec-n\u1ea1i-da T\u00ec-b\u00e0-sa<\/em>&nbsp;(vinayavibh\u0101\u1e63\u0101).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gi\u00e1o ph\u00e1p c\u1ee7a Nh\u1ea5t thi\u1ebft h\u1eefu b\u1ed9 c\u00f3 t\u00ednh \u0111a nguy\u00ean, xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb s\u1ef1 ph\u1ee7 nh\u1eadn c\u00e1i ng\u00e3, m\u1ed9t t\u00ednh ch\u1ea5t c\u00e1 nh\u00e2n ho\u1eb7c linh h\u1ed3n v\u00e0 th\u1eeba nh\u1eadn nh\u1eefng \u0111\u01a1n v\u1ecb lu\u00e2n chuy\u1ec3n theo th\u1eddi gian, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 ph\u00e1p. B\u1ed9 n\u00e0y cho r\u1eb1ng c\u00f3 75 ph\u00e1p. Trong Nh\u1ea5t thi\u1ebft h\u1eefu b\u1ed9, ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng kh\u00e1m ph\u00e1 v\u00e0i y\u1ebfu t\u1ed1 nguy\u00ean thu\u1ef7 c\u1ee7a \u0110\u1ea1i th\u1eeba, nh\u01b0 quan \u0111i\u1ec3m Ba th\u00e2n (s: trik\u0101ya) v\u00e0 ni\u1ec1m tin n\u01a1i B\u1ed3-t\u00e1t Di-l\u1eb7c, \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt t\u01b0\u01a1ng lai.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/6\/#_ftnref5\">[5]<\/a>&nbsp;M\u1ed9t gi\u1ed1ng d\u00e2n M\u00f4ng C\u1ed5, c\u01b0 ng\u1ee5 \u1edf m\u1ed9t ph\u1ea7n l\u00e3nh th\u1ed5 t\u1eeb mi\u1ec1n T\u00e2yTrung Hoa\u0111\u1ebfn bi\u1ec3n Caspiene c\u1ee7a Nga c\u00f3 ng\u00f4n ng\u1eef ri\u00eang, g\u1ecdi l\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef Can-m\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/6\/#_ftnref6\">[6]<\/a>&nbsp;T\u00edch-kim&nbsp;<\/strong><strong>\u932b<\/strong>&nbsp;<strong>\u91d1<\/strong><strong>;&nbsp;<em>Sikkim.&nbsp;<\/em>V\u00f9ng \u0111\u1ea5t \u1edf Nam \u00c1, ti\u1ebfp gi\u00e1p v\u1edbi T\u00e2y T\u1ea1ng, Nepal, Bhutan, \u1ea4n \u0110\u1ed9, th\u00e1ng 4-1975 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1t nh\u1eadp v\u00e0o \u1ea4n \u0110\u1ed9, th\u1ee7 ph\u1ee7 l\u00e0 Gangtok<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/6\/#_ftnref7\">[7]<\/a>\u00a0B\u1ea5t-\u0111an\u4e0d<\/strong>\u00a0<strong>\u4e39;<em>\u00a0Bhutan\u00a0<\/em>V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c \u1edf ch\u00e2n d\u00e3y Hi-m\u00e3-l\u1ea1p s\u01a1n, ph\u00eda \u0110\u00f4ng B\u1eafc \u1ea4n \u0110\u1ed9, th\u1ee7 \u0111\u00f4 l\u00e0 Thimbu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<!--nextpage-->\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>M\u1eacT T\u00d4NG T\u00c2Y T\u1ea0NG<br><\/strong>Nguy\u00ean t\u00e1c TANTRA IN TIBET c\u1ee7a Tenzin Gyatso \u2013 \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i L\u1ea1t-ma 14<br>Jeffrey Hopkins d\u1ecbch sang Anh ng\u1eef v\u00e0 bi\u00ean t\u1eadp<br>Th\u00edch Nhu\u1eadn Ch\u00e2u d\u1ecbch Vi\u1ec7t ng\u1eef<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ph\u1ea7n II<br><\/strong><strong>NH\u1eeeNG B\u00c0I GI\u1ea2NG C\u1ee6A \u0110\u1ee8C \u0110\u1ea0T LAI L\u1ea0T MA 14&nbsp;<\/strong><strong>V\u1ec0 H\u00c0NH TR\u00cc M\u1eacT T\u00d4NG<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Chuy\u1ec3n ho\u00e1 t\u00e2m qua thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>B\u00e0i n\u00f3i chuy\u1ec7n t\u1ea1i<\/em>&nbsp;Naropa Institute, Boulder v\u00e0 Colorado University,Denver<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Thi\u1ec1n l\u00e0 s\u1ef1&nbsp;<em>thu\u1ea7n ho\u00e1<\/em>&nbsp;t\u00e2m qua m\u1ed9t \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 qu\u00e1n chi\u1ebfu. V\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n n\u00e0o m\u00e0 t\u00e2m \u0111\u01b0\u1ee3c thu\u1ea7n ho\u00e1 c\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng, th\u00ec r\u1ea5t c\u00f3 nhi\u1ec1u d\u1ea1ng thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh. Trong m\u1ed9t lo\u1ea1i, t\u00e2m ph\u00e1t huy th\u00e0nh m\u1ed9t th\u1ec3 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a nh\u1eadn th\u1ee9c, nh\u01b0 t\u1eeb qu\u00e1n ho\u1eb7c hu\u1ec7 qu\u00e1n. Trong d\u1ea1ng thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 v\u1eady, h\u00e0nh gi\u1ea3 ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u00e2m m\u00ecnh th\u00e0nh t\u00e2m t\u1eeb bi ho\u1eb7c t\u00e2m tr\u00ed hu\u1ec7\u2013t\u1eeb bi v\u00e0 tr\u00ed hu\u1ec7 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 m\u00e0 b\u1ea1n qu\u00e1n chi\u1ebfu, m\u00e0 \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u1ef1c th\u1ec3, qua \u0111\u00f3 c\u00e1c b\u1ea1n mong c\u00f3 s\u1ef1 chuy\u1ec3n ho\u00e1 t\u00e2m th\u1ee9c m\u00ecnh qua ti\u1ebfn tr\u00ecnh thu\u1ea7n ho\u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuy nhi\u00ean, khi c\u00e1c b\u1ea1n qu\u00e1n chi\u1ebfu v\u1ec1 v\u00f4 th\u01b0\u1eddng ho\u1eb7c v\u00f4 ng\u00e3, th\u00ec v\u00f4 th\u01b0\u1eddng v\u00e0 v\u00f4 ng\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng t\u1eeb c\u00e1ch nh\u1eadn bi\u1ebft c\u1ee7a t\u00e2m, v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea1n \u0111ang qu\u00e1n chi\u1ebfu&nbsp;<em>v\u1ec1<\/em>&nbsp;n\u00f3. Trong m\u1ed9t lo\u1ea1i thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh kh\u00e1c, n\u1ebfu c\u00e1c b\u1ea1n qu\u00e1n chi\u1ebfu v\u1ec1 ph\u1ea9m h\u1ea1nh cao \u0111\u1eb9p c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt v\u00e0 \u01b0\u1edbc nguy\u1ec7n \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u1ea5y, th\u00ec nh\u1eefng ph\u1ea9m h\u1ea1nh cao qu\u00fd n\u1ea7y l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a \u01b0\u1edbc nguy\u1ec7n; \u0111\u00e2y g\u1ecdi l\u00e0 thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh theo b\u1ea3n nguy\u1ec7n. C\u00f2n c\u00f3 m\u1ed9t d\u1ea1ng thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh kh\u00e1c l\u00e0 t\u1ef1 m\u00ecnh tu t\u1eadp \u0111\u1ec3 hi\u1ec7n b\u00e0y t\u00e2m m\u00ecnh \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn c\u00e1c t\u1ea7ng b\u1eadc th\u1ef1c ch\u1ee9ng; \u0111\u00e2y g\u1ecdi l\u00e0 thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh qu\u00e1n chi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong c\u00e1ch kh\u00e1c, thi\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n th\u00e0nh hai lo\u1ea1i: ch\u1ec9 v\u00e0 qu\u00e1n. N\u00f3i chung,&nbsp;<em>ch\u1ec9<\/em>&nbsp;(calm abiding; s:&nbsp;<em>samatha, zhi gnas<\/em>) l\u00e0 ph\u00e1p thi\u1ec1n ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u1ecbnh l\u1ef1c, v\u00e0&nbsp;<em>qu\u00e1n<\/em>&nbsp;(special insight (<em>vipa\u015byana<\/em>,&nbsp;<em>ihag mrhong<\/em>) l\u00e0 ph\u00e1p thi\u1ec1n nh\u1eb1m ph\u00e1t huy tr\u00ed hu\u1ec7.<br>V\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a ch\u1ec9 v\u00e0 qu\u00e1n \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 ho\u1eb7c l\u00e0 th\u1ef1c t\u1ea1i t\u1ed1i h\u1eadu c\u1ee7a hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ho\u1eb7c l\u00e0 b\u1ea5t k\u1ef3 \u0111i\u1ec1u g\u00ec trong v\u00f4 s\u1ed1 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng. N\u00f3i chung, t\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015b\u016bnyat\u0101) l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn ra qua k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a s\u1ef1 ph\u00e2n t\u00edch b\u1eb1ng s\u1ef1 chi\u00eam nghi\u1ec7m nguy\u00ean do hi\u1ec7n h\u1eefu t\u1ed1i h\u1eadu c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng. Tuy nhi\u00ean, ngay khi thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u1ec1 t\u00e1nh kh\u00f4ng, h\u00e0nh gi\u1ea3 t\u1eadp trung nh\u1ea5t t\u00e2m v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a c\u00e1i kh\u00f4ng v\u1ed1n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh v\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i ph\u00e2n t\u00edch. Nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f3 c\u1ea3&nbsp;<em>ch\u1ec9<\/em>&nbsp;v\u00e0&nbsp;<em>qu\u00e1n<\/em>&nbsp;khi qu\u00e1n chi\u1ebfu v\u1ec1 T\u00e1nh kh\u00f4ng. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, c\u1ea3 ch\u1ec9 v\u00e0 qu\u00e1n khi qu\u00e1n chi\u1ebfu v\u1ec1 v\u00f4 s\u1ed1 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 th\u1ec3 di\u1ec5n ra tu\u1ef3 thu\u1ed9c v\u00e0o t\u00e2m \u0111ang h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ch\u1ec9<\/em>, ch\u00ednh l\u00e0 ph\u00e1p thi\u1ec1n nh\u1eb1m ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u1ecbnh l\u1ef1c, v\u1ed1n th\u00f4ng d\u1ee5ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u1ea3 Ph\u1eadt gi\u00e1o l\u1eabn kh\u00f4ng ph\u1ea3i Ph\u1eadt gi\u00e1o. Trong Ph\u1eadt gi\u00e1o th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c h\u00e0nh chung trong c\u1ea3 Ti\u1ec3u th\u1eeba v\u00e0 \u0110\u1ea1i th\u1eeba, trong \u0110\u1ea1i th\u1eeba th\u00ec th\u00f4ng d\u1ee5ng cho c\u1ea3 Kinh th\u1eeba v\u00e0 Man-tra th\u1eeba. T\u00f4i s\u1ebd gi\u1ea3i th\u00edch v\u1eafn t\u1eaft l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p thi\u1ec1n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh l\u1ef1c n\u1ea7y.<br>T\u00e2m ch\u00fang ta, nh\u01b0 \u0111ang hi\u1ec7n ti\u1ec1n, l\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n b\u1ecb t\u00e1n lo\u1ea1n b\u1edfi ngo\u1ea1i c\u1ea3nh, do v\u1eady n\u00ean t\u00e2m kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ecbnh l\u1ef1c. T\u00e2m t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a ch\u00fang ta gi\u1ed1ng nh\u01b0 n\u01b0\u1edbc, ch\u1ea3y tr\u00e0n qua m\u1ecdi h\u01b0\u1edbng. Nh\u01b0ng c\u0169ng ch\u00ednh n\u01b0\u1edbc \u1ea5y, khi kh\u01a1i th\u00e0nh d\u00f2ng, th\u00ec n\u00f3 tr\u1edf n\u00ean r\u1ea5t m\u1ea1nh, t\u00e2m m\u00ecnh c\u0169ng nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u00e0m c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u1ec3 t\u1ea1o th\u00e0nh lu\u1ed3ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng trong t\u00e2m? Trong M\u1eadt th\u1eeba n\u00f3i chung v\u00e0 V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra n\u00f3i ri\u00eang, c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3, nh\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, t\u00f4i s\u1ebd n\u00f3i v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p chung cho c\u00e1c th\u1eeba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ec3 an tr\u00fa t\u00e2m v\u1eefng ch\u00e3i tr\u00ean m\u1ed9t \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1n s\u00e1t, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i nh\u1eadn bi\u1ebft \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1n s\u00e1t. \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt m\u00f4 t\u1ea3 c\u00f3 b\u1ed1n lo\u1ea1i\u2013\u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 thanh t\u1ecbnh h\u00e0nh nghi\u1ec7p, \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 t\u1ecbnh ho\u00e1 phi\u1ec1n n\u00e3o, \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng linh l\u1ee3i (skillful objects) v\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng r\u1ed9ng kh\u1eafp. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, v\u1ec1 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 thanh t\u1ecbnh h\u00e0nh nghi\u1ec7p, b\u1ea5t lu\u1eadn phi\u1ec1n n\u00e3o n\u00e0o m\u00e0 ta \u0111\u00e3 m\u1eafc ph\u1ea3i t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ebfn nay n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a n\u00f3 v\u1eabn c\u00f2n trong t\u00e2m m\u00ecnh, th\u1ebf n\u00ean c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i ch\u1ecdn m\u1ed9t \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1n chi\u1ebfu \u0111\u1ec3 n\u00f3 s\u1ebd \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u v\u1edbi n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a phi\u1ec1n n\u00e3o \u1ea5y. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 y\u1ebfu b\u1ecb v\u01b0\u1edbng v\u00e0o tham d\u1ee5c, th\u00ec \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 qu\u00e1n chi\u1ebfu l\u00e0 s\u1ef1 x\u1ea5u x\u00ed. Trong T\u1ee9 ni\u1ec7m x\u1ee9, \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch trong s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng quan v\u1edbi m\u1ee5c quan th\u00e2n tr\u00ean th\u00e2n (mindful establishment on the body).&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/7\/#_ftn1\">[1]<\/a>&nbsp;\u1ede \u0111\u00e2y, \u2018x\u1ea5u x\u00ed\u2019 kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ch\u1ec9 cho h\u00ecnh d\u00e1ng b\u1ea5t to\u00e0n; th\u1ec3 ch\u1ea5t c\u1ee7a th\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5u th\u00e0nh b\u1edfi m\u00e1u, th\u1ecbt, x\u01b0\u01a1ng\u2026 b\u1ec1 ngo\u00e0i nh\u01b0 th\u1ec3 r\u1ea5t \u0111\u1eb9p v\u1edbi nh\u1eefng m\u00e0u s\u1eafc r\u1ef1c r\u1ee1, nh\u01b0ng khi \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00e1m ph\u00e1 ra, c\u00e1c b\u1ea1n th\u1ea5y r\u1eb1ng th\u1ec3 ch\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 gi\u1ed1ng nh\u01b0 x\u01b0\u01a1ng. N\u1ebfu t\u00f4i mang v\u00e0o m\u1eaft k\u00ednh b\u1eb1ng tia X, t\u00f4i s\u1ebd th\u1ea5y m\u1ed9t c\u0103n ph\u00f2ng \u0111\u1ea7y nh\u1eefng b\u1ed9 x\u01b0\u01a1ng c\u0169ng nh\u01b0 m\u1ed9t b\u1ed9 x\u01b0\u01a1ng \u0111ang \u0111\u1ee9ng n\u00f3i t\u1eeb c\u00e1i b\u1ee5c n\u1ea7y. Nh\u01b0 v\u1eady, qu\u00e1n chi\u1ebfu v\u00e0o \u2018x\u1ea5u x\u00ed\u2019 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 chi\u00eam nghi\u1ec7m v\u1ec1 th\u1ec3 ch\u1ea5t cu\u1ea3 th\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1edbi nh\u1eefng ai ch\u1ee7 y\u1ebfu b\u1ecb v\u01b0\u1edbng v\u00e0o s\u00e2n h\u1eadn, \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1n chi\u1ebfu l\u00e0 t\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng. Nh\u1eefng ai ch\u1ee7 y\u1ebfu b\u1ecb ch\u00ecm trong s\u1ef1 si m\u00ea, th\u00ec \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1n chi\u1ebfu l\u00e0 chu\u1ed7i x\u00edch m\u01b0\u1eddi hai nh\u00e2n duy\u00ean c\u1ee7a s\u1ef1 lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed. \u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ai ch\u1ee7 y\u1ebfu v\u01b0\u1edbng m\u1eafc v\u00e0o phi\u1ec1n n\u00e3o l\u00e0 t\u00ednh ng\u00e3 m\u1ea1n, th\u00ec \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1n chi\u1ebfu l\u00e0 l\u00e0 c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n c\u1ee7a m\u1ed9t c\u01a1 c\u1ea5u, v\u00ec khi qu\u00e1n chi\u1ebfu v\u1ec1 c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n, c\u00e1c b\u1ea1n s\u1ebd \u0111\u1ea1t t\u1edbi \u0111i\u1ec3m l\u00e0 nh\u1eadn ra c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u m\u00ecnh ch\u01b0a bi\u1ebft, do v\u1eady n\u00ean gi\u1ea3m tr\u1eeb t\u00ednh ng\u00e3 m\u1ea1n. V\u1edbi nh\u1eefng ai tr\u1ed9i v\u01b0\u1ee3t v\u1ec1 m\u1eb7t kh\u00e1i ni\u1ec7m, ph\u00e1p qu\u00e1n chi\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb l\u00e0 qu\u00e1n s\u00e1t v\u1ec1 h\u01a1i th\u1edf v\u00e0o ra. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 thanh t\u1ecbnh h\u00e0nh nghi\u1ec7p.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u01b0 \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 qu\u00e1n chi\u1ebfu c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 t\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015b\u016bnyat\u0101). C\u0169ng v\u1eady, c\u00e1c b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ecdn m\u1ed9t b\u00f4ng hoa, hay v\u1eadt g\u00ec \u0111\u00f3, l\u00e0m \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1n chi\u1ebfu. C\u00f2n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecdn ch\u00ednh t\u00e2m m\u00ecnh l\u00e0m \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1n chi\u1ebfu. C\u0169ng v\u1eady, m\u1ed9t Ph\u1eadt t\u1eed c\u00f3 th\u1ec3 qu\u00e1n chi\u1ebfu v\u1ec1 th\u00e2n Ph\u1eadt, ng\u01b0\u1eddi Thi\u00ean ch\u00faa gi\u00e1o c\u00f3 th\u1ec3 qu\u00e1n chi\u1ebfu v\u1ec1 Jesus hay th\u00e1nh gi\u00e1.<br>B\u1ea5t lu\u1eadn \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng l\u00e0 g\u00ec, \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh v\u1edbi vi\u1ec7c xem x\u00e9t m\u1ed9t v\u1eadt b\u00ean ngo\u00e0i v\u1edbi con m\u1eaft c\u1ee7a m\u00ecnh, ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 khi\u1ebfn cho h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u1ea5y hi\u1ec7n ra trong t\u00e2m m\u00ecnh. H\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u2018ph\u00f3ng \u1ea3nh\u2013reflection,\u2019 v\u00e0 \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1n chi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u00e3 nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1n chi\u1ebfu r\u1ed3i, l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 an tr\u00fa t\u00e2m m\u00ecnh tr\u00ean \u0111\u00f3? Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, c\u00e1c b\u1ea1n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t v\u1ecb \u0110\u1ea1o s\u01b0 ch\u1ec9 d\u1ea1y v\u1ec1 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1n chi\u1ebfu \u1ea5y; qua \u0111\u00f3, b\u1ea1n s\u1ebd c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 x\u00e1c quy\u1ebft v\u1ec1 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u1ea5y b\u1eb1ng c\u00e1ch t\u1eadp trung t\u00e2m \u00fd nhi\u1ec1u l\u1ea7n v\u1ec1 n\u00f3. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, n\u1ebfu c\u00e1c b\u1ea1n qu\u00e1n chi\u1ebfu v\u1ec1 th\u00e2n t\u01b0\u1edbng \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft c\u1ea7n ph\u1ea3i bi\u1ebft h\u00ecnh t\u01b0\u1edbng \u1ea5y th\u00f4ng qua nghe ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c di\u1ec5n t\u1ea3 ho\u1eb7c nh\u00ecn v\u00e0o tranh v\u1ebd hay t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 quen thu\u1ed9c v\u1edbi h\u00ecnh t\u01b0\u1edbng \u1ea5y \u0111\u1ec3 n\u00f3 d\u1ec5 d\u00e0ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong t\u00e2m m\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ebfn l\u00fac \u1ea5y, c\u00e1c b\u1ea1n h\u00e3y qu\u00e1n t\u01b0\u1edfng h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng \u1ea5y \u0111ang \u1edf tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t m\u00ecnh kho\u1ea3ng ch\u1eebng 4 feet, ngang t\u1ea7m m\u1eaft m\u00ecnh. H\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng \u1ea5y s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1n t\u01b0\u1edfng r\u00f5 r\u00e0ng, v\u1edbi b\u1ea3n ch\u1ea5t trong s\u00e1ng nh\u1eb9 nh\u00e0ng, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y s\u1ebd gi\u00fap ng\u0103n ng\u1eeba s\u1ef1 t\u1ea5n c\u00f4ng c\u1ee7a gi\u00e3i \u0111\u00e3i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u0169ng v\u1eady, khi qu\u00e1n t\u01b0\u1edfng h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng Ph\u1eadt to l\u1edbn, s\u1ebd gi\u00fap ng\u0103n ng\u1eeba s\u1ef1 tr\u1ea1o c\u1eed. C\u00e0ng thu nh\u1ecf k\u00edch th\u01b0\u1edbc c\u1ee7a \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1n chi\u1ebfu, c\u00e0ng gi\u00fap n\u00f3 r\u00fat v\u00e0o trong t\u00e2m m\u00ecnh, xo\u00e1y s\u00e2u v\u00e0o n\u00f3. T\u01b0 th\u1ebf ng\u1ed3i thi\u1ec1n c\u0169ng r\u1ea5t quan tr\u1ecdng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eefng \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1n chi\u1ebfu c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng m\u1eabu t\u1ef1 ho\u1eb7c nh\u1eefng \u0111\u1ed1m s\u00e1ng \u1edf nh\u1eefng v\u1ecb tr\u00ed quan tr\u1ecdng tr\u00ean th\u00e2n th\u1ec3. Khi thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh theo ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u1ea7y, \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng ph\u1ea3i l\u00e0 r\u1ea5t nh\u1ecf, c\u00e0ng nh\u1ecf c\u00e0ng t\u1ed1t. M\u1ed9t khi \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng ban \u0111\u1ea7u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh, th\u00ec kh\u00f4ng n\u00ean thay \u0111\u1ed5i k\u00edch th\u01b0\u1edbc l\u1edbn h\u01a1n ho\u1eb7c nh\u1ecf h\u01a1n n\u1eefa. C\u00e1c b\u1ea1n ph\u1ea3i l\u01b0u \u00fd k\u00edch th\u01b0\u1edbc n\u00f3 ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh trong su\u1ed1t th\u1eddi gian thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ban \u0111\u1ea7u khi\u1ebfn cho \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong t\u00e2m. R\u1ed3i th\u00ec duy tr\u00ec \u00fd th\u1ee9c r\u00f5 r\u00e0ng v\u1ec1 n\u00f3 \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng b\u1ecf qu\u00ean v\u1ec1 n\u00f3. Kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh m\u1ea5t \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng th\u00f4ng qua ch\u00e1nh ni\u1ec7m nh\u01b0 m\u1ed9t nguy\u00ean nh\u00e2n ph\u00e1t huy n\u1ed9i qu\u00e1n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong khi duy tr\u00ec t\u00e2m qu\u00e1n chi\u1ebfu tr\u00ean \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng, t\u00e2m b\u1ea1n ph\u1ea3i c\u00f3 hai ph\u1ea9m t\u00ednh\u2013 (l) r\u1ea5t s\u00e1ng su\u1ed1t kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 c\u00f2n v\u1edbi c\u1ea3 t\u00e2m th\u1ee9c, (2) nh\u1ea5t t\u00e2m an tr\u1ee5 tr\u00ean \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1n chi\u1ebfu. Hai y\u1ebfu t\u1ed1 ti\u00eau c\u1ef1c ng\u0103n c\u1ea3n hai ph\u1ea9m t\u00ednh n\u1ea7y ph\u00e1t huy, \u0111\u00f3 l\u00e0 gi\u1ea3i \u0111\u00e3i v\u00e0 tr\u1ea1o c\u1eed. Gi\u1ea3i \u0111\u00e3i ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 ph\u00e1t huy t\u00ednh s\u00e1ng su\u1ed1t, v\u00e0 tr\u1ea1o c\u1eed ng\u0103n c\u1ea3n s\u1ef1 ph\u00e1t huy t\u00ednh v\u1eefng ch\u00e3i an \u0111\u1ecbnh tr\u00ean \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1n chi\u1ebfu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gi\u1ea3i \u0111\u00e3i l\u00e0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00e2m tr\u1edf n\u00ean qu\u00e1 tho\u1ea3i m\u00e1i, qu\u00e1 bu\u00f4ng l\u1ecfng, thi\u1ebfu s\u1ef1 tinh t\u1ea5n\u2013s\u1ef1 nhi\u1ec7t t\u00e2m tr\u1edf n\u00ean y\u1ebfu d\u1ea7n \u0111i. Nguy\u00ean nh\u00e2n nh\u00e2n c\u1ee7a gi\u1ea3i \u0111\u00e3i l\u00e0 h\u00f4n tr\u1ea7m (lethargy), gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u00f3 c\u00e1i m\u0169 tr\u00ean \u0111\u1ea7u, nh\u01b0 m\u1ed9t g\u00e1nh n\u1eb7ng. V\u1edbi thu\u1ed1c gi\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1c b\u1ea1n ph\u1ea3i l\u00e0m cho t\u00e2m m\u00ecnh c\u00e0ng tr\u1edf n\u00ean tinh t\u1ea5n h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi c\u00e1ch n\u1eafm b\u1eaft t\u00e2m \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eb7t ch\u1ebd r\u1ed3i, s\u1ebd \u00edt c\u00f3 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p nguy hi\u1ec3m b\u1edfi s\u1ef1 gi\u1ea3i \u0111\u00e3i nh\u01b0ng c\u00e0ng nguy hi\u1ec3m h\u01a1n v\u1edbi s\u1ef1 tr\u1ea1o c\u1eed. T\u00e2m t\u00e1n l\u1ecdan do tham d\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 tr\u1ea1o c\u1eed (excitement); nh\u01b0 v\u1eady, t\u00e1n lo\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 trong b\u1ea5t k\u1ef3 d\u1ea1ng \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0o, trong khi \u0111\u00f3, tr\u1ea1o c\u1eed ch\u1ec9 l\u00e0 s\u1ef1 t\u00e1n lo\u1ea1n \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a tham d\u1ee5c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Thu\u1ed1c gi\u1ea3i cho tr\u1ea1o c\u1eed v\u00e0 c\u00e1c d\u1ea1ng t\u00e1n lo\u1ea1n l\u00e0 c\u00e1c b\u1ea1n ph\u1ea3i h\u1ea1 b\u1edbt m\u1ee9c \u0111\u1ed9 tinh nh\u1ea1y c\u1ee7a t\u00e2m, l\u00e0m cho t\u00e2m tr\u1edf n\u00ean \u00edt c\u0103ng th\u1eb3ng h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong khi duy tr\u00ec \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1n chi\u1ebfu v\u1edbi t\u00e2m ch\u00e1nh ni\u1ec7m, h\u00e3y t\u1ec9nh gi\u00e1c v\u1edbi n\u1ed9i qu\u00e1n t\u1eebng l\u00fac \u0111\u1ec3 nh\u1eadn bi\u1ebft t\u00e2m c\u00f3 b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a gi\u1ea3i \u0111\u00e3i hay tr\u1ea1o c\u1eed kh\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u1ebfu qua n\u1ed9i qu\u00e1n c\u00e1c b\u1ea1n th\u1ea5y t\u00e2m c\u00f3 nguy c\u01a1 b\u1ecb gi\u00e3i \u0111\u00e3i, c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u0103ng c\u01b0\u1eddng m\u1ee9c \u0111\u1ed9 tinh t\u1ea5n; n\u1ebfu c\u00f3 nguy c\u01a1 tr\u1ea1o c\u1eed; th\u00ec gi\u1ea3m b\u1edbt m\u1ee9c \u0111\u1ed9 tinh nh\u1ea1y m\u1ed9t ch\u00fat. Qua kinh nghi\u1ec7m, c\u1ea3m nh\u1eadn v\u1ec1 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 trung b\u00ecnh v\u1ec1 s\u1ef1 tinh nh\u1ea1y c\u1ee7a t\u00e2m s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ec3 n\u00e2ng cao m\u1ee9c \u0111\u1ed9 nh\u1eadn bi\u1ebft c\u1ee7a t\u00e2m, h\u00e3y qu\u00e1n chi\u1ebfu nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u g\u00ec khi\u1ebfn m\u00ecnh h\u00e2n hoan; \u0111\u1ec3 h\u1ea1 b\u1edbt, h\u00e3y qu\u00e1n chi\u1ebfu nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u g\u00ec khi\u1ebfn m\u00ecnh tr\u1ea7m t\u0129nh, nh\u01b0 s\u1ef1 \u0111au kh\u1ed5. Khi b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eadp luy\u1ec7n theo c\u00e1ch n\u1ea7y, t\u1ed1t nh\u1ea5t l\u00e0 n\u00ean c\u00f3 nh\u1eefng th\u1eddi kho\u00e1 thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh ng\u1eafn h\u1ea1n v\u00e0 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean, v\u00ec ban \u0111\u1ea7u r\u1ea5t kh\u00f3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea1ng th\u00e1i thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh s\u00e2u khi ta b\u1ecb b\u1eadn r\u1ed9n, ho\u1eb7c \u1edf trong th\u00e0nh ph\u1ed1 \u1ed3n \u00e0o. C\u00e1c b\u1ea1n c\u1ea7n c\u00f3 m\u1ed9t n\u01a1i y\u00ean t\u0129nh v\u00e0 bi\u1ec7t l\u1eadp, kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 y\u00ean t\u0129nh, h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea9m ch\u1ea5t t\u1ed1i \u01b0u c\u1ee7a tr\u1ea1ng th\u00e1i an \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi c\u00e1c b\u1ea1n th\u1ef1c h\u00e0nh ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u1ea7y, t\u00e2m d\u1ea7n d\u1ea7n ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00e0ng v\u1eefng ch\u00e3i h\u01a1n, cao nh\u1ea5t trong tr\u1ea1ng th\u00e1i t\u0129nh ch\u1ec9. Th\u00f4ng qua n\u0103ng l\u1ef1c \u0111\u1eb3ng tr\u00ec, trong \u0111\u00f3 t\u00e2m an tr\u00fa chuy\u00ean nh\u1ea5t tr\u00ean \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1n s\u00e1t, t\u00e2m vi t\u1ebf ph\u00e1t sinh, d\u1eabn \u0111\u1ebfn di\u1ec7u l\u1ea1c vi t\u1ebf c\u1ee7a th\u00e2n. Theo \u0111\u00f3, di\u1ec7u l\u1ea1c vi t\u1ebf c\u1ee7a t\u00e2m tr\u1edf n\u00ean v\u1eefng ch\u00e3i, \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn tr\u1ea1ng th\u00e1i t\u1ecbch t\u0129nh. Trong T\u1ee9 thi\u1ec1n v\u00e0 T\u1ee9 v\u00f4 s\u1eafc \u0111\u1ecbnh, tr\u1ea1ng th\u00e1i n\u1ea7y g\u1eafn ki\u1ec1n v\u1edbi di\u1ec7u l\u1ea1c c\u1ee7a th\u00e2n v\u00e0 t\u00e2m\u2013ch\u00ednh l\u00e0 c\u1ea3nh gi\u1edbi th\u1ea5p nh\u1ea5t m\u1edf \u0111\u1ea7u cho s\u01a1 thi\u1ec1n (first concentration).<br>Hu\u1ec7 qu\u00e1n (special insight) s\u1ebd \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c theo c\u00e1ch t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, khi \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn tr\u1ea1ng th\u00e1i di\u1ec7u l\u1ea1c vi t\u1ebf c\u1ee7a th\u00e2n v\u00e0 t\u00e2m, \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i do n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a \u0111\u1eb3ng tr\u00ec, m\u00e0 do n\u0103ng l\u1ef1c ph\u00e2n t\u00edch c\u1ee7a hu\u1ec7 qu\u00e1n. Hu\u1ec7 qu\u00e1n c\u00f3 d\u1ea1ng th\u1ebf gian v\u00e0 xu\u1ea5t th\u1ebf gian. Hu\u1ec7 qu\u00e1n th\u1ebf gian l\u00e0 c\u00e1i nh\u00ecn \u1edf m\u1ee9c \u0111\u1ed9 th\u1ea5p nh\u01b0 nh\u1eefng v\u1eadt th\u00f4 tr\u1ecdng, v\u00e0 \u1edf m\u1ee9c \u0111\u1ed9 cao l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u thanh th\u1ea3n; trong khi Hu\u1ec7 qu\u00e1n xu\u1ea5t th\u1ebf gian, n\u1ebfu v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, \u0111\u00e3 bao h\u00e0m T\u1ee9 di\u1ec7u \u0111\u1ebf. T\u1eeb quan \u0111i\u1ec3m chuy\u00ean bi\u1ec7t c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o l\u00fd \u0110\u1ea1i th\u1eeba, Hu\u1ec7 qu\u00e1n xu\u1ea5t th\u1ebf gian \u0111\u00e3 bao g\u1ed3m ph\u1ea1m tr\u00f9 ph\u00e1p v\u00f4 ng\u00e3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ec3 gi\u00fap cho \u0110\u1ecbnh hu\u1ec7 \u0111\u1eb3ng tr\u00ec \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nhanh h\u01a1n, h\u1ec7 th\u1ed1ng Man-tra th\u1eeba c\u00f3 nh\u1eefng k\u1ef9 thu\u1eadt \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u1eb1m trong ph\u00e1p Thi\u00ean th\u1ea7n du-gi\u00e0 (deity yoga). Ph\u00e1p th\u1ef1c h\u00e0nh Thi\u00ean th\u1ea7n du-gi\u00e0 gi\u00fap \u0111\u1ea9y nhanh ti\u1ebfn tr\u00ecnh \u0111\u1ea1t Ph\u1eadt qu\u1ea3 nh\u1edd ph\u00e1t huy h\u1ee3p nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh v\u00e0 hu\u1ec7, hai y\u1ebfu t\u1ed1 sau c\u00f9ng trong L\u1ee5c \u0111\u1ed9 ba-la-m\u1eadt-\u0111a\u2013b\u1ed1 th\u00ed, tr\u00ec gi\u1edbi, nh\u1eabn nh\u1ee5c, tinh t\u1ea5n, thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh, tr\u00ed hu\u1ec7\u2013\u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 nhi\u1ec1u trong c\u00e1c kinh lu\u1eadn n\u00f3i v\u1ec1 B\u1ed3-t\u00e1t \u0111\u1ea1o. N\u1ebfu c\u00e1c b\u1ea1n kh\u00f4ng an \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1ec3 t\u00e2m \u0111ao \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng v\u1eefng ch\u00e3i v\u00e0 trong s\u00e1ng, th\u00ec n\u0103ng l\u1ef1c tr\u00ed hu\u1ec7 kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u1eadn bi\u1ebft \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a n\u00f3. Do v\u1eady, c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i c\u00f3 t\u00e2m an \u0111\u1ecbnh, nguy\u00ean do \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ed hu\u1ec7 tr\u1ef1c nh\u1eadn b\u1ea3n ch\u1ea5t kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00e1p l\u00e0 d\u00f9 c\u00e1c b\u1ea1n ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111\u1ecbnh, c\u0169ng kh\u00f4ng tai h\u1ea1i \u0111\u1ebfn m\u1ee9c hi\u1ec3u l\u1ea7m l\u00e0 c\u00e1c ph\u00e1p t\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i \u1edf trong v\u00e0 ch\u00ednh n\u00f3. S\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p cu\u1ea3 \u0111\u1ecbnh hu\u1ec7 l\u00e0 r\u1ea5t c\u1ea7n thi\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo&nbsp;<em>Vajrapa\u00f1jara Tantra<\/em>, m\u1ed9t lu\u1eadn gi\u1ea3i v\u1ec1 Tantra c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra, c\u00f3 b\u1ed1n chi ph\u00e1i c\u1ee7a Man-tra th\u1eeba\u2013T\u00e1c Tantra, H\u00e0nh Tantra, Du-gi\u00e0 Tantra v\u00e0 V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra. Trong b\u1ed1n Du-gi\u00e0 n\u1ea7y, ba d\u1ea1ng Tantra th\u1ea5p, T\u00e1c Tantra, H\u00e0nh Tantra, Du-gi\u00e0 Tantra\u2013m\u00f4 t\u1ea3 tr\u1ea1ng th\u00e1i ti\u1ebfn tri\u1ec3n trong tu t\u1eadp v\u1ec1 c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n Du-gi\u00e0 k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 kh\u00f4ng k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng, nh\u1eefng ph\u00e1p n\u1ea7y thu\u1ed9c v\u1ec1 ph\u00e1p Du-gi\u00e0 hi\u1ec3n m\u1eadt b\u1ea5t nh\u1ecb. \u0110\u1ecbnh hu\u1ec7 \u0111\u1eb3ng tr\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh t\u1ef1u trong khi nh\u1eadn\u2013\u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1n s\u00e1t c\u1ee7a thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh\u2013s\u1eafc th\u00e2n trong s\u00e1ng c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh nh\u01b0 l\u00e0 s\u1eafc th\u00e2n c\u1ee7a m\u1ed9t thi\u00ean th\u1ea7n. Trong khi qu\u00e1n s\u00e1t th\u00e2n m\u00ecnh r\u00f5 r\u00e0ng hay qu\u00e1n t\u01b0\u1edfng nh\u01b0 l\u00e0 s\u1eafc th\u00e2n c\u1ee7a m\u1ed9t thi\u00ean th\u1ea7n, c\u00e1c b\u1ea1n x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fang kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh, nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u00e3 t\u1ea1o n\u00ean s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p cho s\u1ef1 th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1eafc th\u00e2n tr\u00ed hu\u1ec7 s\u00e2u m\u1ea7u \u0111\u00e3 nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c t\u1ea1i t\u1ed1i h\u1eadu c\u1ee7a th\u00e2n \u1ea5y. Tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u1eadn th\u1ee9c s\u00e2u th\u1eb3m v\u00e0 th\u00e2n t\u01b0\u1edbng linh thi\u00eang \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u1ea5y ch\u00ednh l\u00e0 Du-gi\u00e0 hi\u1ec3n m\u1eadt b\u1ea5t nh\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong T\u00e1c Tantra, trong giai \u0111o\u1ea1n Du-gi\u00e0 (Yoga) v\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e1t huy nh\u1eefng bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng ho\u1eb7c t\u1ef1 qu\u00e1n t\u01b0\u1edfng m\u00ecnh nh\u01b0 l\u00e0 c\u00e1c thi\u00ean th\u1ea7n theo ti\u1ebfn tr\u00ecnh s\u00e1u b\u1eadc g\u1ecdi l\u00e0 s\u00e1u thi\u00ean th\u1ea7n. Th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0 V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng thi\u00ean th\u1ea7n (<em>ultimate deity<\/em>), qu\u00e1n chi\u1ebfu v\u1ec1 t\u00ednh ch\u1ea5t kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh \u0111\u1ed3ng \u0111\u1eb3ng gi\u1eefa ch\u00ednh m\u00ecnh v\u00e0 c\u00e1c thi\u00ean th\u1ea7n. Th\u1ee9 hai l\u00e0 Thanh thi\u00ean th\u1ea7n (<em>sound deity<\/em>), qu\u00e1n chi\u1ebfu m\u1ed9t d\u1ea1ng t\u1ef1 nhi\u00ean t\u1eeb h\u01b0 kh\u00f4ng nh\u01b0 l\u00e0 ti\u1ebfng vang t\u1eeb \u00e2m thanh th\u1ea7n ch\u00fa c\u1ee7a m\u1ed9t thi\u00ean th\u1ea7n t\u1eeb kh\u00f4ng trung.<br>Th\u1ee9 ba l\u00e0 m\u1eabu t\u1ef1 thi\u00ean th\u1ea7n (<em>letter deity<\/em>), trong \u0111\u00f3 \u00e2m thanh th\u1ea7n ch\u00fa xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong d\u1ea1ng c\u1ee7a m\u1eabu t\u1ef1 xung quanh c\u1ea1nh c\u1ee7a m\u1ed9t c\u00e1i d\u0129a tr\u00f2n nh\u01b0 m\u1eb7t tr\u0103ng. Th\u1ee9 t\u01b0 l\u00e0 S\u1eafc thi\u00ean th\u1ea7n (<em>form deity<\/em>), l\u00e0 s\u1ef1 chuy\u1ec3n ho\u00e1 c\u1ee7a m\u1eb7t tr\u0103ng v\u00e0 s\u1eafc th\u00e2n th\u00e0nh th\u00e2n c\u1ee7a thi\u00ean th\u1ea7n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ee9 n\u0103m l\u00e0 Th\u1ee7 \u1ea5n thi\u00ean th\u1ea7n (<em>seal deity<\/em>), ph\u00fac l\u1ea1c t\u1eeb nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m quan tr\u1ecdng tr\u00ean th\u00e2n c\u1ee7a thi\u00ean th\u1ea7n qua t\u01b0 th\u1ebf c\u1ee7a b\u00e0n tay \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u2018th\u1ee7 \u1ea5n\u2013&nbsp;<em>seals<\/em>\u2019. Th\u1ebf n\u00ean khi c\u00e1c b\u1ea1n \u0111\u1eb7t ch\u1eef&nbsp;<em>O\u1e43<\/em>&nbsp;m\u00e0u tr\u1eafng tr\u00ean \u0111\u1ec9nh \u0111\u1ea7u, ch\u1eef&nbsp;<em>A\u1e25<\/em>m\u00e0u \u0111\u1ecf tr\u00ean c\u1ed5 h\u1ecdng, ch\u1eef&nbsp;<em>H\u016b\u1e43<\/em>&nbsp;m\u00e0u xanh n\u01a1i tim, bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng th\u00e2n kh\u1ea9u \u00fd th\u00f9 th\u1eafng, v\u00e0 t\u1eadp tr\u1ee5ng v\u00e0o s\u1eafc th\u00e2n c\u1ee7a v\u1ecb thi\u00ean th\u1ea7n n\u1ea7y, b\u1ea7y gi\u1edd \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ecdi ph\u1ea9m t\u00ednh ho\u1eb7c bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ecb th\u1ea7n. \u0110\u00e2y l\u00e0 b\u01b0\u1edbc cu\u1ed1i c\u00f9ng, Bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng thi\u00ean th\u1ea7n (<em>sign<\/em>&nbsp;<em>deity<\/em>).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi m\u1ed9t v\u00e0i th\u00e0nh t\u1ef1u \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c khi ch\u00ednh qu\u00e1n t\u01b0\u1edfng nh\u01b0 m\u1ed9t thi\u00ean th\u1ea7n, an tr\u00fa t\u00e2m tr\u00ean l\u1eeda v\u00e0 \u00e2m thanh \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng nhanh ch\u00f3ng s\u1ef1 ph\u00e1t huy cho \u0111\u1eb3ng tr\u00ec.<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/7\/#_ftn2\">[2]<\/a>&nbsp;Sau \u0111\u00f3 c\u00e1c b\u1ea1n tu t\u1eadp ph\u00e1p Du-gi\u00e0 (Yoga) kh\u00f4ng c\u1ea7n bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng, t\u1eadp trung ban ph\u00e1t t\u1ef1 do v\u00e0o cu\u1ed1i m\u1ed7i \u00e2m thanh. \u0110\u00e2y l\u00e0 ph\u00e1p tu t\u1eadp hu\u1ec7 quan xu\u1ea5t th\u1ebf gian v\u1ec1 t\u00ednh ch\u1ea5t kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00e1p. D\u00f9 v\u1eabn th\u1ef1c h\u00e0nh ph\u00e1p Thi\u00ean th\u1ea7n du-gi\u00e0 (deity yoga), \u0111i\u1ec3m ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1ea5n m\u1ea1nh v\u00e0o y\u1ebfu t\u1ed1 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh b\u1ea3n ch\u1ea5t t\u1ed1i h\u1eadu c\u1ee7a c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 gi\u1ea3i th\u00edch v\u1ec1 ti\u1ebfn tr\u00ecnh tu \u0111\u1ea1o trong H\u00e0nh tantra \u0111\u1ea1i kh\u00e1i nh\u01b0 trong T\u00e1c tantra, nh\u01b0ng trong Du-gi\u00e0 tantra th\u00ec c\u00f3 kh\u00e1c \u0111\u00f4i ch\u00fat. \u0110\u00f3 l\u00e0, n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a s\u1ef1 t\u1ecbnh ho\u00e1 nh\u01b0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3ng gi\u1ea3i l\u00e0 th\u00e2n kh\u1ea9u \u00fd, v\u00e0 nh\u01b0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n t\u1ecbnh ho\u00e1 c\u1ee7a b\u1ed1n th\u1ee7 \u1ea5n \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 l\u00e0 \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n ho\u00e1 nh\u1eefng c\u00e1i n\u1ea7y th\u00e0nh th\u00e2n kh\u1ea9u \u00fd th\u00f9 th\u1eafng v\u00e0 nh\u1eefng c\u00f4ng h\u1ea1nh nh\u01b0 trong qu\u1ea3 v\u1ecb c\u1ee7a ch\u01b0 Ph\u1eadt. Trong ti\u1ebfn tr\u00ecnh n\u1ea7y, s\u1ef1 th\u00e0nh t\u1ef1u c\u1ee7a thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng th\u01b0\u1ee3ng b\u1edfi thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u1ec1 nh\u1eefng bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng ph\u00e1p kh\u00ed, nh\u01b0 ch\u00e0y Kim cang, ngay tr\u00ean ch\u00f3t m\u0169i, d\u1ea7n d\u1ea7n t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh v\u00f4 s\u1ed1 nh\u01b0 c\u00e1i \u0111\u1ea7u ti\u00ean tr\u00ean th\u00e2n m\u00ecnh v\u00e0 sau \u0111\u00f3 chung quanh \u0111\u1ec1u tr\u00e0n ng\u1eadp c\u00e1c ph\u00e1p kh\u00ed. \u0110i\u1ec3m \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a ph\u00e1p kh\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh l\u00e0 t\u01b0\u01a1ng \u01b0ng v\u1edbi Ng\u0169 tr\u00ed Nh\u01b0 Lai, ch\u01b0 v\u1ecb \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng ph\u00e1p kh\u00ed nh\u01b0 v\u1eady tr\u00ean tay. \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt T\u1ef3-l\u00f4-gi\u00e1-na, ch\u1eb3ng h\u1ea1n, c\u1ea7m b\u00e1nh xe, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt B\u1ea5t \u0110\u1ed9ng (A-s\u01a1 Ph\u1eadt) c\u1ea7m ch\u00e0y Kim cang. Qu\u00e1n t\u01b0\u1edfng v\u1ec1 nh\u1eefng bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng ph\u00e1p kh\u00ed nh\u01b0 v\u1eady s\u1ebd gi\u00fap cho s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh nh\u1edd v\u00e0o k\u00edch th\u01b0\u1edbc c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 gi\u00fap cho t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng qu\u00e1n chi\u1ebfu v\u1ec1 s\u1ef1 kh\u00e9o l\u00e9o th\u00f4ng qua th\u1ef1c h\u00e0nh s\u1ef1 ph\u00e2n t\u00e1n ho\u1eb7c t\u1eadp h\u1ee3p nhi\u1ec1u d\u1ea1ng c\u1ee7a ph\u00e1p kh\u00ed.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra ch\u1ee7 y\u1ebfu gi\u1ea3i th\u00edch v\u1ec1 ph\u00e1p Du-gi\u00e0 (Yoga) b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n ly gi\u1eefa di\u1ec7u l\u1ea1c v\u00e0 T\u00e1nh kh\u00f4ng theo hai b\u1eadc Du-gi\u00e0 (Yoga)\u2013gia h\u1ea1nh v\u1ecb v\u1edbi ph\u00e1p t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng (imaginary) v\u00e0 gi\u1ea3 l\u1eadp (fabricated); th\u00e0nh t\u1ef1u v\u1ecb b\u1eb1ng ph\u00e1p phi t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng (non-imaginary) v\u00e0 phi gi\u1ea3 l\u1eadp (non-fabricated). Trong c\u1ea3 hai giai v\u1ecb, gia h\u1ea1nh v\u1ecb v\u00e0 th\u00e0nh t\u1ef1u v\u1ecb trong V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra, tr\u1ea1ng th\u00e1i th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng nh\u01b0 ch\u1ebft, th\u00e2n trung \u1ea5m v\u00e0 t\u00e1i sinh \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n sang ph\u00e1p tu \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n th\u00e0nh Tam th\u00e2n Ph\u1eadt\u2013 Ph\u00e1p th\u00e2n, Th\u1ee5 d\u1ee5ng th\u00e2n v\u00e0 Ho\u00e1 th\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra c\u00f3 k\u1ef9 thu\u1eadt qu\u00e1n chi\u1ebfu v\u1ec1 c\u00e1c \u0111\u1ea1o qu\u1ea3n, n\u1ed9i kh\u00ed v\u00e0 tinh tr\u00edch. H\u00e0nh gi\u1ea3 thi\u1ec1n qu\u00e1n v\u1ec1 tinh tr\u00edch, \u00e1nh s\u00e1ng hay l\u00e0 m\u1eabu t\u1ef1 trong nh\u1eefng \u0111\u1ea1o qu\u1ea3n trung t\u00e2m n\u1ea7y. Nh\u1edd v\u00e0o nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e1n chi\u1ebfu v\u00e0 nh\u1edd v\u00e0o n\u0103ng l\u1ef1c ban \u0111\u1ea7u c\u0169ng nh\u01b0 ph\u00e1p thi\u1ec1n qu\u00e1n ban \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u2018t\u01b0\u01a1ng \u01b0ng c\u1ea3nh gi\u1edbi ch\u01b0 th\u1ea7n,\u2019 ch\u1ec9 c\u00f3 \u0111\u1ecbnh hu\u1ec7 \u0111\u1eb3ng tr\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng trong tu t\u1eadp tr\u00ed hu\u1ec7 tr\u1ef1c nh\u1eadn b\u1ea3n ch\u1ea5t kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00e1p. C\u0169ng v\u1eady, c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e0nh t\u1ef1u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh v\u00e0 hu\u1ec7 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1ch th\u1ee9c t\u1eadp trung qu\u00e1n chi\u1ebfu m\u1eabu t\u1ef1 ho\u1eb7c \u00e1nh s\u00e1ng t\u1ea1i nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m tr\u00ean th\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n d\u1eebng ch\u1ec9 c\u00e1c \u00fd ni\u1ec7m m\u1ed9t c\u00e1ch m\u1ea1nh m\u1ebd. Nguy\u00ean do \u0111\u1ec3 d\u1eebng ch\u1ec9 c\u00e1c \u00fd ni\u1ec7m l\u00e0 trong th\u1ee9c c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u t\u1ea7ng b\u1eadc, t\u1eeb th\u00f4 \u0111\u1ebfn t\u1ebf nh\u1ea5t, v\u00e0 trong V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 Tantra, t\u1ea7ng b\u1eadc vi t\u1ebf nh\u1ea5t c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c s\u1ebd chuy\u1ec3n ho\u00e1 th\u1ee9c th\u00e0nh tr\u00ed. Th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, khi ch\u1ebft, t\u1ea7ng b\u1eadc th\u00f4 tr\u1ecdng h\u01a1n c\u1ee7a th\u1ee9c s\u1ebd \u0111\u00ecnh ch\u1ec9, v\u00e0 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 vi t\u1ebf h\u01a1n s\u1ebd bi\u1ec3u hi\u1ec7n, l\u00ean \u0111\u1ebfn c\u1ef1c \u0111i\u1ec3m l\u00e0 bi\u1ec3u hi\u1ec7n t\u00e2m th\u1ee9c vi t\u1ebf nh\u1ea5t, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u1ef1c quang t\u00e2m th\u1ee9c (mind of clear light) c\u1ee7a c\u00e1i ch\u1ebft. Ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1i bi\u1ebft trong ti\u1ebfn tr\u00ecnh n\u1ea7y, l\u00fac \u1ea5y h\u1ecd nh\u01b0 ng\u1ea5t \u0111i. Tuy nhi\u00ean, n\u1ebfu khi th\u00e2n th\u1ec3\u2013ch\u1ed7 y c\u1ee9 c\u1ee7a t\u00e2m\u2013kh\u00f4ng tho\u00e1i ho\u00e1, th\u00ec Du-gi\u00e0 s\u01b0 s\u1ebd ho\u00e1 gi\u1ea3i m\u1ee9c \u0111\u1ed9 th\u00f4 tr\u1ecdng h\u01a1n c\u1ee7a th\u1ee9c qua n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh, t\u00e2m th\u1ee9c vi t\u1ebf h\u01a1n s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3i qua s\u1ef1 nh\u1eadn bi\u1ebft s\u00e1ng su\u1ed1t v\u00e0 to\u00e0n di\u1ec7n. Khi ho\u00e1 gi\u1ea3i m\u1ea1nh m\u1ebd m\u1ee9c \u0111\u1ed9 th\u00f4 tr\u1ecdng h\u01a1n c\u1ee7a th\u1ee9c v\u00e0 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 vi t\u1ebf h\u01a1n lu\u1ed3ng n\u1ed9i kh\u00ed c\u1ee7a t\u00e2m, Du-gi\u00e0 s\u01b0 s\u1ebd c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee9c \u0111\u1ed9 vi t\u1ebf nh\u1ea5t c\u1ee7a t\u00e2m, t\u1ee9c l\u00e0 c\u1ef1c quang t\u00e2m th\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1eadn d\u1ee5ng v\u00e0o ti\u1ebfn tr\u00ecnh tu \u0111\u1ea1o, m\u1ee9c \u0111\u1ed9 c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c n\u1ea7y r\u1ea5t nhanh v\u00e0 m\u1ea1nh. \u0110\u1ec3 l\u00e0m ch\u00edn mu\u1ed3i t\u00e2m th\u1ee9c cho nh\u1eefng t\u1ea7ng b\u1eadc tu \u0111\u1ea1o n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n, \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ea7n ph\u1ea3i th\u1ef1c h\u00e0nh gia h\u1ea1nh v\u1ecb (stage of generation).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1eafn t\u1eaft; s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 c\u00e1c tr\u1ea1ng th\u00e1i n\u1ea7y v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c \u0111\u1ec3 th\u00e0nh t\u1ef1u c\u00e1c ph\u00e1p n\u1ea7y qua Kinh th\u1eeba v\u00e0 Man-tra th\u1eeba r\u1ea5t l\u00e0 b\u1ed5 \u00edch.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014-<br><strong>Ch\u00fa th\u00edch:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/7\/#_ftnref1\">[1]<\/a>&nbsp;Qu\u00e1n th\u00e2n b\u1ea5t t\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/7\/#_ftnref2\">[2]<\/a>* V\u1ec1 m\u00f4 t\u1ea3 c\u00e1c ph\u00e1p tu t\u1eadp n\u1ea7y, xin xem t\u00e1c ph\u1ea9m\u00a0<em>The Yoga of Tibet<\/em>\u00a0(London: George Allen and Unwin, 1981) c\u1ee7a T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>M\u1eacT T\u00d4NG T\u00c2Y T\u1ea0NG<br><\/strong>Nguy\u00ean t\u00e1c TANTRA IN TIBET c\u1ee7a Tenzin Gyatso \u2013 \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i L\u1ea1t-ma 14<br>Jeffrey Hopkins d\u1ecbch sang Anh ng\u1eef v\u00e0 bi\u00ean t\u1eadp<br>Th\u00edch Nhu\u1eadn Ch\u00e2u d\u1ecbch Vi\u1ec7t ng\u1eef<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ph\u1ea7n II<br><\/strong><strong>NH\u1eeeNG B\u00c0I GI\u1ea2NG C\u1ee6A \u0110\u1ee8C \u0110\u1ea0T LAI L\u1ea0T MA 14&nbsp;<\/strong><strong>V\u1ec0 H\u00c0NH TR\u00cc M\u1eacT T\u00d4NG<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">V\u1ea5n \u0111\u00e1p<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi c\u1ee7a th\u00ednh ch\u00fang v\u00e0 l\u1eddi gi\u1ea3i \u0111\u00e1p c\u1ee7a \u0110\u1ee9c \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i Lat-ma trong bu\u1ed5i n\u00f3i chuy\u1ec7n t\u1ea1i Trung t\u00e2m Wisdom\u2019s Goldenrod,<\/em>&nbsp;<em>Ithaca,New York.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>H\u1ecfi<\/em>: T\u1ea1i sao thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh v\u00e0o bu\u1ed5i s\u00e1ng l\u1ea1i t\u1ed1t h\u01a1n?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Tr\u1ea3 l\u1eddi<\/em>: C\u00f3 hai l\u00fd do. V\u1ec1 th\u00e2n, v\u00e0o s\u00e1ng s\u1edbm\u2013khi ch\u00fang ta \u0111\u00e3 quen thu\u1ed9c\u2013th\u00ec m\u1ecdi trung khu th\u1ea7n kinh \u0111\u1ec1u tinh nh\u1ea1y, v\u00e0 \u0111\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u thu\u1eadn l\u1ee3i. C\u0169ng v\u1eady, c\u00f3 nh\u1eefng g\u00ec kh\u00e1c nhau ch\u1ec9 l\u00e0 trong \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a th\u1eddi gian. H\u01a1n n\u1eefa, n\u1ebfu c\u00e1c b\u1ea1n ng\u1ee7 ngon gi\u1ea5c, b\u1ea1n c\u00e0ng tinh kh\u00f4i v\u00e0 t\u1ec9nh t\u00e1o v\u00e0o l\u00fac s\u00e1ng s\u1edbm; \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y c\u00e1c b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn bi\u1ebft qua kinh nghi\u1ec7m. V\u00e0o ban \u0111\u00eam, t\u00f4i \u0111i \u0111\u1ebfn m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m m\u00e0 m\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o suy ngh\u0129 ch\u00ednh x\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c; tuy nhi\u00ean, sau khi ng\u1ee7 v\u00e0 th\u1ee9c gi\u1ea5c v\u00e0o s\u00e1ng h\u00f4m sau, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 ng\u00e0y h\u00f4m qua t\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o suy ngh\u0129 ch\u00ednh x\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u1ed7ng nhi\u00ean l\u1ea1i hi\u1ec7n ra r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng. \u0110i\u1ec1u n\u1ea7y ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng n\u0103ng l\u1ef1c tinh th\u1ea7n r\u1ea5t nh\u1ea1y b\u00e9n v\u00e0o bu\u1ed5i s\u00e1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>H\u1ecfi<\/em>: Xin ng\u00e0i gi\u1ea3i th\u00edch th\u00eam v\u1ec1 thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh qua \u00e2m thanh trong mantra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Tr\u1ea3 l\u1eddi<\/em>: V\u1ec1 mantra m\u00e0 h\u00e0nh gi\u1ea3 c\u00f3 th\u1ec3 qu\u00e1n chi\u1ebfu trong khi tu t\u1eadp thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh, c\u00f3 d\u1ea1ng \u00e2m thanh b\u00ean ngo\u00e0i khi tr\u00ec t\u1ee5ng v\u00e0 c\u1ee7a \u00e2m thanh b\u00ean trong do t\u00e2m tr\u00ec ni\u1ec7m. C\u0169ng c\u00f3 \u00e2m thanh sinh kh\u1edfi t\u1ef1 nhi\u00ean, nh\u01b0 h\u01a1i th\u1edf v\u00e0o th\u1edf ra nh\u01b0 l\u00e0 \u00e2m \u0111i\u1ec7u c\u1ee7a mantra. H\u00e0nh gi\u1ea3 c\u00f3 th\u1ec3 \u1ea5n \u0111\u1ecbnh c\u00e1c m\u1eabu t\u1ef1 tr\u00ean m\u1eb7t m\u1ed9t v\u00f2ng tr\u00f2n nh\u01b0 m\u1eb7t tr\u0103ng ho\u1eb7c trong \u0111i\u1ec3m s\u00e1ng ngay t\u1ea1i t\u00e2m \u0111i\u1ec3m. N\u1ebfu c\u00e1c b\u1ea1n th\u1ea5y thu\u1eadn ti\u1ec7n khi th\u1ef1c h\u00e0nh nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec h\u00e3y t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng r\u1eb1ng m\u00ecnh \u0111ang \u1edf gi\u1eefa v\u00f2ng tr\u00f2n n\u1ea7y, xem v\u00f2ng tr\u00f2n \u0111\u00f3 nh\u01b0 l\u00e0 ng\u00f4i nh\u00e0 c\u1ee7a th\u00e2n th\u1ec3 m\u00ecnh. N\u1ebfu c\u00e1c b\u1ea1n c\u00f3 \u00fd t\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng ph\u1ea7n ch\u00ednh c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c \u0111ang \u1edf chung quanh m\u1eaft m\u00ecnh, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng ra \u00e1nh s\u00e1ng \u0111\u1eb1ng sau m\u1eaft, v\u00e0 n\u1ed7 l\u1ef1c \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t m\u00ecnh \u0111ang \u1edf trong trung t\u00e2m \u00e1nh s\u00e1ng \u1ea5y, h\u00e3y di chuy\u1ec3n \u00e1nh s\u00e1ng v\u00e0 t\u00e2m th\u1ee9c xu\u1ed1ng trung t\u00e2m c\u1ee7a v\u00f2ng tr\u00f2n mantra \u0111ang \u1edf ngay t\u1ea1i trong t\u00e2m m\u00ecnh. N\u1ebfu c\u00e1c b\u1ea1n th\u1ef1c h\u00e0nh vi\u1ec7c n\u1ea7y nhi\u1ec1u l\u1ea7n, d\u1ea7n d\u1ea7n s\u1ebd th\u1ea5y c\u1ea3m gi\u00e1c r\u1eb1ng m\u00ecnh \u0111ang \u1edf trong trung t\u00e2m c\u1ee7a mantra, nh\u01b0 th\u1ec3 c\u00e1c b\u1ea1n \u0111ang \u0111\u1ecdc nh\u1eefng m\u1eabu t\u1ef1 c\u1ee7a mantra chung quanh m\u00ecnh, kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1eb1ng mi\u1ec7ng m\u00e0 \u0111\u1ecdc b\u1eb1ng t\u00e2m\u2013t\u1ee9c l\u00e0 tr\u00ec ni\u1ec7m mantra kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1eb1ng mi\u1ec7ng. \u0110\u00f2i h\u1ecfi nhi\u1ec1u k\u1ef9 thu\u1eadt r\u1ea5t \u0111a d\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>H\u1ecfi<\/em>: Ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n th\u00f9 th\u1eafng nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua nh\u1eefng ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i khi tu t\u1eadp thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh l\u00e0 g\u00ec?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Tr\u1ea3 l\u1eddi<\/em>: C\u00f3 n\u0103m \u0111i\u1ec1u ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch nh\u01b0 l\u00e0 ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i cho vi\u1ec7c tu t\u1eadp thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 gi\u00e3i \u0111\u00e3i; th\u1ee9 hai l\u00e0 qu\u00ean m\u1ea5t l\u1eddi khuy\u00ean v\u1ec1 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng qu\u00e1n chi\u1ebfu; th\u1ee9 ba l\u00e0 h\u00f4n tr\u1ea7m v\u00e0 tr\u1ea1o c\u1eed; th\u1ee9 t\u01b0, l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch ho\u00e1 gi\u1ea3i khi b\u1ecb h\u00f4n tr\u1ea7m v\u00e0 tr\u1ea1o c\u1eed, th\u1ee9 n\u0103m l\u00e0 v\u1eabn \u00e1p d\u1ee5ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ho\u00e1 gi\u1ea3i khi h\u00f4n tr\u1ea7m v\u00e0 tr\u1ea1o c\u1eed \u0111\u00e3 h\u1ebft r\u1ed3i.<br>C\u00f3 t\u00e1m c\u00e1ch ho\u00e1 gi\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 ra. C\u00e1ch \u0111\u1ed1i tr\u1ecb gi\u1ea3i \u0111\u00e3i l\u00e0, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft,&nbsp;<em>ni\u1ec1m tin<\/em>&nbsp;th\u1ea5y r\u00f5 gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a \u0111\u1ecbnh hu\u1ec7 \u0111\u1eb3ng tr\u00ec, gi\u00e1 tr\u1ecb ch\u1ee7 y\u1ebfu c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 n\u00f3 th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u00e1t huy vi\u1ec7c tu t\u1eadp cao h\u01a1n \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u1edd v\u00e0o s\u1ef1 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh ph\u1ea9m t\u00ednh t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a \u0111\u1eb3ng tr\u00ec, ni\u1ec1m&nbsp;<em>ph\u1ea5n kh\u00edch<\/em>&nbsp;(aspiration) mong c\u1ea7u \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn ph\u1ea9m t\u00ednh n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00fac \u0111\u1ea9y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u00f3, s\u1ef1&nbsp;<em>n\u1ed7 l\u1ef1c<\/em>&nbsp;(exertion) ph\u00e1t sinh, nh\u1edd \u0111\u00f3 cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u00e1c b\u1ea1n s\u1ebd \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1&nbsp;<em>uy\u1ec3n chuy\u1ec3n<\/em>(pliancy) khi\u1ebfn cho th\u00e2n v\u00e0 t\u00e2m tho\u00e1t kh\u1ecfi tr\u1ea1ng th\u00e1i kh\u00f3 ch\u1ecbu, v\u00e0 c\u00f3 s\u1ef1 ti\u1ec7n l\u1ee3i trong chi\u1ec1u h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c m\u00e0 b\u1ea5t k\u1ef3 \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u0169ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c. B\u1ed1n \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y l\u00e0 thu\u1ed1c gi\u1ea3i cho gi\u00e3i \u0111\u00e3i, m\u1ed9t ch\u01b0\u1edbng ng\u1ea1i \u0111\u1ea7u ti\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110i\u1ec1u n\u1ea7y tuy c\u00f3 \u00edch, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i cho s\u1ef1 th\u1ef1c h\u00e0nh v\u1edbi th\u1eddi gian qu\u00e1 d\u00e0i v\u00e0o l\u00fac m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u; kh\u00f4ng n\u00ean c\u1ed1 g\u1eafng qu\u00e1 s\u1ee9c m\u00ecnh; th\u1eddi gian t\u1ed1i \u0111a cho m\u1ed9t th\u1eddi kho\u00e1 c\u00f4ng phu n\u00ean kho\u1ea3ng ch\u1eebng 15 ph\u00fat. \u0110i\u1ec1u quan tr\u1ecdng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u1eddi gian d\u00e0i m\u00e0 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a c\u00f4ng phu. N\u1ebfu c\u00e1c b\u1ea1n ng\u1ed3i thi\u1ec1n qu\u00e1 l\u00e2u, s\u1ebd th\u1ea5y bu\u1ed3n ng\u1ee7, n\u00ean vi\u1ec7c t\u1eadp thi\u1ec1n c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ea1n s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean m\u1ed9t th\u00f3i quen v\u1edbi c\u00e1ch l\u00e0m \u1ea5y, vi\u1ec7c \u1ea5y kh\u00f4ng ch\u1ec9 ph\u00ed th\u1eddi gian m\u00e0 c\u00f2n t\u1ea1o n\u00ean t\u1eadp t\u00ednh kh\u00f4ng hay, s\u1ebd kh\u00f3 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh trong t\u01b0\u01a1ng lai. Ban \u0111\u1ea7u, n\u00ean c\u00f3 nh\u1eefng th\u1eddi kho\u00e1 ng\u1eafn\u2013th\u1eadm ch\u00ed t\u00e1m \u0111\u1ebfn ch\u00edn th\u1eddi m\u1ed9t ng\u00e0y\u2013r\u1ed3i c\u00e1c b\u1ea1n s\u1ebd quen d\u1ea7n v\u1edbi ti\u1ebfn tr\u00ecnh thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh, ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng s\u1ebd t\u0103ng l\u00ean, v\u00e0 th\u1eddi kho\u00e1 c\u00f4ng phu s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean d\u00e0i h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u cho bi\u1ebft ti\u1ebfn tr\u00ecnh thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a m\u00ecnh ti\u1ebfn b\u1ed9 t\u1ed1t l\u00e0 d\u00f9 th\u1eddi kho\u00e1 ng\u1ed3i thi\u1ec1n c\u00f3 th\u1ec3 d\u00e0i, nh\u01b0ng b\u1ea1n v\u1eabn c\u1ea3m th\u1ea5y nh\u01b0 v\u1eeba tr\u1ea3i qua m\u1ed9t th\u1eddi gian r\u1ea5t ng\u1eafn. N\u1ebfu th\u1ea5y m\u00ecnh nh\u01b0 th\u1ec3 v\u1eeba tr\u1ea3i qua th\u1eddi gian ng\u1ed3i thi\u1ec1n kh\u00e1 d\u00e0i d\u00f9 c\u00e1c b\u1ea1n ch\u1ec9 v\u1eeba m\u1edbi tr\u1ea3i qua m\u1ed9t th\u1eddi gian r\u1ea5t ng\u1eafn, th\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 d\u1ea5u hi\u1ec7u cho bi\u1ebft b\u1ea1n n\u00ean r\u00fat ng\u1eafn th\u1eddi gian c\u00f4ng phu. \u0110i\u1ec1u n\u1ea7y r\u1ea5t quan tr\u1ecdng v\u00e0o l\u00fac m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>H\u1ecfi<\/em>: Trong gi\u00e1o l\u00fd Ph\u1eadt h\u1ecdc, c\u00f3 n\u00f3i v\u1ec1 nhi\u1ec1u m\u1ee9c \u0111\u1ed9 nh\u1eadn th\u1ee9c kh\u00e1c nhau t\u01b0\u01a1ng \u01b0ng v\u1edbi \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng. V\u00e0o m\u1ed7i c\u1ea5p \u0111\u1ed9 nh\u1eadn th\u1ee9c, ai l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p nh\u1eadn th\u1ee9c kh\u00e1c nhau n\u1ea7y?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Tr\u1ea3 l\u1eddi<\/em>: C\u00f3 nhi\u1ec1u c\u1ea5p \u0111\u1ed9 cu\u1ea3 t\u00e2m th\u1ee9c, v\u00e0 c\u00f3 nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c kh\u00e1c nhau \u0111\u1ec3 nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng, nh\u01b0ng ch\u00fang ho\u00e0n to\u00e0n gi\u1ed1ng nhau trong t\u00ednh t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c c\u1ee7a s\u1ef1 chi\u1ebfu tri (luminosity and knowing) v\u00e0 trong th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f3 c\u00e1i T\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh r\u00f5 l\u00e0 nh\u1edd v\u00e0o t\u00ednh t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c c\u1ee7a th\u1ee9c ch\u00ednh l\u00e0 c\u00e1i nh\u1eadn bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fang. \u0110i\u1ec1u n\u1ea7y ch\u1eafc \u0111\u00e3 tr\u1ea3 l\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c cho c\u00e2u h\u1ecfi c\u1ee7a b\u1ea1n.<br>Trong c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o l\u00fd \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt, c\u00f3 n\u01a1i xem&nbsp;<em>th\u1ee9c<\/em>&nbsp;nh\u01b0 l\u00e0 c\u00e1i T\u00f4i. Tuy nhi\u00ean, \u1edf m\u1ee9c \u0111\u1ed9 s\u00e2u s\u1eafc nh\u1ea5t, h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a ph\u00e1i C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, l\u1ea1i x\u00e1c \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng c\u00e1i T\u00f4i ch\u1ec9 l\u00e0 c\u00e1i T\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh nh\u1edd v\u00e0o t\u00ednh li\u00ean t\u1ee5c th\u1ed1ng nh\u1ea5t th\u1ec3 (continuum) c\u1ee7a th\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>H\u1ecfi<\/em>: S\u1ef1 kh\u00e1c nhau gi\u1eefa c\u00e1i T\u00f4i v\u00e0&nbsp;<em>th\u1ee9c<\/em>&nbsp;l\u00e0 g\u00ec?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Tr\u1ea3 l\u1eddi<\/em>: C\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00e1ch kh\u00e1c nhau m\u00e0 c\u00e1i t\u00f4i bi\u1ec3u hi\u1ec7n. M\u1ed9t l\u00e0 v\u00ec c\u00e1i T\u00f4i xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u0111\u00fang nh\u01b0 th\u1eadt, kh\u00e1c v\u1edbi h\u1ee3p th\u1ec3 c\u1ee7a th\u00e2n v\u00e0 t\u00e2m, \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 th\u01b0\u1eddng h\u1eb1ng, nguy\u00ean kh\u1ed1i, v\u00e0 ch\u1ecbu s\u1ef1 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a ch\u00ednh n\u00f3. C\u00e1ch kh\u00e1c l\u00e0 do c\u00e1i T\u00f4i t\u1eeb trong ch\u00ednh n\u00f3 kh\u00f4ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u0111\u00fang nh\u01b0 th\u1eadt kh\u00e1c v\u1edbi h\u1ee3p th\u1ec3 c\u1ee7a th\u00e2n v\u00e0 t\u00e2m, kh\u00f4ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n nh\u01b0 l\u00e0 tu\u1ef3 t\u00f9ng c\u1ee7a g\u00e1nh n\u1eb7ng th\u00e2n t\u00e2m hay l\u00e0 \u00f4ng ch\u1ee7 c\u1ee7a ch\u00fang\u2013s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu th\u1ef1c ch\u1ea5t hay l\u00e0 c\u00e1i T\u00f4i t\u1ef1 l\u1eadp (self-sufficient). R\u1ed3i c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00e1c, l\u00e0 c\u00e1i T\u00f4i xu\u1ea5t hi\u1ec7n m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh th\u00f4ng qua s\u1ef1 tr\u00ecnh hi\u1ec7n trong nh\u1eadn th\u1ee9c nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft \u0111\u1ecbnh t\u1eeb kh\u00eda c\u1ea1nh ho\u1ea1t d\u1ee5ng th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a n\u00f3. R\u1ed3i c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00e1c, l\u00e0 c\u00e1i T\u00f4i tr\u00ecnh hi\u1ec7n v\u1edbi t\u00ednh ch\u1ea5t kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh ho\u1eb7c tr\u00ecnh hi\u1ec7n theo c\u00e1ch ri\u00eang c\u1ee7a n\u00f3, nh\u01b0 th\u1ec3 kh\u00f4ng hi\u1ec7n h\u1eefu qua l\u1ef1c d\u1ee5ng duy danh. R\u1ed3i c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00e1c m\u00e0 qua \u0111\u00f3, d\u00f9 c\u00e1i T\u00f4i tr\u00ecnh hi\u1ec7n theo c\u00e1ch ri\u00eang c\u1ee7a n\u00f3, th\u00ec ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n c\u00e1i T\u00f4i l\u00e0 c\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn th\u1ee9c. \u00dd ni\u1ec7m v\u1ec1 c\u00e1i T\u00f4i sau c\u00f9ng n\u1ea7y l\u00e0 ch\u00ednh l\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u00fang \u0111\u1eafn (valid cognition) trong t\u1ea5t c\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1i T\u00f4i l\u00e0 g\u00ec? Khi n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm ki\u1ebfm b\u1eb1ng ph\u00e2n t\u00edch, th\u00ec ch\u1eb3ng th\u1ec3 n\u00e0o nh\u1eadn ra n\u00f3. Ch\u1eb3ng ph\u1ea3i t\u1eeb trong h\u1ee3p th\u1ec3 t\u00e2m v\u00e0 th\u00e2n, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i t\u00ednh t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c th\u1ed1ng nh\u1ea5t th\u1ec3 c\u1ee7a ch\u00fang, c\u0169ng ch\u1eb3ng ph\u1ea3i t\u1eadp h\u1ee3p c\u1ee7a ch\u00fang \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 l\u00e0 c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 T\u00f4i. Khi m\u1ed9t s\u1ee3i d\u00e2y th\u1eebng trong b\u00f3ng \u0111\u00eam xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00f4ng nh\u01b0 con r\u1eafn do b\u00f3ng t\u1ed1i \u1edf n\u01a1i ch\u1ed7 d\u00e2y th\u1eebng; ch\u1ee9 ri\u00eang m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a s\u1ee3i d\u00e2y, t\u1eebng ph\u1ea7n c\u1ee7a s\u1ee3i d\u00e2y k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi nhau, t\u00ednh t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c th\u1ed1ng nh\u1ea5t th\u1ec3 c\u1ee7a nh\u1eefng ph\u1ea7n n\u1ea7y qua th\u1eddi gian, ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh l\u00e0 con r\u1eafn. Con r\u1eafn ch\u1ec9 hi\u1ec7n h\u1eefu th\u00f4ng qua n\u0103ng l\u1ef1c do t\u00e2m s\u1ee3 h\u00e3i c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi; ch\u1ee9 t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n s\u1ee3i d\u00e2y, ch\u1eb3ng c\u00f3 c\u00e1i g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 l\u00e0 con r\u1eafn c\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u01b0 trong v\u00ed d\u1ee5 \u1ea5y, ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec trong h\u1ee3p th\u1ec3 th\u00e2n t\u00e2m v\u1ed1n l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh cho c\u00e1i T\u00f4i, d\u00f9 l\u00e0 t\u00e1ch r\u1eddi ra hay h\u1ee3p l\u1ea1i v\u1edbi nhau nh\u01b0 t\u00ednh t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c th\u1ed1ng nh\u1ea5t th\u1ec3 c\u1ee7a ch\u00fang qua th\u1eddi gian, \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh l\u00e0 c\u00e1i T\u00f4i. C\u0169ng v\u1eady, ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o t\u00ecm ra \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i T\u00f4i \u0111\u00fang nh\u01b0 th\u1eadt khi t\u00e1ch r\u1eddi h\u1eb3n th\u00e2n v\u00e0 t\u00e2m v\u1ed1n l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh cho c\u00e1i T\u00f4i. B\u00e2y gi\u1edd, n\u1ebfu c\u00e1c b\u1ea1n b\u1eaft \u0111\u1ea7u ngh\u0129 r\u1eb1ng do v\u1eady n\u00ean c\u00e1i T\u00f4i ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00ec s\u1ebd g\u00e2y t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u00fang \u0111\u1eafn theo quy \u01b0\u1edbc. Th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 c\u00e1i T\u00f4i hi\u1ec7n h\u1eefu m\u1ed9t c\u00e1ch hi\u1ec3n nhi\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu c\u1ee7a c\u00e1i T\u00f4i ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn ra b\u1eb1ng kinh nghi\u1ec7m, b\u1eb1ng nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u00fang \u0111\u1eafn (valid cognition), nh\u01b0ng n\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00ecm th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c trong c\u01a1 s\u1edf bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a n\u00f3. Nh\u01b0 v\u1eady, c\u00e1i T\u00f4i ch\u1ec9 hi\u1ec7n h\u1eefu theo ph\u00e1c th\u1ea3o th\u00f4ng qua n\u0103ng l\u1ef1c kh\u00e1i ni\u1ec7m ho\u1eb7c duy danh, th\u00f4ng qua m\u1ed9t l\u1ef1c kh\u00e1ch quan. T\u00ednh duy danh \u0111\u00f3 n\u01b0\u01a1ng v\u00e0o c\u00e1i g\u00ec? \u0110\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu duy danh \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea5n \u0111\u1ecbnh nh\u1edd v\u00e0o c\u01a1 s\u1edf bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a n\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ec1 m\u1eb7t h\u1ee3p th\u1ec3 th\u00e2n t\u00e2m m\u00e0 ch\u00ednh l\u00e0 c\u01a1 s\u1edf bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1i T\u00f4i v\u00e0 trong \u0111\u00f3, c\u00f2n c\u00f3 nhi\u1ec1u t\u1ea7ng b\u1eadc vi t\u1ebf v\u00e0 th\u00f4 tr\u1ecdng, vi t\u1ebf nh\u1ea5t l\u00e0 t\u00e2m th\u1ee9c t\u1eeb v\u00f4 thu\u1ef7 v\u1ed1n \u0111\u00e3 \u0111i qua nhi\u1ec1u ki\u1ebfp s\u1ed1ng. Do v\u1eady n\u00ean n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1i T\u00f4i l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1c th\u1ea3o qua n\u0103ng l\u1ef1c duy danh nh\u1edd v\u00e0o s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c th\u1ed1ng nh\u1ea5t th\u1ec3 c\u1ee7a th\u1ee9c t\u1eeb v\u00f4 thu\u1ef7 \u0111\u1ebfn v\u00f4 chung. C\u00e1i t\u00f4i ch\u1ec9 t\u1ed3n t\u1ea1i theo t\u00ean g\u1ecdi, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh tu\u1ef3 thu\u1ed9c v\u00e0o t\u00ednh t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c th\u1ed1ng nh\u1ea5t th\u1ec3 c\u1ee7a th\u1ee9c n\u1ea7y. K\u1ebft lu\u1eadn l\u00e0 ngo\u00e0i c\u00e1i T\u00f4i hi\u1ec7n h\u1eefu qua n\u0103ng l\u1ef1c duy danh, ch\u1eb3ng c\u00f3 c\u00e1i T\u00f4i n\u00e0o c\u1ea3, ch\u1eb3ng c\u00f3 c\u00e1i T\u00f4i n\u00e0o \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp ri\u00eang t\u1eeb ch\u00ednh n\u00f3. C\u00e1i ch\u1eb3ng l\u1eadp trong \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng ri\u00eang c\u1ee7a n\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a v\u00f4 ng\u00e3 (selflessness).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c b\u1ea1n s\u1ebd h\u1ecfi r\u1eb1ng, \u2018N\u1ebfu c\u00e1i T\u00f4i nh\u01b0 v\u1eady hi\u1ec7n h\u1eefu th\u00f4ng qua kh\u00e1i ni\u1ec7m, qua nh\u1eefng kh\u00e1i ni\u1ec7m v\u1ec1 n\u00f3 m\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1c th\u1ea3o\u2013c\u1ee7a t\u00f4i, c\u1ee7a anh, c\u00e1i n\u1ea7y qu\u00e1 kh\u1ee9, hi\u1ec7n t\u1ea1i, hay b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111i\u1ec1u g\u00ec?\u2019 \u0110\u00e2y l\u1ea1i l\u00e0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p ph\u00e2n t\u00edch \u0111\u1ec3 mong t\u00ecm ra \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1c th\u1ea3o, v\u00e0 c\u00e1c b\u1ea1n s\u1ebd ch\u1eb3ng bao gi\u1edd t\u00ecm ra \u0111\u01b0\u1ee3c. Do v\u1eady, hi\u1ec7n h\u1eefu th\u00f4ng qua n\u0103ng l\u1ef1c kh\u00e1i ni\u1ec7m th\u00ec t\u1ef1 n\u00f3 ch\u1ec9 t\u1ed3n t\u1ea1i b\u1eb1ng kh\u00e1i ni\u1ec7m. \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u00e3 d\u1ea1y r\u1eb1ng c\u00e1c ph\u00e1p ch\u1ec9 l\u00e0 gi\u1ea3 danh v\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec hi\u1ec7n h\u1eefu duy danh th\u00ec ch\u00ednh n\u00f3 ch\u1ec9 hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean t\u00ean g\u1ecdi. T\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015b\u016bnyat\u0101) t\u1ef1 n\u00f3 l\u00e0 kh\u00f4ng. Ngay c\u1ea3 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt c\u0169ng kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh. Th\u00f4ng qua t\u00e1nh kh\u00f4ng m\u00e0 c\u00e1c c\u1ef1c \u0111oan v\u1eadt th\u1ec3 ho\u00e1 (reification) c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00e1nh kh\u1ecfi, m\u00e0 qua s\u1ef1 th\u1ef1c l\u00e0 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i c\u00e1c ph\u00e1p tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i kh\u00f4ng hi\u1ec7n h\u1eefu; thay v\u00e0o \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd Duy\u00ean kh\u1edfi, qua \u0111\u00f3, \u00fd ni\u1ec7m c\u1ef1c \u0111oan v\u1ec1 c\u00e1c ph\u00e1p tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i kh\u00f4ng hi\u1ec7n h\u1eefu \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00e1nh kh\u1ecfi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>H\u1ecfi<\/em>: Th\u1ee9c sinh kh\u1edfi t\u1eeb \u0111\u00e2u?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Tr\u1ea3 l\u1eddi<\/em>: Ch\u00fang ta cho r\u1eb1ng th\u1ee9c ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a t\u00e2m. Th\u1ee9c ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m t\u1eeb t\u00e2m v\u00ec n\u00f3 ch\u1eb3ng th\u1ec3 n\u00e0o sinh kh\u1edfi v\u1edbi ch\u1ea5t li\u1ec7u nh\u01b0 l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u1eafc th\u1ef1c n\u00e0o \u0111\u00f3. V\u1eadt th\u1ec3 c\u1ef1c vi ch\u1eb3ng th\u1ec3 n\u00e0o t\u1ea1o ra \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c th\u1ec3 chi\u1ebfu tri (luminosity and knowing). V\u1eadt ch\u1ea5t ch\u1eb3ng th\u1ec3 n\u00e0o l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u1eafc th\u1ef1c c\u1ee7a th\u1ee9c, v\u00e0 th\u1ee9c ch\u1eb3ng th\u1ec3 n\u00e0o l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u1eafc th\u1ef1c c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t. D\u00f9 trong Duy th\u1ee9c t\u00f4ng, v\u1eadt ch\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 l\u00e0 c\u00f3 c\u00f9ng th\u1ec3 t\u00ednh nh\u01b0 th\u1ee9c\u2013h\u1ea7u nh\u01b0 ch\u1eedng c\u00f3 g\u00ec t\u1ed3n t\u1ea1i ngo\u00e0i th\u1ee9c. \u0110i\u1ec1u n\u1ea7y theo ph\u00e1i C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n t\u00f4ng th\u00ec kh\u00f4ng kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 v\u1eady, v\u00ec n\u1ebfu th\u1ebf th\u00ec s\u1ebd b\u1ecb vi ph\u1ea1m l\u1ed7i lu\u1eadn l\u00fd.<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/8\/#_ftn1\">[1]<\/a>&nbsp;Theo t\u00f4ng n\u1ea7y, th\u1ee9c v\u00e0 v\u1eadt ch\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c l\u1eadp t\u00e1ch r\u1eddi nhau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u1ec3 \u1ea5n \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee9c, ngo\u1ea1i tr\u1eeb xem n\u00f3 nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t s\u00e1t-na t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c c\u1ee7a th\u1ee9c; theo c\u00e1ch n\u1ea7y, th\u1ee9c kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u; trong \u0111\u00f3, tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00e1i sinh c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111i\u1ec3m kh\u1edfi \u0111\u1ea7u. T\u00e2m n\u00f3i chung l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u; t\u00ednh t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c th\u1ed1ng nh\u1ea5t th\u1ec3 c\u1ee7a t\u00e2m l\u00e0 v\u00f4 thu\u1ef7 v\u00f4 chung. Nh\u01b0ng c\u00f3 nh\u1eefng d\u1ea1ng t\u00e2m th\u1ee9c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u00f3 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 k\u1ebft th\u00fac, v\u00e0 c\u00f3 d\u1ea1ng kh\u00e1c kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u nh\u01b0ng c\u00f3 ch\u1ed7 k\u1ebft th\u00fac.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>H\u1ecfi<\/em>: C\u00e2u h\u1ecfi c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i l\u00e0 v\u1ec1 Nh\u1ecb \u0111\u1ebf, Ch\u00e2n l\u00fd quy \u01b0\u1edbc gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh t\u00ednh ch\u1ea5t t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh c\u1ee7a ch\u1ee7 th\u1ec3 v\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng, ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 l\u00e0 t\u00ednh ch\u1ea5t kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh c\u1ee7a ch\u1ee7 th\u1ec3 v\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng. \u0110i\u1ec1u n\u1ea7y d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 r\u00f5 r\u00e0ng, nh\u01b0ng khi kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng ch\u00e2n l\u00fd quy \u01b0\u1edbc ch\u1eb3ng kh\u00e1c ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i th\u00ec ch\u00fang t\u00f4i th\u1ea5y r\u1ea5t kh\u00f3 hi\u1ec3u.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Tr\u1ea3 l\u1eddi<\/em>: C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n t\u00f4ng kh\u00f4ng th\u1eeba nh\u1eadn ch\u1ee7 th\u1ec3 v\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh ngay c\u1ea3 trong quy \u01b0\u1edbc. Do hi\u1ec3u sai l\u1ea1c v\u1ec1 quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a ph\u00e1i C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, n\u00ean c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o l\u00fd th\u1ea5p h\u01a1n \u0111\u00e3 n\u00f3i r\u1eb1ng do v\u1eady th\u00ec ph\u00e1i C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n t\u00f4ng \u0111\u00e3 r\u01a1i v\u00e0o c\u1ef1c \u0111oan h\u01b0 v\u00f4 lu\u1eadn;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/8\/#_ftn2\">[2]<\/a>&nbsp;\u0111i\u1ec1u n\u1ea7y ch\u1ec9 cho th\u1ea5y r\u1eb1ng ngay trong quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a h\u1ecd, ph\u00e1i C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n t\u00f4ng \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1eeba nh\u1eadn t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh ngay c\u1ea3 trong ph\u1ea1m tr\u00f9 quy \u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u00fang t\u00f4i kh\u00f4ng cho r\u1eb1ng Hai ch\u00e2n l\u00fd (Nh\u1ecb \u0111\u1ebf) l\u00e0 m\u1ed9t, nh\u01b0ng ch\u00fang l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t. Th\u1ef1c v\u1eady, ch\u00fang lo\u1ea1i tr\u1eeb l\u1eabn nhau. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, m\u1eb7t sau v\u00e0 m\u1eb7t tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a b\u00e0n tay ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t b\u00e0n tay, nh\u01b0ng m\u1eb7t sau v\u00e0 m\u1eb7t tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a b\u00e0n tay l\u1ea1i l\u00e0 lo\u1ea1i tr\u1eeb l\u1eabn nhau. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, khi ch\u00e2n l\u00fd quy \u01b0\u1edbc hi\u1ec7n h\u1eefu, c\u00e1i T\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 l\u00e0 c\u01a1 s\u1edf ho\u1eb7c n\u1ec1n t\u1ea3ng, v\u00e0 t\u00ednh ch\u1ea5t kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c l\u1eadp nh\u01b0 l\u00e0 c\u00e1ch th\u1ee9c m\u00e0 n\u00f3 hi\u1ec7n h\u1eefu, t\u00ednh ch\u1ea5t kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh n\u1ea7y ch\u00ednh l\u00e0 b\u1ea3n ch\u1ea5t, l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a s\u1ef1 th\u1ec3 hi\u1ec7n, ho\u1eb7c l\u00e0 thu\u1ed9c t\u00ednh c\u1ee7a c\u00e1i T\u00f4i. V\u00e0 c\u00e1i T\u00f4i ch\u00ednh l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng hay c\u01a1 s\u1edf c\u1ee7a thu\u1ed9c t\u00ednh \u1ea5y. C\u00f3 m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 c\u1ee7a ri\u00eang c\u00e1i T\u00f4i v\u00e0 t\u00e1nh kh\u00f4ng (\u015b\u016bnyat\u0101) c\u1ee7a n\u00f3, nh\u01b0ng c\u00e1i T\u00f4i l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp b\u1eb1ng nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u00fang \u0111\u1eafn theo quy \u01b0\u1edbc, trong khi \u0111\u00f3 t\u00e1nh kh\u00f4ng c\u1ee7a n\u00f3 l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp b\u1eb1ng nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u00fang \u0111\u1eafn theo quy \u01b0\u1edbc (conventional valid cognition) tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i (ultimate valid cognition), v\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00ean c\u00e1i T\u00f4i v\u00e0 T\u00e1nh kh\u00f4ng c\u1ee7a n\u00f3 lo\u1ea1i tr\u1eeb l\u1eabn nhau\u2013c\u00e1i n\u1ea7y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 c\u00e1i kia. Do v\u1eady, Nh\u1ecb \u0111\u1ebf ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t trong s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu, n\u00f3i ch\u00ednh x\u00e1c l\u00e0 n\u00f3 ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c bi\u1ec7t nhau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u00fd do t\u1ea1i sao c\u00e1i T\u00f4i hay c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1c l\u00e0&nbsp;<em>kh\u00f4ng<\/em>, b\u1edfi v\u00ec ch\u00fang l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 Duy\u00ean sinh (dependent-arising). \u0110\u1ed9c l\u1eadp v\u00e0 ph\u1ee5 thu\u1ed9c l\u00e0 \u00fd ni\u1ec7m l\u01b0\u1ee1ng ph\u00e2n; khi c\u00e1c n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eeba nh\u1eadn, th\u00ec c\u00e1i kia b\u1ecb lo\u1ea1i tr\u1eeb. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, nh\u01b0 ph\u1ea1m tr\u00f9 ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi (phi nh\u00e2n), khi \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp tr\u00ean ph\u1ea1m tr\u00f9 n\u1ea7y, th\u00ec \u0111i\u1ec1u \u1ea5y s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c lo\u1ea1i tr\u1eeb \u1edf ph\u1ea1m tr\u00f9 kia v\u00e0 ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i. Khi n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh tr\u00ean ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ho\u1eb7c l\u00e0 n\u00f3 \u0111\u1ed9c l\u1eadp hay tu\u1ef3 thu\u1ed9c; khi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh n\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ed9c l\u1eadp, th\u00ec c\u0169ng c\u00f3 c\u00e1i kh\u00f4ng tu\u1ef3 thu\u1ed9c v\u1edbi n\u00f3, v\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 ch\u00fang ta g\u1ecdi l\u00e0 \u2018kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh.\u2019 C\u0169ng v\u1eady, khi c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng t\u1ecf l\u00e0 kh\u00f4ng qua th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 hi\u1ec7n h\u1eefu do Duy\u00ean kh\u1edfi, th\u00ec \u0111\u00f3 \u0111ang \u1edf trong hi\u1ec7n h\u1eefu \u0111\u1ed9c l\u1eadp. C\u00e1i kh\u00f4ng hi\u1ec7n h\u1eefu kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0 \u0111\u1ed9c l\u1eadp.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi c\u00e1c b\u1ea1n \u0111\u00e3 quen thu\u1ed9c v\u1edbi l\u00fd Duy\u00ean kh\u1edfi, ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n s\u1ef1 ki\u1ec7n c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 hi\u1ec7n h\u1eefu l\u00e0 \u0111\u1ee7 l\u00fd do cho s\u1ef1 hi\u1ec7n h\u1eefu kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh c\u1ee7a n\u00f3. Tuy nhi\u00ean, do ph\u1ea7n nhi\u1ec1u c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o l\u00fd cho r\u1eb1ng, th\u1ef1c t\u1ebf nh\u1eefng hi\u1ec7n h\u1eefu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng n\u00f3 t\u1ed3n t\u1ea1i t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n ri\u00eang c\u1ee7a n\u00f3, v\u00e0 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u00fang kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh, ch\u00fang t\u00f4i d\u00f9ng l\u00fd Duy\u00ean kh\u1edfi \u0111\u1ec3 qu\u00e1n chi\u1ebfu v\u00e0o n\u1ed9i h\u00e0m c\u1ee7a n\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>H\u1ecfi<\/em>: Xin ng\u00e0i gi\u1ea3i th\u00edch v\u1ec1 Ng\u0169 b\u1ed9 Ph\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Tr\u1ea3 l\u1eddi<\/em>: C\u00f3 nhi\u1ec1u \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt trong Ng\u0169 b\u1ed9 Ph\u1eadt. \u0110i\u1ec1u \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch theo \u00fd ngh\u0129a ng\u0169 \u0111\u1ea1i, ng\u0169 u\u1ea9n, ng\u0169 phi\u1ec1n n\u00e3o, v\u00e0 ng\u0169 tr\u00ed (five wisdoms of the ordinary state). Ch\u00fang ta h\u00e3y xem x\u00e9t v\u1ec1 n\u0103m th\u00e0nh t\u1ed1 t\u1ea1o n\u00ean s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi: \u0111\u1ea5t, n\u01b0\u1edbc, l\u1eeda, gi\u00f3, v\u00e0 h\u01b0 kh\u00f4ng (space). N\u0103m y\u1ebfu t\u1ed1 n\u1ea7y l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a s\u1ef1 tinh khi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c thanh t\u1ecbnh ho\u00e1 th\u00e0nh Ng\u0169 b\u1ed9 Ph\u1eadt. V\u1ec1 s\u1eafc u\u1ea9n, khi ch\u00fang ta ch\u1ebft, th\u00e2n th\u1ec3 th\u00f4 tr\u1ecdng n\u1ea7y kh\u00f4ng ti\u1ebfp t\u1ee5c theo ch\u00fang ta, nh\u01b0ng c\u00f3 m\u1ed9t d\u1ea1ng s\u1eafc u\u1ea9n vi t\u1ebf h\u01a1n ti\u1ebfp t\u1ee5c trong tr\u1ea1ng th\u00e1i th\u00e2n trung \u1ea5m \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n sang m\u1ed9t s\u1ef1 s\u1ed1ng kh\u00e1c. Nh\u01b0 v\u1eady, n\u1ebfu ch\u00fang ta xem x\u00e9t s\u1eafc u\u1ea9n m\u00e0 kh\u00f4ng kh\u1edfi m\u1ed9t ph\u00e2n bi\u1ec7t n\u00e0o gi\u1eefa th\u00f4 v\u00e0 t\u1ebf, th\u00ec ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i v\u1ec1 s\u1ef1 b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u00e0 k\u1ebft th\u00fac c\u1ee7a s\u1eafc u\u1ea9n. Ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n thanh t\u1ecbnh c\u1ee7a s\u1eafc u\u1ea9n n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt T\u1ef3-l\u00f4-gi\u00e1-na (Vairoc\u0101na).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c chia th\u00e0nh t\u00e2m (v\u01b0\u01a1ng) v\u00e0 t\u00e2m s\u1edf. C\u00f3 6 th\u1ee9c v\u00e0 51 t\u00e2m s\u1edf. M\u1ed9t nh\u00f3m t\u00e2m s\u1edf \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5u th\u00e0nh b\u1edfi 5 y\u1ebfu t\u1ed1 bao tr\u00f9m kh\u1eafp, trong m\u1ed7i y\u1ebfu t\u1ed1 \u1ea5y l\u00e0 c\u1ea3m gi\u00e1c. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 th\u1ecd u\u1ea9n. Th\u1ec3 thanh t\u1ecbnh c\u1ee7a th\u1ecd u\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt B\u1ea3o Sanh (Ratnasa\u1e43bhava).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n thanh t\u1ecbnh c\u1ee7a t\u01b0\u1edfng u\u1ea9n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt A-di-\u0111\u00e0. H\u00e0nh u\u1ea9n trong th\u1ec3 thanh t\u1ecbnh c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt B\u1ea5t Kh\u00f4ng Th\u00e0nh t\u1ef1u. Cu\u1ed1i c\u00f9ng ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n thanh t\u1ecbnh c\u1ee7a th\u1ee9c u\u1ea9n l\u00e0 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt B\u1ea5t \u0110\u1ed9ng.&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/8\/#_ftn3\">[3]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong khi n\u0103m u\u1ea9n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n th\u00e0nh d\u1ea1ng th\u00f4 v\u00e0 t\u1ebf, th\u00ec Ng\u0169 b\u1ed9 Ph\u1eadt ch\u1ec9 \u00e1p d\u1ee5ng cho d\u1ea1ng vi t\u1ebf c\u1ee7a u\u1ea9n v\u1ed1n c\u00f3 t\u1eeb v\u00f4 thu\u1ef7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>H\u1ecfi<\/em>: C\u00f3 ph\u1ea3i nh\u1eefng u\u1ea9n vi t\u1ebf h\u01a1n t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi ch\u01b0 Ph\u1eadt trong Ng\u0169 b\u1ed9?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Tr\u1ea3 l\u1eddi<\/em>: N\u0103m u\u1ea9n vi t\u1ebf h\u01a1n, cu\u1ed1i c\u00f9ng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n th\u00e0nh Ng\u0169 b\u1ed9 Ph\u1eadt. Nh\u1eefng u\u1ea9n n\u1ea7y b\u00e2y gi\u1edd nh\u01b0 th\u1ec3 \u0111ang ho\u00e0 tr\u1ed9n b\u1edfi \u00fd nhi\u1ec5m \u00f4. Khi c\u00e1c nhi\u1ec5m \u00f4 n\u1ea7y \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n ho\u00e1, th\u00ec nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 \u0111\u00f3 kh\u00f4ng tr\u1edf n\u00ean th\u00f4 h\u01a1n hay t\u1ebf h\u01a1n, m\u00e0 ch\u00fang tr\u1edf l\u1ea1i b\u1ea3n ch\u1ea5t v\u1ed1n c\u00f3, nh\u01b0ng do tr\u1edf n\u00ean t\u00e1ch r\u1eddi v\u1edbi sai l\u1ea7m c\u1ee7a \u00fd nhi\u1ec5m \u00f4, m\u00e0 n\u0103m u\u1ea9n n\u1ea7y s\u1ebd th\u00e0nh Ph\u1eadt trong Ng\u0169 b\u1ed9. Th\u1ebf n\u00ean n\u1ebfu c\u00e1c b\u1ea1n h\u1ecfi r\u1eb1ng, li\u1ec7u ch\u01b0 Ph\u1eadt trong Ng\u0169 b\u1ed9 \u0111ang hi\u1ec7n h\u1eefu b\u00e2y gi\u1edd trong t\u00ednh t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c th\u1ed1ng nh\u1ea5t th\u1ec3 c\u1ee7a ch\u00fang ta, nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 hi\u1ec7n h\u00e0nh \u0111ang b\u1ecb r\u00e0ng bu\u1ed9c b\u1edfi nhi\u1ec5m \u00f4 v\u00e0 do v\u1eady, m\u1ed9t \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o c\u00f2n c\u00f3 nhi\u1ec5m \u00f4, \u0111\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0 Ph\u1eadt. H\u1ecd ch\u01b0a ho\u00e0n to\u00e0n th\u00e0nh Ph\u1eadt, nh\u01b0ng s\u1ebd th\u00e0nh Ph\u1eadt trong hi\u1ec7n t\u1ea1i, do v\u1eady, nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 n\u1ea7y hi\u1ec7n h\u1eefu t\u1ee9c th\u00ec trong t\u00ednh t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c th\u1ed1ng nh\u1ea5t th\u1ec3 c\u1ee7a ch\u00fang ta ch\u00ednh l\u00e0 ch\u1ee7ng t\u1eed Ph\u1eadt, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Ph\u1eadt t\u00ednh hay t\u00e1nh Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1ed9t c\u00e1ch c\u1ee5 th\u1ec3 h\u01a1n, n\u1ebfu c\u00e1c b\u1ea1n ch\u1ec9 xem x\u00e9t t\u00e2m vi t\u1ebf ho\u1eb7c lu\u1ed3ng kh\u00ed l\u1ef1c n\u1ed9i t\u1ea1i \u0111\u1ec3 cho t\u00e2m \u1ea5y n\u01b0\u01a1ng g\u00e1 v\u00e0o, ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n y\u1ebfu t\u1ed1 chi\u1ebfu tri (luminosity and knowing) c\u1ee7a t\u1ef1 t\u00e2m c\u0169ng nh\u01b0 n\u0103ng l\u1ef1c k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi ch\u00fang l\u00e0 \u0111i\u1ec1u s\u1ebd chuy\u1ec3n th\u00e0nh th\u00e2n v\u00e0 t\u00e2m c\u1ee7a ch\u01b0 Ph\u1eadt. \u0110\u00e2y l\u00e0 t\u00e2m th\u1ee9c s\u1ebd chuy\u1ec3n th\u00e0nh nh\u1ea5t thi\u1ebft tr\u00ed (omniscient consciousness)\u2013t\u1ee9c Ph\u1eadt t\u00e2m. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 t\u00e2m th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n ho\u00e1, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u00e2m n\u00e0o kh\u00e1c t\u1eeb b\u00ean ngo\u00e0i. N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, Ph\u1eadt t\u00e1nh l\u00e0 b\u1ea3n h\u1eefu, kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb c\u00e1i g\u00ec kh\u00e1c t\u1eeb b\u00ean ngo\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u00e2y l\u00e0 ch\u00e2n th\u1ef1c v\u00ec m\u1ecdi th\u1ef1c th\u1ec3 c\u1ee7a t\u00e2m, b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f3 v\u1ed1n \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 chi\u1ebfu tri (luminosity and knowing), kh\u00f4ng b\u1ecb nhi\u1ec5m \u00f4 b\u1edfi phi\u1ec1n n\u00e3o; c\u00e1c th\u1ee9 n\u00e0y kh\u00f4ng \u1edf trong th\u1ec3 c\u1ee7a t\u00e2m. Ngay c\u1ea3 khi ch\u00fang ta b\u1ecb ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng b\u1edfi phi\u1ec1n n\u00e3o, th\u1ec3 hay b\u1ea3n t\u00e1nh c\u1ee7a t\u00e2m v\u1eabn \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 chi\u1ebfu tri, v\u00e0 nh\u1edd y\u1ebfu t\u00ednh n\u1ea7y m\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 chuy\u1ec3n ho\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi phi\u1ec1n n\u00e3o.<br>R\u1ea5t ph\u00f9 h\u1ee3p khi ngh\u0129 r\u1eb1ng ch\u01b0 Ph\u1eadt trong Ng\u0169 b\u1ed9 \u0111ang hi\u1ec7n h\u1eefu trong ch\u00fang ta v\u1edbi tr\u1ea1ng th\u00e1i b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, nh\u01b0 c\u00e1ch ch\u00fang ta n\u00f3i v\u1ec1 Ba th\u00e2n Ph\u1eadt trong tr\u1ea1ng th\u00e1i b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7n h\u1eefu c\u00f9ng v\u1edbi ch\u00fang ta b\u00e2y gi\u1edd. Nh\u01b0ng s\u1ebd kh\u00f4ng ch\u00ednh x\u00e1c khi n\u00f3i r\u1eb1ng Ph\u1eadt t\u00e1nh kh\u00f4ng nhi\u1ec5m \u00f4 v\u00e0 gi\u00e1c ng\u1ed9 \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n ho\u00e1 s\u1ea1ch m\u1ecdi l\u1eadu ho\u1eb7c v\u00e0 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 m\u1ecdi c\u00f4ng h\u1ea1nh nh\u01b0 \u0111ang hi\u1ec7n h\u1eefu&nbsp;<em>trong ch\u00fang ta ngay b\u00e2y gi\u1edd<\/em>. N\u1ebfu c\u00e1c b\u1ea1n khu\u1ea5y \u0111\u1ed9ng n\u01b0\u1edbc trong h\u1ed3, n\u00f3 s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean \u0111\u1ee5c ng\u1ea7u; th\u1ebf n\u00ean t\u00e1nh c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc v\u1ed1n kh\u00f4ng d\u01a1 b\u1ea9n, khi c\u00e1c b\u1ea1n \u0111\u1ec3 n\u01b0\u1edbc y\u00ean t\u0129nh tr\u1edf l\u1ea1i, b\u00f9n s\u1ebd l\u1eafng xu\u1ed1ng, tr\u1ea3 l\u1ea1i s\u1ef1 thanh t\u1ecbnh cho n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c phi\u1ec1n n\u00e3o nhi\u1ec5m \u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n ho\u00e1 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? N\u00f3 ch\u1eb3ng ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c chuy\u1ec3n ho\u00e1 t\u1eeb h\u00e0nh vi b\u00ean ngo\u00e0i c\u0169ng ch\u1eb3ng ph\u1ea3i t\u1eeb b\u1ecf ch\u00fang. N\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c lo\u1ea1i tr\u1eeb b\u1edfi n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a s\u1ef1 chuy\u1ec3n ho\u00e1, b\u1eb1ng thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh chuy\u1ec3n ho\u00e1. \u0110\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y, h\u00e3y l\u1ea5y v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 c\u01a1n gi\u1eadn, m\u1ecdi c\u01a1n s\u00e2n h\u1eadn \u0111\u1ec1u b\u1ecb c\u01b0\u1ee1ng b\u1ee9c v\u00e0 b\u1ecb \u00f4 nhi\u1ec5m b\u1edfi nh\u1eefng \u00fd ni\u1ec7m kh\u00f4ng \u0111\u00fang \u0111\u1eafn. Khi ch\u00fang ta gi\u1eadn m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? Ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong t\u00e2m ta nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? B\u1ea1n nh\u1eadn ra ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? Ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y nh\u01b0 l\u00e0 t\u1ef1 th\u1ec3 hi\u1ec7n ch\u00ednh m\u00ecnh d\u01b0\u1edbi l\u1ef1c d\u1ee5ng ri\u00eang c\u1ee7a h\u1ecd, v\u00e0 ch\u00fang ta nh\u1eadn ra ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y nh\u01b0 l\u00e0 c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 c\u1ee9ng r\u1eafn v\u00e0 m\u1ea1nh m\u1ebd. V\u00e0 c\u00f9ng l\u00fac \u0111\u00f3, c\u1ea3m gi\u00e1c c\u1ee7a ch\u00fang ta xu\u1ea5t hi\u1ec7n nh\u01b0 l\u00e0 c\u00f3 th\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u1ea3 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u01a1n gi\u1eadn v\u00e0 ch\u1ee7 th\u1ec3, xu\u1ea5t hi\u1ec7n r\u1ea5t c\u1ee5 th\u1ec3, nh\u01b0 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eadp n\u00ean b\u1edfi \u0111\u1eb7c t\u00ednh ri\u00eang c\u1ee7a ch\u00fang. C\u1ea3 hai d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 hi\u1ec7n h\u1eefu m\u1ed9t c\u00e1ch r\u1ea5t m\u1ea1nh m\u1ebd theo c\u00e1ch ri\u00eang c\u1ee7a ch\u00fang. Nh\u01b0ng nh\u01b0 t\u00f4i \u0111\u00e3 n\u00f3i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng hi\u1ec7n h\u1eefu th\u1ef1c s\u1ef1 theo c\u00e1ch c\u1ee5 th\u1ec3 nh\u01b0 th\u1ebf n\u1ea7y. Mi\u1ec5n l\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh ch\u1ea5t kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh, th\u00ec \u00fd ni\u1ec7m v\u1ec1 t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh v\u00e0 s\u1ef1 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng cho c\u01a1n gi\u1eadn s\u1ebd gi\u1ea3m \u0111i r\u1ea5t nhi\u1ec1u.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u1ea5u hi\u1ec7u m\u00e0 \u00fd ni\u1ec7m c\u1ee7a ch\u00fang ta \u0111\u1eb7t ch\u1ed3ng l\u00ean tr\u00ean c\u00e1i t\u1ed1t ho\u1eb7c c\u00e1i x\u1ea5u nh\u1eefng g\u00ec th\u1ef1c \u0111ang hi\u1ec7n h\u1eefu l\u00e0 trong khi m\u00ecnh \u0111ang b\u1ecb tham ho\u1eb7c s\u00e2n chi ph\u1ed1i, ch\u00fang ta c\u1ea3m th\u1ea5y r\u1eb1ng \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ef1c k\u1ef3 t\u1ed1t ho\u1eb7c x\u1ea5u nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3, khi ch\u00fang ta ngh\u0129 v\u1ec1 kinh nghi\u1ec7m, th\u1eadt bu\u1ed3n c\u01b0\u1eddi khi ch\u00fang ta nh\u00ecn \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng theo c\u00e1ch \u1ea5y; ch\u00fang ta hi\u1ec3u r\u1eb1ng nh\u1eadn th\u1ee9c c\u1ee7a ch\u00fang ta l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u00fang. Nh\u1eefng \u00fd th\u1ee9c nhi\u1ec5m \u00f4 n\u1ea7y kh\u00f4ng gi\u00fap \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u g\u00ec gi\u00e1 tr\u1ecb. T\u00e2m chi\u00eam nghi\u1ec7m qua ph\u00e2n t\u00edch t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh c\u1ee7a \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh t\u00ednh ch\u1ea5t kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh th\u00f4ng qua nh\u1eefng l\u00fd lu\u1eadn \u0111\u00fang \u0111\u1eafn, nh\u01b0 v\u1eady, d\u1ea1ng t\u00e2m th\u1ee9c n\u1ea7y kh\u00f4ng kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t n\u1ec1n t\u1ea3ng h\u1ee3p l\u00fd. Gi\u1ed1ng nh\u01b0 cu\u1ed9c b\u00e0o ch\u1eefa trong to\u00e0 \u00e1n, m\u1ed9t \u00fd ni\u1ec7m d\u1ef1a v\u00e0o l\u00fd l\u1ebd v\u00e0 s\u1ef1 th\u1ef1c, trong khi ph\u00eda b\u00ean kia th\u00ec kh\u00f4ng. Khi ch\u1ee9ng c\u1ee9 \u0111\u00e3 hi\u1ec3n nhi\u00ean, trong cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn nh\u01b0 v\u1eady, quan \u0111i\u1ec3m ch\u00e2n ch\u00ednh cu\u1ed1i c\u00f9ng s\u1ebd khu\u1ea5t ph\u1ee5c k\u1ebb kh\u00e1c v\u00ec n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef v\u1eefng s\u1ef1 ph\u00e2n t\u00edch.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u1ea5t quan tr\u1ecdng cho t\u00e2m \u0111\u1ed3ng th\u1eddi nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng theo c\u00e1ch ngh\u1ecbch l\u00fd. \u0110\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng, do v\u1eady, khi c\u00e1c b\u1ea1n \u0111\u00e3 quen nh\u1eadn bi\u1ebft n\u00f3 kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh, kh\u00f4ng ch\u1ec9 n\u00f3 kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd khi ngay l\u00fac ph\u00e1t kh\u1edfi \u00fd ni\u1ec7m v\u1ec1 t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh nh\u01b0ng c\u0169ng m\u1ea1nh nh\u01b0 tr\u1ef1c nh\u1eadn ch\u00ednh x\u00e1c, n\u00f3i chung, nh\u1eefng \u00fd ni\u1ec7m \u0111\u1ed1i ngh\u1ecbch c\u0169ng gi\u1ea3m d\u1ea7n l\u1ef1c c\u1ee7a n\u00f3.<br>\u0110\u1ec3 ph\u00e1t huy tr\u00ed hu\u1ec7 n\u1ea7y, ch\u00fang ta ph\u1ea3i th\u1ef1c h\u00e0nh thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh, v\u00ec t\u00e2m ta, nh\u01b0 hi\u1ec7n nay, kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ecbnh l\u1ef1c. T\u00e2m hi\u1ec7n nay \u0111ang t\u00e1n lo\u1ea1n; n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a t\u00e2m c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng l\u1ea1i nh\u01b0 c\u00e1ch d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc trong nh\u00e0 m\u00e1y thu\u1ef7 \u0111i\u1ec7n, ph\u1ea3i t\u1ea1o th\u00e0nh d\u00f2ng \u0111\u1ec3 ph\u00e1t th\u00e0nh l\u1ef1c. Ch\u00fang ta \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c n\u0103ng l\u1ef1c c\u1ee7a t\u00e2m qua thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng th\u00e0nh d\u00f2ng \u0111\u1ec3 tr\u1edf n\u00ean r\u1ea5t m\u1ea1nh \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 v\u1eadn d\u1ee5ng th\u00e0nh \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a tr\u00ed hu\u1ec7. V\u00ec m\u1ecdi th\u1ec3 t\u00ednh c\u1ee7a gi\u00e1c ng\u1ed9 \u0111\u1ec1u v\u1ed1n c\u00f3 trong ch\u00ednh m\u00ecnh, ch\u00fang ta ch\u1eb3ng n\u00ean t\u00ecm c\u1ea7u Ph\u1eadt t\u00e1nh \u1edf n\u01a1i n\u00e0o kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ec1 m\u1eb7t t\u1ecbnh h\u00f3a phi\u1ec1n n\u00e3o, \u0111\u00f3 l\u00e0 ngh\u0129a th\u1ef1c th\u1ec3 c\u1ee7a m\u1ed9t t\u00e2m th\u1ee9c s\u00e2n h\u1eadn\u2013c\u00f2n ch\u1ec9 y\u1ebfu t\u1ed1 chi\u1ebfu tri \u0111\u01b0\u1ee3c thanh t\u1ecbnh ho\u00e1 \u0111\u1ec3 chuy\u1ec3n th\u00e0nh A-s\u01a1 Ph\u1eadt (Ak\u1e63obhya). Nh\u01b0 t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc, ngay c\u1ea3 khi m\u00ecnh b\u1ecb phi\u1ec1n n\u00e3o, n\u00f3 c\u0169ng kh\u00f4ng l\u00e0m nhi\u1ec5m \u00f4 th\u1ec3 t\u00ednh c\u1ee7a th\u1ee9c, v\u00ec th\u1ee9c ch\u00ednh n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5m nhu\u1ea7n y\u1ebfu t\u1ed1 chi\u1ebfu tri. S\u00e2n h\u1eadn t\u1ef1 n\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 \u00fd th\u1ee9c, v\u00ec n\u00f3 c\u00f3 t\u00ednh ch\u1ea5t \u0111\u01a1n thu\u1ea7n chi\u1ebfu tri, d\u00f9 n\u00f3 nh\u1eadn bi\u1ebft \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a n\u00f3 theo c\u00e1ch sai l\u1ea7m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u01b0 v\u1eady, th\u1ef1c th\u1ec3 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng chuy\u1ec3n sang Ph\u1eadt t\u00ednh l\u00e0 ch\u00ednh trong t\u00e2m m\u00ecnh. N\u1ebfu c\u00e1c b\u1ea1n c\u1ea3m th\u1ea5y Ph\u1eadt t\u00ednh l\u1ebd ra ph\u1ea3i \u1edf \u0111\u00e2y b\u00e2y gi\u1edd, th\u00ec \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 do nguy\u00ean nh\u00e2n c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady, c\u00e1c b\u1ea1n s\u1ebd g\u1eb7p ph\u1ea3i sai l\u1ea7m m\u00e0 ng\u00e0i Nguy\u1ec7t X\u1ee9ng \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh cho tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p nh\u01b0 v\u1eady\u2013l\u00e0 tr\u00ean \u0111\u1ea7u m\u1ed9t ng\u1ecdn c\u1ecf, c\u00f3 m\u1ed9t con tr\u00f9ng nh\u1ecf \u0111ang \u1edf tr\u00ean \u0111\u00f3, v\u00e0 c\u00f3 c\u1ea3 tr\u0103m con voi nh\u01b0 c\u00f4n tr\u00f9ng \u0111\u00f3 s\u1ebd t\u00e1i sinh trong t\u01b0\u01a1ng lai do nghi\u1ec7p ch\u00fang \u0111\u00e3 t\u1ea1o trong s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c c\u1ee7a ch\u00fang. Tuy nhi\u00ean, \u1edf \u0111\u00e2y c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c nhau, ch\u1ee7ng t\u1eed \u0111\u1ec3 t\u00e1i sinh l\u00e0 con voi l\u00e0 m\u1edbi t\u00edch t\u1eadp th\u00f4ng qua h\u00e0nh nghi\u1ec7p, trong khi ch\u1ee7ng t\u1eed Ph\u1eadt c\u1ee7a Ng\u0169 b\u1ed9 Ph\u1eadt l\u00e0 v\u1ed1n \u0111\u00e3 c\u00f3 trong ch\u00fang ta r\u1ed3i.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>H\u1ecfi<\/em>: Ng\u00e0i c\u00f3 li\u00ean t\u01b0\u1edfng m\u1eb7t tr\u1eddi, ho\u1eb7c th\u1ea7n m\u1eb7t tr\u1eddi, v\u1edbi m\u1ed9t \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt n\u00e0o \u0111\u00f3 trong Ng\u0169 b\u1ed9 ch\u0103ng?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Tr\u1ea3 l\u1eddi<\/em>: D\u00f9 c\u00e2u h\u1ecfi c\u1ee7a b\u1ea1n r\u1ea5t v\u1eafn t\u1eaft, nh\u01b0ng c\u1ea7n ph\u1ea3i tr\u1ea3 l\u1eddi chi ti\u1ebft. Trong \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt, th\u1ea7n m\u1eb7t tr\u1eddi v\u00e0 th\u1ea7n m\u1eb7t tr\u0103ng l\u00e0 nh\u1eefng v\u1ecb th\u1ea7n th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng \u1edf th\u1ebf t\u1ee5c. \u0110\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u1ea7y, c\u1ea7n ph\u1ea3i hi\u1ec3u r\u00f5 Tam gi\u1edbi: D\u1ee5c gi\u1edbi, S\u1eafc gi\u1edbi, v\u00e0 V\u00f4 s\u1eafc gi\u1edbi. Trong m\u1ed7i c\u00f5i gi\u1edbi n\u1ea7y c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u00e1c th\u1ea7n. C\u00f3 4 nh\u00f3m ch\u00ednh trong V\u00f4 s\u1eafc gi\u1edbi v\u00e0 17 nh\u00f3m trong S\u1eafc gi\u1edbi. Trong D\u1ee5c gi\u1edbi, c\u00f3 hai lo\u1ea1i, m\u1ed9t lo\u1ea1i c\u00e1c th\u1ea7n v\u00e0 m\u1ed9t lo\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u1ea7n, nh\u01b0 lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi. V\u1ec1 c\u00e1c th\u1ea7n trong D\u1ee5c gi\u1edbi, c\u00f3 6 lo\u1ea1i, T\u1ee9 thi\u00ean v\u01b0\u01a1ng (Four Great Royal Lineages), Tam th\u1eadp tam thi\u00ean,<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/8\/#_ftn4\">[4]<\/a>&nbsp;Tu-d\u1ea1-ma thi\u00ean, \u0110\u00e2u-su\u1ea5t thi\u00ean, Ho\u00e1 l\u1ea1c thi\u00ean, Tha ho\u00e1 t\u1ef1 t\u1ea1i thi\u00ean. Th\u1ea7n m\u1eb7t tr\u1eddi v\u00e0 th\u1ea7n m\u1eb7t tr\u0103ng c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 nh\u1eefng v\u1ecb n\u1eb1m trong Tam th\u1eadp tam thi\u00ean. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng v\u1ecb n\u1ea7y \u0111\u1ec1u c\u00f2n b\u1ecb r\u00e0ng bu\u1ed9c trong lu\u00e2n h\u1ed3i sinh t\u1eed.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>H\u1ecfi<\/em>: Xin ng\u00e0i gi\u1ea3i th\u00edch v\u00e0i \u0111i\u1ec1u v\u1ec1 t\u00ednh ch\u1ea5t c\u1ee7a m\u1ea1n-\u0111\u00e0-la.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Tr\u1ea3 l\u1eddi<\/em>: M\u1ea1n-\u0111\u00e0-la, n\u00f3i chung, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 tr\u00edch chi\u1ebft tinh tu\u00fd. C\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00e1ch d\u00f9ng thu\u1eadt ng\u1eef M\u1ea1n-\u0111\u00e0-la theo t\u1eebng ng\u1eef c\u1ea3nh. M\u1ed9t d\u1ea1ng m\u1ea1n-\u0111\u00e0-la l\u00e0 \u0111\u1ec3 c\u00fang d\u01b0\u1eddng ph\u00e1p gi\u1edbi v\u1edbi nh\u1eefng ch\u00e2u l\u1ee5c mang t\u00ednh t\u00e2m linh thi\u1ebft l\u1eadp cho nh\u1eefng h\u1eefu t\u00ednh b\u1eadc cao. C\u00f2n c\u00f3 m\u1ea1n-\u0111\u00e0-la b\u1eb1ng tranh, m\u1ea1n-\u0111\u00e0-la thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh, c\u00f3 lo\u1ea1i l\u00e0m b\u1eb1ng c\u00e1t, m\u1ea1n-\u0111\u00e0-la t\u00e2m gi\u00e1c ng\u1ed9 t\u1eeb ch\u00e2n l\u00fd quy \u01b0\u1edbc, m\u1ea1n-\u0111\u00e0-la t\u00e2m gi\u00e1c ng\u1ed9 t\u1eeb ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i\u2026V\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00edch ra \u00fd ngh\u0129a tinh tu\u00fd t\u1eeb nh\u1eefng d\u1ea1ng m\u1ea1n-\u0111\u00e0-la m\u1ea7u \u0111\u1ec3 tu t\u1eadp, n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 m\u1ea1n-\u0111\u00e0-la. D\u00f9 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi nh\u1eefng tranh v\u1ebd v\u00e0 c\u1ea5u tr\u00fac n\u1ea7y l\u00e0 \u0111\u1ed3 h\u00ecnh m\u1ea1n-\u0111\u00e0-la, nh\u01b0ng \u00fd ngh\u0129a ch\u00ednh l\u00e0 t\u1ef1 m\u00ecnh ph\u1ea3i th\u1ec3 nh\u1eadp v\u00e0o m\u1ea1n-\u0111\u00e0-la v\u00e0 tr\u00edch ra \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd ngh\u0129a tinh tu\u00fd v\u00e0 c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5 nh\u1eadn di\u1ec7u l\u1ea1c t\u1eeb trong \u1ea5y. \u0110\u00f3 l\u00e0 n\u01a1i gom ch\u1ee9a v\u1ebb tr\u00e1ng l\u1ec7 trang nghi\u00eam. V\u00ec h\u00e0nh gi\u1ea3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec7u l\u1ea1c v\u00e0 qua \u0111\u00f3 ph\u00e1t huy s\u1ef1 th\u1ef1c ch\u1ee9ng, n\u00ean \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 t\u00ednh tu\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00edch chi\u1ebft ra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>H\u1ecfi<\/em>: L\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 g\u1eb7p \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t b\u1eadc \u0110\u1ea1o s\u01b0 v\u00e0 nh\u1eadn bi\u1ebft b\u1eadc Th\u1ea7y \u1ea5y \u0111\u00e1ng tr\u00f4ng c\u1eady?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Tr\u1ea3 l\u1eddi<\/em>: \u0110i\u1ec1u n\u1ea7y c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c tu\u1ef3 v\u00e0o s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng h\u1ee3p v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec \u0111ang quan t\u00e2m v\u00e0 thi\u00ean h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ea1n, nh\u01b0ng c\u00e1c b\u1ea1n n\u00ean ph\u00e2n t\u00edch th\u1eadt k\u1ef9. C\u00e1c b\u1ea1n ph\u1ea3i chi\u00eam nghi\u1ec7m tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u1ea3nh l\u1ec5 m\u1ed9t v\u1ecb L\u1ea1t-ma hay \u0110\u1ea1o s\u01b0 (Guru) \u0111\u1ec3 xem v\u1ecb n\u1ea7y c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1eadc gi\u1edbi h\u1ea1nh thanh t\u1ecbnh hay kh\u00f4ng. Trong t\u1ea1ng Lu\u1eadt (Discipline; Vinaya) c\u00f3 d\u1ea1y r\u1eb1ng, nh\u01b0 lo\u00e0i c\u00e1 \u1ea9n m\u00ecnh d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc, ch\u1ec9 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fang khi c\u00f3 b\u1ecdt n\u1ed5i l\u00ean tr\u00ean, \u0111\u1ee9c h\u1ea1nh b\u00ean trong m\u1ed9t b\u1eadc \u0110\u1ea1o s\u01b0 c\u0169ng v\u1eady, m\u1ecdi l\u00fac, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fat \u00edt th\u00f4ng qua c\u00f4ng h\u1ea1nh c\u1ee7a v\u1ecb \u1ea5y.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u00fang ta c\u1ea7n ph\u1ea3i nh\u00ecn v\u00e0o tr\u00ed hu\u1ec7 c\u1ee7a b\u1eadc th\u1ea7y\u2013n\u0103ng l\u1ef1c ho\u00e1 gi\u1ea3i m\u1ecdi v\u1ea5n \u0111\u1ec1\u2013v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch m\u00e0 b\u1eadc \u0110\u1ea1o s\u01b0 v\u1eadn d\u1ee5ng nh\u1eefng gi\u00e1o l\u00fd n\u1ea7y v\u00e0o trong s\u1ef1 h\u00e0nh x\u1eed v\u00e0 tu t\u1eadp c\u1ee7a ng\u00e0i. Kinh \u0111i\u1ec3n thu\u1ed9c Tantra th\u1eeba n\u00f3i r\u1eb1ng h\u00e0nh gi\u1ea3 ph\u1ea3i chi\u00eam nghi\u1ec7m th\u1eadt k\u1ef9 th\u1eadm ch\u1ec9 tr\u1ea3i qua 12 n\u0103m. \u0110\u00e2y l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p t\u00ecm c\u1ea7u m\u1ed9t b\u1eadc \u0110\u1ea1o s\u01b0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00f4i r\u1ea5t mong m\u1ecfi m\u1ed9t th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 c\u00e1c b\u1ea1n s\u1ebd suy g\u1eabm nghi\u00eam t\u00fac v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 quan tr\u1ecdng n\u1ea7y. B\u00e2y gi\u1edd ch\u00fang ta ch\u1ec9 c\u00f2n im l\u1eb7ng v\u00e0 thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">|&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14\/#mucluc\">M\u1ee5c l\u1ee5c<\/a>&nbsp;|&nbsp;<a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/9\/\">Trang sau<\/a>&nbsp;|<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2013<br><strong>Ch\u00fa th\u00edch:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/8\/#_ftnref1\">[1]<\/a>&nbsp;Theo Nh\u00e2n minh lu\u1eadn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/8\/#_ftnref2\">[2]<\/a>&nbsp;E: extreme of nihilism. T\u1ee9c \u0111o\u1ea1n ki\u1ebfn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/8\/#_ftnref3\">[3]<\/a>&nbsp;Trong Kim c\u01b0\u01a1ng gi\u1edbi m\u1ea1n-\u0111\u00e0-la, 5 v\u1ecb Ph\u1eadt l\u00e0: 1. T\u00ec-l\u00f4-gi\u00e1-na (\u6bd8 \u76e7 \u906e \u90a3; s: mah\u0101vairocana; 2. A-s\u00fac (\u963f \u95a6; s: ak\u1e63obhya); 3. B\u1ea3o Sinh (\u5bf6 \u751f; s: ratnasa\u1e43bhava); 4. A-di-\u0111\u00e0 (\u963f \u5f4c \u9640; s: amit\u0101bha); 5. B\u1ea5t Kh\u00f4ng Th\u00e0nh T\u1ef1u (\u4e0d \u7a7a \u6210 \u5c31; s: amoghasiddhi).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thienphatgiao.org\/mat-tong-tay-tang-dat-lai-lat-ma-14-p2\/8\/#_ftnref4\">[4]<\/a>\u00a0E: Heaven of the Thirty-Three; Tu-d\u1ea1-ma thi\u00ean (Free From Combat; \u9808 \u591c \u6469 \u5929; s: suy\u0101madeva); \u0110\u00e2u-su\u1ea5t thi\u00ean (Joyous; \u515c \u7387 \u5929; s: tu\u1e63ita); Ho\u00e1 l\u1ea1c thi\u00ean (Enjoying<br>Emanations; \u5316 \u6a02 \u5929; s: nirm\u0101\u1e47arati-deva); Tha ho\u00e1 t\u1ef1 t\u1ea1i thi\u00ean (\u4ed6 \u5316 \u81ea \u5728 \u5929; Having Control Over Others\u2019<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>M\u1eacT T\u00d4NG T\u00c2Y T\u1ea0NG<br><\/strong>Nguy\u00ean t\u00e1c TANTRA IN TIBET c\u1ee7a Tenzin Gyatso \u2013 \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i L\u1ea1t-ma 14<br>Jeffrey Hopkins d\u1ecbch sang Anh ng\u1eef v\u00e0 bi\u00ean t\u1eadp<br>Th\u00edch Nhu\u1eadn Ch\u00e2u d\u1ecbch Vi\u1ec7t ng\u1eef<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ph\u1ea7n II<br><\/strong><strong>NH\u1eeeNG B\u00c0I GI\u1ea2NG C\u1ee6A \u0110\u1ee8C \u0110\u1ea0T LAI L\u1ea0T MA 14&nbsp;<\/strong><strong>V\u1ec0 H\u00c0NH TR\u00cc M\u1eacT T\u00d4NG<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>S\u00c1CH D\u1eaaN<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>A<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00e1 th\u1ea7n (demi-gods, 124<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Abhidharmako\u015ba, 136<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A-d\u1eadt-\u0111a, 28<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A-\u0111\u1ec1-sa \u963f \u63d0 \u6c99, 56<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0101di-buddha, 14, 47, 71<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A-di-\u0111\u00e0 Ph\u1eadt, 21<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ajita, 28<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A-la-h\u00e1n, 53, 102, 225<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">a-l\u1ea1i-da th\u1ee9c, 142<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">An Hu\u1ec7 (\u5b89 \u6167, 211<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">antar\u0101bhava, 146<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">anusm\u1e5byi, 72<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">anuttarayoga-tantra, 8, 14<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Anuyoga, 172<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c1o ngh\u0129a th\u01b0 (Upani\u1e63ad), 52<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Asa\u1e43khyeya, 77<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A-s\u01a1 Ph\u1eadt (Ak\u1e63obhya, 260<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A-s\u00fac-t\u1ef3 Nh\u01b0 Lai, 121<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A-t\u0103ng-k\u1ef3 ki\u1ebfp, 77<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">at\u012b\u015ba, 56<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Atiyoga, 172<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">a-tu-la, 124<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A-tu-l\u1ee3i, 39<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A-t\u1ef3-\u0111\u1ea1t-ma C\u00e2u-x\u00e1 lu\u1eadn, 136, 227<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A-x\u00e0-l\u00ea, 9<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>B<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ba th\u00e2n, 30, 31, 126, 154, 162, 174, 202, 211, 226, 258<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>B\u00e1ch lu\u1eadn<\/em>&nbsp;(\u015bata\u015b\u0101stra), 51, 191<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00e0-gi\u00e0-b\u00e0-\u0111\u1ec1, 69<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00e0-gi\u00e0-ph\u1ea1m, 69<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ba-la-m\u1eadt-\u0111a th\u1eeba, 75, 77, 78, 81, 85, 86, 87, 88, 90, 91, 92, 93, 97, 100<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">b\u1ea3n ch\u1ea5t (<em>ka dag<\/em>), 181<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ea3n s\u01a1 Ph\u1eadt, 14, 47, 71, 154<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00e0n-gi\u00e0-thi-ha, 39<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ea3o Sinh Ph\u1eadt, 21<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">bar do, 146<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bardo Thodol, 149<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ea5t \u0110\u1ed9ng Nh\u01b0 Lai, 21<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ea5t Kh\u00f4ng Th\u00e0nh t\u1ef1u Nh\u01b0 Lai, 21<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ea5t nh\u1ecb Tantra, 110<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00e1t-nh\u00e3 ba-la-m\u1eadt-\u0111a, 6, 7, 15, 17, 24, 52, 75, 101, 102, 127, 198<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00e1t-nh\u00e3 \u0111\u0103ng, 187, 188<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">bhagavat\u012b, 69<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bh\u0101vaviveka, 55, 175, 186<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bhutan, 228<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp h\u1ed9i (Guhyasamaja, 18<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00ed m\u1eadt t\u1eadp h\u1ed9i tantra \u7955 \u5bc6 \u96c6 \u6703, 80<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00ed m\u1eadt th\u1eeba, 11<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bi\u1ebfn k\u1ebf s\u1edf ch\u1ea5p ( imputational natures, 213<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bi\u1ebfn t\u1ecbnh thi\u00ean (\u904d \u6de8 \u5929, 43<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng thi\u00ean th\u1ea7n (<em>sign<\/em>&nbsp;<em>deity<\/em>, 243<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00ecnh \u0111\u1eb3ng t\u00e1nh tr\u00ed, 138<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ed9 h\u00e0nh \u0110\u1ed9c gi\u00e1c, 52<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ed3-\u0111\u1ec1 \u0111\u1ea1o th\u1ee9 \u0111\u1ec7 tu\u1ef3 ph\u00e1 t\u00f4ng trang nghi\u00eam, 13<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>B\u1ed3-\u0111\u1ec1 \u0111\u1ea1o th\u1ee9 qu\u1ea3ng lu\u1eadn<\/em>&nbsp;(The Great Exposition of the Stage of the Path Common to the Vehicles), 18<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ed5-\u0111\u1ed1n (Bu-t\u00f6n, 6<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ed5n t\u00f4n, 21, 29, 99<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ed1n v\u00f4 u\u00fd, 182<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ed3-t\u00e1t th\u1eadp nh\u1ecb nguy\u1ec7n v\u0103n, 115<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Brahmay\u0101na, 52<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Buddhaguhya, 167<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Buddhap\u0101lita, 55, 187, 189, 214, 219<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Buddhism, 143, 183, 184, 193<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>C<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1ch-l\u1ed7 (dGe-lugs), 85, 153, 156, 160, 161, 168, 169, 170, 180, 186, 198, 229<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ca-di\u1ebfp h\u1ed9i kinh, 106<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">cakra, 140<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">cakravart\u012b-r\u0101ja, 100<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u0103n b\u1ea3n tr\u00ed (<em>rig pa<\/em>), 176<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Candrak\u012brti, 27, 55, 158, 188, 157, 214<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ca-nh\u0129-c\u01b0 (bKa\u2018-rgyud), 153, 155, 160, 168, 170, 198, 202, 229<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Carl Gustave Jung, 149<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1t T\u01b0\u1eddng S\u01b0 T\u1eed, 162<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e2u sinh ph\u00e1p (Innate), 35<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chakrasa\u1e43vara, (samvara), 18, 128, 197, 202<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u00e2n \u0111\u1ebf (param\u0101rtha-satya, 176<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>ch\u00e2n l\u00fd quy \u01b0\u1edbc<\/em>, 159, 177, 178, 179, 181, 209, 217, 222, 223, 253, 254, 261<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>ch\u00e2n l\u00fd tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i<\/em>, 87, 175, 176, 177, 179, 181, 182, 194, 209, 213, 220, 221, 222, 223, 253, 261<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ch\u00e2n ng\u00f4n \u0111\u1ea1o th\u1ee9 \u0111\u1ec7<\/em>, 5, 13, 18, 20, 104<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ch\u00e2n s\u01b0 (<em>guru<\/em>), 8<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">channel petals, 140<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ch\u1ec9 (calm abiding, 222<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u00ednh l\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9 (Sa\u1e43mit\u012bya, 224<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chog-yal Phag-pa, 82<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chogyam Trungpa, 149<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chu-c\u00f4, 23, 24, 32<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ch\u1ee7ng t\u1ef1, 121, 169, 198<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chuy\u1ec3n lu\u00e2n th\u00e1nh v\u01b0\u01a1ng, 100, 102<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Collected Works, 177<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">consciousness, 156, 173, 257<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>continuum<\/em>, 11, 122, 208, 250<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u1ee5 duy\u00ean Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, 45, 57, 59, 60, 161, 185, 186, 219, 229, 231, 250, 253, 254<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">c\u1ef1c quang (\u2018<em>od gsal<\/em>), 176<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">c\u1ef1c quang b\u1ea3n h\u1eefu t\u00e2m (innate fundamental mind of clear light), 173<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">c\u1ef1c quang m\u1eb9 (mother clear light, 193<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">c\u1ef1c quang t\u00e2m th\u1ee9c, 64, 65, 126, 145, 146, 147, 174, 183, 193, 194, 195, 199, 200, 202, 205, 245<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u1ef1c quang t\u1ecbnh thi\u00ean (\u6975 \u5149 \u6de8 \u5929, 43<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u1ef1u d\u1ecbch, 153, 155, 161, 165, 166, 167, 175, 194, 199<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u1ef1u Ninh-m\u00e3, 166<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u01b0u-ma-la-th\u1eadp, 153, 188<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>D<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dak-bo-hiar-jay (Dag-po-lha-rje, 155<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Damam\u016bkon\u0101mas\u016btra, 41<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dam-tsik-dor-jay (Dam-rshig-rdo-rje),<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">dbU-ma-pa dPa\u2019-bo-rdo-rje, 25<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">deity, 68, 92, 95, 96, 98, 99, 101, 102, 106, 124, 125, 127, 129, 205, 230, 234, 241, 242, 243<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Devay\u0101na, 52<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">dGa\u2019-ba-gdong, 25<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dharamsala, 123<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">dharmak\u0101ya, 7, 14, 30, 154, 174, 202<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Drak-pa Gyalt-sen, 82<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Druk-pa kun-lek, 114<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Di\u1ec7u C\u00e1t T\u01b0\u1eddng (\u5999 \u5409 \u7965), 24<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Di\u1ec7u \u0110\u1ee9c (\u5999 \u5fb7), 24<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Di\u1ec7u quan s\u00e1t tr\u00ed, 129, 138<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0111\u1ecbnh hu\u1ec7 \u0111\u1eb3ng tr\u00ec (meditative equipoise, 178<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Discipline, 262<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do-drup-chen, 177, 185, 195, 197, 198, 204<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Du-gi\u00e0 b\u1ea5t nh\u1ecb t\u01b0\u01a1ng \u01b0ng, 74<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Du-gi\u00e0 hi\u1ec3n m\u1eadt b\u1ea5t nh\u1ecb, 98, 99, 125, 242<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Du-gi\u00e0 n\u1ed9i kh\u00ed l\u1ef1c (inner wind or breath, 129<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Du-gi\u00e0 s\u01b0, 53, 105, 150, 156, 168, 169, 170, 183, 193, 194, 195, 201, 202, 212, 229, 245<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Du-gi\u00e0 tantra (<em>yoga-tantra<\/em>), 15, 111<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">duy danh\u2013nominally, 185<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Duy th\u1ee9c, 15, 16, 28, 45, 48, 54, 58, 61, 75, 81, 142, 157, 174, 175, 187, 210, 211, 212, 213, 214, 216, 227, 231, 232, 253<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Duy\u00ean kh\u1edfi, 46, 76, 159, 232, 252, 255<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Duy\u00ean sinh, 218, 255<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">dzogchen [rdzogs-chen, 161<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0110<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i l\u1ea1c th\u00e2n, 32<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i ph\u1ea1m thi\u00ean, 43<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i th\u1eeba kh\u1edfi t\u00edn lu\u1eadn, 115<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i c\u1ee9u k\u00ednh (Great Perfection, 150<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i di\u1ec7u l\u1ea1c, 32, 84, 90, 106<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u0110\u1ea1i Kim c\u01b0\u01a1ng T\u1ed1i th\u1eafng tr\u00ec \u0111\u1ea1o th\u1ee9 \u0111\u1ec7 khai hi\u1ec3n nh\u1ea5t thi\u1ebft m\u1eadt y\u1ebfu lu\u1eadn<\/em>, 20<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i th\u1eeba t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng tantra, 178<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i T\u1ef3-b\u00e0-sa b\u1ed9, 46<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1i vi\u00ean c\u1ea3nh tr\u00ed, 138<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">174<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea5ng T\u1ed1i th\u1eafng, 9, 21, 34<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0111\u1eb3ng tr\u00ec (meditative stabilization), 222<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0111\u1ea1o qu\u1ea3n (n\u0101\u1e0d\u012b, 140<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1o s\u01b0 v\u0169 tr\u1ee5, 9<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea5t x\u00e1m, 82<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ea1t-b\u1ea3o C\u00e1p-gi\u1ea3i (<em>dvags-po lha-rje<\/em>, 13, 153, 155<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u00e2u-su\u1ea5t thi\u00ean (Joyous, 261<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u01a1n nh\u00e3n \u0110\u1ec1-b\u00e0, 50, 190<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9c Hu\u1ec7, 211<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ee9c Ph\u1eadt B\u1ea5t \u0110\u1ed9ng (A-s\u01a1 Ph\u1eadt, 244<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ed9c gi\u00e1c th\u1eeba, 16, 52, 53, 58<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ed9c l\u1eadp bi\u1ec7n ch\u1ee9ng ph\u00e1i \u7368 \u7acb \u8faf \u8b49 \u6d3e, 45<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ed9c l\u1eadp lu\u1eadn ch\u1ee9ng ph\u00e1i \u7368 \u7acb \u8ad6 \u8b49 \u6d3e, 45<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>E<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Epistemologists, 199<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>F<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Five Scriptural Sutras, 167<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Five Stages (Pa\u00f1c\u0101krama, Rim pa lnga, 198<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Foe destroyer, 53<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>G<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">gampopa, 13<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ga-rab Dor-je, 162<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Garma C. C. Chang, 159<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ga-wa-dong, 24, 25<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>General Meaning of the \u201cSecret Essence Tantra<\/em>\u201d (gSang snying spyi don), 177, 199<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gia h\u1ea1nh \u0111\u1ea1o, 77, 104, 105<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">gia h\u1ea1nh v\u1ecb, 128, 244, 246<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Guhyagarbha, 165<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Guhyasam\u0101ja, 125, 126, 139, 141, 156, 172, 173, 191, 196, 197, 198, 199, 201, 202, 205<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">guhyasam\u0101ja-tantra, 8, 80<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gu\u1e47a, 39<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Guru, 9, 115, 164, 262<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>H<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u00e0nh tantra (&nbsp;<em>cary\u0101-tantra<\/em>, 15, 98, 104, 110, 111, 112<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u00ea-ru-ka, 68, 69<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hevajra Tanrra, 156<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">hi\u1ec7n h\u1eefu tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u1ef1 t\u00ednh, 42, 45, 46, 53, 54, 57, 59, 60, 61, 64, 67, 72, 74, 77, 92, 97, 215<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">hi\u1ec7n l\u01b0\u1ee3ng\u2013directly perceiving, 218<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Hi\u1ec1n ngu nh\u00e2n duy\u00ean kinh<\/em>, 41<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hlo-drak Nam-ka-gyel-tsen (Lho-brag Grub-chen Nam-mkha\u2019 -rgyalmrshan), 129, 162<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u00f4 kim c\u01b0\u01a1ng tantra, 8<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u1ed9 Ph\u00e1p (\u8b77 \u6cd5, 211<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u1ed9 th\u1ea7n, 57, 68, 69, 92, 96, 97, 99, 102, 112<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ho\u00e0 \u00e2m thi\u00ean (\u548c \u97f3 \u5929, 44<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ho\u00e1 l\u1ea1c thi\u00ean (Enjoying, 261<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hu\u1ec7 qu\u00e1n, 241<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>h\u016b\u1e43<\/em>, 120<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>I<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ian Stevenson, 131, 133<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">indrac\u0101pak\u0101ya, 162<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">intermediate state, 126, 135<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">i\u1e63\u1e6dadevat\u0101, 68<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>J<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jam-dbyangskhyen-brrse-dbang po, 197<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jam-yang-shay-ba-says, 85<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jig-me Ling-pa, 162<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jnanakirti, 108<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>K<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kalka, 174<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Kalmuck<\/em>, 119, 228<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ka-na \u0110\u1ec1-b\u00e0, 50, 190<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Karu\u0101\u1e47pu\u1e47darar\u012bka, 52<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">karu\u1e47\u0101, 70<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ka\u015byapa Chapter Sutra, 106<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kay-drup, 23, 160, 165, 167<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kay-drup-kyung-po-hlay-pa, 23<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">k\u1ebft lu\u1eadn (<em>prasa\u1e45ga<\/em>, 160, 219<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khetsun Sangpo, 205<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">kh\u00ed (<em>pr\u0101\u1e47a<\/em>), 99<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">kh\u00ed l\u1ef1c (energies, 137<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kh\u00f4ng h\u00e0nh m\u1eabu (Field-Born), 35<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kh\u00f4ng h\u00e0nh nam, 69<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kh\u00f4ng v\u00f4 bi\u00ean x\u1ee9 \u0111\u1ecbnh (\u7a7a \u7121 \u908a \u8655\u5b9a, 44<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ki\u1ebfn-ch\u00ed (k\u0101\u00f1c\u012b), 50, 191<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ki\u1ebfp-t\u00ec-la ti\u00ean \u52ab\u6bd4\u7f85\u4ed9, 39<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kim cang t\u00e2m (mind-vajra), 177, 179, 181, 182<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kim c\u01b0\u01a1ng quy\u1ec1n tr\u00ed \u1ea5n, 33<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kim c\u01b0\u01a1ng T\u00e1t-\u0111\u1ecfa \u91d1 \u525b \u85a9 \u57f5, 74<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kim c\u01b0\u01a1ng th\u1eeba, 7, 11, 14, 16, 17, 22, 23, 31, 33, 67, 68, 70, 74, 82, 103, 202<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kim c\u01b0\u01a1ng tr\u00ec, 21, 22, 29, 33<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u00ec-na Tu-\u0111a-la, 162<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">King Tri-song-day-dzen (Khri-srongide-bruan, 197<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kinh Hi\u1ec1n Ngu, 41<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kinh L\u0103ng-gi\u00e0, 52<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kinh l\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9, 46, 54, 58, 60, 209, 210, 211, 231<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kinh Ph\u00e1p Hoa, 63<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kyap-chok-pel-sang, 35<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>L<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">La-b\u1ed3i \u0110a-ki\u1ec7t, 6<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lam-dre, 82<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u00e2n gi\u00e1c d\u1ee5 \u0110\u1ed9c gi\u00e1c, 52, 53<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lang-dar-ma (gLang-dar-ma, 166<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u1ea1t-ma, 5, 6, 19, 23, 27, 65, 82, 85, 113, 114, 149, 150, 155, 168, 169, 170, 171, 197, 200, 205, 262<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u1ea1t-ma U-ma-pa, 25<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Li\u00ean Hoa Sinh, 83, 84, 161, 162, 164, 166<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">li\u00ean t\u1ee5c th\u1ed1ng nh\u1ea5t th\u1ec3, 7, 11, 80, 199, 250<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">linh m\u00f4i, 124<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Long Th\u1ee5 (N\u0101g\u0101rjuna), 6, 186, 190<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Long-chen-pa, 83, 84, 161<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lo-sang-ch\u00f6-gyi-gyel-tsen (bLo-bzang-chos-kyi-rgyal-mtshan, 168<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lu\u1eadn B\u1ea3o h\u00e0nh v\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh, 100<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lu\u1eadn Du-gi\u00e0 s\u01b0 \u0111\u1ecba, 53<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u01b0\u1ee3ng h\u1ecdc (Valid Cognition, 198<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>M<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00e3 Minh, 115<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ma-ha T\u1ea5t-\u0111\u1ea1t, 8, 9, 50, 164, 190, 202<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mah\u0101k\u0101la, 125<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mah\u0101k\u0101li, 125<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">mah\u0101siddha, 9, 50, 164, 190<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">mah\u0101sukha, 70<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">mah\u0101vairocana, 18, 121, 256<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mah\u0101yoga, 172<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">maitr\u012b, 76<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maitrip\u0101da, 156, 157<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ma\u1e47\u1e0dala, 33, 47, 71<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">m\u1ea1n-\u0111\u00e0-la, 19, 33<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ma\u1e47i<\/em>, 120<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ma\u00f1jugho\u1e63a, 24<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ma\u00f1ju\u015br\u012b, 24, 82<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>mantra<\/em>, 67, 69, 105, 129, 154, 155, 194, 204, 247<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">m\u0101ntrikas, 165<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ma-nyek (rMa-myegs), 166<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mar-ba nh\u00e0 phi\u00ean d\u1ecbch, 156<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1eadt th\u1eeba (Secret Mantra), 165, 195, 196<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1eadt t\u00f4ng, 5, 6, 7, 9, 10, 11, 15, 18, 47, 51, 62, 69, 71, 78, 122<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u1eadt-l\u1eb7c Nh\u1eadt-ba, 153, 154, 203<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">m\u1ea1t-na th\u1ee9c, 142<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">m\u1eabu t\u1ef1 thi\u00ean th\u1ea7n, 243<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Meeting of Father and Son Sutra, 106<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Middle Way Proponents (M\u0101dhyamika, 199<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mi-la-re-ba, 155, 159<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Milarepa, 159, 203<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Minh c\u00fa lu\u1eadn<\/em>&nbsp;(\u660e \u53e5 \u8ad6), 27<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Miscellaneous Works<\/em>, 160, 165<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">mKhas-grub-khyung-po-lhas-pa, 23<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mon-lam, 6<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u01b0\u1eddi l\u1ef1c, 182<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Murray Gell-Mann, 215<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na-lan-\u0111\u00e0, 27, 45, 50, 55, 157, 190, 211<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m \u0111i\u1ec1u minh gi\u1ea3i (five clarifications), 98<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">n\u0101ro chodrug, 47, 72, 153, 203<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na-r\u00f4 l\u1ee5c ph\u00e1p, 47, 71, 153, 203<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">n\u0101ropa, 47, 71, 153, 154, 202<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nepal, 228<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Newark, 122<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">nghi qu\u0129, 17, 24, 33, 68<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u0169 b\u1ed9 kinh, 167<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u0169 b\u1ed9 Ph\u1eadt (five Buddha lineages, 18, 129<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u0169 tr\u00ed Nh\u01b0 Lai, 121, 244<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u0169 tr\u00ed\u2013exalted wisdoms, 129<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nguy\u1ec7t X\u1ee9ng, 15, 27, 55, 157, 158, 171, 173, 188, 214, 260<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Nh\u00e2n duy\u00ean t\u00e2m lu\u1eadn th\u00edch<\/em>&nbsp;(prat\u012btya-samutp\u0101da-h\u1e5bdaya-v\u1e5btti), 27, 158<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eadn th\u1ee9c lu\u1eadn, 199<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eadp b\u1ed3-\u0111\u1ec1 h\u00e0nh lu\u1eadn, 55, 56, 65, 174<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1eadp trung qu\u00e1n lu\u1eadn (\u5165 \u4e2d \u89c0 \u8ad6, 27, 158<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1ea5t thi\u1ebft h\u1eefu b\u1ed9 (sarv\u0101stiv\u0101da), 46<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u1ecb th\u1eadp k\u1ec7 t\u1ee5ng (Twenty Stanzas, 216<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nhi\u00ean \u0110\u0103ng C\u00e1t T\u01b0\u1eddng Tr\u00ed (\u71c3 \u71c8 \u5409 \u7965 \u667a, 56<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nh\u01b0 Lai t\u1ea1ng, 31, 80, 122, 206, 213, 257<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ni\u1ebft-b\u00e0n, 42, 177, 178, 179, 181, 182, 184, 185<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ninh-m\u00e3 (rNying-ma), 64, 83, 86, 150, 153, 155, 161, 163, 164, 165, 166, 168, 170, 172, 175, 177, 179, 180, 181, 184, 190, 191, 194, 196, 197, 204, 229<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nor-sang-gya-Taish\u014d (Nor-bzang-rgya-mtsho, 180<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u1eef H\u1ed9 Th\u1ea7n Kim C\u01b0\u01a1ng Bhai-ra-va, 69<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">nucleus, 215<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>O<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O\u1e43 ma\u1e47i padme h\u016b\u1e43, 119, 121<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O\u1e43 a ra pa tsa na di, 25<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O\u1e42-AH-HUNG, 32<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ornament for Clear Realization, 180<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>P<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">padmasambhava, 83, 161, 164<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>padme<\/em>, 119, 120, 121<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pa\u00f1ca\u015bikha, 39<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u1ea1m ph\u1ee5 thi\u00ean, 43<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u1ea1m th\u00e2n thi\u00ean, 43<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u00e1p th\u00e2n, 7, 14, 18, 29, 30, 31, 32, 80, 88, 91, 93, 94, 97, 98, 100, 126, 129, 135, 154, 162, 174, 181, 202, 205, 207, 223, 245<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u00e1p th\u00e2n Ph\u1eadt, 91, 93<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ph\u00e1p v\u00f4 ng\u00e3, 54, 58, 60, 61, 62, 209, 210, 212, 241<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u00e1p X\u1ee9ng, 44, 45, 48, 199, 211, 219<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u1eadt H\u1ed9 c\u0103n b\u1ea3n trung s\u1edb, 55, 189, 214<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u1eadt H\u1ed9 \u4f5b \u8b77, 55, 188, 214<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u1eadt M\u1eadt, 167<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">phi ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh, 86, 170<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">phi t\u1ed3n t\u1ea1i (non-existent, 216<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Phi t\u01b0\u1edfng phi phi t\u01b0\u1edfng x\u1ee9 x\u1ee9 \u0111\u1ecbnh (\u975e \u60f3 \u975e \u975e \u60f3 \u8655\u5b9a, 44<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">phi x\u00e1c \u0111\u1ecbnh-ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh (non-affirming negative), 186, 189<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u1ed5 Hi\u1ec1n, 14, 32, 47, 71, 83, 154, 162, 202<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh, 86, 170<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ph\u00fac sinh thi\u00ean \u798f \u751f \u5929, 43<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n thi\u1ec7n x\u1ea3o, 35, 75, 99<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pit\u1e5by\u0101na, 52<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pr\u0101m\u0101\u1e47ika, 199<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">pr\u0101sa\u1e45gika, 45, 55, 154, 160, 187, 189, 214, 220<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">prat\u012btya-samutp\u0101da, dependent- arising, 28, 76, 158, 232<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pratyekabuddhay\u0101na, 52<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">produced by causal conditions, 218<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">protons, 215<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Q<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">qu\u1ea3 \u0111\u1ecba (effect stage, 135<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>qu\u00e1n<\/em>&nbsp;(special insight ,&nbsp;<em>vipa\u015byana<\/em>,&nbsp;<em>ihag mrhong<\/em>), 222, 236<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Qu\u1ea3ng qu\u1ea3 thi\u00ean (\u5ee3 \u679c \u5929, 43<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>quark<\/em>, 215<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Qui m\u1eadu bi\u1ec7n ch\u1ee9ng ph\u00e1i \u6b78 \u8b2c \u8faf \u8b49 \u6d3e, 45<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Qui m\u1eadu lu\u1eadn ch\u1ee9ng ph\u00e1i \u6b78 \u8b2c \u8ad6 \u8b49 \u6d3e, 45<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>R<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ra\u1e45gan\u0101tha, 50, 191<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ratnarak\u1e63ita, 106<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">rDo-grub-chen \u2018Jigs-medbsran-pa\u2019i-nyi-ma, 171<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ren-da-wa (<em>Red-mda\u2019-ba<\/em>,, 160<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rin-chen-sang-bo (<em>Rin-chen-bzang-po<\/em>, 155<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rinpoche, 23<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1eafc c\u1ee9u k\u00ednh thi\u00ean (\u8272 \u7a76 \u7adf \u5929, 44<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1eafc gi\u1edbi, 12, 124, 126, 146, 260<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1eafc th\u00e2n Ph\u1eadt, 91, 92, 93, 97, 101, 207<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1eafc thi\u00ean th\u1ea7n (<em>form deity<\/em>, 243<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sa-chen Kun-ga Nying-po, 82<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">s\u0101dhana, 17, 33, 47, 68, 71, 203<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">s\u0101dhita, 68<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sahajavajra, 157<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">sahasr\u0101hapadma, 140<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015a\u0101kya Pandita, 82, 87<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">sam\u0101dhi, 72, 73, 234<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015bamatha-vipa\u015byan\u0101, 76<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u0101\u1e43khya, 39<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sammit\u012bya\u015b\u0101tra, 224<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">sa\u1e43\u1e5bv\u1e5bti-satya, 176<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015a\u0101ntideva, 55<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sarvavid, 18<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">satyadvaya, 176<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">sautr\u0101ntika, 46, 209, 210, 211<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Secret Mantra vehicle, 11<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">selflessness of phenomena, 209, 210<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sera, 6<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sikkim, 228<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1ed1 lu\u1eadn s\u01b0 (Kapila), 39<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">s\u01a1 thi\u1ec1n (first concentration, 241<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">So-nam Tse-mo, 82<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u00f6-nam-sang-po, 35<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sublime Continuum of The Great Vehicle (Uttaratantra), 121, 206<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>T<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00e1c tantra (<em>kriy\u0101-tantra<\/em>), 15,98, 104, 110, 111, 112, 242<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tak-tsang (sTag-tshang), 110<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tam lu\u1eadn t\u00f4ng, 51, 191<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">t\u00e2m s\u1edf, 142, 256<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tam th\u1eadp tam thi\u00ean (Heaven of the Thirty-Three, 261<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">t\u00e2m v\u01b0\u01a1ng, 142<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00e2n d\u1ecbch, 77, 153, 155, 161, 163, 164, 172, 173, 174, 175, 177, 179, 183, 184, 186, 191, 193, 194, 195, 196, 198, 200, 201, 203<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tang-duy\u00ean, 164, 167<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00e1nh kh\u00f4ng (<em>\u015b\u016bnyat\u0101<\/em>), 25, 41, 64, 67, 95, 96, 106, 128, 159, 202, 220, 221, 252<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tantric Practic in Nyingma, 205<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">tantrists, 165<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>T\u1ea1o t\u00e1c v\u1ecb<\/em>, 106, 107<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00e1t-ca (Sa-skya), 82, 153, 155, 160, 168, 170, 198, 229<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tath\u0101gatagarbha, 122<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tath\u0101gatay\u0101na, 52<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tattvada\u015baka, De kho na nyid bcu pa, 157<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tattvada\u015bakat\u012bk\u0101 (De kho no nyid bcu pa\u2019i rgya cher \u2018grel pa), 157<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ter-ma, 84, 164<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tha ho\u00e1 t\u1ef1 t\u1ea1i thi\u00ean, 261<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">th\u00e2n c\u1ea7u v\u1ed3ng, 162<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ea7n ch\u00fa Kh\u00f4ng h\u00e0nh m\u1eabu (Mantra-Born Sky-Goers), 35<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">th\u00e2n trung \u1ea5m, 135, 146, 147, 149, 244, 256<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u0103ng-ka, 33<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Thanh Bi\u1ec7n (\u6e05 \u8faf, 55, 175, 186,188, 214<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u00e0nh s\u1edf t\u00e1c tr\u00ed, 129, 138<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u00e1nh Thi\u00ean (\u0101ryadeva),&nbsp;<strong>\u8056<\/strong>&nbsp;<strong>\u5929<\/strong>, 50, 190, 15, 28, 158, 173<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Thanh thi\u00ean th\u1ea7n (<em>sound deity<\/em>, 242<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">th\u00e0nh t\u1ef1u tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i (attained ultimate, 178<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">th\u00e0nh t\u1ef1u v\u1ecb (stage of completion), 173<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1eadp \u0111\u1ecba, 31, 77, 101<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Th\u1eadp nh\u01b0 k\u1ec7<\/em>&nbsp;(Ten Suznzas on Suchness, 156<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ea5p-b\u00e0 (\u015biva, 140<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ebf Th\u00e2n, 136, 210, 212, 216, 226, 227<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ec3 t\u00ednh (<em>ngo bo<\/em>), 181<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>The Yoga of Tibet,<\/em>&nbsp;243<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u00ed d\u1ee5 b\u1ed9 \u8b6c \u55a9 \u90e8, 46<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Thi\u1ec7n ki\u1ebfn thi\u00ean (\u5584 \u898b \u5929, 44<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Thi\u1ec3u quang thi\u00ean, 43<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Thi\u1ec3u t\u1ecbnh thi\u00ean (\u5c11 \u6de8 \u5929, 43<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">th\u00f4ng \u0111\u1ea1t\u2013breakthrough, 189, 192<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ee7 \u1ea5n thi\u00ean th\u1ea7n, 243<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ee5 d\u1ee5ng th\u00e2n, 21, 30, 31, 245<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">th\u1ef1c t\u1ea1i quy \u01b0\u1edbc, 176<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">th\u1ef1c t\u1ea1i tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i (practical ultimate, 178<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ee9c v\u00f4 bi\u00ean x\u1ee9 x\u1ee9 \u0111\u1ecbnh (\u8b58 \u7121 \u908a \u8655\u5b9a, 44<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u01b0\u1ee3ng to\u1ea1 b\u1ed9 (Therav\u0101da, 224<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">t\u1ec9 l\u01b0\u1ee3ng\u2013inferential consciousnesses, 219<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>T\u00ec-b\u00e0-sa lu\u1eadn<\/em>&nbsp;(mah\u0101vibh\u0101\u1e63\u0101), 46<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Tibetan Book of the Dead,<\/em>&nbsp;149<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1ecbch Thi\u00ean \u5bc2 \u5929, 55<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00ec-ma-la M\u1eadt-\u0111a, 83, 161, 162<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1ecbnh \u0111\u1ed9, 21, 30, 31<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1ecbnh H\u1eefu, 83, 162, 166<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">tinh tr\u00edch (drops of essential fluid, 137, 138<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Five Long Life Sisters\u201d (Tshe ring nsched lnga)., 159<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00f4ng-kh\u00e1ch-ba, 5, 6, 10, 13, 16, 22, 23, 24, 25, 27, 29, 32, 34, 35, 39, 47, 56, 58, 59, 71, 76, 81, 82, 83, 85, 87, 96, 104, 110, 156, 160, 161, 163, 170, 198, 243<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u1ea7n-na (Dignga, 199<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Treasury of Knowledge, 136<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Treasury of the Supreme Vehicle (Theg pa \u2018i mchog rin po the \u2018i mdzod), 201<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Treatise on the Middle Way<\/em>, 87, 187<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u00ed \u0111\u1ed9 th\u1eeba, 75, 78, 103, 104, 106, 107, 108<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u00ed hu\u1ec7 c\u1ef1c quang, 32<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">tr\u00ed hu\u1ec7 \u0111\u1ea1i di\u1ec7u l\u1ea1c, 69, 71<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">tr\u00ed hu\u1ec7 nh\u1eadn th\u1ee9c t\u00e1nh kh\u00f4ng, 120<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u00ed Kh\u1ea3i \u0110\u1ea1i s\u01b0, 76<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tr\u00ed ph\u00e1p th\u00e2n, 29, 32, 70, 93<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">trik\u0101ya, 30, 226<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tripitakamala, 51, 107, 108, 109<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tri-song-day-then (Khri-srog-lde-brstan, 164<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Trung bi\u00ean ph\u00e2n bi\u1ec7t lu\u1eadn<\/em>, 28, 178<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>T\u1ee9 b\u00e1ch lu\u1eadn<\/em>&nbsp;(catu\u1e25\u015bataka), 28, 50, 158, 191<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1ee9 di\u1ec7u \u0111\u1ebf, 51, 131, 132, 225, 241<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u01b0 l\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1o, 77, 104, 105<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1eeb th\u1ecb Di-l\u1eb7c, 28, 63<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1ee9 thi\u00ean v\u01b0\u01a1ng (Four Great Royal Lineages, 261<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>T\u1eed th\u01b0 T\u00e2y T\u1ea1ng<\/em>, 149, 151<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">t\u1ef1 t\u00ednh kh\u00f4ng, 95<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1ef1 t\u00ednh th\u00e2n, 29, 32<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1ee9 v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng t\u00e2m, 94<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tu-d\u1ea1-ma thi\u00ean (Free From Combat, 261<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>tulku<\/em>, 23, 32, 168<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u01b0\u01a1ng \u01b0ng Tantra, 110<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">tu\u1ef3 duy\u00ean tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i (concordant ultimate), 176<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i kh\u00e1ch quan (objective ultimate, 178<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1ef3-l\u00f4-gi\u00e1-na, 18, 21, 94, 244, 256<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u1ee8<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u1ee8ng ho\u00e1 th\u00e2n, 30, 94, 95, 96, 126, 135<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u1ee8ng th\u00e0nh t\u00f4ng \u61c9 \u6210 \u5b97, 45, 154<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">U<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Universal Monarch, 100<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">up\u0101ya-kau\u015balya, 70<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>V<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vaibh\u0101\u1e63ikas, 224, 226<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(Vairocanabhisa\u1e43bodhi Tantra 104<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(Vairoca-n\u0101bhisa\u1e43bodhi), 105,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Vajra<\/em>, 21, 33<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vajradhara, 14, 20, 33<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vajrapa\u00f1jara Tantra, 242<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">vajray\u0101na, 16, 202<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Va-la-bi (valabh\u012b), 211<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u0103n-th\u00f9-s\u01b0-l\u1ee3i, 23, 24, 25, 26, 27, 34<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vi\u00ean th\u00e0nh th\u1eadt (thoroughly established natures, 213<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vimala-mitra, 83, 161, 167<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng quang thi\u00ean (\u7121 \u91cf \u5149 \u5929, 43<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng t\u1ecbnh thi\u00ean (\u7121 \u91cf \u6de8 \u5929, 43<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00f4 N\u0103ng Th\u1eafng, 28<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00f4 ng\u00e3 (an\u0101tman, 176<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00f4 nhi\u1ec7t thi\u00ean (\u7121 \u71b1 \u5929, 44<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00f4 phi\u1ec1n thi\u00ean (\u7121 \u7169 \u5929, 43<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00f4 s\u1eafc gi\u1edbi, 12, 124, 146, 260<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00f4 s\u1edf h\u1eefu x\u1ee9 x\u1ee9 \u0111\u1ecbnh (\u7121 \u6240 \u6709 \u8655\u5b9a, 44<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Du-gi\u00e0 tantra, 8, 14, 16, 19, 20, 80, 84<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng thi\u00ean th\u1ea7n, 242<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00f4 t\u01b0\u1edfng thi\u00ean (\u7121 \u60f3 \u5929, 43<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00f4 v\u00e2n thi\u00ean (\u7121 \u96f2 \u5929, 43<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">v\u00f4 vi (asa\u1e43sk\u1e5bta, 179<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>W<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li>Y. Evans Wentz, 149<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wisdom Truth Body, 29<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>X<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">X\u00edch T\u00f9ng \u0110\u1ee9c T\u00e1n V\u01b0\u01a1ng T\u00e2y T\u1ea1ng, 167<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Y<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Y tha kh\u1edfi (Other-powered or dependent natures, 213<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Y t\u1ef1 kh\u1edfi t\u00f4ng \u4f9d \u81ea \u8d77 \u5b97, 45<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Y t\u1ef1 kh\u1edfi Trung qu\u00e1n t\u00f4ng, 45, 86, 231<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yab-Yum, 14<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Y\u0101na, 52<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">yidam, 32, 68<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u1eadt T\u00f4ng T\u00e2y T\u1ea1ng Nguy\u00ean t\u00e1c TANTRA IN TIBET c\u1ee7a Tenzin Gyatso \u2013 \u0110\u1ea1t-l\u1ea1i L\u1ea1t-ma 14Jeffrey Hopkins d\u1ecbch sang Anh ng\u1eef v\u00e0 bi\u00ean t\u1eadpTh\u00edch Nhu\u1eadn Ch\u00e2u d\u1ecbch Vi\u1ec7t\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16593,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51,180,106],"tags":[],"td_series":[],"class_list":["post-16597","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-duc-dat-lai-lat-ma","category-sach-hay-kim-cuong-thua","category-tai-lieu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16597","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16597"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16597\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16600,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16597\/revisions\/16600"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16593"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16597"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16597"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16597"},{"taxonomy":"td_series","embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/td_series?post=16597"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}