{"id":2167,"date":"2020-09-14T22:08:30","date_gmt":"2020-09-14T22:08:30","guid":{"rendered":"http:\/\/tamhoc.org\/?p=2167"},"modified":"2020-09-14T22:08:30","modified_gmt":"2020-09-14T22:08:30","slug":"quan-chieu-ngu-uan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/2020\/09\/14\/quan-chieu-ngu-uan\/","title":{"rendered":"Qu\u00e1n Chi\u1ebfu Ng\u0169 U\u1ea9n"},"content":{"rendered":"\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&nbsp;&nbsp;20\/05\/2012 20:15:00&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.daophatngaynay.com\/vn\/author\/thientaiphanminhduc\/\">Thi\u1ec7n T\u00e0i Phan Minh \u0110\u1ee9c<\/a>\u0110\u00e3 \u0111\u1ecdc: 6231&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;http:\/\/tamhoc.org\/dulieu\/giaophap\/quantuong\/QuanChieuNguuan_files\/like.htmlC\u1ee1 ch\u1eef:&nbsp;<a href=\"javascript:tsz('article_body','12px')\"><\/a><a href=\"javascript:tsz('article_body','18px')\"><\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ee3p th\u1ec3 g\u1ed3m n\u0103m th\u00e0nh ph\u1ea7n l\u00e0 s\u1eafc, th\u1ecd, t\u01b0\u1edfng, h\u00e0nh, th\u1ee9c. T\u1ef1 b\u1ea3n th\u00e2n s\u1eafc, th\u1ecd, t\u01b0\u1edfng, h\u00e0nh, th\u1ee9c v\u1ed1n l\u00e0 duy\u00ean sinh, n\u00f3 kh\u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, n\u00f3 kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i \u0111\u1ed9c l\u1eadp, m\u00e0 n\u00f3 n\u01b0\u01a1ng nhau \u0111\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i, m\u1ed7i u\u1ea9n n\u01b0\u01a1ng v\u00e0o b\u1ed1n u\u1ea9n kia m\u00e0 c\u00f3 m\u1eb7t.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00ec v\u00f4 minh, con ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea5p th\u00e2n ng\u0169 u\u1ea9n (s\u1eafc, th\u1ecd, t\u01b0\u1edfng, h\u00e0nh, th\u1ee9c) l\u00e0m ng\u00e3 n\u00ean sinh t\u00e2m tham \u00e1i v\u00e0 ch\u1ea5p th\u1ee7. Nh\u01b0ng b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a ng\u0169 u\u1ea9n l\u00e0 duy\u00ean sinh n\u00ean v\u00f4 ng\u00e3, v\u00f4 th\u01b0\u1eddng, con ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea5p ng\u0169 u\u1ea9n l\u00e0 c\u1ee7a m\u00ecnh, l\u00e0 m\u00ecnh, l\u00e0 t\u1ef1 ng\u00e3 c\u1ee7a m\u00ecnh n\u00ean khi ch\u00fang thay \u0111\u1ed5i, bi\u1ebfn d\u1ecb (t\u1eeb h\u00ecnh th\u00e1i n\u00e0y chuy\u1ec3n sang h\u00ecnh th\u00e1i kh\u00e1c, t\u1eeb d\u1ea1ng n\u00e0y chuy\u1ec3n sang d\u1ea1ng kh\u00e1c) theo \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt v\u00f4 th\u01b0\u1eddng th\u00ec c\u1ea3m th\u1ea5y th\u1ea5t v\u1ecdng, kh\u1ed5 n\u00e3o\u2026 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt d\u1ea1y: \u201cKh\u00f4ng li\u1ec5u tri ng\u0169 u\u1ea9n th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ecdan t\u1eadn kh\u1ed5 \u0111au, do v\u1eady c\u1ea7n ph\u1ea3i li\u1ec5u tri ng\u0169 u\u1ea9n. S\u1ef1 \u0111o\u1ea1n t\u1eadn tham, s\u1ef1 \u0111o\u1ea1n t\u1eadn s\u00e2n, s\u1ef1 \u0111o\u1ea1n t\u1eadn si \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 li\u1ec5u tri\u201d (T\u01b0\u01a1ng \u01afng B\u1ed9 kinh III).&nbsp; V\u1ec1 ng\u0169 u\u1ea9n c\u00f3:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u1eafc u\u1ea9n, bao g\u1ed3m b\u1ed1n y\u1ebfu t\u1ed1: \u0111\u1ea5t (\u0111\u1ecba), n\u01b0\u1edbc (th\u1ee7y), gi\u00f3 (phong), l\u1eeda (h\u1ecfa), g\u1ecdi chung l\u00e0 t\u1ee9 \u0111\u1ea1i, v\u00e0 c\u00e1c h\u00ecnh th\u1ee9c do b\u1ed1n y\u1ebfu t\u1ed1 \u0111\u00f3 t\u1ea1o n\u00ean. \u0110\u1ecba \u0111\u1ea1i l\u00e0 ch\u1ea5t r\u1eafn, th\u1ee7y \u0111\u1ea1i l\u00e0 ch\u1ea5t l\u1ecfng, h\u1ecfa \u0111\u1ea1i l\u00e0 nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 v\u00e0 phong \u0111\u1ea1i l\u00e0 ch\u1ea5t kh\u00ed, t\u1ee9 \u0111\u1ea1i h\u00ecnh th\u00e0nh n\u00ean c\u01a1 th\u1ec3 sinh l\u00fd, v\u1eadt l\u00fd c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi v\u1eadt ch\u1ea5t b\u00ean ng\u00f2ai con ng\u01b0\u1eddi trong \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u00e1c \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng ti\u1ebfp x\u00fac c\u1ee7a c\u00e1c gi\u00e1c quan. Trong kinh Ph\u00e2n Bi\u1ec7t S\u00e1u G\u00ed\u01a1i (Trung B\u1ed9 kinh III, s\u1ed1 140) v\u00e0 kinh L\u1ee5c G\u00ed\u01a1i Ph\u00e2n Bi\u1ec7t (Trung A h\u00e0m, s\u1ed1 42) cho r\u1eb1ng \u0111\u1ecba \u0111\u1ea1i trong t\u1ee9 \u0111\u1ea1i g\u1ed3m c\u00f3 n\u1ed9i \u0111\u1ecba \u0111\u1ea1i (c\u01a1 th\u1ec3 c\u1ee7a m\u00ecnh) v\u00e0 ng\u1ecdai \u0111\u1ecba \u0111\u1ea1i (ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi v\u1eadt l\u00fd). T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 c\u0169ng c\u00f3 n\u1ed9i th\u1ee7y, h\u1ecfa, phong \u0111\u1ea1i v\u00e0 ng\u1ecdai th\u1ee7y, h\u1ecfa, phong, \u0111\u1ea1i. Nh\u01b0 th\u1ebf th\u00ec s\u1eafc u\u1ea9n g\u1ed3m c\u00f3 n\u1ed9i s\u1eafc l\u00e0 b\u1ea3n th\u00e2n ta v\u00e0 ng\u1ecdai s\u1eafc l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi v\u1eadt l\u00fd b\u00ean ng\u00f2ai. Trong T\u1ea1p A h\u00e0m, kinh 51 n\u00f3i t\u1ee9 \u0111\u1ea1i g\u1ed3m c\u00f3 t\u1ee9 \u0111\u1ea1i n\u0103ng t\u1ea1o v\u00e0 t\u1ee9 \u0111\u1ea1i s\u1edf t\u1ea1o. T\u1ee9 \u0111\u1ea1i n\u0103ng t\u1ea1o l\u00e0 \u0111\u1ea5t, n\u01b0\u1edbc, gi\u00f3, l\u1eeda; t\u1ee9 \u0111\u1ea1i s\u1edf t\u1ea1o l\u00e0 n\u0103m c\u0103n (nh\u00e3n c\u0103n, nh\u0129 c\u0103n, t\u1ef7 c\u0103n, thi\u1ec7t c\u0103n, th\u00e2n c\u0103n: Ph\u00f9 tr\u1ea7n c\u0103n (m\u1eaft, tai, m\u0169i, l\u01b0\u1ee1i, th\u00e2n) v\u00e0 Th\u1eafng ngh\u0129a c\u0103n hay T\u1ecbnh s\u1eafc c\u0103n (th\u1ea7n kinh th\u1ecb gi\u00e1c, th\u1ea7n kinh th\u00ednh gi\u00e1c, th\u1ea7n kinh kh\u1ee9u gi\u00e1c, th\u1ea7n kinh v\u1ecb gi\u00e1c, th\u1ea7n kinh x\u00fac gi\u00e1c), n\u0103m tr\u1ea7n (s\u1eafc tr\u1ea7n, thinh tr\u1ea7n, h\u01b0\u01a1ng tr\u1ea7n, v\u1ecb tr\u1ea7n, x\u00fac tr\u1ea7n-m\u00e0u s\u1eafc, h\u00ecnh \u1ea3nh, t\u01b0\u1edbng tr\u1ea1ng; ti\u1ebfng \u0111\u1ed9ng, \u00e2m thanh; c\u00e1c l\u1ecdai m\u00f9i th\u01a1m, th\u1ed1i, h\u00f4i, tanh, m\u00f9i g\u00e2y d\u1ec5 ch\u1ecbu, m\u00f9i g\u00e2y kh\u00f3 ch\u1ecbu; c\u00e1c l\u1ecdai v\u1ecb m\u1eb7n, ng\u1ecdt, chua, cay, \u0111\u1eafng, ch\u00e1t; nh\u1eefng c\u1ea3m gi\u00e1c khi x\u00fac ch\u1ea1m, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 m\u1ec1m, c\u1ee9ng, kh\u00f4, \u01b0\u1edbt, n\u00f3ng, l\u1ea1nh v.v..) v\u00e0 v\u00f4 bi\u1ec3u s\u1eafc (m\u1ed9t l\u1ecdai s\u1eafc ph\u00e1p kh\u00f4ng c\u00f3 bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee5 th\u1ec3).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ecd u\u1ea9n, l\u00e0 nh\u1eefng c\u1ea3m gi\u00e1c, c\u1ea3m nh\u1eadn ph\u00e1t sinh do s\u1ef1 ti\u1ebfp x\u00fac gi\u1eefa c\u00e1c gi\u00e1c quan v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng ti\u1ebfp x\u00fac, g\u1ed3m c\u00f3: th\u1ecd sinh ra do m\u1eaft ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi h\u00ecnh s\u1eafc, tai ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi \u00e2m thanh, m\u0169i ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi c\u00e1c l\u1ecdai m\u00f9i, l\u01b0\u1ee1i ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi c\u00e1c l\u1ecdai v\u1ecb, th\u00e2n ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi v\u1eadt v\u00e0 \u00fd ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi ph\u00e1p tr\u1ea7n, c\u00e1c \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a t\u00e2m \u00fd. Nh\u01b0ng x\u00e9t s\u00e2u h\u01a1n th\u00ec th\u1ecd u\u1ea9n g\u1ed3m c\u00f3 n\u1ed9i th\u1ecd l\u00e0 c\u00e1c c\u1ea3m th\u1ecd c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c trong qu\u00e1 tr\u00ecnh tu t\u1eadp thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh (v\u00ed d\u1ee5 c\u00e1c tr\u1ea1ng th\u00e1i h\u1ef7 l\u1ea1c, an t\u1ecbnh trong t\u1ee9 thi\u1ec1n) v\u00e0 ng\u1ecdai th\u1ecd l\u00e0 c\u00e1c c\u1ea3m th\u1ecd khi ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi l\u1ee5c tr\u1ea7n (s\u1eafc, thinh, h\u01b0\u01a1ng, v\u1ecb, x\u00fac, ph\u00e1p). Nh\u1eefng c\u1ea3m nh\u1eadn v\u1ec1 h\u1ef7, l\u1ea1c, \u01b0u, kh\u1ed5, x\u1ea3 \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c th\u1ecd u\u1ea9n, c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eadp h\u1ee3p l\u1ea1i th\u00e0nh ba l\u1ecdai l\u00e0 kh\u1ed5 th\u1ecd (c\u1ea3m gi\u00e1c kh\u00f3 ch\u1ecbu, bu\u1ed3n \u0111au, kh\u1ed5 n\u00e3o), l\u1ea1c th\u1ecd (c\u1ea3m gi\u00e1c vui, h\u1ea1nh ph\u00fac) v\u00e0 b\u1ea5t kh\u1ed5 b\u1ea5t l\u1ea1c th\u1ecd (c\u1ea3m gi\u00e1c b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng kh\u1ed5 c\u0169ng kh\u00f4ng vui, c\u1ea3m gi\u00e1c trung t\u00ednh).&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&nbsp;T\u01b0\u1edfng u\u1ea9n, l\u00e0 tri gi\u00e1c, nh\u1eefng kinh nghi\u1ec7m, \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng v\u1ec1 s\u1eafc, thinh, h\u01b0\u01a1ng, v\u1ecb, x\u00fac, ph\u00e1p v\u00e0 nh\u1eefng kh\u1ea3 n\u0103ng h\u1ed3i t\u01b0\u1edfng, li\u00ean t\u01b0\u1edfng, t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng. Khi s\u00e1u c\u0103n (m\u1eaft, tai, m\u0169i, l\u01b0\u1ee1i, th\u00e2n, \u00fd) ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi s\u00e1u tr\u1ea7n (s\u1eafc, thinh, h\u01b0\u01a1ng, v\u1ecb, x\u00fac, ph\u00e1p) s\u1ebd cho ta nh\u1eefng kinh nghi\u1ec7m \u0111\u1ec3 t\u1eeb \u0111\u00f3 sinh ra s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t, so s\u00e1nh, \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu, chia ch\u1ebb hay s\u1eafp x\u1ebfp, h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00f3 l\u1ea1i. V\u00ed d\u1ee5 khi m\u1ee5c k\u00edch m\u1ed9t c\u1ea3nh t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0o \u0111\u00f3 th\u1eadt \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng, m\u1ed9t th\u1eddi gian sau ta v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 h\u00ecnh dung ra c\u1ea3nh t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00f3 trong \u0111\u1ea7u, kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 t\u01b0\u1edfng. Kinh gi\u1ea3i th\u00edch t\u01b0\u1edfng l\u00e0 \u201cTh\u1ee7 t\u01b0\u1ee3ng vi ngh\u0129a\u201d, t\u01b0\u1edfng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 nh\u1eadn l\u1ea5y, gi\u1eef l\u1ea5y (\u1edf trong t\u00e2m) c\u00e1i t\u01b0\u1edbng, c\u00e1i h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0o \u0111\u00f3. M\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 kh\u00e1c, khi g\u1eb7p l\u1ea1i m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi quen sau nhi\u1ec1u n\u0103m xa c\u00e1ch, ta v\u1eabn nh\u1eadn ra ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, v\u00ec h\u00ecnh \u1ea3nh ng\u00e0y x\u01b0a c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y v\u1eabn c\u00f2n l\u01b0u l\u1ea1i trong k\u00fd \u1ee9c c\u1ee7a ta. Tuy nhi\u00ean b\u00e2y gi\u1edd ta th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 kh\u00e1c \u0111i nhi\u1ec1u, gi\u00e0 h\u01a1n, g\u1ea7y h\u01a1n, x\u1ea5u h\u01a1n. \u0110\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t, so s\u00e1nh c\u1ee7a t\u01b0\u1edfng, \u0111em c\u00e1i h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a hi\u1ec7n t\u1ea1i so s\u00e1nh v\u1edbi h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a qu\u00e1 kh\u1ee9. T\u00f3m l\u1ea1i v\u00ec c\u00f3 tu\u1edfng m\u00e0 ch\u00fang ta th\u1ea5y c\u00f3 s\u1ef1 sai bi\u1ec7t c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi s\u1ef1 v\u1eadt hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng, v\u00ec c\u00f3 t\u01b0\u1edfng m\u00e0 t\u00e2m ch\u00fang ta thay \u0111\u1ed5i lu\u00f4n lu\u00f4n, v\u00ec c\u00f3 t\u01b0\u1edfng m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi h\u01a1n k\u00e9m nhau v\u1ec1 tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 nh\u1eadn th\u1ee9c, hi\u1ec3u bi\u1ebft\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u00e0nh u\u1ea9n, l\u00e0 \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, l\u00e0 \u00fd ch\u00ed, \u00fd mu\u1ed1n. \u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng hi\u1ec7n tu\u1ee3ng t\u00e2m l\u00fd mang t\u00ednh t\u1ea1o t\u00e1c, c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c th\u00f4i th\u00fac, d\u1eabn d\u1eaft t\u00e2m \u00fd theo xu h\u01b0\u1edbng thi\u1ec7n ho\u1eb7c \u00e1c. V\u00ed d\u1ee5 ch\u00fang ta quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c g\u00ec \u0111\u00f3, h\u1ecdat \u0111\u1ed9ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u1ea5y ch\u00ednh l\u00e0 h\u00e0nh. N\u1ebfu n\u00f3i r\u1ed9ng ra th\u00ec h\u00e0nh c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cthi\u00ean l\u01b0u\u201d v\u00e0 \u201ct\u1ea1o t\u00e1c\u201d. M\u1ecdi s\u1ef1 v\u1eadt hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng v\u1eadt l\u00fd c\u0169ng nh\u01b0 t\u00e2m l\u00fd (g\u1ecdi chung l\u00e0 c\u00e1c ph\u00e1p) c\u00f3 t\u00ednh sinh di\u1ec7t t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c (v\u00ec v\u00f4 t\u1ef1 t\u00ednh), lu\u00f4n lu\u00f4n bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 \u201cthi\u00ean l\u01b0u\u201d, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt n\u00f3i: \u201cCh\u01b0 h\u00e0nh v\u00f4 th\u01b0\u1eddng, ch\u01b0 ph\u00e1p v\u00f4 ng\u00e3\u201d l\u00e0 n\u00f3i h\u00e0nh theo ngh\u0129a n\u00e0y. V\u1edbi \u00fd ngh\u0129a \u201ct\u1ea1o t\u00e1c\u201d th\u00ec h\u00e0nh ch\u00ednh l\u00e0 t\u00e1c \u00fd (nghi\u1ec7p) hay t\u01b0 t\u00e2m s\u1edf (Th\u1eadt ra ngh\u0129a n\u00e0y c\u0169ng kh\u00f4ng n\u1eb1m ng\u00f2ai ngh\u0129a \u201cthi\u00ean l\u01b0u\u201d n\u00f3i tr\u00ean). T\u01b0 t\u00e2m s\u1edf g\u1ed3m c\u00f3 th\u1ea9m l\u1ef1 t\u01b0 (x\u00e9t \u0111\u00f3an, so s\u00e1nh, \u0111\u1eafn \u0111o suy ngh\u0129, c\u00e2n nh\u1eafc), quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh t\u01b0 (quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh), ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng t\u01b0 (th\u1ef1c hi\u1ec7n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Th\u1ee9c u\u1ea9n (nh\u1eadn th\u1ee9c, li\u1ec5u bi\u1ec7t), l\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00e2n bi\u1ec7t, nh\u1eadn bi\u1ebft c\u1ea3nh, ph\u1ea3n \u1ea3nh th\u1ebf gi\u1edbi th\u1ef1c t\u1ea1i, ghi nh\u1eadn s\u1ef1 c\u00f3 m\u1eb7t c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00e1p qua s\u00e1u c\u0103n (m\u1eaft, tai, m\u0169i, l\u01b0\u1ee1i, th\u00e2n, \u00fd). Khi s\u00e1u c\u0103n ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi s\u00e1u tr\u1ea7n (s\u1eafc, thinh, h\u01b0\u01a1ng, v\u1ecb, x\u00fac, ph\u00e1p) s\u1ebd sinh ra s\u00e1u th\u1ee9c l\u00e0 nh\u00e3n th\u1ee9c (c\u00e1i bi\u1ebft c\u1ee7a m\u1eaft), nh\u0129 th\u1ee9c (c\u00e1i bi\u1ebft c\u1ee7a tai), t\u1ec9 th\u1ee9c (c\u00e1i bi\u1ebft c\u1ee7a m\u0169i), thi\u1ec7t th\u1ee9c (c\u00e1i bi\u1ebft c\u1ee7a l\u01b0\u1ee1i), th\u00e2n th\u1ee9c (c\u00e1i bi\u1ebft c\u1ee7a th\u00e2n) v\u00e0 \u00fd th\u1ee9c (c\u00e1i bi\u1ebft c\u1ee7a \u00fd). Th\u1ee9c l\u00e0 s\u1ef1 nh\u1eadn bi\u1ebft, nh\u1eadn th\u1ee9c, s\u1ef1 ph\u1ea3n \u1ea3nh \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng ti\u1ebfp x\u00fac c\u1ee7a s\u00e1u c\u0103n. T\u00e2m l\u00fd h\u1ecdc Ph\u1eadt gi\u00e1o (Duy th\u1ee9c h\u1ecdc) \u0111\u00e3 khai th\u00e1c m\u1ecdi kh\u00eda c\u1ea1nh v\u1ec1 th\u1ee9c, cho r\u1eb1ng ng\u00f2ai s\u00e1u th\u1ee9c v\u1eeba n\u00f3i tr\u00ean c\u00f2n c\u00f3 hai th\u1ee9c n\u1eefa l\u00e0 M\u1ea1t na th\u1ee9c v\u00e0 A l\u1ea1i da th\u1ee9c. M\u1ea1t na th\u1ee9c l\u00e0 c\u0103n c\u1ee9, c\u01a1 s\u1edf c\u1ee7a \u00fd th\u1ee9c, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u00f2n c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng ch\u1ea5p ng\u00e3, nh\u1eadn th\u1ee9c s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a b\u1ea3n ng\u00e3 l\u00e0 c\u00f3 th\u1eadt (con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi s\u1ef1 v\u1eadt hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng, nh\u00e2n v\u00e0 ph\u00e1p c\u00f3 ng\u00e3 t\u00ednh). A l\u1ea1i da th\u1ee9c l\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng duy tr\u00ec, l\u01b0u gi\u1eef t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eadn th\u1ee9c, hi\u1ec3u bi\u1ebft, nh\u1eefng kinh nghi\u1ec7m, nh\u1eefng ch\u1ee7ng t\u1eed (h\u1ea1t gi\u1ed1ng) c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c l\u00e0m sinh kh\u1edfi th\u1ebf gi\u1edbi s\u1ef1 v\u1eadt hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng trong \u0111\u00f3 c\u00f3 con ng\u01b0\u1eddi. A l\u1ea1i da th\u1ee9c c\u0169ng nh\u01b0 b\u1ed9 nh\u1edb c\u1ee7a m\u1ed9t m\u00e1y vi t\u00ednh, l\u00e0 kho ch\u1ee9a m\u1ecdi d\u1eef li\u1ec7u, s\u1ef1 ki\u1ec7n, v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 Duy th\u1ee9c h\u1ecdc g\u1ecdi A l\u1ea1i da l\u00e0 T\u00e0ng th\u1ee9c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ee3p th\u1ec3 g\u1ed3m n\u0103m th\u00e0nh ph\u1ea7n l\u00e0 s\u1eafc, th\u1ecd, t\u01b0\u1edfng, h\u00e0nh, th\u1ee9c. T\u1ef1 b\u1ea3n th\u00e2n s\u1eafc, th\u1ecd, t\u01b0\u1edfng, h\u00e0nh, th\u1ee9c v\u1ed1n l\u00e0 duy\u00ean sinh, n\u00f3 kh\u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, n\u00f3 kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i \u0111\u1ed9c l\u1eadp, m\u00e0 n\u00f3 n\u01b0\u01a1ng nhau \u0111\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i, m\u1ed7i u\u1ea9n n\u01b0\u01a1ng v\u00e0o b\u1ed1n u\u1ea9n kia m\u00e0 c\u00f3 m\u1eb7t. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 th\u1ee9c u\u1ea9n, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt c\u00f3 d\u1ea1y: \u201cTh\u1ee9c t\u1ed3n t\u1ea1i nh\u1edd s\u1eafc l\u00e0m \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n, l\u00e0m \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng, s\u1eafc l\u00e0m n\u01a1i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a\u2026 Th\u1ee9c ph\u00e1t tri\u1ec3n h\u01b0ng th\u1ecbnh nh\u1edd s\u1eafc. Th\u1ee9c t\u1ed3n t\u1ea1i nh\u1edd th\u1ecd l\u00e0m \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n, l\u00e0m \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng, th\u1ecd l\u00e0m n\u01a1i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a\u2026 Th\u1ee9c ph\u00e1t tri\u1ec3n h\u01b0ng th\u1ecbnh nh\u1edd th\u1ecd. Th\u1ee9c t\u1ed3n t\u1ea1i nh\u1edd t\u01b0\u1edfng l\u00e0m \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n, l\u00e0m \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng, t\u01b0\u1edfng l\u00e0m n\u01a1i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a\u2026 Th\u1ee9c ph\u00e1t tri\u1ec3n h\u01b0ng th\u1ecbnh nh\u1edd t\u01b0\u1edfng. Th\u1ee9c t\u1ed3n t\u1ea1i nh\u1edd h\u00e0nh l\u00e0m \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n, l\u00e0m \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng, h\u00e0nh l\u00e0m n\u01a1i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a\u2026 Th\u1ee9c ph\u00e1t tri\u1ec3n h\u01b0ng th\u1ecbnh nh\u1edd h\u00e0nh. N\u1ebfu c\u00f3 ai n\u00f3i r\u1eb1ng, t\u00f4i s\u1ebd ch\u1ec9 ra s\u1ef1 \u0111i, s\u1ef1 \u0111\u1ebfn, s\u1ef1 sinh, s\u1ef1 di\u1ec7t c\u1ee7a th\u1ee9c bi\u1ec7t l\u1eadp v\u1edbi s\u1eafc, th\u1ecd, t\u01b0\u1edfng, h\u00e0nh th\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y \u0111\u00e3 n\u00f3i m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ef1c.\u201d(T\u01b0\u01a1ng \u01afng B\u1ed9 kinh III). Ch\u00ednh c\u00e1c u\u1ea9n n\u01b0\u01a1ng v\u00e0o nhau m\u00e0 t\u1ed3n t\u1ea1i, m\u1ed7i u\u1ea9n lu\u00f4n \u1edf trong tr\u1ea1ng th\u00e1i v\u00f4 th\u01b0\u1eddng sinh di\u1ec7t t\u00f9y thu\u1ed9c v\u00e0o c\u00e1c u\u1ea9n kia, v\u00ec th\u1ebf h\u1ee3p th\u1ec3 n\u0103m u\u1ea9n (th\u00e2n ng\u0169 u\u1ea9n: c\u01a1 th\u1ec3 sinh l\u00fd, v\u1eadt l\u00fd v\u00e0 t\u00e2m l\u00fd, v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 tinh th\u1ea7n) c\u00e0ng kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 c\u00f3 t\u1ef1 t\u00ednh v\u00e0 t\u1ed3n t\u1ea1i \u0111\u1ed9c l\u1eadp, b\u1ea5t bi\u1ebfn. Do \u0111\u00f3 ch\u1ea5p c\u00e1i t\u01b0\u1edbng n\u0103m u\u1ea9n k\u1ebft h\u1ee3p l\u1ea1i l\u00e0m ng\u00e3 hay ch\u1ea5p ri\u00eang t\u1eebng u\u1ea9n l\u00e0m ng\u00e3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 v\u00f4 minh.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong kinh T\u01b0\u01a1ng \u01afng III, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt d\u1ea1y c\u00e1c th\u1ea7y T\u1ef3 kheo v\u1ec1 th\u00e2n ng\u0169 u\u1ea9n l\u00e0 v\u00f4 th\u01b0\u1eddng, v\u00f4 ng\u00e3 nh\u01b0 sau:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-N\u00e0y ch\u01b0 T\u1ef3 kheo, th\u00e2n th\u1ec3 th\u01b0\u1eddng hay v\u00f4 th\u01b0\u1eddng?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c th\u1ea7y T\u1ef3 kheo \u0111\u00e1p:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-B\u1ea1ch Th\u1ebf T\u00f4n, v\u00f4 th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00e0i l\u1ea1i h\u1ecfi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-V\u00f4 th\u01b0\u1eddng th\u00ec \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn kh\u1ed5 hay vui?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-B\u1ea1ch Th\u1ebf T\u00f4n, kh\u1ed5.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ea5y gi\u1edd \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt d\u1ea1y:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-C\u00e1i g\u00ec v\u00f4 th\u01b0\u1eddng, \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn kh\u1ed5, th\u00ec c\u00f3 h\u1ee3p l\u00fd kh\u00f4ng khi cho r\u1eb1ng c\u00e1i \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u00f4i, l\u00e0 c\u1ee7a t\u00f4i, l\u00e0 t\u1ef1 ng\u00e3 c\u1ee7a t\u00f4i?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u00e1c th\u1ea7y T\u1ef3 kheo tr\u1ea3 l\u1eddi:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">-B\u1ea1ch Th\u1ebf T\u00f4n, kh\u00f4ng h\u1ee3p l\u00fd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u1ea5m th\u00e2n ng\u0169 u\u1ea9n con ng\u01b0\u1eddi bao g\u1ed3m c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 tinh th\u1ea7n (t\u1ee9c l\u00e0 th\u1ec3 x\u00e1c v\u00e0 t\u01b0 duy, t\u00ecnh c\u1ea3m, t\u01b0 t\u01b0\u1edfng, nh\u1eadn th\u1ee9c\u2026) \u0111\u1ec1u v\u00f4 th\u01b0\u1eddng, v\u00f4 ng\u00e3, n\u00f3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i lu\u00f4n lu\u00f4n. Do \u0111\u00f3 khi con ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea5p th\u00e2n ng\u0169 u\u1ea9n l\u00e0m ng\u00e3, cho n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 n\u00ean sinh ra tham \u00e1i, ch\u1ea5p th\u1ee7 th\u00ec s\u1ebd r\u01a1i v\u00e0o v\u00f2ng phi\u1ec1n n\u00e3o kh\u1ed5 \u0111au (lo l\u1eafng, th\u1ea5t v\u1ecdng, s\u1ea7u bi\u2026khi th\u00e2n ng\u0169 u\u1ea9n thay \u0111\u1ed5i bi\u1ebfn h\u1ecdai)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Con ng\u01b0\u1eddi v\u00ec ch\u1ea5p v\u00e0o ch\u1ed7 m\u1eaft th\u1ea5y tai nghe, ch\u1ea5p v\u00e0o ch\u1ed7 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng nh\u1eadn th\u1ee9c, hi\u1ec3u bi\u1ebft m\u00e0 cho l\u00e0 c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1i ng\u00e3 th\u1eadt s\u1ef1. N\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 \u201cta\u201d(ng\u00e3) th\u00ec ai nghe, ai th\u1ea5y, ai suy ngh\u0129, ai h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, ai c\u1ea3m nh\u1eadn kh\u1ed5 vui? Cho n\u00ean con ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea5p c\u00e1i th\u00e2n th\u1ec3 sinh l\u00fd, v\u1eadt l\u00fd (s\u1eafc), nh\u1eefng c\u1ea3m gi\u00e1c kh\u1ed5 vui (th\u1ecd), tri gi\u00e1c, nh\u1eefng kinh nghi\u1ec7m, \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng, h\u1ed3i t\u01b0\u1edfng, li\u00ean t\u01b0\u1edfng, t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng (t\u01b0\u1edfng), \u00fd ch\u00ed, \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c t\u1ea1o t\u00e1c (h\u00e0nh) v\u00e0 s\u1ef1 nh\u1eadn th\u1ee9c (th\u1ee9c) l\u00e0 c\u1ee7a m\u00ecnh, l\u00e0 m\u00ecnh, l\u00e0 t\u1ef1 ng\u00e3 c\u1ee7a m\u00ecnh. Nh\u01b0ng th\u1eadt ra th\u00ec \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a s\u1ef1 ph\u1ed1i h\u1ee3p gi\u1eefa c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 s\u1eafc, th\u1ecd, t\u01b0\u1edfng, h\u00e0nh, th\u1ee9c n\u00f3i tr\u00ean. V\u00e0 ch\u00ednh c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 n\u00e0y c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c, l\u00e0m nh\u00e2n l\u00e0m duy\u00ean cho nhau, n\u01b0\u01a1ng v\u00e0o nhau m\u00e0 t\u1ed3n t\u1ea1i ch\u1ee9 h\u00f2an t\u00f2an kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ef1 t\u00ednh, kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1eadt th\u1ec3, t\u1ef1 th\u00e2n m\u1ed7i u\u1ea9n c\u0169ng do duy\u00ean sinh n\u00ean v\u00f4 ng\u00e3, n\u00f3 t\u00f9y thu\u1ed9c v\u00e0o \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n m\u00e0 sinh kh\u1edfi, hi\u1ec7n h\u00e0nh, c\u00e1i t\u00e1c d\u1ee5ng v\u00e0 h\u00ecnh th\u00e1i n\u00f3 kh\u1edfi l\u00ean ch\u1ec9 l\u00e0 s\u1ef1 gi\u1ea3 hi\u1ec7n t\u1ea1m th\u1eddi do quan h\u1ec7 v\u1edbi nhau m\u00e0 c\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00ec s\u1eafc, th\u1ecd, t\u01b0\u1edfng, h\u00e0nh, th\u1ee9c l\u00e0 v\u00f4 ng\u00e3 n\u00ean n\u00f3 v\u00f4 th\u01b0\u1eddng, sanh di\u1ec7t, bi\u1ebfn d\u1ecb trong t\u1eebng s\u00e1t na v\u00e0 ta kh\u00f4ng th\u1ec3 mong mu\u1ed1n n\u00f3 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y hay nh\u01b0 th\u1ebf kh\u00e1c. Ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u1ebb m\u00e3i kh\u00f4ng gi\u00e0, s\u1ed1ng h\u00f2ai kh\u00f4ng ch\u1ebft, kh\u1ecfe m\u1ea1nh kh\u00f4ng \u1ed1m \u0111au, vui v\u1ebb h\u1ea1nh ph\u00fa m\u00e0 kh\u00f4ng bu\u1ed3n \u0111au kh\u1ed5 n\u00e3o v.v.. Kinh B\u00e1t \u0110\u1ea1i Nh\u00e2n G\u00edac \u0111\u00e3 n\u00f3i r\u00f5: \u201cTh\u1ebf gian v\u00f4 th\u01b0\u1eddng, qu\u1ed1c \u0111\u1ed9 nguy th\u00fay, t\u1ee9 \u0111\u1ea1i kh\u1ed5 kh\u00f4ng, ng\u0169 \u1ea5m (ng\u0169 u\u1ea9n) v\u00f4 ng\u00e3, sinh di\u1ec7t bi\u1ebfn d\u1ecb, h\u01b0 ng\u1ee5y v\u00f4 ch\u1ee7\u2026\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trong kinh T\u01b0\u01a1ng \u01afng III, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt d\u1ea1y: \u201cDo hoan h\u1ef7, \u0111\u1eafm tr\u01b0\u1edbc, r\u1ed3i an tr\u00fa s\u1eafc, h\u1ef7 \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1eafc kh\u1edfi l\u00ean. Do duy\u00ean th\u1ee7 \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1eafc, h\u1eefu kh\u1edfi l\u00ean. Do duy\u00ean h\u1eefu, sanh kh\u1edfi l\u00ean. Do duy\u00ean sanh m\u00e0 gi\u00e0, ch\u1ebft, s\u1ea7u, bi, kh\u1ed5, \u01b0u, n\u00e3o kh\u1edfi l\u00ean. C\u0169ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1ecd, t\u01b0\u1edfng, h\u00e0nh, th\u1ee9c. Do kh\u00f4ng hoan h\u1ef7, kh\u00f4ng \u0111\u1eafm tr\u01b0\u1edbc s\u1eafc, h\u1ef7 \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1eafc \u0111\u1ecdan di\u1ec7t, do duy\u00ean th\u1ee7 \u0111\u1ecdan di\u1ec7t, n\u00ean h\u1eefu \u0111\u1ecdan di\u1ec7t, do duy\u00ean h\u1eefu \u0111\u1ecdan di\u1ec7t n\u00ean sanh \u0111\u1ecdan di\u1ec7t, do duy\u00ean sanh \u0111\u1ecdan di\u1ec7t n\u00ean gi\u00e0, ch\u1ebft, s\u1ea7u, bi, kh\u1ed5, \u01b0u, n\u00e3o \u0111\u1ecdan di\u1ec7t. C\u0169ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1ecd, t\u01b0\u1edfng, h\u00e0nh, th\u1ee9c\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">C\u0169ng trong kinh T\u01b0\u01a1ng \u01afng III, T\u00f4n gi\u1ea3 X\u00e1 L\u1ee3i Ph\u1ea5t nh\u1eafc l\u1ea1i l\u1eddi \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt v\u1ec1 th\u00e1i \u0111\u1ed9 con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i v\u1edbi n\u0103m u\u1ea9n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn kh\u1ed5 v\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn an vui: \u201c\u0110\u1ed1i v\u1edbi n\u0103m u\u1ea9n, ai ch\u01b0a vi\u1ec5n ly tham, d\u1ee5c, nhi\u1ec7t t\u00ecnh, kh\u00e1t \u00e1i, th\u00ec khi s\u1eafc, th\u1ecd, t\u01b0\u1edfng, h\u00e0nh, th\u1ee9c bi\u1ebfn h\u1ecdai, \u0111\u1ed5i kh\u00e1c, s\u1ebd kh\u1edfi l\u00ean s\u1ea7u, bi, kh\u1ed5, \u01b0u, n\u00e3o. \u0110\u1ed1i v\u1edbi s\u1eafc, th\u1ecd, t\u01b0\u1edfng, h\u00e0nh, th\u1ee9c, ai \u0111\u00e3 vi\u1ec5n ly tham, d\u1ee5c, nhi\u1ec7t t\u00ecnh, kh\u00e1t \u00e1i, th\u00ec khi s\u1eafc, th\u1ecd, t\u01b0\u1edfng, h\u00e0nh, th\u1ee9c bi\u1ebfn h\u1ecdai s\u1ebd kh\u00f4ng kh\u1edfi l\u00ean s\u1ea7u, bi, kh\u1ed5, \u01b0u, n\u00e3o\u201d. Nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ea1y tr\u00ean cho th\u1ea5y phi\u1ec1n n\u00e3o kh\u1ed5 \u0111au kh\u00f4ng ph\u1ea3i do n\u0103m u\u1ea9n m\u00e0 c\u00f3, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1edfi t\u00ednh ch\u1ea5t c\u1ee7a n\u0103m u\u1ea9n l\u00e0 v\u00f4 th\u01b0\u1eddng, m\u00e0 l\u00e0 do con ng\u01b0\u1eddi tham \u00e1i, ch\u1ea5p th\u1ee7 t\u1ea1o ra. V\u00ec v\u00f4 minh, con ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea5p th\u00e2n s\u1eafc u\u1ea9n, ch\u1ea5p c\u1ea3m th\u1ecd, suy ngh\u0129, nh\u1eadn th\u1ee9c, hi\u1ec3u bi\u1ebft\u2026l\u00e0 m\u00ecnh, l\u00e0 c\u1ee7a m\u00ecnh, l\u00e0 t\u1ef1 ng\u00e3 c\u1ee7a m\u00ecnh n\u00ean sinh t\u00e2m tham \u00e1i, ch\u1ea5p th\u1ee7, khi ch\u00fang thay \u0111\u1ed5i, bi\u1ebfn h\u1ecdai th\u00ec c\u1ea3m th\u1ea5y th\u1ea5t v\u1ecdng, kh\u1ed5 n\u00e3o. Do \u0111\u00f3 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt d\u1ea1y: \u201cKh\u00f4ng li\u1ec5u tri n\u0103m u\u1ea9n th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ecdan t\u1eadn kh\u1ed5 \u0111au, v\u00ec v\u1eady c\u1ea7n ph\u1ea3i li\u1ec5u tri n\u0103m u\u1ea9n. S\u1ef1 \u0111\u1ecdan t\u1eadn tham, s\u1ef1 \u0111\u1ecdan t\u1eadn s\u00e2n, s\u1ef1 \u0111\u1ecdan t\u1eadn si \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 li\u1ec5u tri\u201d (Kinh T\u01b0\u01a1ng \u01afng III). V\u00e0 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt c\u0169ng d\u1ea1y: \u201cN\u00e0y c\u00e1c T\u1ef3 kheo, h\u00e3y tu t\u1eadp thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh. V\u1ecb T\u1ef3 kheo tu t\u1eadp thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh th\u00ec hi\u1ec3u bi\u1ebft m\u1ed9t c\u00e1ch nh\u01b0 th\u1eadt: s\u1eafc t\u1eadp kh\u1edfi v\u00e0 s\u1eafc \u0111\u1ecdan di\u1ec7t, th\u1ecd t\u1eadp kh\u1edfi v\u00e0 th\u1ecd \u0111\u1ecdan di\u1ec7t, t\u01b0\u1edfng t\u1eadp kh\u1edfi v\u00e0 t\u01b0\u1edfng \u0111\u1ecdan di\u1ec7t, h\u00e0nh t\u1eadp kh\u1edfi v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ecdan di\u1ec7t, th\u1ee9c t\u1eadp kh\u1edfi v\u00e0 th\u1ee9c \u0111\u1ecdan di\u1ec7t\u201d. \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt d\u1ea1y c\u1ea7n ph\u1ea3i tu thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u bi\u1ebft nh\u01b0 th\u1eadt v\u1ec1 n\u0103m u\u1ea9n, th\u1ea5y r\u00f5 s\u1eafc, th\u1ecd, tu\u1edfng, h\u00e0nh, th\u1ee9c sinh kh\u1edfi v\u00e0 \u0111\u1ecdan di\u1ec7t t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c, ch\u00fang v\u00f4 ng\u00e3, kh\u00f4ng c\u00f3 t\u1ef1 t\u00ednh, trong c\u00e1i th\u1ea5y nh\u01b0 th\u1eadt \u0111\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f3 tham \u00e1i v\u00e0 ch\u1ea5p th\u1ee7. \u0110\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 s\u1ef1 qu\u00e1n chi\u1ebfu v\u1ec1 n\u0103m u\u1ea9n nh\u01b0 T\u00e2m kinh B\u00e1t nh\u00e3 \u0111\u00e3 n\u00f3i: \u201c H\u00e0nh th\u00e2m B\u00e1t nh\u00e3 Ba la m\u1eadt \u0111a th\u1eddi, chi\u1ebfu ki\u1ebfn ng\u0169 u\u1ea9n giai kh\u00f4ng, \u0111\u1ed9 nh\u1ea5t thi\u1ebft kh\u1ed5 \u00e1ch\u201d(l\u00fac d\u00f9ng tr\u00ed tu\u1ec7 B\u00e1t nh\u00e3 qu\u00e1n chi\u1ebfu m\u1ed9t c\u00e1ch t\u01b0\u1eddng t\u1eadn, s\u00e2u s\u1eafc, th\u00ec th\u1ea5y r\u00f5 nh\u01b0 th\u1eadt n\u0103m u\u1ea9n \u0111\u1ec1u v\u00f4 ng\u00e3, kh\u00f4ng t\u1ef1 t\u00ednh, li\u1ec1n v\u01b0\u1ee3t qua t\u1ea5t c\u1ea3 kh\u1ed5 \u00e1ch). C\u0169ng kh\u00f4ng kh\u00e1c, trong kinh T\u01b0\u01a1ng \u01afng II, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt d\u1ea1y r\u1eb1ng: Ai kh\u00f4ng ch\u1ea5p th\u1ee7, v\u1ecb \u1ea5y kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129 \u0111\u00e2y l\u00e0 t\u1ef1 ng\u00e3 c\u1ee7a t\u00f4i, v\u00e0 khi kh\u1ed5 sinh th\u00ec xem l\u00e0 sinh, khi kh\u1ed5 di\u1ec7t th\u00ec xem l\u00e0 di\u1ec7t, m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ea5y c\u00f3 t\u00f4i kh\u1ed5 hay t\u00f4i h\u1ebft kh\u1ed5. \u0110\u00e2y l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00f3at kh\u1ecfi v\u00f2ng r\u00e0ng bu\u1ed9c c\u1ee7a th\u1ebf gian.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp;&nbsp;20\/05\/2012 20:15:00&nbsp;Thi\u1ec7n T\u00e0i Phan Minh \u0110\u1ee9c\u0110\u00e3 \u0111\u1ecdc: 6231&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;http:\/\/tamhoc.org\/dulieu\/giaophap\/quantuong\/QuanChieuNguuan_files\/like.htmlC\u1ee1 ch\u1eef:&nbsp; Con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ee3p th\u1ec3 g\u1ed3m n\u0103m th\u00e0nh ph\u1ea7n l\u00e0 s\u1eafc, th\u1ecd, t\u01b0\u1edfng, h\u00e0nh, th\u1ee9c. T\u1ef1 b\u1ea3n th\u00e2n\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2165,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[73],"tags":[],"td_series":[],"class_list":["post-2167","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quan-tuong"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2167","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2167"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2167\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2168,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2167\/revisions\/2168"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2165"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2167"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2167"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2167"},{"taxonomy":"td_series","embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/td_series?post=2167"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}