{"id":2175,"date":"2020-09-14T22:10:57","date_gmt":"2020-09-14T22:10:57","guid":{"rendered":"http:\/\/tamhoc.org\/?p=2175"},"modified":"2020-09-14T22:10:57","modified_gmt":"2020-09-14T22:10:57","slug":"quan-niem-hoi-tho","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/2020\/09\/14\/quan-niem-hoi-tho\/","title":{"rendered":"Qu\u00e1n ni\u1ec7m h\u01a1i th\u1edf"},"content":{"rendered":"\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&nbsp;&nbsp;30\/09\/2009 07:57:00&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.daophatngaynay.com\/vn\/author\/mythanh\/\">Ven. Ajahn Sumedho &#8211; M\u1ef9 Thanh d\u1ecbch<\/a>\u0110\u00e3 \u0111\u1ecdc: 11298&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;http:\/\/tamhoc.org\/dulieu\/giaophap\/quantuong\/Quanniemhoitho_files\/like.htmlC\u1ee1 ch\u1eef:&nbsp;<a href=\"javascript:tsz('article_body','12px')\"><\/a><a href=\"javascript:tsz('article_body','18px')\"><\/a><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/tamhoc.org\/dulieu\/giaophap\/quantuong\/Quanniemhoitho_files\/quanniemhoitho_193777210.jpg\" alt=\"image\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>H\u01a1i th\u1edf kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u1eadt g\u00ec \u0111\u00f3 m\u00e0 ch\u00fang ta t\u1ea1o ra hay t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng, ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 li\u00ean t\u1ee5c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng cho \u0111\u1ebfn khi m\u1ea1ng s\u1ed1ng ch\u1ea5m d\u1ee9t, d\u00f9 ch\u00fang ta c\u00f3 ch\u00fa t\u00e2m v\u00e0o h\u01a1i th\u1edf hay kh\u00f4ng, h\u01a1i th\u1edf v\u1eabn lu\u00f4n hi\u1ec7n di\u1ec7n, v\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 quay v\u1ec1 h\u01a1i th\u1edf b\u1ea5t c\u1ee9 l\u00fac n\u00e0o.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ch\u00fang ta th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng hay \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn nh\u1eefng vi\u1ec7c t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng. Ch\u00fang ta th\u01b0\u1eddng ch\u1ec9 nh\u1eadn bi\u1ebft h\u01a1i th\u1edf c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh khi h\u01a1i th\u1edf kh\u00f4ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, nh\u01b0 l\u00fac ch\u00fang ta l\u00ean c\u01a1n suy\u1ec5n ho\u1eb7c l\u00fac ch\u00fang ta ch\u1ea1y qu\u00e1 s\u1ee9c.&nbsp;Tuy v\u1eady, v\u1edbi c\u00e1ch qu\u00e1n ni\u1ec7m h\u01a1i th\u1edf, ch\u00fang ta s\u1eed d\u1ee5ng h\u01a1i th\u1edf t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a ch\u00fang ta l\u00e0m \u0111\u1ec1 t\u00e0i cho vi\u1ec7c thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh.&nbsp;Ch\u00fang ta kh\u00f4ng c\u1ed1 g\u1eafng l\u00e0m cho h\u01a1i th\u1edf d\u00e0i h\u01a1n, ng\u1eafn h\u01a1n hay \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n n\u00f3 theo m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c n\u00e0o, ch\u1ec9 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n l\u00e0 ng\u1ed3i y\u00ean theo d\u00f5i nh\u1ecbp h\u01a1i th\u1edf ra v\u00e0o m\u1ed9t c\u00e1ch b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng.&nbsp;H\u01a1i th\u1edf kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u1eadt g\u00ec \u0111\u00f3 m\u00e0 ch\u00fang ta t\u1ea1o ra hay t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng, ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 li\u00ean t\u1ee5c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng cho \u0111\u1ebfn khi m\u1ea1ng s\u1ed1ng ch\u1ea5m d\u1ee9t, d\u00f9 ch\u00fang ta c\u00f3 ch\u00fa t\u00e2m v\u00e0o h\u01a1i th\u1edf hay kh\u00f4ng, h\u01a1i th\u1edf v\u1eabn lu\u00f4n hi\u1ec7n di\u1ec7n, v\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 quay v\u1ec1 h\u01a1i th\u1edf b\u1ea5t c\u1ee9 l\u00fac n\u00e0o.&nbsp;Ch\u00fang ta kh\u00f4ng c\u1ea7n c\u00f3 nh\u1eefng tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 chuy\u00ean m\u00f4n n\u00e0o \u0111\u1ec3 theo d\u00f5i h\u01a1i th\u1edf, ch\u00fang ta kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t th\u00f4ng minh, ch\u00fang ta ch\u1ec9 c\u1ea7n h\u00e0i l\u00f2ng v\u00e0 nh\u1eadn bi\u1ebft h\u01a1i th\u1edf ra v\u00e0o c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh. S\u1ef1 s\u00e1ng su\u1ed1t kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u1edd v\u00e0o h\u1ecdc h\u1ecfi c\u00e1c l\u00fd thuy\u1ebft, tri\u1ebft l\u00fd v\u0129 \u0111\u1ea1i, m\u00e0 l\u00e0 nh\u1edd v\u00e0o s\u1ef1 quan s\u00e1t nh\u1eefng vi\u1ec7c t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng.<br><br>H\u01a1i th\u1edf thi\u1ebfu t\u00ednh ch\u1ea5t h\u1ea5p d\u1eabn ho\u1eb7c l\u00f4i cu\u1ed1n, v\u00ec th\u1ebf ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf n\u00ean ch\u00e1n ng\u00e1n v\u00e0 kh\u00f4ng th\u00edch n\u00f3.&nbsp;Ch\u00fang ta lu\u00f4n ham mu\u1ed1n ph\u1ea3i c\u00f3 th\u00eam v\u1eadt g\u00ec \u0111\u00f3, t\u00ecm ki\u1ebfm v\u1eadt g\u00ec h\u1ea5p d\u1eabn v\u00e0 l\u00f4i cu\u1ed1n ch\u00fang ta, cho d\u00f9 ch\u00fang ta kh\u00f4ng c\u1ea7n c\u1ed1 g\u1eafng. N\u1ebfu ch\u00fang ta nghe \u00e2m nh\u1ea1c, ch\u00fang ta kh\u00f4ng ngh\u0129 \u201cT\u00f4i ph\u1ea3i ch\u00fa t\u00e2m \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec7u nh\u1ea1c quy\u1ebfn r\u0169, h\u1ea5p d\u1eabn n\u1ea7y\u201d \u2013 ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 ch\u1ee7, b\u1edfi v\u00ec \u0111i\u1ec7u nh\u1ea1c c\u00f3 s\u1ee9c thu h\u00fat, l\u00f4i k\u00e9o ch\u00fang ta.&nbsp;Nh\u1ecbp \u0111i\u1ec7u c\u1ee7a h\u01a1i th\u1edf b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng h\u1ea5p d\u1eabn, v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ee9c thu h\u00fat, h\u01a1i th\u1edf r\u1ea5t y\u00ean t\u0129nh, v\u00e0 ph\u1ea7n \u0111\u00f4ng con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng quen v\u1edbi s\u1ef1 y\u00ean t\u0129nh \u0111\u00f3. \u0110a s\u1ed1 th\u00edch c\u00e1i \u00fd ni\u1ec7m y\u00ean \u1ed5n, nh\u01b0ng l\u1ea1i th\u1ea5y kinh nghi\u1ec7m theo d\u00f5i h\u01a1i th\u1edf th\u1eadt l\u00e0 ch\u00e1n ng\u1ea5y v\u00e0 d\u1ec5 l\u00e0m n\u1ea3n l\u00f2ng.&nbsp;H\u1ecd mong mu\u1ed1n m\u1ed9t s\u1ef1 k\u00edch th\u00edch, m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 l\u00f4i cu\u1ed1n h\u1ecd. V\u1edbi c\u00e1ch qu\u00e1n ni\u1ec7m h\u01a1i th\u1edf (anapanasati), ch\u00fang ta ch\u00fa t\u00e2m v\u00e0o m\u1ed9t \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng trung l\u1eadp, ch\u00fang ta kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i th\u00edch hay kh\u00f4ng th\u00edch h\u01a1i th\u1edf, v\u00e0 ch\u1ec9 ch\u00fa t\u00e2m v\u1edbi s\u1ef1 h\u00edt v\u00e0o, l\u00fac b\u1eaft \u0111\u1ea7u, l\u00fac gi\u1eefa, v\u00e0 l\u00fac k\u1ebft th\u00fac, k\u1ebf \u0111\u00f3 ch\u00fa t\u00e2m v\u1edbi s\u1ef1 th\u1edf ra, l\u00fac b\u1eaft \u0111\u1ea7u, l\u00fac gi\u1eefa, v\u00e0 l\u00fac k\u1ebft th\u00fac. Nh\u1ecbp th\u1edf nh\u1eb9 nh\u00e0ng s\u1ebd ch\u1eadm h\u01a1n nh\u1ecbp suy ngh\u0129, \u0111\u01b0a ch\u00fang ta v\u1ec1 v\u1edbi t\u0129nh l\u1eb7ng, ch\u00fang ta b\u1eaft \u0111\u1ea7u ch\u1ea5m d\u1ee9t suy ngh\u0129. Tuy nhi\u00ean, ch\u00fang ta kh\u00f4ng n\u00ean c\u1ed1 g\u1eafng \u0111\u1ec3 s\u1edf h\u1eefu b\u1ea5t c\u1ee9 g\u00ec t\u1eeb n\u01a1i thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh, hay thi\u1ec1n ch\u1ec9, b\u1edfi v\u00ec t\u00e2m th\u1ee9c lu\u00f4n c\u1ed1 g\u1eafng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u1eb7c s\u1edf h\u1eefu c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 h\u01a1n l\u00e0 h\u00e0i l\u00f2ng m\u1ed9t c\u00e1ch nh\u00fan nh\u01b0\u1eddng v\u1edbi h\u01a1i th\u1edf, v\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady, h\u01a1i th\u1edf kh\u00f4ng ch\u1eadm l\u1ea1i, ho\u1eb7c y\u00ean t\u0129nh, do \u0111\u00f3 ch\u00fang ta m\u1edbi tr\u1edf n\u00ean d\u1ec5 n\u1ea3n l\u00f2ng.<br><br>L\u00fac \u0111\u1ea7u, t\u00e2m th\u1ee9c hay \u0111i lang thang. M\u1ed9t khi ch\u00fang ta nh\u1eadn bi\u1ebft m\u00ecnh \u0111\u00e3 \u0111i lang thang, kh\u00f4ng c\u00f2n ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn h\u01a1i th\u1edf, ch\u00fang ta ch\u1ec9 c\u1ea7n tr\u1edf v\u1ec1 v\u1edbi h\u01a1i th\u1edf m\u1ed9t c\u00e1ch nh\u1eb9 nh\u00e0ng. Ch\u00fang ta ph\u1ea3i th\u1eadt ki\u00ean nh\u1eabn v\u00e0 lu\u00f4n lu\u00f4n quy\u1ebft t\u00e2m b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u1ea1i.&nbsp;T\u00e2m th\u1ee9c c\u1ee7a ch\u00fang ta kh\u00f4ng quen b\u1ecb ki\u1ec1m ch\u1ebf, ch\u00fang b\u1ecb hu\u1ea5n luy\u1ec7n ph\u1ea3i li\u00ean k\u1ebft v\u1eadt n\u1ea7y v\u1edbi v\u1eadt kh\u00e1c, v\u00e0 c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn v\u1ec1 m\u1ecdi s\u1ef1 vi\u1ec7c. Th\u00f3i quen s\u1eed d\u1ee5ng tr\u00ed th\u00f4ng minh c\u1ee7a ch\u00fang ta \u0111\u1ec3 ngh\u0129 ra nhi\u1ec1u c\u00e1ch kh\u00f4n ngoan, ch\u00fang ta th\u01b0\u1eddng tr\u1edf n\u00ean qu\u00e1 c\u0103ng th\u1eb3ng v\u00e0 s\u1ed1t ru\u1ed9t khi ch\u00fang ta kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c g\u00ec \u0111\u00f3, v\u00e0 khi ch\u00fang ta th\u1ef1c t\u1eadp c\u00e1ch qu\u00e1n ni\u1ec7m h\u01a1i th\u1edf, ch\u00fang ta th\u1ea5y ch\u00e1n ng\u00e1n, v\u00e0 mu\u1ed1n ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi n\u00f3.&nbsp;Gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t con ng\u1ef1a hoang l\u1ea7n \u0111\u1ea7u b\u1ecb \u0111\u00f3ng y\u00ean c\u01b0\u01a1ng, n\u00f3 n\u1ed5i gi\u1eadn v\u1edbi nh\u1eefng th\u1ee9 \u0111\u00e3 c\u1ed9t n\u00f3.<br><br>Khi t\u00e2m th\u1ee9c \u0111i lang thang, ch\u00fang ta b\u1ef1c b\u1ed9i v\u00e0 th\u1ea5t v\u1ecdng, c\u1ef1 tuy\u1ec7t v\u00e0 ch\u00e1n gh\u00e9t m\u1ecdi th\u1ee9. N\u1ebfu v\u00ec th\u1ea5t v\u1ecdng, ch\u00fang ta c\u1ed1 g\u1eafng b\u1eaft bu\u1ed9c t\u00e2m th\u1ee9c \u0111\u1ee9ng y\u00ean v\u1edbi \u00fd ch\u00ed tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i, th\u00ec ch\u00fang ta ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 theo d\u00f5i h\u01a1i th\u1edf trong m\u1ed9t th\u1eddi gian ng\u1eafn, v\u00e0 t\u00e2m th\u1ee9c l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111i lang thang n\u01a1i kh\u00e1c.&nbsp;V\u00ec v\u1eady, th\u00e1i \u0111\u1ed9 \u0111\u00fang \u0111\u1eafn v\u1edbi vi\u1ec7c qu\u00e1n ni\u1ec7m h\u01a1i th\u1edf l\u00e0 ph\u1ea3i th\u1eadt ki\u00ean nh\u1eabn, coi nh\u01b0 ch\u00fang ta c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng h\u1ea5p t\u1ea5p, bu\u00f4ng b\u1ecf ho\u1eb7c v\u1ee9t h\u1ebft nh\u1eefng vi\u1ec7c th\u1ebf gian, nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 t\u00e0i ch\u00e1nh hay kh\u00f3 kh\u0103n c\u1ee7a c\u00e1 nh\u00e2n. Trong l\u00fac n\u1ea7y, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 cho ch\u00fang ta ph\u1ea3i lo, ph\u1ea3i l\u00e0m, ngo\u00e0i vi\u1ec7c theo d\u00f5i h\u01a1i th\u1edf.<br><br>N\u1ebfu t\u00e2m th\u1ee9c di \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c h\u00edt v\u00e0o th\u00ec h\u00e3y c\u1ed1 g\u1eafng ch\u0103m ch\u00fa \u0111\u1ebfn s\u1ef1 h\u00edt v\u00e0o. N\u1ebfu t\u00e2m th\u1ee9c di \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c th\u1edf ra th\u00ec c\u1ed1 g\u1eafng ch\u0103m ch\u00fa \u0111\u1ebfn s\u1ef1 th\u1edf ra. Gi\u1eef s\u1ef1 ch\u00fa t\u00e2m v\u00e0o h\u01a1i th\u1edf ra v\u00e0o. Lu\u00f4n lu\u00f4n quy\u1ebft t\u00e2m b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u1ea1i. B\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u1edbi m\u1ed7i m\u1ed9t ng\u00e0y m\u1edbi, l\u00fac kh\u1edfi \u0111\u1ea7u cho m\u1ed7i c\u00e1i h\u00edt v\u00e0o, trau d\u1ed3i t\u00e2m th\u1ee9c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi s\u01a1 c\u01a1, kh\u00f4ng mang theo v\u1eadt g\u00ec t\u1eeb m\u1edbi \u0111\u1ebfn c\u0169, \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i d\u1ea5u v\u1ebft, gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u1ecdn l\u1eeda m\u1eebng.<br><br>M\u1ed9t c\u00e1i h\u00edt v\u00e0o v\u00e0 t\u00e2m th\u1ee9c \u0111i lang thang, v\u00ec th\u1ebf ch\u00fang ta l\u1ea1i ph\u1ea3i \u0111\u01b0a t\u00e2m th\u1ee9c tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi h\u01a1i th\u1edf, v\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t kho\u1ea3nh kh\u1eafc c\u1ee7a ch\u00e1nh ni\u1ec7m. Ch\u00fang ta luy\u1ec7n t\u1eadp t\u00e2m th\u1ee9c nh\u01b0 m\u1ed9t b\u00e0 m\u1eb9 t\u1ed1t luy\u1ec7n t\u1eadp con c\u1ee7a m\u00ecnh.&nbsp;M\u1ed9t \u0111\u1ee9a tr\u1ebb kh\u00f4ng bi\u1ebft n\u00f3 \u0111ang l\u00e0m g\u00ec, c\u1ee9 \u0111i lang thang, v\u00e0 n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9 n\u1ed5i gi\u1eadn th\u00ec s\u1ebd \u0111\u00e1nh n\u00f3, \u0111\u1ee9a tr\u1ebb s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean s\u1ee3 h\u00e3i, v\u00e0 th\u1ea7n kinh d\u1ec5 b\u1ecb r\u1ed1i lo\u1ea1n. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9 t\u1ed1t th\u00ec kh\u00e1c, b\u00e0 xem ch\u1eebng \u0111\u1ee9a tr\u1ebb, lu\u00f4n lu\u00f4n \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn n\u00f3, v\u00e0 n\u1ebfu n\u00f3 \u0111i lang thang th\u00ec b\u00e0 \u0111\u01b0a n\u00f3 tr\u1edf v\u1ec1 b\u00ean m\u00ecnh. Ph\u1ea3i c\u00f3 t\u00ednh ki\u00ean nh\u1eabn nh\u01b0 v\u1eady ch\u00fang ta m\u1edbi kh\u00f4ng t\u1ef1 tr\u00e1ch, kh\u00f4ng gh\u00e9t b\u1ecf h\u01a1i th\u1edf, kh\u00f4ng b\u1ef1c b\u1ed9i m\u1ed7i khi ch\u00fang ta kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean t\u0129nh v\u1edbi c\u00e1ch qu\u00e1n ni\u1ec7m h\u01a1i th\u1edf (anapanasati).<br><br>\u0110\u00f4i l\u00fac ch\u00fang ta qu\u00e1 nghi\u00eam kh\u1eafc v\u1ec1 m\u1ecdi vi\u1ec7c, ho\u00e0n to\u00e0n thi\u1ebfu s\u1ef1 vui v\u1ebb, h\u1ea1nh ph\u00fac, thi\u1ebfu s\u1ef1 h\u00e0i h\u01b0\u1edbc, ch\u1ec9 l\u00e0 n\u00e9n l\u1ea1i m\u1ecdi th\u1ee9.&nbsp;H\u00e3y l\u00e0m cho t\u00e2m th\u1ee9c vui v\u1ebb, h\u00e3y n\u1edf n\u1ee5 c\u01b0\u1eddi tr\u00ean g\u01b0\u01a1ng m\u1eb7t&nbsp;! H\u00e3y th\u01b0 gi\u00e3n v\u00e0 thanh th\u1ea3n, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00e1p l\u1ef1c v\u1ec1 vi\u1ec7c ph\u1ea3i th\u00e0nh t\u1ef1u \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u2013 kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn, kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec quan tr\u1ecdng, hay \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.&nbsp;V\u00e0 khi t\u1ef1 h\u1ecfi, anh \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c g\u00ec trong ng\u00e0y \u0111\u1ec3 x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec anh s\u1edf h\u1eefu&nbsp;? Ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t h\u01a1i th\u1edf \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00edt v\u00e0o v\u1edbi ch\u00e1nh ni\u1ec7m&nbsp;? \u0110i\u00ean r\u1ed3i sao&nbsp;? Nh\u01b0ng n\u00f3 v\u1eabn \u00fd ngh\u0129a h\u01a1n nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 \u0111a s\u1ed1 n\u00f3i v\u1ec1 sinh ho\u1ea1t trong ng\u00e0y c\u1ee7a h\u1ecd.<br><br>Ch\u00fang ta kh\u00f4ng chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u v\u1edbi s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a&nbsp;ma qu\u1ef7. N\u1ebfu ch\u00fang ta c\u1ea3m th\u1ea5y ch\u00e1n gh\u00e9t c\u00e1ch qu\u00e1n ni\u1ec7m h\u01a1i th\u1edf (anapanasati), th\u00ec h\u00e3y ghi nh\u1edb l\u1ea5y n\u00f3 . \u0110\u1eebng c\u1ea3m th\u1ea5y \u0111\u1ea5y l\u00e0 m\u1ed9t vi\u1ec7c m\u00e0 anh ph\u1ea3i l\u00e0m, h\u00e3y \u0111\u1ec3 vi\u1ec7c \u0111\u00f3 nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 gi\u1ea3i tr\u00ed, m\u1ed9t vi\u1ec7c m\u00e0 anh th\u1eadt s\u1ef1 th\u00edch th\u00fa khi thi h\u00e0nh.&nbsp;Khi anh ngh\u0129 \u00ab&nbsp;T\u00f4i kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c&nbsp;\u00bb&nbsp;, h\u00e3y nh\u00ecn nh\u1eadn \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 ch\u1ed1ng c\u1ef1, s\u1ef1 s\u1ee3 h\u00e3i ho\u1eb7c th\u1ea5t v\u1ecdng, v\u00e0 r\u1ed3i th\u00ec anh h\u00e3y th\u01b0 gi\u00e3n.&nbsp;\u0110\u1eebng \u0111\u1ec3 cho vi\u1ec7c th\u1ef1c t\u1eadp tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t vi\u1ec7c kh\u00f3 kh\u0103n, m\u1ed9t g\u00e1nh n\u1eb7ng. L\u1ea7n \u0111\u1ea7u khi t\u00f4i th\u1ecd gi\u1edbi, t\u00f4i r\u1ea5t l\u00e0 nghi\u00eam kh\u1eafc, d\u1eef t\u1ee3n, v\u00e0 nghi\u00eam ngh\u1ecb \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u00ednh m\u00ecnh, nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00e1i c\u00e2y c\u1eb1n c\u1ed7i, kh\u00f4 \u0111\u00e9t, v\u00e0 t\u00f4i lu\u00f4n suy ngh\u0129 trong tr\u1ea1ng th\u00e1i kh\u1ee7ng khi\u1ebfp, \u00ab t\u00f4i ph\u1ea3i l\u00e0m \u2026 t\u00f4i ph\u1ea3i l\u00e0m\u2026&nbsp;\u00bb&nbsp;Nh\u1eefng l\u00fac \u0111\u00f3, t\u00f4i t\u1eadp ch\u00fa t\u00e2m v\u00e0o s\u1ef1 an l\u1ea1c.&nbsp;Nghi ng\u1edd v\u00e0 b\u1ed3n ch\u1ed3n, b\u1ea5t m\u00e3n v\u00e0 ch\u00e1n gh\u00e9t \u2013 d\u1ea7n d\u00e0 t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 suy ngh\u0129 v\u1ec1 an l\u1ea1c, l\u1eadp \u0111i l\u1eadp l\u1ea1i hai t\u1eeb n\u1ea7y, th\u00f4i mi\u00ean ch\u00ednh b\u1ea3n th\u00e2n t\u00f4i \u0111\u1ec3 th\u01b0 gi\u00e3n. Nh\u1eefng nghi ng\u1edd v\u1ec1 b\u1ea3n th\u00e2n l\u1ea1i xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u00ab&nbsp;T\u00f4i kh\u00f4ng th\u00e0nh c\u00f4ng v\u1edbi vi\u1ec7c n\u1ea7y, th\u1eadt l\u00e0 v\u00f4 d\u1ee5ng, t\u00f4i mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3&nbsp;\u00bb&nbsp;. Nh\u01b0ng ch\u00fa t\u00e2m v\u1ec1 hai t\u1eeb an l\u1ea1c \u0111\u00e3 gi\u00fap t\u00f4i th\u01b0 gi\u00e3n, y\u00ean t\u0129nh trong l\u00fac \u0111\u00f3. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c m\u00e0 b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng. Nh\u01b0 v\u1eady, khi ch\u00fang ta b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u0103ng th\u1eb3ng, ch\u00fang ta d\u00f9ng ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c n\u1ea7y \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c an l\u1ea1c, v\u00e0 ch\u00fang ta tr\u1edf v\u1ec1 v\u1edbi vi\u1ec7c qu\u00e1n ni\u1ec7m h\u01a1i th\u1edf (anapanasati).<br><br>Ban \u0111\u1ea7u, ch\u00fang ta c\u1ea3m th\u1ea5y v\u1ee5ng v\u1ec1 m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1ea3m h\u1ea1i nh\u01b0 khi ch\u00fang ta h\u1ecdc ch\u01a1i \u0111\u00e0n guitar. Khi b\u1eaft \u0111\u1ea7u ch\u01a1i \u0111\u00e0n th\u00ec c\u00e1c ng\u00f3n tay c\u1ee7a ch\u00fang ta th\u1eadt l\u00e0 v\u1ee5ng v\u1ec1, coi nh\u01b0 l\u00e0 h\u1ebft hy v\u1ecdng. Nh\u01b0ng khi ch\u00fang ta th\u1ef1c h\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t th\u1eddi gian th\u00ec ch\u00fang ta \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ef9 x\u1ea3o v\u00e0 vi\u1ec7c ch\u01a1i \u0111\u00e0n tr\u1edf n\u00ean d\u1ec5 d\u00e0ng. Ch\u00fang ta h\u1ecdc l\u00e0m nh\u00e2n ch\u1ee9ng cho nh\u1eefng g\u00ec \u0111ang x\u1ea3y ra n\u01a1i t\u00e2m th\u1ee9c, nh\u01b0 v\u1eady ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft khi n\u00e0o ch\u00fang ta b\u1ed3n ch\u1ed3n, c\u0103ng th\u1eb3ng ho\u1eb7c ch\u00fang ta \u0111ang \u00f9 l\u00ec .&nbsp;Ch\u00fang ta nh\u1eadn bi\u1ebft h\u1ebft, v\u00e0 ch\u00fang ta kh\u00f4ng c\u1ed1 g\u1eafng \u0111\u1ec3 thuy\u1ebft ph\u1ee5c b\u1ea3n th\u00e2n l\u00e0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u01b0 v\u1eady, ch\u00fang ta ho\u00e0n to\u00e0n nh\u1eadn bi\u1ebft m\u1ecdi s\u1ef1 vi\u1ec7c nh\u01b0 ch\u00fang l\u00e0.&nbsp;Ch\u00fang ta c\u1ed1 g\u1eafng ch\u1ed1ng \u0111\u1ee1 \u0111\u1ec3 ch\u00fa t\u00e2m v\u00e0o m\u1ed9t h\u01a1i th\u1edf \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00edt v\u00e0o. N\u1ebfu kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady, th\u00ec \u00edt ra ch\u00fang ta c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ch\u00fa t\u00e2m v\u00e0o m\u1ed9t n\u1eeda h\u01a1i th\u1edf h\u00edt v\u00e0o. Nh\u01b0 v\u1eady, ch\u00fang ta kh\u00f4ng c\u1ed1 g\u1eafng \u0111\u1ec3 tr\u1edf n\u00ean ho\u00e0n h\u1ea3o li\u1ec1n l\u1eadp t\u1ee9c. Ch\u00fang ta kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i l\u00e0m m\u1ecdi vi\u1ec7c \u0111\u00fang h\u1ebft nh\u01b0 v\u00e0i \u00fd ki\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra, nh\u01b0ng ch\u00fang ta ch\u1ec9 kh\u1eafc ph\u1ee5c nh\u1eefng kh\u00f3 kh\u0103n \u0111ang hi\u1ec7n di\u1ec7n tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft. N\u1ebfu t\u00e2m th\u1ee9c c\u1ee7a ch\u00fang ta lu\u00f4n t\u00e1n lo\u1ea1n, th\u00ec ch\u1ec9 c\u00f3 tr\u00ed tu\u1ec7 m\u1edbi nh\u1eadn bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 t\u00e2m th\u1ee9c \u0111ang \u0111i lang thang kh\u1eafp n\u01a1i \u2013 \u0111\u00e2y m\u1edbi l\u00e0 s\u1ef1 s\u00e1ng su\u1ed1t.&nbsp;Ngh\u0129 r\u1eb1ng ch\u00fang ta kh\u00f4ng n\u00ean l\u00e0m v\u1eady, t\u1ef1 ch\u00e1n gh\u00e9t b\u1ea3n th\u00e2n ho\u1eb7c c\u1ea3m th\u1ea5y th\u1ea5t v\u1ecdng, \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y ch\u1ec9 l\u00e0 t\u1ef1 nhi\u00ean th\u00f4i, v\u00ec b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a ch\u00fang ta l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady \u2013 \u0111\u00f3 l\u00e0 g\u1ed1c r\u1ec5 si m\u00ea.<br><br>Ch\u00fang ta kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng m\u1ed9t thi\u1ec1n gi\u1ea3 ho\u00e0n h\u1ea3o, ch\u00fang ta kh\u00f4ng l\u00e0m nh\u1eefng t\u01b0 th\u1ebf theo Iyengar [*], tr\u01b0\u1edbc khi ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 g\u1eadp ng\u01b0\u1eddi xu\u1ed1ng v\u00e0 \u0111\u1ee5ng c\u00e1c ng\u00f3n ch\u00e2n c\u1ee7a m\u00ecnh.&nbsp;C\u00e1ch \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 l\u00e0m h\u1ea1i b\u1ea3n th\u00e2n th\u00f4i. Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y c\u00e1c t\u01b0 th\u1ebf trong quy\u1ec3n s\u00e1ch \u00ab&nbsp;Light on Yoga&nbsp;\u00bb&nbsp;( \u00c1nh s\u00e1ng Yoga), v\u00e0 th\u1ea5y Iyengar \u0111ang qu\u1ea5n \u0111\u00f4i ch\u00e2n quanh c\u1ed5, v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u01b0 th\u1ebf h\u1ebft s\u1ee9c ngo\u1ea1n m\u1ee5c, nh\u01b0ng n\u1ebfu ch\u00fang ta th\u1eed l\u00e0m theo th\u00ec ch\u1eafc ch\u00fang ta s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o nh\u00e0 th\u01b0\u01a1ng g\u1ea5p. V\u00ec v\u1eady, ch\u00fang ta b\u1eaft \u0111\u1ea7u th\u1eed g\u1eadp ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng ch\u00fat m\u1ed9t, b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u1edf th\u1eaft l\u01b0ng, quan s\u00e1t c\u00e1i \u0111au v\u00e0 s\u1ee9c ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng, t\u1eadp du\u1ed7i ra t\u1eeb t\u1eeb. \u0110\u1ed1i v\u1edbi qu\u00e1n ni\u1ec7m h\u01a1i th\u1edf (anapanasati) c\u0169ng kh\u00f4ng kh\u00e1c, ch\u00fang ta nh\u1eadn bi\u1ebft c\u00e1ch th\u1ee9c b\u00e2y gi\u1edd v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u0111\u00e2y, ch\u00fang ta gi\u1eef v\u1eefng s\u1ef1 ch\u00fa t\u00e2m l\u00e2u h\u01a1n m\u1ed9t ch\u00fat, v\u00e0 ch\u00fang ta b\u1eaft \u0111\u1ea7u hi\u1ec3u s\u1ef1 t\u1eadp trung t\u01b0 t\u01b0\u1edfng l\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. \u0110\u1eebng l\u00e0m nh\u01b0 Si\u00eau Nh\u00e2n (Superman) khi ch\u00fang ta kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 Si\u00eau Nh\u00e2n. Anh n\u00f3i \u00ab&nbsp;T\u00f4i ng\u1ed3i xu\u1ed1ng v\u00e0 theo d\u00f5i h\u01a1i th\u1edf su\u1ed1t \u0111\u00eam&nbsp;\u00bb&nbsp;, v\u00e0 r\u1ed3i khi l\u00e0m kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec anh n\u1ed5i gi\u1eadn.&nbsp;H\u00e3y l\u00e0m m\u1ed9t th\u1eddi kho\u00e1 bi\u1ec3u th\u1ef1c t\u1eadp m\u00e0 anh ngh\u0129 anh c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c h\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c.&nbsp;Th\u1ef1c nghi\u1ec7m, khai th\u00e1c t\u00e2m th\u1ee9c cho \u0111\u1ebfn khi anh bi\u1ebft l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 c\u1ed1 g\u1eafng h\u1ebft s\u1ee9c v\u00e0 l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 th\u01b0 gi\u00e3n.<br><br>L\u00fac ch\u00fang ta h\u1ecdc \u0111i th\u00ec \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean b\u1ecb t\u00e9. H\u00e3y nh\u00ecn nh\u1eefng \u0111\u1ee9a b\u00e9, t\u00f4i ch\u01b0a th\u1ea5y m\u1ed9t \u0111\u1ee9a b\u00e9 n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 nhi\u00ean bi\u1ebft \u0111i. Tr\u01b0\u1edbc khi b\u01b0\u1edbc \u0111i, \u0111\u1ee9a tr\u1ebb ph\u1ea3i h\u1ecdc b\u00f2, b\u00e1m v\u00e0o c\u00e1c v\u1eadt d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee9ng l\u00ean, r\u1ed3i t\u00e9, nh\u01b0ng n\u00f3 l\u1ea1i l\u1ed3m c\u1ed3m b\u00f2 d\u1eady ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u1eadp \u0111i. Thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh c\u0169ng gi\u1ed1ng v\u1eady. Ch\u00fang ta nh\u1eadn bi\u1ebft tr\u00ed tu\u1ec7 b\u1eb1ng c\u00e1ch quan s\u00e1t si m\u00ea, l\u1ea7m l\u1ed7i, suy ng\u1eabm v\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c th\u1ef1c t\u1eadp. N\u1ebfu ch\u00fang ta suy ngh\u0129 v\u1ec1 n\u00f3 nhi\u1ec1u qu\u00e1, s\u1ebd th\u1ea5y v\u00f4 v\u1ecdng. N\u1ebfu c\u00e1c \u0111\u1ee9a tr\u1ebb suy ngh\u0129 nhi\u1ec1u th\u00ec ch\u00fang s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd bi\u1ebft \u0111i, b\u1edfi v\u00ec khi ch\u00fang ta nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111\u1ee9a b\u00e9 t\u1eadp \u0111i, th\u1ea5y v\u00f4 v\u1ecdng qu\u00e1 ph\u1ea3i kh\u00f4ng n\u00e0o&nbsp;?&nbsp;C\u0169ng v\u1eady, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 ngh\u0129 th\u1eadt l\u00e0 kh\u00f4ng hy v\u1ecdng g\u00ec thi\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng ch\u00fang ta v\u1eabn c\u1ed1 g\u1eafng ti\u1ebfp t\u1ee5c. Th\u1eadt l\u00e0 d\u1ec5 d\u00e0ng khi ch\u00fang ta tr\u00e0n \u0111\u1ea7y h\u0103ng h\u00e1i, th\u1eadt s\u1ef1 c\u00f3 c\u1ea3m h\u1ee9ng v\u1ec1 v\u1ecb th\u1ea7y v\u00e0 b\u00e0i gi\u1ea3ng, nh\u01b0ng s\u1ef1 h\u0103ng h\u00e1i v\u00e0 c\u1ea3m h\u1ee9ng l\u00e0 nh\u1eefng tr\u1ea1ng th\u00e1i v\u00f4 th\u01b0\u1eddng, ch\u00fang r\u1ed3i s\u1ebd \u0111\u01b0a ta v\u00e0o s\u1ef1 bu\u1ed3n t\u1ebb, v\u1edbi c\u00e1c \u1ea3o t\u01b0\u1edfng. Khi ch\u00fang ta ch\u00e1n n\u1ea3n, ch\u00fang ta ph\u1ea3i th\u1eadt c\u1ed1 g\u1eafng trong th\u1ef1c t\u1eadp&nbsp;; khi ch\u00fang ta ch\u00e1n n\u1ea3n v\u00e0 mu\u1ed1n b\u1ecf cu\u1ed9c, v\u00e0 mu\u1ed1n t\u00e1i sanh v\u00e0o n\u01a1i n\u00e0o h\u1ea5p d\u1eabn, l\u00f4i cu\u1ed1n h\u01a1n. Tuy nhi\u00ean, v\u1edbi s\u1ef1 s\u00e1ng su\u1ed1t v\u00e0 tr\u00ed tu\u1ec7, ch\u00fang ta ph\u1ea3i ki\u00ean nh\u1eabn ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng chu\u1ed7i th\u1eddi gian th\u1ea5t v\u1ecdng \u0111\u1ea7y \u1ea3o t\u01b0\u1edfng n\u1ea7y. Ch\u1ec9 nh\u01b0 v\u1eady ch\u00fang ta m\u1edbi th\u00f4i c\u1ee7ng c\u1ed1 nh\u1eefng th\u00f3i quen v\u00e0 ch\u00fang ta s\u1ebd hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 s\u1ef1 \u0111o\u1ea1n di\u1ec7t, hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 t\u00e2m tr\u1ed1ng r\u1ed7ng v\u00e0 y\u00ean t\u0129nh.<br><br>N\u1ebfu ch\u00fang ta \u0111\u1ecdc s\u00e1ch th\u1ea5y n\u00f3i r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u1ea7n c\u1ed1 g\u1eafng, h\u00e3y \u0111\u1ec3 m\u1ecdi vi\u1ec7c x\u1ea3y ra m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ef1 nhi\u00ean, kh\u00f4ng g\u00f2 b\u00f3, v\u00e0 ch\u00fang ta s\u1ebd ngh\u0129 l\u1ec7ch l\u1ea1c r\u1eb1ng ch\u00fang ta ch\u1ec9 c\u1ea7n n\u1eb1m \u01b0\u1eddn ra \u0111\u00f3, nh\u01b0 v\u1eady ch\u00fang ta s\u1ebd r\u01a1i v\u00e0o tr\u1ea1ng th\u00e1i \u00f9 l\u00ec . Trong s\u1ef1 th\u1ef1c t\u1eadp, c\u00e1 nh\u00e2n t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1eebng r\u01a1i v\u00e0o tr\u1ea1ng th\u00e1i \u00f9 l\u00ec, v\u00e0 t\u00f4i nh\u1eadn ra vi\u1ec7c quan tr\u1ecdng c\u1ee7a t\u01b0 th\u1ebf ng\u1ed3i thi\u1ec1n . T\u00f4i th\u1ea5y r\u1eb1ng s\u1ebd kh\u00f4ng \u0111i \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u khi c\u1ed1 g\u1eafng m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1ee5 \u0111\u1ed9ng . L\u00fac \u0111\u00f3, t\u00f4i s\u1ebd ng\u1ed3i th\u1eb3ng l\u00ean, \u01b0\u1ee1n ng\u1ef1c ra, v\u00e0 d\u1ed3n h\u1ebft n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0o th\u01b0 th\u1ebf ng\u1ed3i thi\u1ec1n, ho\u1eb7c t\u00f4i tr\u1ed3ng c\u00e2y chu\u1ed1i. M\u1eb7c d\u00f9 trong nh\u1eefng bu\u1ed5i \u0111\u1ea7u t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 nhi\u1ec1u n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng, t\u00f4i v\u1eabn thu x\u1ebfp \u0111\u1ec3 l\u00e0m b\u1ea5t c\u1ee9 vi\u1ec7c g\u00ec \u0111\u00f2i h\u1ecfi s\u1ef1 c\u1ed1 g\u1eafng . T\u00f4i c\u1ed1 ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 trong v\u00e0i gi\u00e2y v\u00e0 r\u1ed3i t\u00f4i l\u1ea1i th\u1ea5t b\u1ea1i, nh\u01b0ng v\u1eabn c\u00f2n h\u01a1n l\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ed1 g\u1eafng ch\u00fat n\u00e0o .<br><br>C\u00e0ng ch\u1ecdn con \u0111\u01b0\u1eddng d\u1ec5 d\u00e3i nh\u1ea5t, ch\u00fang ta c\u00e0ng d\u1ec5 d\u00e0ng bu\u00f4ng xu\u00f4i theo nh\u1eefng ham mu\u1ed1n, tinh th\u1ea7n s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean u\u1ef7 m\u1ecb, thi\u1ebfu t\u1eadp trung v\u00e0 r\u1ed1i r\u1eafm.<br><br>Th\u1eadt l\u00e0 d\u1ec5 d\u00e0ng khi suy ngh\u0129, c\u00e0ng d\u1ec5 h\u01a1n khi ng\u1ed3i v\u00e0 suy ngh\u0129 lu\u00f4n lu\u00f4n, h\u01a1n l\u00e0 kh\u00f4ng suy ngh\u0129 g\u00ec, \u0111\u1ea5y l\u00e0 th\u00f3i quen m\u00e0 ch\u00fang ta h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c . K\u1ec3 c\u1ea3 v\u1edbi \u00fd ngh\u0129 \u00ab&nbsp;T\u00f4i kh\u00f4ng n\u00ean suy ngh\u0129&nbsp;\u00bb&nbsp;c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t \u00fd ngh\u0129 . \u0110\u1ec3 tr\u00e1nh m\u1ed9t \u00fd ngh\u0129 ch\u00fang ta ph\u1ea3i l\u01b0u t\u00e2m t\u1edbi n\u00f3, c\u1ed1 g\u1eafng quan s\u00e1t v\u00e0 l\u1eafng nghe n\u00f3, b\u1eb1ng c\u00e1ch quan t\u00e2m t\u1edbi d\u00f2ng ch\u1ea3y \u00fd th\u1ee9c. Ch\u00fang ta \u0111\u1eebng ngh\u0129 nhi\u1ec1u v\u1ec1 t\u00e2m th\u1ee9c, m\u00e0 ch\u1ec9 n\u00ean quan s\u00e1t n\u00f3 . Ch\u00fang ta nh\u1eadn di\u1ec7n c\u00e1c \u00fd t\u01b0\u1edfng h\u01a1n l\u00e0 b\u1ecb ch\u00fang l\u00f4i cu\u1ed1n. \u00dd t\u01b0\u1edfng l\u00e0 m\u1ed9t chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng, n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng, n\u00f3 \u0111\u1ebfn r\u1ed3i \u0111i, n\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 tr\u1ea1ng th\u00e1i th\u01b0\u1eddng h\u1eb1ng c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c. Kh\u00f4ng \u0111\u00e1nh gi\u00e1, ho\u1eb7c ph\u00e2n t\u00e1ch, ch\u00fang ta ch\u1ec9 vi\u1ec7c nh\u1eadn d\u1ea1ng \u00fd t\u01b0\u1edfng l\u00e0 \u00fd t\u01b0\u1edfng, n\u00f3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u ch\u1eadm d\u1ea7n v\u00e0 ng\u1eebng b\u1eb7t . \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 hu\u1ef7 di\u1ec7t, ch\u1ec9 l\u00e0 gi\u00fap cho \u00fd t\u01b0\u1edfng ng\u1eebng l\u1ea1i. \u0110\u1ea5y l\u00e0 t\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng. Khi s\u1ef1 suy ngh\u0129 theo th\u00f3i quen b\u1eaft \u0111\u1ea7u m\u1edd nh\u1ea1t, kh\u00f4ng gian to l\u1edbn m\u00e0 ch\u00fang ta kh\u00f4ng bao gi\u1edd bi\u1ebft \u0111\u1ebfn s\u1ebd hi\u1ec7n di\u1ec7n .<br><br>Ch\u00fang ta l\u00e0m ch\u1eadm l\u1ea1i m\u1ecdi vi\u1ec7c b\u1eb1ng c\u00e1ch ch\u0103m ch\u00fa v\u00e0o h\u01a1i th\u1edf t\u1ef1 nhi\u00ean, l\u00e0m l\u1eb7ng y\u00ean c\u00e1c c\u01a1 c\u1ea5u mang t\u00ednh ch\u1ea5t nghi\u1ec7p qu\u1ea3, v\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady ch\u00fang ta n\u00f3i \u0111\u1ebfn thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh (samatha), ho\u1eb7c t\u0129nh l\u1eb7ng, cho \u0111\u1ebfn t\u1ed9t \u0111\u1ec9nh c\u1ee7a s\u1ef1 y\u00ean t\u1ecbnh.&nbsp;T\u00e2m th\u1ee9c tr\u1edf n\u00ean d\u1ec5 u\u1ed1n, thu\u1ea7n th\u1ee5c v\u00e0 linh ho\u1ea1t, h\u01a1i th\u1edf tr\u1edf n\u00ean nh\u1eb9 nh\u00e0ng. Tuy v\u1eady, ch\u00fang ta ch\u1ec9 th\u1ef1c t\u1eadp samatha (thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh) \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec3m upacara samathi (t\u1eadp trung l\u00e2n c\u1eadn), ch\u00fang ta kh\u00f4ng c\u1ed1 g\u1eafng \u0111\u1ec3 ch\u0103m ch\u00fa v\u00e0o \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 b\u01b0\u1edbc v\u00e0o Jhana (s\u01a1 thi\u1ec1n). L\u00fac n\u1ea7y ch\u00fang ta v\u1eabn c\u00f2n ch\u00fa t\u00e2m \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 v\u00f2ng ngo\u1ea1i bi\u00ean c\u1ee7a n\u00f3.&nbsp;C\u00e1c lo\u1ea1i kh\u00edch \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c \u0111\u00e3 gi\u1ea3m r\u1ea5t nhi\u1ec1u v\u00e0 ch\u00fang ta v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u1eb1ng c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng tr\u00ed tu\u1ec7. V\u1edbi tr\u00ed tu\u1ec7, ch\u00fang ta ti\u1ebfp t\u1ee5c kh\u1ea3o s\u00e1t, v\u00e0 \u0111\u1ea5y l\u00e0 vipassana ( thi\u1ec1n minh s\u00e1t) \u2013 quan s\u00e1t \u0111\u1ec3 th\u1ea5y r\u00f5 b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a m\u1ecdi th\u1ee9 m\u00e0 ch\u00fang ta \u0111ang kinh nghi\u1ec7m qua&nbsp;: t\u00ednh ch\u1ea5t v\u00f4 th\u01b0\u1eddng, kh\u00f4ng nh\u01b0 \u00fd v\u00e0 v\u00f4 ng\u00e3. Aniccam (v\u00f4 th\u01b0\u1eddng), dukkham (\u0111au kh\u1ed5) v\u00e0 anatta (v\u00f4 ng\u00e3) l\u00e0 nh\u1eefng kh\u00e1i ni\u1ec7m m\u00e0 ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 tin \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng ch\u00fang ta v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 quan s\u00e1t ch\u00fang. Ch\u00fang ta kh\u1ea3o s\u00e1t s\u1ef1 b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u00e0 k\u1ebft th\u00fac c\u1ee7a h\u01a1i th\u1edf. Ch\u00fang ta quan s\u00e1t c\u00e1i g\u00ec l\u00e0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u, kh\u00f4ng n\u00ean ngh\u0129 n\u00f3 l\u00e0 g\u00ec, ch\u1ec9 l\u00e0 quan s\u00e1t n\u00f3, bi\u1ebft r\u00f5 n\u00f3, v\u1edbi s\u1ef1 ch\u00fa t\u00e2m t\u1ed1i thi\u1ec3u v\u00e0o h\u01a1i th\u1edf l\u00fac ban \u0111\u1ea7u v\u00e0 l\u00fac k\u1ebft th\u00fac. C\u01a1 th\u1ec3 t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng th\u1edf, h\u01a1i th\u1edf ra v\u00e0o tu\u1ef3 thu\u1ed9c v\u00e0o nhau, ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n b\u1ea5t c\u1ee9 g\u00ec. H\u01a1i th\u1edf thu\u1ed9c v\u1ec1 thi\u00ean nhi\u00ean, kh\u00f4ng thu\u1ed9c v\u1ec1 ch\u00fang ta, h\u01a1i th\u1edf l\u00e0 v\u00f4 ng\u00e3. Khi ch\u00fang ta nh\u1eadn bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y, ch\u00fang ta \u0111ang th\u1ef1c h\u00e0nh vipassana (thi\u1ec1n minh s\u00e1t) .<br><br>S\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 Thi\u1ec1n m\u00e0 ch\u00fang ta h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb Thi\u1ec1n Ph\u1eadt Gi\u00e1o th\u1eadt l\u00e0 khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng \u2013 Ajah Chan g\u1ecdi \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y l\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a con tr\u00f9ng \u0111\u1ea5t \u2013 N\u00f3 kh\u00f4ng l\u00e0m cho b\u1ea1n t\u1ef1 h\u00e0o, kh\u00f4ng th\u1ed5i ph\u1ed3ng b\u1ea1n, kh\u00f4ng l\u00e0m cho b\u1ea1n c\u1ea3m th\u1ea5y b\u1ea1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi quan tr\u1ecdng, c\u0169ng kh\u00f4ng cho b\u1ea1n c\u1ea3m gi\u00e1c th\u00e0nh \u0111\u1ea1t. Trong ng\u00f4n ng\u1eef \u0111\u1eddi th\u01b0\u1eddng, s\u1ef1 th\u1ef1c t\u1eadp n\u1ea7y kh\u00f4ng quan tr\u1ecdng v\u00e0 c\u1ea7n thi\u1ebft , kh\u00f4ng ai vi\u1ebft b\u00e0i b\u00e1o \u1edf h\u00e0ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi d\u00f2ng ch\u1eef \u00ab&nbsp;T\u00e1m gi\u1edd t\u1ed1i nay, Th\u1ea7y Sumedho t\u1eadp h\u00edt th\u1edf&nbsp;!\u00bb \u0110\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi, suy ngh\u0129 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u1ebf gi\u1edbi r\u1ea5t quan tr\u1ecdng, l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 gi\u00fap t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean c\u00e1c \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n, l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 s\u1eafp \u0111\u1eb7t l\u1ea1i th\u1ebf gi\u1edbi cho ng\u0103n n\u1eafp. \u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u1ea7y, vi\u1ec7c theo d\u00f5i h\u01a1i th\u1edf th\u1eadt l\u00e0 v\u00f4 ngh\u0129a, v\u00e0 \u0111a s\u1ed1 ngh\u0129 r\u1eb1ng \u00ab&nbsp;T\u1ea1i sao l\u1ea1i m\u1ea5t th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c \u1ea5y&nbsp;?&nbsp;\u00bb M\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u1ed1i ch\u1ea5t v\u1edbi t\u00f4i v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y, h\u1ecd n\u00f3i \u00ab&nbsp;C\u00e1c v\u1ecb tu s\u0129 l\u00e0m g\u00ec m\u00e0 ng\u1ed3i \u0111\u00f3&nbsp;?&nbsp;C\u00e1c v\u1ecb \u0111\u00e3 l\u00e0m g\u00ec \u0111\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ee1 nh\u00e2n lo\u1ea1i&nbsp;? C\u00e1c v\u1ecb th\u1eadt l\u00e0 \u00edch k\u1ef7, c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u00f2i h\u1ecfi ng\u01b0\u1eddi ta d\u00e2ng t\u1eb7ng th\u1ef1c ph\u1ea9m trong khi c\u00e1c v\u1ecb ch\u1ec9 ng\u1ed3i \u0111\u00f3 v\u00e0 theo d\u00f5i h\u01a1i th\u1edf. C\u00e1c v\u1ecb l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ed1n tr\u00e1nh x\u00e3 h\u1ed9i th\u1ef1c t\u1ea1i.&nbsp;\u00bb&nbsp;Nh\u01b0ng th\u1ebf gi\u1edbi th\u1ef1c t\u1ea1i l\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o&nbsp;? Ai tr\u1ed1n tr\u00e1nh v\u00e0 tr\u1ed1n c\u00e1i g\u00ec&nbsp;? C\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 m\u00e0 gi\u00e1p m\u1eb7t&nbsp;? Ch\u00fang ta hi\u1ec3u r\u1eb1ng khi ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i \u00ab&nbsp;th\u1ebf gi\u1edbi th\u1ef1c t\u1ea1i&nbsp;\u00bb, t\u1ee9c l\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi m\u00e0 h\u1ecd \u0111ang tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0o, th\u1ebf gi\u1edbi m\u00e0 h\u1ecd \u0111ang s\u1ed1ng, ho\u1eb7c th\u1ebf gi\u1edbi m\u00e0 h\u1ecd quen bi\u1ebft v\u00e0 th\u00e2n thu\u1ed9c. Nh\u01b0ng th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 tr\u1ea1ng th\u00e1i c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c. Thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh th\u1eadt ra l\u00e0 \u0111\u1ed1i ch\u1ea5t v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi th\u1ef1c t\u1ea1i, nh\u1eadn di\u1ec7n v\u00e0 bi\u1ebft r\u00f5 n\u00f3 l\u00e0 g\u00ec t\u1ed1t h\u01a1n l\u00e0 ch\u1ec9 tin t\u01b0\u1edfng su\u00f4ng ho\u1eb7c b\u00e0o ch\u1eefa, hay c\u1ed1 g\u1eafng hu\u1ef7 di\u1ec7t n\u00f3 trong t\u01b0 t\u01b0\u1edfng. B\u00e2y gi\u1edd th\u1ebf gi\u1edbi th\u1ef1c t\u1ea1i ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng tr\u00ean m\u1ed9t m\u00f4 h\u00ecnh gi\u1ed1ng nhau, xu\u1ea5t hi\u1ec7n, bi\u1ebfn m\u1ea5t nh\u01b0 h\u01a1i th\u1edf. Ch\u00fang ta kh\u00f4ng l\u00fd thuy\u1ebft v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a m\u1ecdi v\u1eadt, kh\u00f4ng l\u1ea5y \u00fd t\u01b0\u1edfng tri\u1ebft h\u1ecdc c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, v\u00e0 c\u1ed1 g\u1eafng h\u1ee3p l\u00fd ho\u00e1 ch\u00fang ; nh\u01b0ng b\u1eb1ng c\u00e1ch theo d\u00f5i h\u01a1i th\u1edf, ch\u00fang ta th\u1eadt s\u1ef1 quan s\u00e1t b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a thi\u00ean nhi\u00ean. Khi ch\u00fang ta theo d\u00f5i h\u01a1i th\u1edf, ch\u00fang ta th\u1eadt ra \u0111ang theo d\u00f5i thi\u00ean nhi\u00ean, xuy\u00ean qua s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a h\u01a1i th\u1edf, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u00ean nhi\u00ean v\u00e0 c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng b\u1ecb \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ho\u00e1 .&nbsp;N\u1ebfu ch\u00fang ta c\u1ed1 g\u1eafng am hi\u1ec3u c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng b\u1ecb \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ho\u00e1 trong nh\u1eefng th\u1eddi gian kh\u00e1c nhau, s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u00e0 ph\u1ea9m ch\u1ea5t c\u1ee7a ch\u00fang, v\u2026v\u2026 , vi\u1ec7c n\u1ea7y s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean ph\u1ee9c t\u1ea1p, t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a ch\u00fang ta s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng am t\u01b0\u1eddng to\u00e0n b\u1ed9. Ch\u00fang ta ch\u1ec9 n\u00ean h\u1ecdc t\u00ednh \u0111\u01a1n gi\u1ea3n.<br><br>Nh\u01b0 v\u1eady, v\u1edbi t\u00e2m th\u1ee9c y\u00ean t\u1ecbnh ch\u00fang ta c\u00f3 ch\u00e1nh ni\u1ec7m v\u1ec1 m\u1ed9t d\u1ea1ng tu\u1ea7n ho\u00e0n, ch\u00fang ta th\u1ea5y t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi v\u1eadt \u0111\u1ec1u xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0 bi\u1ebfn m\u1ea5t. Chu k\u1ef3 \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 samsara, b\u00e1nh xe sanh t\u1eed. Ch\u00fang ta quan s\u00e1t chu k\u1ef3 b\u00e1nh xe sinh t\u1eed c\u1ee7a h\u01a1i th\u1edf . Ch\u00fang ta h\u00edt v\u00e0o v\u00e0 r\u1ed3i ch\u00fang ta th\u1edf ra, ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ec9 h\u00edt v\u00e0o ho\u1eb7c ch\u1ec9 th\u1edf ra, h\u00edt v\u00e0o th\u1edf ra tu\u1ef3 thu\u1ed9c v\u00e0o nhau. Th\u1eadt l\u00e0 phi l\u00fd khi suy ngh\u0129 \u00ab&nbsp;T\u00f4i ch\u1ec9 mu\u1ed1n h\u00edt v\u00e0o . T\u00f4i kh\u00f4ng mu\u1ed1n th\u1edf ra.&nbsp;T\u00f4i t\u1eeb b\u1ecf vi\u1ec7c th\u1edf ra. Cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a t\u00f4i ch\u1ec9 l\u00e0 s\u1ef1 h\u00edt v\u00e0o li\u00ean t\u1ee5c&nbsp;\u00bb&nbsp;, \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y th\u1eadt l\u00e0 t\u1ee9c c\u01b0\u1eddi.&nbsp;N\u1ebfu t\u00f4i n\u00f3i nh\u01b0 v\u1eady v\u1edbi anh, anh ch\u1eafc ch\u1eafn ngh\u0129 t\u00f4i \u0111i\u00ean r\u1ed3i, nh\u01b0ng \u0111a s\u1ed1 th\u1eadt s\u1ef1 l\u00e0m v\u1eady. Con ng\u01b0\u1eddi d\u1ea1i d\u1ed9t ch\u1ec9 mu\u1ed1n \u0111\u1eafm m\u00ecnh v\u00e0o s\u1ef1 n\u00e1o nhi\u1ec7t, kho\u00e1i l\u1ea1c, tu\u1ed5i tr\u1ebb, s\u1eafc \u0111\u1eb9p v\u00e0 s\u1ee9c m\u1ea1nh. \u00ab&nbsp;T\u00f4i ch\u1ec9 mu\u1ed1n nh\u1eefng v\u1eadt \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd, v\u00e0 t\u00f4i kh\u00f4ng mu\u1ed1n bi\u1ebft \u0111\u1ebfn nh\u1eefng v\u1eadt x\u1ea5u x\u00ed. T\u00f4i ch\u1ec9 mu\u1ed1n kho\u00e1i l\u1ea1c, ni\u1ec1m vui s\u01b0\u1edbng, v\u00e0 \u00f3c s\u00e1ng t\u1ea1o, nh\u01b0ng t\u00f4i kh\u00f4ng mu\u1ed1n bu\u1ed3n b\u00e3 ho\u1eb7c th\u1ea5t v\u1ecdng.&nbsp;\u00bb&nbsp;C\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea1ng \u0111i\u00ean kh\u00f9ng nh\u01b0 anh nghe t\u00f4i n\u00f3i \u00ab&nbsp;t\u00f4i kh\u00f4ng ch\u1ecbu n\u1ed7i vi\u1ec7c h\u00edt th\u1edf. T\u00f4i kh\u00f4ng mu\u1ed1n h\u00edt th\u1edf n\u1eefa.&nbsp;\u00bb&nbsp;Khi ch\u00fang ta quan s\u00e1t s\u1ef1 tham \u0111\u1eafm v\u00e0o s\u1eafc \u0111\u1eb9p, kho\u00e1i l\u1ea1c nh\u1ee5c d\u1ee5c, v\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau lu\u00f4n \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn th\u1ea5t v\u1ecdng, nh\u01b0 v\u1eady th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u1ee7a ch\u00fang ta l\u00e0 ph\u1ea3i t\u00e1ch r\u1eddi kh\u1ecfi nh\u1eefng ham mu\u1ed1n n\u1ea7y. \u0110\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 \u0111o\u1ea1n di\u1ec7t, ho\u1eb7c ti\u00eau hu\u1ef7 b\u1ea5t c\u1ee9 ham mu\u1ed1n n\u00e0o, ch\u1ec9 l\u00e0 bu\u00f4ng b\u1ecf ch\u00fang, kh\u00f4ng b\u00e1m v\u00edu. Ch\u00fang ta kh\u00f4ng t\u00ecm ki\u1ebfm s\u1ef1 ho\u00e0n h\u1ea3o trong b\u1ea5t c\u1ee9 ph\u1ea7n n\u00e0o c\u1ee7a chu k\u1ef3 tu\u1ea7n ho\u00e0n, nh\u01b0ng nh\u1eadn bi\u1ebft s\u1ef1 ho\u00e0n h\u1ea3o n\u1eb1m trong nguy\u00ean chu k\u1ef3 \u0111\u00f3, bao g\u1ed3m gi\u00e0, b\u1ec7nh v\u00e0 ch\u1ebft .&nbsp;V\u1eadt g\u00ec t\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n s\u1ebd v\u01b0\u01a1n l\u00ean t\u1ed9t \u0111\u1ec9nh c\u1ee7a n\u00f3, v\u00e0 r\u1ed3i s\u1ebd t\u1ef1 bi\u1ebfn m\u1ea5t, \u0111\u1ea5y l\u00e0 s\u1ef1 ho\u00e0n h\u1ea3o.<br><br>Khi ch\u00fang ta nh\u1eadn th\u1ea5y t\u1ea5t c\u1ea3 sankharas (h\u00ecnh th\u00e0nh \u00fd ch\u00ed) mang m\u00f4 h\u00ecnh \u0111\u1ebfn r\u1ed3i \u0111i, ch\u00fang ta b\u1eaft \u0111\u1ea7u nh\u00ecn v\u00e0o b\u00ean trong s\u1ef1 l\u1eb7ng y\u00ean v\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ho\u00e1 c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c. Ch\u00fang ta b\u1eaft \u0111\u1ea7u kinh nghi\u1ec7m su\u00f1\u00f1ata ho\u1eb7c r\u1ed7ng kh\u00f4ng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 qu\u00ean l\u00e3ng hay h\u01b0 v\u00f4, ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t tr\u1ea1ng th\u00e1i trong s\u00e1ng t\u0129nh m\u1ecbch. Ch\u00fang ta quay l\u1ea1i v\u1edbi s\u1ef1 r\u1ed7ng kh\u00f4ng h\u01a1n l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n c\u1ee7a h\u01a1i th\u1edf v\u00e0 t\u00e2m th\u1ee9c. Sau \u0111\u00f3 ch\u00fang ta c\u00f3 m\u1ed9t vi\u1ec5n c\u1ea3nh v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n v\u00e0 s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n m\u00f9 qu\u00e1ng ph\u1ea3n \u1ee9ng theo ch\u00fang. C\u00f3 nh\u1eefng v\u1eadt b\u1ecb \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ho\u00e1, v\u00f4 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ho\u00e1, v\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft . Hi\u1ec3u bi\u1ebft l\u00e0 g\u00ec&nbsp;? C\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ef7 ni\u1ec7m&nbsp;? C\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 \u00fd th\u1ee9c&nbsp;? C\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 t\u00f4i&nbsp;? T\u00f4i ch\u1eb3ng bao gi\u1edd t\u00ecm th\u1ea5y c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi nh\u01b0ng t\u00f4i c\u00f3 ch\u00e1nh ni\u1ec7m. Trong Thi\u1ec1n Ph\u1eadt gi\u00e1o, ch\u00fang ta \u1edf n\u01a1i c\u00e1i bi\u1ebft, c\u00f3 ch\u00e1nh ni\u1ec7m, t\u1ec9nh th\u1ee9c, l\u00e0m Ph\u1eadt trong hi\u1ec7n t\u1ea1i, bi\u1ebft r\u1eb1ng m\u1ecdi v\u1eadt \u0111\u1ebfn v\u00e0 \u0111i, v\u00e0 v\u00f4 ng\u00e3. Ch\u00fang ta \u00e1p d\u1ee5ng s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft n\u1ea7y \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ecdi v\u1eadt, b\u1ecb \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ho\u00e1, v\u00e0 v\u00f4 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ho\u00e1. \u0110\u1ea5y l\u00e0 chuy\u1ec3n ho\u00e1, t\u1ec9nh th\u1ee9c h\u01a1n l\u00e0 tr\u1ed1n tr\u00e1nh, v\u00e0 m\u1ecdi v\u1eadt \u0111\u1ec1u \u1edf n\u01a1i b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng. Ch\u00fang ta c\u00f3 b\u1ed1n t\u01b0 th\u1ebf b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng v\u1ec1 ng\u1ed3i, \u0111\u1ee9ng, \u0111i v\u00e0 n\u1eb1m \u2013 ch\u00fang ta kh\u00f4ng \u0111\u1ee9ng b\u1eb1ng \u0111\u1ea7u ho\u1eb7c b\u00fang ng\u01b0\u1eddi hay c\u00e1ch n\u00e0o kh\u00e1c.&nbsp;Ch\u00fang ta s\u1eed d\u1ee5ng b\u1ed1n t\u01b0 th\u1ebf v\u00e0 h\u01a1i th\u1edf b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng, b\u1edfi v\u00ec ch\u00fang ta ti\u1ebfn v\u1ec1 ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc, \u0111i\u1ec1u n\u1ea7y b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng nh\u1ea5t, v\u00f4 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ho\u00e1. C\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n th\u00ec kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng s\u1ef1 an l\u1ea1c c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c, v\u00f4 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ho\u00e1, qu\u00e1 b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i kh\u00f4ng ai nh\u1eadn th\u1ea5y n\u00f3. N\u00f3 lu\u00f4n lu\u00f4n hi\u1ec7n di\u1ec7n v\u00e0o m\u1ecdi l\u00fac, nh\u01b0ng ch\u00fang ta kh\u00f4ng khi n\u00e0o nh\u1eadn bi\u1ebft n\u00f3, v\u00ec ch\u00fang ta qu\u00e1 tham \u0111\u1eafm v\u00e0o nh\u1eefng g\u00ec b\u00ed hi\u1ec3m v\u00e0 th\u1ea7n k\u1ef3. Ch\u00fang ta b\u1ecb cu\u1ed1n theo nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u1ebfn v\u00e0 \u0111i, nh\u1eefng g\u00ec k\u00edch th\u00edch v\u00e0 l\u00e0m ch\u00fang ta th\u1ea5t v\u1ecdng. Ch\u00fang ta b\u1ecb cu\u1ed1n theo nh\u1eefng th\u1ee9 \u0111\u00f3 v\u00e0 qu\u00ean b\u1eb3ng v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft . M\u1ed9t khi th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fang ta hi\u1ec3u bi\u1ebft \u0111\u00fang ngh\u0129a th\u00ec ch\u00fang ta s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n \u1ea3o t\u01b0\u1edfng v\u1ec1 n\u00f3 .<br><br>S\u1ef1 th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u1ec1 Lu\u00e2n H\u1ed3i (samsara) l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n c\u1ee7a Ni\u1ebft B\u00e0n. Khi ch\u00fang ta nh\u1eadn bi\u1ebft chu tr\u00ecnh c\u1ee7a th\u00f3i quen v\u00e0 ph\u1ea9m ch\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f3, ch\u00fang ta s\u1ebd nh\u1eadn bi\u1ebft Ni\u1ebft B\u00e0n. S\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u00f3 t\u00ednh ch\u1ea5t Ph\u1eadt ch\u1ec9 c\u00f3 hai vi\u1ec7c&nbsp;: \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ho\u00e1 v\u00e0 v\u00f4 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ho\u00e1. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t nh\u1eadn bi\u1ebft t\u1ee9c th\u1eddi c\u00e1c v\u1eadt nh\u01b0 ch\u00fang l\u00e0, v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f2n tham \u0111\u1eafm hay b\u00e1m v\u00edu . Ngay l\u00fac n\u1ea7y, ch\u00fang ta c\u00f3 ch\u00e1nh ni\u1ec7m v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c, nh\u1eefng x\u00fac c\u1ea3m c\u1ee7a th\u00e2n th\u1ec3, nh\u1eefng g\u00ec ch\u00fang ta th\u1ea5y, nghe, n\u1ebfm, \u0111\u1ee5ng ch\u1ea1m, ng\u1eedi v\u00e0 suy ngh\u0129 c\u0169ng l\u00e0 s\u1ef1 r\u1ed7ng kh\u00f4ng c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c. S\u1ef1 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ho\u00e1 v\u00e0 v\u00f4 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ho\u00e1 l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn bi\u1ebft .<br><br>V\u00ec th\u1ebf, l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi d\u1ea1y tr\u1ef1c ti\u1ebfp nh\u1ea5t. S\u1ef1 th\u1ef1c h\u00e0nh c\u1ee7a ch\u00fang ta kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ec3 gi\u00e1c ng\u1ed9 m\u00e0 l\u00e0 \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng trong th\u1ef1c t\u1ea1i c\u1ee7a s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft.<br><br>-oOo-<br><br>Ch\u00fa Th\u00edch&nbsp;:<br><br>[*] B.K.S. Iyengar l\u00e0 m\u1ed9t du s\u0129 \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1ec1 thu\u1eadt Hatha.<br><br>-oOo-<br><br>[Tr\u00edch t\u1eeb Now is The Knowing (B\u00e2y gi\u1edd l\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft) ]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp;&nbsp;30\/09\/2009 07:57:00&nbsp;Ven. Ajahn Sumedho &#8211; M\u1ef9 Thanh d\u1ecbch\u0110\u00e3 \u0111\u1ecdc: 11298&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;http:\/\/tamhoc.org\/dulieu\/giaophap\/quantuong\/Quanniemhoitho_files\/like.htmlC\u1ee1 ch\u1eef:&nbsp; H\u01a1i th\u1edf kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u1eadt g\u00ec \u0111\u00f3 m\u00e0 ch\u00fang ta t\u1ea1o ra hay t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng, ch\u1ec9\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2176,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[73],"tags":[],"td_series":[],"class_list":["post-2175","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quan-tuong"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2175","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2175"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2175\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2177,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2175\/revisions\/2177"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2176"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2175"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2175"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2175"},{"taxonomy":"td_series","embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/td_series?post=2175"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}