{"id":1756,"date":"2020-09-11T10:38:12","date_gmt":"2020-09-11T10:38:12","guid":{"rendered":"http:\/\/tamhoc.org\/?p=1756"},"modified":"2022-05-05T01:43:15","modified_gmt":"2022-05-04T18:43:15","slug":"vua-tan-ba-sa-la-binh-sa-vuong-wiki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/2020\/09\/11\/vua-tan-ba-sa-la-binh-sa-vuong-wiki\/","title":{"rendered":"Vua T\u1ea7n-b\u00e0-sa-la ( B\u00ecnh Sa v\u01b0\u01a1ng  &#8211; wiki)"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1ea7n-b\u00e0-sa-la \u2013 Wikipedia ti\u1ebfng Vi\u1ec7t<\/p>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\" id=\"firstHeading\">T\u1ea7n-b\u00e0-sa-la<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00ecnh Sa v\u01b0\u01a1ng<br>\u74f6\u6c99\u738b<br>T\u1ea7n B\u00e0 Sa la<br>\u092c\u093f\u092e\u094d\u092c\u093f\u0938\u093e\u0930<br>Bimbis\u0101raVua&nbsp;<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99\">\u1ea4n \u0110\u1ed9<\/a><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/T%E1%BA%ADp_tin:Bimbisar_welcoming_Buddha_Roundel_30_buddha_ivory_tusk.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/tamhoc.org\/dulieu\/cacdetuphat\/detukhac\/vuatanbasala\/Tanbasalawiki_files\/272px-Bimbisar_welcoming_Buddha_Roundel_30_buddha_ivory_tusk.jpg\" alt=\"Bimbisar welcoming Buddha Roundel 30 buddha ivory tusk.jpg\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bimbis\u0101ra \u0111\u00f3n ch\u00e0o Ph\u1eadt Th\u00edch-ca t\u1ea1i R\u0101jag\u1e31ha.Vua&nbsp;<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Magadha\">Magadha<\/a>Tr\u1ecb v\u00ec543 TCN \u2013 491 TCNK\u1ebf nhi\u1ec7m<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Ajatashatru\">Ajatashatru<\/a>Th\u00f4ng tin chungV\u1ee3<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Kosala_Devi&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Kosala Devi<\/a>C\u00e1c v\u1ee3 kh\u00e1c<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><th><a>hi\u1ec7n<\/a>C\u00e1c v\u1ee3 kh\u00e1c<\/th><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ho\u00e0ng t\u1ed9c<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Nh%C3%A0_Hariyanka&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Nh\u00e0 Hariyanka<\/a>Sinh558 TCNM\u1ea5t491 TCN<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/T%C3%B4n_gi%C3%A1o\">T\u00f4n gi\u00e1o<\/a><a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o\">Ph\u1eadt gi\u00e1o<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00e1ch khoa to\u00e0n th\u01b0 m\u1edf Wikipedia <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la#mw-head\">Bu\u1edbc t\u01b0\u1edbi chuy\u1ec3n h\u01b0\u1edbng<\/a><a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la#searchInput\">B\u01b0\u1edbc t\u1edbi t\u00ecm ki\u1ebfm<\/a><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><th>B\u00ecnh Sa v\u01b0\u01a1ng<br>\u74f6\u6c99\u738b<br>T\u1ea7n B\u00e0 Sa la<br>\u092c\u093f\u092e\u094d\u092c\u093f\u0938\u093e\u0930<br>Bimbis\u0101ra<\/th><\/tr><tr><td>Vua <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/%E1%BA%A4n_%C4%90%E1%BB%99\">\u1ea4n \u0110\u1ed9<\/a><\/td><\/tr><tr><td><a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/T%E1%BA%ADp_tin:Bimbisar_welcoming_Buddha_Roundel_30_buddha_ivory_tusk.jpg\"><\/a>Bimbis\u0101ra \u0111\u00f3n ch\u00e0o Ph\u1eadt Th\u00edch-ca t\u1ea1i R\u0101jag\u1e31ha.<\/td><\/tr><tr><th>Vua <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Magadha\">Magadha<\/a><\/th><\/tr><tr><th scope=\"row\">Tr\u1ecb v\u00ec<\/th><td>543 TCN \u2013 491 TCN<\/td><\/tr><tr><th scope=\"row\">K\u1ebf nhi\u1ec7m<\/th><td><a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Ajatashatru\">Ajatashatru<\/a><\/td><\/tr><tr><th>Th\u00f4ng tin chung<\/th><\/tr><tr><th scope=\"row\">V\u1ee3<\/th><td><a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Kosala_Devi&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Kosala Devi<\/a><\/td><\/tr><tr><th scope=\"row\">C\u00e1c v\u1ee3 kh\u00e1c<\/th><td><a>hi\u1ec7n<\/a>C\u00e1c v\u1ee3 kh\u00e1c Chellana<br>Con g\u00e1i th\u1ee7 l\u0129nh <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Madra&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Madra<\/a> x\u1ee9 <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Punjab\">Punjab<\/a><br>Khema<br>Silavi<br>Jayasena<\/td><\/tr><tr><th scope=\"row\">Ho\u00e0ng t\u1ed9c<\/th><td><a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Nh%C3%A0_Hariyanka&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Nh\u00e0 Hariyanka<\/a><\/td><\/tr><tr><th scope=\"row\">Sinh<\/th><td>558 TCN<\/td><\/tr><tr><th scope=\"row\">M\u1ea5t<\/th><td>491 TCN<\/td><\/tr><tr><th scope=\"row\"><a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/T%C3%B4n_gi%C3%A1o\">T\u00f4n gi\u00e1o<\/a><\/th><td><a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Ph%E1%BA%ADt_gi%C3%A1o\">Ph\u1eadt gi\u00e1o<\/a><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bimbis\u0101ra<\/strong>, c\u00f2n g\u1ecdi theo \u00e2m H\u00e1n-Vi\u1ec7t l\u00e0 <strong>T\u1ea7n-b\u00e0-sa-la<\/strong> hay <strong>B\u00ecnh-sa v\u01b0\u01a1ng<\/strong> (558 TCN &#8211; 491 TCN) l\u00e0 vua c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Magadha\">Magadha<\/a> t\u1eeb n\u0103m 543 TCN t\u1edbi khi <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Ch%E1%BA%BFt\">qua \u0111\u1eddi<\/a> v\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng t\u1ed9c <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Nh%C3%A0_Hariyanka&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Haryanka<\/a>.<sup><a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la#cite_note-Stearns-1\">[1]<\/a><\/sup> \u00d4ng l\u00ean ng\u00f4i n\u0103m 15 tu\u1ed5i v\u00e0 g\u1eb7p Ph\u1eadt <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Siddh%C4%81rtha_Gautama\">Th\u00edch-ca M\u00e2u-ni<\/a> l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean khi 25 tu\u1ed5i. T\u1ea7n-b\u00e0-sa-la l\u00e0 \u0111\u1ec7 t\u1eed \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a Ph\u1eadt Th\u00edch-ca trong h\u00e0ng vua ch\u00faa, \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00fang d\u01b0\u1eddng cho Ph\u1eadt v\u00e0 T\u0103ng \u0111o\u00e0n ng\u00f4i t\u1ecbnh x\u00e1 Tr\u00fac L\u00e2m g\u1ea7n th\u00e0nh <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Rajgir\">R\u0101jag\u1e31ha<\/a>, th\u1ee7 \u0111\u00f4 x\u1ee9 Magadha.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"mw-toc-heading\">M\u1ee5c l\u1ee5c<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la#Quan_h%E1%BB%87_v%E1%BB%9Bi_%C4%90%E1%BB%A9c_Ph%E1%BA%ADt\">1 Quan h\u1ec7 v\u1edbi \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la#H%C3%B4n_nh%C3%A2n\">2 H\u00f4n nh\u00e2n<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la#Chi%E1%BA%BFn_tranh\">3 Chi\u1ebfn tranh<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la#B%E1%BB%8B_Ajatashatru_%C3%A1m_s%C3%A1t_h%E1%BB%A5t\">4 B\u1ecb Ajatashatru \u00e1m s\u00e1t h\u1ee5t<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la#Qua_%C4%91%E1%BB%9Di\">5 Qua \u0111\u1eddi<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la#Ch%C3%BA_th%C3%ADch\">6 Ch\u00fa th\u00edch<\/a><\/li><li><a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la#Tham_kh%E1%BA%A3o\">7 Tham kh\u1ea3o<\/a><\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Quan h\u1ec7 v\u1edbi \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt[<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/w\/index.php?title=T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la&amp;veaction=edit&amp;section=1\">s\u1eeda<\/a> | <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/w\/index.php?title=T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la&amp;action=edit&amp;section=1\">s\u1eeda m\u00e3 ngu\u1ed3n<\/a>]<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi th\u00e1i t\u1eed <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/T%E1%BA%A5t-%C4%91%E1%BA%A1t-%C4%91a_C%E1%BB%93-%C4%91%C3%A0m\">T\u1ea5t-\u0111\u1ea1t-\u0111a C\u1ed3-\u0111\u00e0m<\/a> tho\u00e1t ly cu\u1ed9c s\u1ed1ng tr\u1ea7n t\u1ee5c, v\u1ecb sa-m\u00f4n tr\u1ebb \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111i \u0111\u1ebfn th\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng-x\u00e1 (<em><a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Rajgir\">R\u0101jag\u1e31ha<\/a><\/em>) c\u1ee7a Ma-ki\u1ec7t-\u0111\u00e0 (<em>Magadha<\/em>). M\u1ed9t l\u1ea7n vua T\u1ea7n-b\u00e0-sa-la tr\u00f4ng th\u1ea5y \u0111\u1ea1o s\u0129 T\u1ea5t-\u0111\u1ea1t-\u0111a C\u1ed3-\u0111\u00e0m \u0111i kh\u1ea5t th\u1ef1c tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1 V\u01b0\u01a1ng-x\u00e1 trong b\u1ed9 d\u1ea1ng t\u1eeb t\u1ed1n. Trong th\u1ea5y t\u01b0\u1edbng m\u1ea1o oai nghi v\u00e0 t\u01b0 c\u00e1ch trang nghi\u00eam sang tr\u1ecdng c\u1ee7a \u0111\u1ea1o s\u0129, nh\u00e0 vua l\u1ea5y l\u00e0m c\u1ea3m k\u00edch v\u00e0 \u00f4ng sai ng\u01b0\u1eddi \u0111i d\u00f2 th\u0103m. Khi \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft r\u1eb1ng th\u1eeba b\u1eefa, sau khi \u0111\u1ed9 ng\u1ecd th\u00ec v\u1ecb \u0111\u1ea1o s\u0129 ng\u1ee5 t\u1ea1i Pandavapabbata, \u00f4ng c\u00f9ng \u0111o\u00e0n t\u00f9y t\u00f9ng t\u1edbi vi\u1ebfng \u0111\u1ea1o s\u0129 \u0111\u1ec3 h\u1ecfi th\u0103m. Khi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi th\u0103m v\u1ec1 th\u00e2n th\u1ebf, n\u01a1i ch\u1ed1n, \u0111\u1ea1o s\u0129 T\u1ea5t-\u0111\u1ea1t-\u0111a C\u1ed3-\u0111\u00e0m tr\u1ea3 l\u1eddi: <em>Ngay ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, t\u00e2u \u0111\u1ea1i v\u01b0\u01a1ng, tr\u00ean v\u00f9ng <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Himalaya\">Him\u0101laya<\/a>, trong ch\u00e2u th\u00e0nh <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Kosala&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Kosala<\/a> c\u1ee7a nh\u1eefng gia t\u1ed9c c\u1ed5 k\u00ednh, m\u1ed9t qu\u1ed1c gia tr\u01b0\u1eddng th\u1ecbnh v\u00e0 phong ph\u00fa, t\u00f4i xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i Th\u00e1i-d\u01b0\u01a1ng, d\u00f2ng Th\u00edch-ca. T\u00f4i kh\u00f4ng luy\u1ebfn \u00e1i, ch\u1ea1y theo nh\u1ee5c d\u1ee5c ng\u0169 tr\u1ea7n. Nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3m h\u1ecda c\u1ee7a vui th\u00fa v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 th\u1ea5y an to\u00e0n trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng xu\u1ea5t gia, t\u00f4i \u0111i t\u00ecm c\u00e1i cao qu\u00fd nh\u1ea5t v\u00e0 t\u00e2m t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c an l\u1ea1c.<\/em><sup><a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la#cite_note-2\">[2]<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vua T\u1ea7n-b\u00e0-sa-la cung th\u1ec9nh \u0111\u1ea1o s\u0129 C\u1ed3-\u0111\u00e0m sau khi ch\u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1o qu\u1ea3, s\u1ebd tr\u1edf l\u1ea1i vi\u1ebfng th\u0103m v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c Ma-ki\u1ec7t-\u0111\u00e0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u00fang nh\u01b0 l\u1eddi h\u1ee9a, sau khi th\u00e0nh t\u1ef1u gi\u00e1c ng\u1ed9, nh\u00e0 hi\u1ec1n tri\u1ebft T\u1ea5t-\u0111\u1ea1t-\u0111a C\u1ed3-\u0111\u00e0m t\u1ee9c Ph\u1eadt Th\u00edch-ca M\u00e2u-ni \u0111\u00e3 \u0111i c\u00f9ng c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/A-la-h%C3%A1n\">A-la-h\u00e1n<\/a> t\u1eeb <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Gaya\">Gaya<\/a> \u0111\u1ebfn h\u00f3a \u0111\u1ed9 th\u1ecb d\u00e2n V\u01b0\u01a1ng-x\u00e1. T\u1ea1i \u0111\u00e2y, Ph\u1eadt c\u01b0 ng\u1ee5 trong m\u1ed9t khu r\u1eebng g\u1ea7n \u0111i\u1ec7n Suppatittha.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi bi\u1ebft tin Ph\u1eadt \u0111\u00e3 tr\u1edf l\u1ea1i kinh th\u00e0nh, Vua T\u1ea7n-b\u00e0-sa-la li\u1ec1n d\u1eabn v\u01b0\u01a1ng h\u1eadu, th\u00e1i t\u1eed, b\u00e1 quan v\u0103n v\u00f5 v\u00e0 h\u00e0ng tr\u0103m gi\u00e1o s\u0129 <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/B%C3%A0-la-m%C3%B4n\">B\u00e0-la-m\u00f4n<\/a> \u0111\u1ebfn khu r\u1eebng \u0111\u1ec3 y\u1ebfn ki\u1ebft nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o t\u00e2m linh m\u1edbi n\u1ed5i n\u00e0y. Nghe Ph\u1eadt thuy\u1ebft gi\u1ea3ng, t\u00e2m t\u01b0 qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng b\u1eebng s\u00e1ng, bao nhi\u00eau nghi nan ch\u1ea5t ch\u1ee9a trong l\u00f2ng b\u1ea5y l\u00e2u \u0111\u00e3 b\u1ecb gi\u1ea3i t\u1ecfa. \u00d4ng s\u1ee5p l\u1ea1y Ph\u1eadt v\u00e0 th\u01b0a r\u1eb1ng:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td>\u201c<\/td><td><em>B\u1ea1ch Th\u1ebf T\u00f4n! Thu\u1edf nh\u1ecf tr\u1eabm c\u00f3 n\u0103m \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc nguy\u1ec7n. Th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean ng\u00f4i Vua; th\u1ee9 hai l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p m\u1ed9t th\u1ea7y gi\u00e1c ng\u1ed9; th\u1ee9 ba l\u00e0 c\u00f3 duy\u00ean may \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00ednh ng\u01b0\u1ee1ng v\u1ecb gi\u00e1c ng\u1ed9 \u1ea5y, th\u1ee9 t\u01b0 l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb gi\u00e1c ng\u1ed9 \u1ea5y d\u1ea1y cho con \u0111\u01b0\u1eddng ch\u00e2n ch\u00ednh; th\u1ee9 n\u0103m l\u00e0 m\u00ecnh c\u00f3 \u0111\u1ee7 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e3nh h\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1o ph\u00e1p do v\u1ecb gi\u00e1c ng\u1ed9 \u1ea5y ch\u1ec9 d\u1ea1y. B\u1ea1ch Th\u1ebf T\u00f4n! \u0110\u1ebfn h\u00f4m nay th\u00ec c\u1ea3 n\u0103m \u0111i\u1ec1u \u01b0\u1edbc \u1ea5y \u0111\u1ec1u th\u00e0nh s\u1ef1 th\u1eadt. Tr\u1eabm \u0111\u00e3 l\u00e3nh h\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1o l\u00fd m\u00e0 ng\u00e0i v\u1eeba d\u1ea1y. Xin Th\u1ebf T\u00f4n th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t nh\u1eadn tr\u1eabm l\u00e0m \u0111\u1ec7 t\u1eed t\u1ea1i gia c\u1ee7a ng\u00e0i!<\/em><\/td><td>\u201d<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0110\u1ec1 xu\u1ea5t n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ecb \u0111\u1ea1o s\u01b0 vui v\u1ebb ch\u1ea5p thu\u1eadn. Sau \u0111\u00f3, nh\u00e0 vua l\u1ea1i th\u1ec9nh Ph\u1eadt v\u00e0 h\u00e0ng ng\u00e0n t\u0103ng ch\u00fang th\u00e1p t\u00f9ng v\u00e0o v\u01b0\u01a1ng cung \u0111\u1ec3 th\u1ecd l\u1ec5 trai t\u0103ng do \u0111\u00edch th\u00e2n \u00f4ng v\u00e0 v\u01b0\u01a1ng h\u1eadu t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u00fang d\u01b0\u1eddng. C\u00f3 c\u1ea3 s\u00e1u ngh\u00ecn t\u00e2n kh\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e0 vua m\u1eddi \u0111\u1ebfn c\u00f9ng tham d\u1ef1 l\u1ec5. Sau l\u1ec5 trai t\u0103ng, Ph\u1eadt thuy\u1ebft ph\u00e1p tr\u01b0\u1edbc vua quan v\u00e0 t\u00e2n kh\u00e1ch.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vua T\u1ea7n-b\u00e0-sa-la nh\u1eadn th\u1ea5y khu v\u01b0\u1eddn Tr\u00fac L\u00e2m (<em>Veluvana<\/em>) c\u1ee7a \u00f4ng ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 then ch\u1ed1t c\u1ee7a m\u1ed9t n\u01a1i an c\u01b0 l\u00fd t\u01b0\u1edfng cho T\u0103ng \u0111o\u00e0n, n\u00ean \u00f4ng \u0111\u00e3 ph\u00e1t t\u00e2m c\u00fang d\u01b0\u1eddng Ph\u1eadt v\u00e0 ch\u01b0 t\u0103ng khu r\u1eebng tre n\u00e0y, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;n\u01a1i tr\u00fa \u1ea9n c\u1ee7a lo\u00e0i s\u00f3c&#8221; n\u00e0y. Khu r\u1eebng n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u00e0 c\u1eeda l\u1ec1u c\u1ed1c cho Ph\u1eadt v\u00e0 ch\u01b0 t\u0103ng, nh\u01b0ng l\u1ea1i c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u00e2y to che b\u00f3ng m\u00e1t v\u00e0 ch\u1ed7 \u1ea9n d\u1eadt k\u00edn \u0111\u00e1o..<sup><a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la#cite_note-3\">[3]<\/a><\/sup> T\u1ea1i \u0111\u00e2y, gi\u00e1o \u0111o\u00e0n \u0111\u00e3 x\u00e2y c\u1ea5t m\u1ed9t tu vi\u1ec7n \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 T\u1ecbnh x\u00e1 Tr\u00fac L\u00e2m. T\u1ea1i tu vi\u1ec7n y\u00ean t\u0129nh n\u00e0y Ph\u1eadt nh\u1eadp H\u1ea1 m\u1ed9t l\u1ea7n ba n\u0103m li\u00ean ti\u1ebfp v\u00e0 ba l\u1ea7n kh\u00e1c, v\u00e0o ba H\u1ea1 xa c\u00e1ch nhau. Vua T\u1ea7n-b\u00e0-sa-la r\u1ea5t si\u00eang \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y th\u0103m Ph\u1eadt v\u00e0 nghe Ph\u1eadt ph\u00e1p, v\u00e0 cho x\u00e2y t\u1ea1i tu vi\u1ec7n m\u1ed9t gi\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9a h\u01a1n 2000 ng\u01b0\u1eddi ng\u1ed3i nghe Ph\u1eadt ph\u00e1p.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau khi quy y, T\u1ea7n-b\u00e0-sa-la \u0111\u1eddi g\u01b0\u01a1ng m\u1eabu c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u1ebf v\u01b0\u01a1ng. Theo s\u00e1ch &#8220;\u0110\u1ee9c Ph\u1eadt v\u00e0 Ph\u1eadt ph\u00e1p&#8221; c\u1ee7a h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Narada (1980), nh\u00e0 vua \u0111\u00e3 h\u00e0nh tr\u00ec t\u00e1m gi\u1edbi (b\u00e1t quan) trong s\u00e1u ng\u00e0y gi\u1edbi (<em>uposatha<\/em>) m\u1ed9t c\u00e1ch nghi\u00eam ch\u1ec9nh.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">H\u00f4n nh\u00e2n[<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/w\/index.php?title=T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la&amp;veaction=edit&amp;section=2\">s\u1eeda<\/a> | <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/w\/index.php?title=T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la&amp;action=edit&amp;section=2\">s\u1eeda m\u00e3 ngu\u1ed3n<\/a>]<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vua T\u1ea7n-b\u00e0-sa-la \u0111\u00e3 k\u1ebft h\u00f4n v\u1edbi nhi\u1ec1u c\u00f4ng ch\u00faa l\u00e2n bang. C\u1ee5 th\u1ec3 h\u01a1n, ch\u00e1nh h\u1eadu c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 c\u00f4ng ch\u00faa Vaidehy, con g\u00e1i vua <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Maha_Kosala&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Maha Kosala<\/a> v\u00e0 em vua <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Prasenadi&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Prasenadi<\/a> n\u01b0\u1edbc Kosala \u2013 m\u1ed9t v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c kh\u00e1 m\u1ea1nh n\u1eb1m c\u1ea1nh Magadha. B\u00e0 sinh h\u1ea1 cho \u00f4ng vua <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Ajatashatru\">Ajatashatru<\/a> t\u01b0\u01a1ng lai. V\u1ee3 th\u1ee9 c\u1ee7a \u00f4ng, Chellana, v\u1ed1n l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng ch\u00faa c\u1ee7a b\u1ed9 t\u1ed9c <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Licchavi&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Licchavi<\/a> \u0111\u00f3ng \u0111\u00f4 t\u1ea1i <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Vaishali\">Vaishali<\/a>.<sup><a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la#cite_note-4\">[4]<\/a><\/sup> V\u1ee3 th\u1ee9 ba c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 con g\u00e1i c\u1ee7a t\u00f9 tr\u01b0\u1edfng b\u1ed9 l\u1ea1c <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Madra&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Madra<\/a> x\u1ee9 Punjab.<sup><a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la#cite_note-5\">[5]<\/a><\/sup> M\u1ed9t b\u00e0 qu\u00fd phi kh\u00e1c, Khema \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng c\u1ea3m h\u00f3a th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111\u1ec7 t\u1eed thu\u1ea7n th\u00e0nh c\u1ee7a Ph\u1eadt t\u1ed5. Sau n\u00e0y b\u00e0 Khema r\u1eddi b\u1ecf v\u01b0\u01a1ng cung v\u00e0 gia nh\u1eadp T\u0103ng \u0111o\u00e0n.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Chi\u1ebfn tranh[<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/w\/index.php?title=T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la&amp;veaction=edit&amp;section=3\">s\u1eeda<\/a> | <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/w\/index.php?title=T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la&amp;action=edit&amp;section=3\">s\u1eeda m\u00e3 ngu\u1ed3n<\/a>]<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u01b0\u1edbi th\u1eddi T\u1ea7n-b\u00e0-sa-la, Magadha \u0111\u00e3 g\u00e2y chi\u1ebfn v\u1edbi v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Anga&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Anga<\/a> \u0111\u1ec3 m\u1edf mang l\u00e3nh th\u1ed5. S\u1eed li\u1ec7u ghi nh\u1eadn r\u1eb1ng \u00f4ng th\u1eafng tr\u1eadn, gi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c vua Brahamatta x\u1ee9 Anga r\u1ed3i s\u00e1p nh\u1eadp Anga v\u00e0o v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c Magadha. \u00d4ng c\u00f2n phong th\u00e1i t\u1eed <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/A-x%C3%A0-th%E1%BA%BF\">A-x\u00e0-th\u1ebf<\/a> l\u00e0m th\u1ed1ng \u0111\u1ed1c cai tr\u1ecb Anga.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">B\u1ecb Ajatashatru \u00e1m s\u00e1t h\u1ee5t[<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/w\/index.php?title=T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la&amp;veaction=edit&amp;section=4\">s\u1eeda<\/a> | <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/w\/index.php?title=T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la&amp;action=edit&amp;section=4\">s\u1eeda m\u00e3 ngu\u1ed3n<\/a>]<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kho\u1ea3ng n\u0103m 491 TCN, khi vua T\u1ea7n-b\u00e0-sa-la \u0111\u1ebfn 67 tu\u1ed5i th\u00ec tai bi\u1ebfn x\u1ea3y ra: Th\u00e1i t\u1eed <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/A-x%C3%A0-th%E1%BA%BF\">A-x\u00e0-th\u1ebf<\/a>, do b\u1ecb <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/%C4%90%E1%BB%81-b%C3%A0-%C4%91%E1%BA%A1t-%C4%91a\">\u0110\u1ec1-b\u00e0-\u0111\u1ea1t-\u0111a<\/a> x\u00fai gi\u1ee5c, \u00e2m m\u01b0u s\u00e1t h\u1ea1i vua cha \u0111\u1ec3 chi\u1ebfm ng\u00f4i. M\u1ed9t h\u00f4m, \u0111ang l\u00fac \u0111\u00eam khuya, A-x\u00e0-th\u1ebf \u0111\u1ed9t nh\u1eadp v\u00e0o t\u1ea9m \u0111i\u1ec7n c\u1ee7a vua cha. Th\u1ea5y d\u00e1ng v\u1ebb kh\u1ea3 nghi, ng\u1ef1 l\u00e2m qu\u00e2n li\u1ec1n gi\u1eef anh ta l\u1ea1i \u0111\u1ec3 x\u00e9t, v\u00e0 t\u00ecm th\u1ea5y m\u1ed9t thanh g\u01b0\u01a1m \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5u trong ch\u00e9o \u00e1o c\u1ee7a anh ta. H\u1ecd \u0111\u01b0a A-x\u00e0-th\u1ebf v\u00e0o tr\u00ecnh di\u1ec7n vua cha, k\u1ec3 l\u1ea1i t\u1ef1 s\u1ef1, v\u00e0 d\u00e2ng thanh g\u01b0\u01a1m cho \u00f4ng xem. Khi vua v\u1eb7n h\u1ecfi th\u00ec A-x\u00e0-th\u1ebf n\u00f3i r\u1eb1ng, v\u00ec mu\u1ed1n l\u00e0m vua n\u00ean \u0111\u1ecbnh gi\u1ebft cha. Anh ta c\u0169ng n\u00f3i r\u1eb1ng m\u00ecnh \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ec1-b\u00e0-\u0111\u1ea1t-\u0111a b\u00e0y v\u1ebd v\u00e0 s\u1eafp \u0111\u1eb7t m\u01b0u k\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1ed1n th\u1ea7m nhu\u1ea7n \u0111\u1ea1o l\u00fd v\u1ec1 T\u1ee9 t\u00e2m c\u1ee7a Ph\u1eadt Th\u00edch-ca, T\u1ea7n-b\u00e0-sa-la kh\u00f4ng gi\u1eadn c\u1ea3 con trai l\u1eabn \u0110\u1ec1-b\u00e0-\u0111\u1ea1t-\u0111a. \u0110\u00e3 v\u1eady, \u00f4ng c\u00f2n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh h\u1ea1 chi\u1ebfu tho\u00e1i v\u1ecb, nh\u01b0\u1eddng ng\u00f4i cho th\u00e1i t\u1eed A-x\u00e0-th\u1ebf. V\u1ecb t\u00e2n v\u01b0\u01a1ng s\u1ebd l\u00e0m l\u1ec5 10 ng\u00e0y sau \u0111\u00f3. L\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady, T\u1ea7n-b\u00e0-sa-la hi v\u1ecdng r\u1eb1ng A-x\u00e0-th\u1ebf v\u00e0 \u0110\u1ec1-b\u00e0-\u0111\u1ea1t-\u0111a s\u1ebd c\u1ea3m th\u1ea5y \u0111\u1ee9c \u0111\u1ed9 c\u1ee7a m\u00ecnh m\u00e0 h\u1ed3i t\u00e2m h\u01b0\u1edbng thi\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Qua \u0111\u1eddi[<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/w\/index.php?title=T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la&amp;veaction=edit&amp;section=5\">s\u1eeda<\/a> | <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/w\/index.php?title=T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la&amp;action=edit&amp;section=5\">s\u1eeda m\u00e3 ngu\u1ed3n<\/a>]<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/T%E1%BA%ADp_tin:Bimbisarajail.jpg\"><\/a> Nh\u00e0 t\u00f9 n\u01a1i vua T\u1ea7n-b\u00e0-sa-la b\u1ecb giam, \u1edf th\u1ee7 \u0111\u00f4 <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Rajgir\">R\u0101jag\u1e31ha<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u1eady m\u00e0, thay v\u00ec h\u1ed3i t\u00e2m h\u01b0\u1edbng thi\u1ec7n, hai ng\u00e0y sau khi T\u1ea7n-b\u00e0-sa-la ban chi\u1ebfu chi\u1ebfu tho\u00e1i v\u1ecb, A-x\u00e0-th\u1ebf \u0111\u00e3 b\u1eaft giam T\u1ea7n-b\u00e0-sa-la v\u00e0o ng\u1ee5c th\u1ea5t. Sau khi \u0111\u0103ng quang, A-x\u00e0-th\u1ebf nh\u1ea5t quy\u1ebft kh\u00f4ng ch\u1ecbu th\u1ea3 vua cha ra, l\u1ea1i c\u00f2n quy\u1ebft t\u00e2m b\u1ecf \u0111\u00f3i cho \u00f4ng ch\u1ebft d\u1ea7n. Ch\u1ec9 m\u1ed9t m\u00ecnh Th\u00e1i h\u1eadu Vaidehy \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p v\u00e0o th\u0103m. M\u1ed7i khi \u0111i, b\u00e0 gi\u1ea5u \u0111\u1ed3 \u0103n trong t\u00fai \u00e1o \u0111em cho ch\u1ed3ng. Vi\u1ec7c n\u00e0y b\u1ecb b\u1ea1i l\u1ed9 v\u00e0 b\u00e0 b\u1ecb A-x\u00e0-th\u1ebf qu\u1edf tr\u00e1ch. V\u1ec1 sau, b\u00e0 l\u1ea1i gi\u1ea5u \u0111\u1ed3 \u0103n trong t\u00f3c. A-x\u00e0-th\u1ebf c\u0169ng bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u00f9ng \u0111\u01b0\u1eddng, b\u00e0 t\u1eafm r\u1eeda s\u1ea1ch s\u1ebd v\u00e0 thoa v\u00e0o m\u00ecnh m\u1ed9t th\u1ee9 \u0111\u1ed3 \u0103n l\u00e0m b\u1eb1ng m\u1eadt ong, \u0111\u01b0\u1eddng v\u00e0 s\u1eefa. T\u1ea7n-b\u00e0-sa-la g\u1ee3n l\u1ea5y m\u00f3n \u0103n n\u00e0y \u0111\u1ec3 nu\u00f4i s\u1ed1ng. Nh\u01b0ng c\u0169ng b\u1ecb A-x\u00e0-th\u1ebf bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. Anh ta c\u1ea5m h\u1eb3n b\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o th\u0103m vua cha n\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u00fac \u1ea5y, T\u1ea7n-b\u00e0-sa-la v\u1eabn cam ch\u1ecbu \u0111\u00f3i, kh\u00f4ng o\u00e1n tr\u00e1ch vua con. Nh\u1edb l\u1eddi Ph\u1eadt d\u1ea1y, \u00f4ng v\u1eabn s\u1ed1ng an l\u1ea1c v\u00e0 b\u00ecnh th\u1ea3n, v\u1eabn thi\u1ec1n h\u00e0nh theo h\u00e0nh lang nh\u00e0 ng\u1ee5c, v\u00e0 thi\u1ec1n t\u1ecda n\u01a1i c\u1eeda s\u1ed5 c\u00f3 ch\u1ea5n song s\u1eaft. C\u1eeda s\u1ed1 n\u00e0y ng\u00f3 th\u1eb3ng l\u00ean n\u00fai Linh Th\u1ee9u (<em>Gijjhakuta<\/em>), v\u00ec v\u1eady n\u00ean h\u1eb1ng ng\u00e0y \u00f4ng ng\u1ed3i r\u1ea5t l\u00e2u \u1edf ch\u1ed7 \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 nh\u00ecn n\u00fai.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sau l\u1ea7n Ph\u1eadt b\u1ecb \u0110\u1ec1-b\u00e0-\u0111\u1ea1t-\u0111a l\u0103n \u0111\u00e1 m\u01b0u h\u1ea1i \u1edf n\u00fai Linh Th\u1ee9u, th\u00ec vua T\u1ea7n-b\u00e0-sa-la c\u0169ng ch\u1ebft trong ng\u1ee5c th\u1ea5t. C\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a \u00f4ng r\u1ea5t th\u00ea th\u1ea3m: nguy\u00ean v\u00ec th\u1ea5y vua cha v\u1eabn vui t\u01b0\u01a1i, A-x\u00e0-th\u1ebf n\u00ean h\u1ea1 l\u1ec7nh cho ng\u01b0\u1eddi th\u1ee3 c\u1ea1o v\u00e0o kh\u00e1m, l\u1ea5y dao b\u00e9n g\u1ecdt g\u00f3t ch\u00e2n T\u1ea7n-b\u00e0-sa-la, x\u00e1t d\u1ea7u v\u00e0 mu\u1ed1i r\u1ed3i h\u01a1 l\u00ean l\u1eeda n\u00f3ng \u0111\u1ebfn ch\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Khi th\u1ea5y anh th\u1ee3 c\u1ea1o \u0111\u1ebfn th\u00ec ng\u01b0\u1eddi cha b\u1ea5t h\u1ea1nh m\u1eebng th\u1ea7m, ngh\u0129 r\u1eb1ng vua con \u0111\u00e3 \u0103n n\u0103n h\u1ed1i c\u1ea3i, cho ng\u01b0\u1eddi c\u1ea1o r\u00e2u t\u00f3c t\u1edbi r\u01b0\u1edbc vua cha v\u1ec1. Nh\u01b0ng, anh th\u1ee3 c\u1ea1o \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 thi h\u00e0nh l\u1ec7nh c\u1ee7a A-x\u00e0-th\u1ebf. Vua T\u1ea7n-b\u00e0-sa-la qua \u0111\u1eddi.<sup><a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la#cite_note-Stearns-1\">[1]<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d4ng nh\u1ecf h\u01a1n Ph\u1eadt Th\u00edch-ca 5 tu\u1ed5i, \u1edf ng\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c 52 n\u0103m v\u00e0 m\u1ea5t \u1edf tu\u1ed5i 67.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ch\u00fa th\u00edch[<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/w\/index.php?title=T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la&amp;veaction=edit&amp;section=6\">s\u1eeda<\/a> | <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/w\/index.php?title=T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la&amp;action=edit&amp;section=6\">s\u1eeda m\u00e3 ngu\u1ed3n<\/a>]<\/h2>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li>^ <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la#cite_ref-Stearns_1-0\"><sup><em><strong>a<\/strong><\/em><\/sup><\/a> <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la#cite_ref-Stearns_1-1\"><sup><em><strong>\u0103<\/strong><\/em><\/sup><\/a> Stearns, Peter N. (2001) <em>The Encyclopaedia of World History<\/em>, Houghton Mifflin. tr. 76-78. <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/%C4%90%E1%BA%B7c_bi%E1%BB%87t:Ngu%E1%BB%93n_s%C3%A1ch\/0395652375\">ISBN 0-395-65237-5<\/a>.<\/li><li><strong><a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la#cite_ref-2\">^<\/a><\/strong> Sutta Nipata, Pabbajja Sutta<\/li><li><strong><a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la#cite_ref-3\">^<\/a><\/strong> Ph\u1ea1n ng\u1eef <em>arama<\/em> ch\u1ec9 c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 m\u1ed9t khu v\u01b0\u1eddn, khu vi\u00ean. L\u00fac \u0111\u1ea5y Ph\u1eadt Th\u00edch-ca M\u00e2u-ni v\u00e0 ch\u01b0 t\u0103ng th\u1ecd l\u00e3nh v\u01b0\u1eddn n\u00e0y, tr\u00ean \u0111\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f3 x\u00e2y c\u1ea5t nh\u00e0 c\u1eeda. Ng\u00e0y nay danh t\u1eeb <em>arama<\/em> \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 m\u1ed9t tu vi\u1ec7n, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 n\u01a1i \u1edf c\u1ee7a ch\u01b0 t\u0103ng.<\/li><li><strong><a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la#cite_ref-4\">^<\/a><\/strong> Luniya, Bhanwarlal Nathuram. (1967) <em>Evolution of Indian Culture<\/em>, Lakshmi Narain Agarwal. tr. 114.<\/li><li><strong><a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/T%E1%BA%A7n-b%C3%A0-sa-la#cite_ref-5\">^<\/a><\/strong> Krishna, Narendra. (1944) <em>History of India<\/em>, A. Mukherjee &amp; bros. tr. 90.<\/li><\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1ea7n-b\u00e0-sa-la \u2013 Wikipedia ti\u1ebfng Vi\u1ec7t T\u1ea7n-b\u00e0-sa-la B\u00ecnh Sa v\u01b0\u01a1ng\u74f6\u6c99\u738bT\u1ea7n B\u00e0 Sa la\u092c\u093f\u092e\u094d\u092c\u093f\u0938\u093e\u0930Bimbis\u0101raVua&nbsp;\u1ea4n \u0110\u1ed9 Bimbis\u0101ra \u0111\u00f3n ch\u00e0o Ph\u1eadt Th\u00edch-ca t\u1ea1i R\u0101jag\u1e31ha.Vua&nbsp;MagadhaTr\u1ecb v\u00ec543 TCN \u2013 491 TCNK\u1ebf nhi\u1ec7mAjatashatruTh\u00f4ng tin chungV\u1ee3Kosala\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1757,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[261],"tags":[],"td_series":[],"class_list":["post-1756","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tai-lieu-bai-viet-duc-phat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1756","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1756"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1756\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1758,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1756\/revisions\/1758"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1757"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1756"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1756"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1756"},{"taxonomy":"td_series","embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/td_series?post=1756"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}