{"id":2389,"date":"2020-09-16T18:27:47","date_gmt":"2020-09-16T18:27:47","guid":{"rendered":"http:\/\/tamhoc.org\/?p=2389"},"modified":"2022-05-03T15:55:04","modified_gmt":"2022-05-03T08:55:04","slug":"vua-luu-ly","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/2020\/09\/16\/vua-luu-ly\/","title":{"rendered":"Vua L\u01b0u Ly &#8211; t\u00edch v\u1ec1 t\u1ea1o \u0111\u1ea1i \u00e1c nghi\u1ec7p v\u00e0 l\u00e3nh b\u00e1o (Virudhaka)"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"2389\" class=\"elementor elementor-2389\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-section-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-cf9a6c8 elementor-section-full_width elementor-section-content-space-between elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"cf9a6c8\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-no\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-row\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-4e4761f\" data-id=\"4e4761f\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-column-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9f527e3 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9f527e3\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-text-editor elementor-clearfix\">\n\t\t\t\t<p>\t\t<div data-elementor-type=\"header\" data-elementor-id=\"18971\" class=\"elementor elementor-18971\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-section-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-8f779a9 elementor-section-full_width elementor-section-content-space-evenly elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"8f779a9\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-no\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-row\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-edfc6c7\" data-id=\"edfc6c7\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-column-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-232b7b2 elementor-widget elementor-widget-theme-site-logo elementor-widget-image\" data-id=\"232b7b2\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"theme-site-logo.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-image\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/tamhoc.org\/wp-content\/plugins\/elementor\/assets\/images\/placeholder.png\" title=\"\" alt=\"\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-7f93d63\" data-id=\"7f93d63\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-column-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-33 elementor-top-column elementor-element elementor-element-57e19f8\" data-id=\"57e19f8\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-column-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3c1a099 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3c1a099\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-text-editor elementor-clearfix\">\n\t\t\t\t<button onclick=\"history.back()\"><<<\/button>\n<button onclick=\"history.forward()\">>><\/button>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-a22d692 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"a22d692\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-row\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-4d9bd4a0\" data-id=\"4d9bd4a0\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-column-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-65ce4ff2 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"65ce4ff2\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-text-editor elementor-clearfix\">\n\t\t\t\t<p><!-- wp:heading --><\/p>\n<h2>I.Gi\u1edbi thi\u1ec7u qua v\u1ec1 T\u1ef3 L\u01b0u Ly<\/h2>\n<div>\n<div class=\"SzZmKb\" style=\"color: #202124; font-family: arial, sans-serif; background-color: #ffffff;\">\n<div class=\"K20DDe R9GLFb JXFbbc LtKgIf a1vOw BY2RHc\" lang=\"vi-VN\" style=\"position: relative; border-radius: 8px 8px 0px 0px; padding: 12px 0px;\" data-hveid=\"CDkQAA\" data-ved=\"2ahUKEwiCo7-A9sL3AhUTmVYBHXrMCyEQxPoBegQIORAA\">\n<div class=\"Hhmu2e wDYxhc NFQFxe viOShc LKPcQc\" lang=\"vi-VN\" style=\"clear: none;\" data-md=\"16\" data-hveid=\"CDcQAA\" data-ved=\"2ahUKEwiCo7-A9sL3AhUTmVYBHXrMCyEQhyh6BAg3EAA\">\n<div class=\"Ftghae VgfJld iirjIb\" style=\"padding-left: 15px; padding-right: 15px; margin-top: 0px; position: relative; display: flex; justify-content: space-between;\">\n<div class=\"SPZz6b\" style=\"order: -1;\">\n<h3 class=\"qrShPb kno-ecr-pt PZPZlf q8U8x EaHP9c\" style=\"color: #202124; line-height: 1.34; margin-bottom: 0px; overflow: hidden; font-family: 'Google Sans', arial, sans-serif; display: inline; font-size: 24px; position: relative; transform-origin: left top;\" data-local-attribute=\"d3bn\" data-attrid=\"title\" data-ved=\"2ahUKEwiCo7-A9sL3AhUTmVYBHXrMCyEQ3B0oAXoECDcQCw\">T\u1ef3 L\u01b0u Ly (Virudhaka)<\/h3>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"HsZQAe\" style=\"color: #202124; font-family: arial, sans-serif; background-color: #ffffff; border-bottom: 1px solid #dadce0;\">\u00a0<\/div>\n<div class=\"wDYxhc\" lang=\"vi-VN\" style=\"clear: none; padding-left: 15px; padding-right: 15px; color: #202124; font-family: arial, sans-serif; background-color: #ffffff;\" data-md=\"30\" data-hveid=\"CDUQAA\" data-ved=\"2ahUKEwiCo7-A9sL3AhUTmVYBHXrMCyEQ6-0CegQINRAA\">\u00a0<\/div>\n<div style=\"color: #202124; font-family: arial, sans-serif; background-color: #ffffff;\">\n<div class=\"Kot7x\" style=\"margin: 0px;\">\n<div id=\"kp-wp-tab-cont-overview\" data-hveid=\"CDQQAw\" data-ved=\"2ahUKEwiCo7-A9sL3AhUTmVYBHXrMCyEQydoBKAB6BAg0EAM\">\n<div class=\"aoPfOc\" style=\"overflow: visible;\">\n<div id=\"kp-wp-tab-overview\" data-hveid=\"CDYQAA\" data-ved=\"2ahUKEwiCo7-A9sL3AhUTmVYBHXrMCyEQkt4BKAB6BAg2EAA\">\n<div class=\"TzHB6b cLjAic LMRCfc\" style=\"margin-bottom: 0px;\" data-hveid=\"CEMQAA\" data-ved=\"2ahUKEwiCo7-A9sL3AhUTmVYBHXrMCyEQ04gCKAB6BAhDEAA\">\n<div>\n<div class=\"sATSHe\">\n<div class=\"LuVEUc B03h3d P6OZi V14nKc i8qq8b ptcLIOszQJu__wholepage-card wp-ms\" data-hveid=\"CEEQAA\">\n<div class=\"UDZeY OTFaAf\">\n<div class=\"wDYxhc\" lang=\"vi-VN\" style=\"clear: none; padding-left: 15px; padding-right: 15px;\" data-attrid=\"kc:\/people\/person:parents\" data-md=\"1001\" data-hveid=\"CDgQAA\" data-ved=\"2ahUKEwiCo7-A9sL3AhUTmVYBHXrMCyEQkCl6BAg4EAA\">\n<div class=\"Z1hOCe\">\n<div class=\"zloOqf PZPZlf\" style=\"margin-top: 7px;\" data-ved=\"2ahUKEwiCo7-A9sL3AhUTmVYBHXrMCyEQyxMoAHoECDgQAQ\">\n<div class=\"rVusze\"><span class=\"w8qArf\" style=\"font-weight: bolder;\"><a class=\"fl\" style=\"-webkit-tap-highlight-color: rgba(0, 0, 0, 0.1); outline: 0px; color: #202124 !important;\" href=\"https:\/\/www.google.com.vn\/search?sxsrf=ALiCzsYX73GZIoyuvXyM2cX4qQUyysrqzA:1651566860822&amp;q=t%E1%BB%B3+l%C6%B0u+ly+cha+m%E1%BA%B9&amp;stick=H4sIAAAAAAAAAOPgE-LSz9U3ME7OqzCr1JLMTrbSL0jNL8hJBVJFxfl5VgWJRal5JcWLWEVLHu7erJBzbEOpQk6lQnJGokLuw107AUwgJKdBAAAA&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiCo7-A9sL3AhUTmVYBHXrMCyEQ6BMoAHoECDgQAg\" data-ved=\"2ahUKEwiCo7-A9sL3AhUTmVYBHXrMCyEQ6BMoAHoECDgQAg\">Cha m\u1eb9<\/a>:\u00a0<\/span><span class=\"LrzXr kno-fv wHYlTd z8gr9e\" style=\"line-height: 22px; color: #3c4043;\"><a class=\"fl\" style=\"color: #1a0dab; -webkit-tap-highlight-color: rgba(0, 0, 0, 0.1); outline: 0px;\" href=\"https:\/\/www.google.com.vn\/search?sxsrf=ALiCzsYX73GZIoyuvXyM2cX4qQUyysrqzA:1651566860822&amp;q=pasenadi&amp;stick=H4sIAAAAAAAAAOPgE-LSz9U3ME7OqzCrVAKzjQpzc0oytCSzk630C1LzC3JSgVRRcX6eVUFiUWpeSfEiVo6CxOLUvMSUzB2sjLvYmTgYALfMYzNIAAAA&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiCo7-A9sL3AhUTmVYBHXrMCyEQmxMoAXoECDgQAw\" data-ved=\"2ahUKEwiCo7-A9sL3AhUTmVYBHXrMCyEQmxMoAXoECDgQAw\">Pasenadi<\/a><\/span><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"wDYxhc\" lang=\"vi-VN\" style=\"clear: none; padding-left: 15px; padding-right: 15px;\" data-attrid=\"hw:\/collection\/people:grandparent\" data-md=\"1001\" data-hveid=\"CD0QAA\" data-ved=\"2ahUKEwiCo7-A9sL3AhUTmVYBHXrMCyEQkCl6BAg9EAA\">\n<div class=\"Z1hOCe\">\n<div class=\"zloOqf PZPZlf\" style=\"margin-top: 7px;\" data-ved=\"2ahUKEwiCo7-A9sL3AhUTmVYBHXrMCyEQyxMoAHoECD0QAQ\">\n<div class=\"rVusze\"><span class=\"w8qArf\" style=\"font-weight: bolder;\"><a class=\"fl\" style=\"-webkit-tap-highlight-color: rgba(0, 0, 0, 0.1); outline: 0px; color: #202124 !important;\" href=\"https:\/\/www.google.com.vn\/search?sxsrf=ALiCzsYX73GZIoyuvXyM2cX4qQUyysrqzA:1651566860822&amp;q=t%E1%BB%B3+l%C6%B0u+ly+%C3%B4ng+b%C3%A0+n%E1%BB%99i\/ngo%E1%BA%A1i&amp;stick=H4sIAAAAAAAAAAFXAKj_CA4SCi9tLzAzY254NnkqIWh3Oi9jb2xsZWN0aW9uL3Blb3BsZTpncmFuZHBhcmVudKIFI3Thu7MgbMawdSBseSDDtG5nIGLDoCBu4buZaS9uZ2_huqFpF9M2IVcAAAA&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiCo7-A9sL3AhUTmVYBHXrMCyEQ6BMoAHoECD0QAg\" data-ved=\"2ahUKEwiCo7-A9sL3AhUTmVYBHXrMCyEQ6BMoAHoECD0QAg\">\u00d4ng b\u00e0 n\u1ed9i\/ngo\u1ea1i<\/a>:\u00a0<\/span><span class=\"LrzXr kno-fv wHYlTd z8gr9e\" style=\"line-height: 22px; color: #3c4043;\"><a class=\"fl\" style=\"color: #1a0dab; -webkit-tap-highlight-color: rgba(0, 0, 0, 0.1); outline: 0px;\" href=\"https:\/\/www.google.com.vn\/search?sxsrf=ALiCzsYX73GZIoyuvXyM2cX4qQUyysrqzA:1651566860822&amp;q=t%E1%BB%B3+l%C6%B0u+ly+sanjaya+mah%C4%81kosala&amp;stick=H4sIAAAAAAAAAOPgE-LSz9U3ME7OqzCrVOLVT9c3NEw3ycoxKElK0VLMKLfST87PyUlNLsnMz9MvSM0vyEm1Si9KzEspSCxKzStZxKpQ8nD3ZoWcYxtKFXIqFYoT87ISKxMVchMzjjRm5xcn5iTuYGXcxc7EwQAAvbtsmGsAAAA&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiCo7-A9sL3AhUTmVYBHXrMCyEQmxMoAXoECD0QAw\" data-ved=\"2ahUKEwiCo7-A9sL3AhUTmVYBHXrMCyEQmxMoAXoECD0QAw\">Sanjaya Mah\u0101kosala<\/a><\/span><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>T\u1ef3 L\u01b0u Ly l\u00e0 con trai c\u1ee7a vua Ba T\u01b0 N\u1eb7c ( Pasenadi) v\u00e0 ho\u00e0ng phi h\u1ecd Th\u00edch ( th\u00e2n ph\u1eadn th\u1ea5p k\u00e9m l\u00e0 con c\u1ee7a vua MaHaNam v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef giai c\u1ea5p th\u1ea5p). Do 1 l\u1ea7n v\u1ec1 qu\u00ea ngo\u1ea1i ch\u01a1i T\u1ef3 L\u01b0u Ly v\u00f4 t\u00ecnh ph\u00e1t h\u00ecnh ra m\u00ecnh l\u00e0 con c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef giai c\u1ea5p n\u00f4 l\u1ec7. H\u01a1n th\u1ebf khi v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc ,vua Ba T\u01b0 N\u1eb7c c\u0169ng c\u1eaft gi\u1ea3m r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u01b0u \u0111\u00e3i v\u1edbi 2 m\u1eb9 con T\u1ef3 L\u01b0u Ly. Nh\u1edd\u00a0 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt khuy\u00ean ng\u0103n vua Ba T\u01b0 N\u1eb7c , th\u00e2n ph\u1eadn c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u00e3 kh\u00f4i ph\u1ee5c. T\u1ef3 L\u01b0u Ly nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng\u00a0 s\u1ef1 th\u00f9 h\u1eadn t\u1eeb \u0111\u00f3, k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi vi\u00ean th\u00e2n c\u1eadn c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed1i th\u00f9 v\u1edbi vua Ba T\u01b0 N\u1eb7c ; nh\u00e2n 1 l\u00fac vua Ba T\u01b0 N\u1eb7c \u0111i \u0111\u1ec9nh l\u1ec5 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt , h\u1eafn \u0111\u00e3 c\u01b0\u1edbp ng\u00f4i gi\u1ebft th\u00e1i t\u1eed K\u1ef3 \u0110\u00e0, b\u1ee9c vua cha ph\u1ea3i ch\u1ea1y \u0111\u1ebfn Ma Ki\u1ec7t \u0110\u00e0 ( ch\u1ebft tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng). Ngay sau \u0111\u00f3 th\u00ec \u0111em qu\u00e2n s\u00e1t h\u1ea1i d\u00f2ng h\u1ecd Th\u00edch&#8230;<\/p>\n<h2>II.Vua L\u01b0u Ly &#8211; t\u00edch v\u1ec1 t\u1ea1o \u0111\u1ea1i \u00e1c nghi\u1ec7p v\u00e0 l\u00e3nh b\u00e1o<\/h2>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Sinh ra th\u00e2n ph\u1eadn t\u1ef3 n\u1eef, m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc l\u00ean ng\u00f4i ho\u00e0ng h\u1eadu, th\u1eadt l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i d\u1ec5. Th\u1ebf m\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u1ea5y \u0111\u00e3 th\u1eadt s\u1ef1 x\u1ea3y ra cho phu nh\u00e2n M\u1ea1t L\u1ee3i. B\u00e0 sinh ra l\u00e0m t\u1ef3 n\u1eef, sau \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m v\u1ee3 vua Ba T\u01b0 N\u1eb7c v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh ho\u00e0ng h\u1eadu c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Ki\u1ec1u T\u00e1t Di La. Chuy\u1ec7n g\u00ec \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra khi\u1ebfn cho cu\u1ed9c \u0111\u1eddi b\u00e0 c\u00f3 s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i to l\u1edbn \u1ea5y? \u0110\u00f3 l\u00e0 do nh\u00e2n duy\u00ean sau \u0111\u00e2y:<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Th\u1eddi \u1ea5y n\u01b0\u1edbc \u1ea4n \u0110\u1ed9 c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 d\u01b0\u1edbi th\u1eddi Chi\u1ebfn Qu\u1ed1c \u1edf Trung Hoa, ph\u00e2n th\u00e0nh r\u1ea5t nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf, m\u00e0 gi\u00e0u m\u1ea1nh nh\u1ea5t ph\u1ea3i n\u00f3i l\u00e0 n\u01b0\u1edbc Ki\u1ec1u T\u00e1t Di La.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>C\u00f3 m\u1ed9t h\u00f4m, vua c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Ki\u1ec1u T\u00e1t Di La l\u00e0 Ba T\u01b0 N\u1eb7c xin c\u1ea7u th\u00e2n v\u1edbi n\u01b0\u1edbc l\u00e2n bang l\u00e0 Ca T\u1ef3 La V\u1ec7, v\u00ec \u1edf \u1ea4n \u0110\u1ed9 l\u00fac \u1ea5y, Ca T\u1ef3 La V\u1ec7 n\u1ed5i ti\u1ebfng l\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u00f3 nhi\u1ec1u m\u1ef9 nh\u00e2n. N\u01b0\u1edbc Ca T\u1ef3 La V\u1ec7 tuy nh\u1ecf b\u00e9 nh\u01b0ng kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u01b0a n\u00e0ng c\u00f4ng ch\u00faa xinh \u0111\u1eb9p tuy\u1ec7t v\u1eddi c\u1ee7a h\u1ecd v\u1ec1 l\u00e0m v\u01b0\u01a1ng phi n\u01b0\u1edbc Ki\u1ec1u T\u00e1t Di La, v\u00ec th\u1ebf tr\u01b0\u1edfng gi\u1ea3 Ma Ha Nam trong th\u00e0nh m\u01a1i ngh\u0129 ra m\u1ed9t k\u1ebf, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u01b0a c\u00f4 t\u1ef3 n\u1eef M\u1ea1t L\u1ee3i trong nh\u00e0 c\u1ea3i trang l\u00e0m c\u00f4ng ch\u00faa, g\u1ea3 v\u1ec1 l\u00e0m ho\u00e0ng h\u1eadu c\u1ee7a vua Ba T\u01b0 N\u1eb7c.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>C\u1ea3 n\u01b0\u1edbc Ki\u1ec1u T\u00e1t Di La \u0111\u00e3 b\u1ecb m\u1eafc l\u1eeba, v\u00e0 \u0111\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n \u0111\u01b0a n\u01b0\u1edbc Ca T\u1ef3 La V\u1ec7 \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 di\u1ec7t vong sau n\u00e0y.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Phu nh\u00e2n M\u1ea1t L\u1ee3i ti\u1ebfn cung r\u1ed3i, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi t\u00e1n th\u00e1n nhan s\u1eafc ki\u1ec1u di\u1ec5m c\u00f9ng \u0111\u1ee9c t\u00ednh ph\u00fac h\u1eadu hi\u1ec1n l\u00e0nh, n\u00ean kh\u00f4ng m\u1ed9t ai nghi ng\u1edd hay \u0111\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 th\u00e2n th\u1ebf c\u1ee7a b\u00e0.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>\u0110\u01b0\u1ee3c l\u00e0m ho\u00e0ng h\u1eadu, m\u1eb7c th\u00ec ch\u1ec9 m\u1eb7c l\u1ee5a l\u00e0 g\u1ea5m v\u00f3c, \u0103n th\u00ec ch\u1ec9 \u0103n s\u01a1n h\u00e0o h\u1ea3i v\u1ecb, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng s\u1ee7ng \u00e1i, cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a phu nh\u00e2n M\u1ea1t L\u1ee3i th\u1eadt l\u00e0 sung s\u01b0\u1edbng.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Ch\u1eb3ng bao l\u00e2u sau, b\u00e0 sinh h\u1ea1 cho vua Ba T\u01b0 N\u1eb7c m\u1ed9t v\u1ecb th\u00e1i t\u1eed. V\u1ecb th\u00e1i t\u1eed n\u00e0y kh\u00f4ng ai xa l\u1ea1, ch\u00ednh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi s\u1edf h\u1eefu khu v\u01b0\u1eddn xinh \u0111\u1eb9p nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng tr\u01b0\u1edfng gi\u1ea3 C\u1ea5p C\u00f4 \u0110\u1ed9c mua b\u1eb1ng v\u00e0ng \u0111\u1ec3 d\u00e2ng c\u00fang cho \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt, t\u1ee9c l\u00e0 th\u00e1i t\u1eed K\u1ef3-\u0111\u00e0. Nh\u01b0ng v\u1ec1 sau th\u00e1i t\u1eed kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean l\u00e0m vua v\u00ec b\u1ecb ng\u01b0\u1eddi em l\u00e0 th\u00e1i t\u1eed L\u01b0u Ly gi\u1ebft ch\u1ebft.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>L\u01b0u Ly l\u00e0 ho\u00e0ng t\u1eed th\u1ee9 hai c\u1ee7a phu nh\u00e2n M\u1ea1t L\u1ee3i, kh\u00f4ng nh\u1eefng gi\u1ebft anh m\u00e0 c\u00f2n gi\u1ebft lu\u00f4n vua cha, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng \u0111\u00e3 ti\u00eau di\u1ec7t c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc Ca T\u1ef3 La V\u1ec7, qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a m\u1eabu h\u1eadu. T\u1ea1i sao th\u00e1i t\u1eed L\u01b0u Ly t\u1ea1o ra t\u1ed9i \u00e1c t\u00e0y tr\u1eddi n\u00e0y? \u0110\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 do nh\u00e2n duy\u00ean sau \u0111\u00e2y:<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>L\u00fac th\u00e1i t\u1eed L\u01b0u Ly c\u00f2n b\u00e9 \u0111\u00e3 c\u00f9ng c\u00f4ng t\u1eed Kh\u1ed5 M\u1eabu, con c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ecb \u0111\u1ea1i th\u1ea7n, sang n\u01b0\u1edbc Ca T\u1ef3 La V\u1ec7 h\u1ecdc b\u1eafn cung. K\u1ef9 thu\u1eadt b\u1eafn cung c\u1ee7a d\u00e2n n\u01b0\u1edbc Ca T\u1ef3 La V\u1ec7 r\u1ea5t \u0111i\u00eau luy\u1ec7n n\u00ean c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u v\u01b0\u01a1ng t\u00f4n c\u00f4ng t\u1eed t\u1eeb c\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c \u0111\u1ebfn xin theo h\u1ecdc.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>M\u1ed9t h\u00f4m trong n\u01b0\u1edbc Ca T\u1ef3 La V\u1ec7, tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i \u0111\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, th\u00e1i t\u1eed L\u01b0u Ly c\u00f9ng c\u00f4ng t\u1eed Kh\u1ed5 M\u1eabu \u0111i ngang m\u1ed9t ng\u00f4i nh\u00e0 nguy nga tr\u00e1ng l\u1ec7, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t t\u00f2a gi\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1eddng r\u1ea5t trang nghi\u00eam. Th\u00e1i t\u1eed L\u01b0u Ly b\u00e8n tr\u00e8o l\u00ean b\u1ea3o t\u00f2a s\u01b0 t\u1eed ng\u1ed3i ch\u01a1i. L\u00fac \u1ea5y c\u00f3 m\u1ed9t \u0111o\u00e0n ng\u01b0\u1eddi b\u01b0\u1edbc v\u00e0o, th\u1ea5y th\u00e1i t\u1eed L\u01b0u Ly tr\u00ean t\u00f2a b\u00e1u, n\u1ed5i gi\u1eadn m\u1eafng r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>\u2013 Mi l\u00e0 con c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u1ee9a n\u1eef t\u1ef3 h\u1ea1 ti\u1ec7n, l\u00e0m sao c\u1ea3 gan b\u01b0\u1edbc v\u00e0o t\u00f2a gi\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1eddng linh thi\u00eang c\u1ee7a ta v\u00e0 l\u00e0m \u00f4 u\u1ebf b\u1ea3o to\u00e0 s\u01b0 t\u1eed n\u00e0y? Mi c\u00f3 bi\u1ebft l\u00e0 b\u1ecdn ta x\u00e2y ng\u00f4i gi\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0y \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp r\u01b0\u1edbc b\u1eadc \u0111\u1ea1i th\u00e1nh l\u00e0 \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt Th\u00edch-ca v\u1ec1 qu\u00ea kh\u00f4ng? L\u00e0m sao m\u1ed9t \u0111\u1ee9a ti ti\u1ec7n nh\u01b0 mi l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7t ch\u00e2n \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ch\u1ed7 thanh t\u1ecbnh nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y, c\u00f3 mau mau c\u00fat \u0111i cho ta kh\u00f4ng?<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Tuy th\u00e1i t\u1eed L\u01b0u Ly c\u00f2n r\u1ea5t tr\u1ebb nh\u01b0ng t\u1ef1 \u00e1i \u0111\u00e3 b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng l\u1eddi s\u1ec9 nh\u1ee5c nh\u01b0 th\u1ebf, khu\u00f4n m\u1eb7t \u0111\u1ecf b\u1eebng x\u1ea5u h\u1ed5. Ch\u00e0ng l\u1eb7ng l\u1ebd r\u1eddi ng\u00f4i gi\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i th\u1eb3ng m\u1ed9t m\u1ea1ch v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc Ki\u1ec1u T\u00e1t Di La, c\u1eafn r\u0103ng nghi\u1ebfn l\u1ee3i n\u00f3i v\u1edbi Kh\u1ed5 M\u1eabu r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>\u2013 Kh\u1ed5 M\u1eabu! Chuy\u1ec7n ng\u00e0y h\u00f4m nay huynh h\u00e3y nh\u1edb gi\u00f9m t\u00f4i! Ng\u00e0y n\u00e0o t\u00f4i l\u00ean ng\u00f4i vua, th\u00ec vi\u1ec7c th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0 b\u00e1o th\u00f9 r\u1eeda c\u00e1i nh\u1ee5c h\u00f4m nay!<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Kh\u1ed5 M\u1eabu b\u1ea3n t\u00ednh v\u1ed1n hi\u1ebfu chi\u1ebfn, n\u00ean nghe th\u00e1i t\u1eed n\u00f3i th\u1ebf, khen ng\u1ee3i r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>\u2013 Th\u00e1i t\u1eed th\u1eadt l\u00e0 d\u0169ng c\u1ea3m! T\u00f4i quy\u1ebft s\u1ebd gi\u00fap th\u00e1i t\u1eed b\u00e1o c\u1eebu, ch\u1ec9 c\u1ea7n th\u00e1i t\u1eed gi\u1eef v\u1eefng ch\u00ed kh\u00ed ng\u00e0y h\u00f4m nay!<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>T\u1eeb ng\u00e0y h\u00f4m \u0111\u00f3 tr\u1edf \u0111i, th\u00e1i t\u1eed ghi kh\u1eafc trong l\u00f2ng chuy\u1ec7n m\u00ecnh \u0111\u00e3 b\u1ecb nh\u1ee5c m\u1ea1, l\u00fac n\u00e0o c\u00e2u chuy\u1ec7n \u1ea5y c\u0169ng nh\u01b0 \u0111ang di\u1ec5n ra tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft, cho \u0111\u1ebfn trong gi\u1ea5c ng\u1ee7, trong gi\u1ea5c m\u01a1 c\u0169ng kh\u00f4ng qu\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u00ec th\u1ebf m\u00e0 ch\u00e0ng canh c\u00e1nh lo ngh\u0129 \u0111\u1ebfn chuy\u1ec7n l\u00ean ng\u00f4i k\u1ebf v\u1ecb. Ch\u00e0ng th\u01b0\u1eddng th\u1ea5t v\u1ecdng tr\u01b0\u1edbc s\u1ee9c kho\u1ebb tr\u00e1ng ki\u1ec7n c\u1ee7a vua cha, v\u00e0 c\u00f2n phi\u1ec1n n\u00e3o h\u01a1n n\u1eefa l\u00e0 sau vua cha c\u00f2n c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi anh l\u00e0 th\u00e1i t\u1eed K\u1ef3-\u0111\u00e0.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>\u00dd mu\u1ed1n s\u1edbm r\u1eeda h\u1eadn \u0111\u00e3 che m\u1edd l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m l\u00fd tr\u00ed c\u1ee7a th\u00e1i t\u1eed L\u01b0u Ly, ch\u00e0ng h\u00e3m h\u1ea1i anh r\u1ed3i gi\u1ebft ch\u1ebft vua cha, l\u1eadp t\u1ee9c l\u00ean ng\u00f4i v\u00e0 phong Kh\u1ed5 M\u1eabu l\u00e0m \u0111\u1ea1i th\u1ea7n. Kh\u1ed5 M\u1eabu v\u00f4 c\u00f9ng ki\u00eau ng\u1ea1o, t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>\u2013 \u0110\u1ea1i v\u01b0\u01a1ng! Ng\u00e0i c\u00f3 nh\u1edb \u0111\u00e3 b\u1ecb d\u00f2ng h\u1ecd Th\u00edch-ca s\u1ec9 nh\u1ee5c kh\u00f4ng? Ch\u00fang ta ph\u1ea3i b\u00e1o th\u00f9!<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Vua L\u01b0u Ly ng\u00e0y \u0111\u00eam nh\u1edb ngh\u0129 chuy\u1ec7n c\u0169 trong \u0111\u1ea7u, l\u00e0m sao m\u00e0 qu\u00ean cho \u0111\u01b0\u1ee3c. \u00d4ng n\u00f3i m\u1ed9t c\u00e1ch s\u00f4i n\u1ed5i:<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>\u2013 T\u1eeb ng\u00e0y h\u00f4m \u1ea5y tr\u1edf \u0111i, m\u1ed1i th\u00f9 n\u00e0y \u0111\u00e3 kh\u1eafc ghi s\u00e2u \u0111\u1eadm trong l\u00f2ng ta, v\u0129nh vi\u1ec5n kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o qu\u00ean, ch\u1ec9 h\u1eadn l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean ng\u00f4i s\u1edbm! Kh\u1ed5 M\u1eabu, b\u00e2y gi\u1edd \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn th\u1eddi r\u1eeda h\u1eadn, ta kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u1eabn n\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa. Khanh h\u00e3y mau tri\u1ec7u t\u1eadp ba qu\u00e2n, chu\u1ea9n b\u1ecb m\u1ecdi s\u1ef1!<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>L\u1ec7nh vua \u0111\u01b0a ra ai d\u00e1m kh\u00f4ng tu\u00e2n, Kh\u1ed5 M\u1eabu b\u00e8n ch\u1ecdn l\u1ef1a m\u1ed9t c\u00e1ch nghi\u00eam kh\u1eafc nh\u1eefng v\u1ecb t\u01b0\u1edbng s\u0129 tinh nhu\u1ec7 nh\u1ea5t, v\u00e0 vua L\u01b0u Ly th\u00e2n h\u00e0nh ki\u1ec3m duy\u1ec7t. Xong \u0111\u00e2u \u0111\u00f3, h\u1ecd k\u00e9o qu\u00e2n \u0111\u1ebfn n\u01b0\u1edbc Ca T\u1ef3 La V\u1ec7.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>N\u01b0\u1edbc Ca T\u1ef3 La V\u1ec7 gi\u00e1p gi\u1edbi v\u1edbi n\u01b0\u1edbc Ki\u1ec1u T\u00e1t Di La, t\u1eeb x\u01b0a \u0111\u1ebfn nay hai n\u01b0\u1edbc v\u1ed1n gi\u1eef t\u00ecnh l\u00e2n bang t\u1ed1t \u0111\u1eb9p, quen s\u1ed1ng ho\u00e0 b\u00ecnh, d\u00e2n ch\u00fang hai b\u00ean th\u01b0\u1eddng qua l\u1ea1i bu\u00f4n b\u00e1n v\u1edbi nhau, n\u00ean ng\u00e0y vua L\u01b0u Ly b\u1ea5t th\u1ea7n kh\u1edfi binh v\u1ea5n t\u1ed9i, khi qu\u00e2n l\u00ednh gi\u1eef th\u00e0nh bi\u1ebft l\u00e0 t\u00ecnh th\u1ebf kh\u00f4ng \u1ed5n th\u00ec \u0111\u00e3 qu\u00e1 tr\u1ec5, \u0111o\u00e0n qu\u00e2n c\u1ee7a vua L\u01b0u Ly \u0111\u00e3 r\u1ea7m r\u1ed9 ti\u1ebfn v\u00e0o th\u00e0nh nh\u01b0 n\u01b0\u1edbc tri\u1ec1u d\u00e2ng, bao v\u00e2y cung \u0111i\u1ec7n c\u1ee7a vua nh\u01b0 m\u1ed9t v\u00f2ng v\u00e2y s\u1eaft.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Ch\u1ec9 trong v\u00f2ng n\u1eeda ng\u00e0y, tr\u1ecdn th\u00e0nh Ca T\u1ef3 La V\u1ec7 b\u1ecb h\u1ecd t\u00e0n s\u00e1t, v\u00e0 b\u1ea5t c\u1ee9 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o c\u1ee7a d\u00f2ng h\u1ecd Th\u00edch-ca, d\u1ea7u nam hay n\u1eef c\u0169ng b\u1ecb gi\u1ebft s\u1ea1ch. T\u1eed thi ng\u1ed5n ngang \u0111\u1ea7y \u0111\u01b0\u1eddng, th\u1eadt l\u00e0 m\u1ed9t c\u1ea3nh th\u1ea3m th\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ecbu th\u1ea5u. H\u00f4m \u1ea5y, d\u00f2ng h\u1ecd Th\u00edch-ca \u0111\u00e3 b\u1ecb vua L\u01b0u Ly di\u1ec7t t\u1eadn.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>L\u00fac \u1ea5y, \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111ang thuy\u1ebft ph\u00e1p \u1edf tinh x\u00e1 K\u1ef3 Vi\u00ean trong th\u00e0nh X\u00e1 V\u1ec7. Ng\u00e0i bi\u1ebft chuy\u1ec7n, ch\u1ec9 th\u1edf d\u00e0i m\u00e0 n\u00f3i:<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>\u2013 K\u1ebb t\u1ed9i nh\u00e2n v\u00f4 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ea1i ngh\u1ecbch \u1ea5y ch\u1ec9 trong b\u1ea3y ng\u00e0y l\u00e0 s\u1ebd b\u1ecb ch\u1ebft ch\u00e1y trong l\u1eeda d\u1eef, v\u00e0 ch\u1ebft r\u1ed3i s\u1ebd \u0111\u1ecda xu\u1ed1ng \u0111\u1ecba ng\u1ee5c V\u00f4 gi\u00e1n ch\u1ecbu kh\u1ed5!<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>\u0110\u1ee9c Ph\u1eadt l\u00e0 b\u1eadc \u0111\u1ea1i th\u00e1nh, n\u00f3i ra l\u1eddi n\u00e0o \u0111\u1ec1u l\u00e0 l\u1eddi ch\u00e2n th\u1eadt, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng tin. V\u00ec th\u1ebf, khi c\u00e1c v\u1ecb \u0111\u1ea1i th\u1ea7n \u0111\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u \u0111em tin n\u00e0y tr\u00ecnh l\u00ean vua L\u01b0u Ly, th\u00ec \u00f4ng vua n\u00e0y m\u1eb7t xanh m\u00e0y x\u00e1m, t\u00f3c tai d\u1ef1ng \u0111\u1ee9ng! L\u00e0m t\u1ed9i \u00e1c t\u00e0y tr\u1eddi th\u00ec l\u00e0m, nh\u01b0ng l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean th\u1ebf gian, ai l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng s\u1ee3 ch\u1ebft, ai l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n ch\u1ecbu kh\u1ed5? \u0110\u1eb1ng n\u00e0y \u0111\u00e3 ch\u1ebft m\u00e0 c\u00f2n ph\u1ea3i ch\u1ecbu kh\u1ed5, s\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o kham n\u1ed5i! Do \u0111\u00f3 vua L\u01b0u Ly r\u1ea5t phi\u1ec1n n\u00e3o v\u00e0 s\u1ee3 h\u00e3i. Kh\u1ed5 M\u1eabu \u0111\u1ee9ng b\u00ean c\u1ea1nh th\u1ea5y th\u1ebf t\u00e2u r\u1eb1ng:<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>\u2013 \u0110\u1ea1i v\u01b0\u01a1ng! Xin ng\u00e0i \u0111\u1eebng s\u1ee3, \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi d\u1ed1i tr\u00e1 b\u1ecbp b\u1ee3m. \u0110\u1ea1i v\u01b0\u01a1ng th\u1eed suy ngh\u0129 c\u0169ng bi\u1ebft, khi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi B\u00e0-la-m\u00f4n t\u1edbi \u0111\u00e2y c\u1ea7u xin chuy\u1ec7n g\u00ec m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c, h\u1ecd b\u00e8n nguy\u1ec1n r\u1ee7a ng\u00e0i, c\u1ea7u cho ng\u00e0i g\u1eb7p \u0111\u1ee7 chuy\u1ec7n xui x\u1ebbo. H\u00f4m nay ng\u00e0i \u0111\u00e3 gi\u1ebft s\u1ea1ch d\u00f2ng h\u1ecd Th\u00edch-ca c\u1ee7a Ph\u1eadt, th\u00ec l\u00e0m sao \u00f4ng \u1ea5y kh\u00f4ng th\u1ed1t l\u1eddi o\u00e1n than? Ph\u1eadt v\u00e0 B\u00e0-la-m\u00f4n c\u00f3 \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c nhau l\u00e0 \u00f4ng Ph\u1eadt hi\u1ec7n \u0111ang bu\u1ed3n r\u1ea7u. K\u1ec7, cho \u00f4ng \u1ea5y c\u1ee9 vi\u1ec7c nguy\u1ec1n r\u1ee7a. \u0110\u1ea1i v\u01b0\u01a1ng, xin ng\u00e0i h\u00e3y an t\u00e2m.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Tuy Kh\u1ed5 M\u1eabu n\u00f3i nh\u1eefng l\u1eddi b\u00f9i tai nh\u01b0 th\u1ebf nh\u01b0ng vua L\u01b0u Ly kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o an t\u00e2m n\u1ed5i, Kh\u1ed5 M\u1eabu b\u00e8n ngh\u0129 ra m\u1ed9t gi\u1ea3i ph\u00e1p:<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>\u2013 \u0110\u1ea1i v\u01b0\u01a1ng, n\u1ebfu th\u1eadt s\u1ef1 ng\u00e0i kh\u00f4ng an t\u00e2m \u0111\u01b0\u1ee3c, th\u00ec th\u1ea7n c\u00f3 m\u1ed9t gi\u1ea3i ph\u00e1p n\u00e0y b\u1ea3o \u0111\u1ea3m ch\u1eafc ch\u1eafn tho\u00e1t n\u1ea1n. Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 l\u00ean m\u1ed9t con t\u00e0u b\u01a1i ra ngo\u00e0i kh\u01a1i, ch\u1edd b\u1ea3y ng\u00e0y sau tai n\u1ea1n qua r\u1ed3i th\u00ec l\u1ea1i b\u01a1i v\u1ec1. \u0110\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t gi\u1ea3i ph\u00e1p ho\u00e0n h\u1ea3o hay sao?<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Vua L\u01b0u Ly qu\u00e1 phi\u1ec1n n\u00e3o n\u00ean \u0111\u00e2m ra m\u00ea mu\u1ed9i, ch\u1ec9 c\u00f2n bi\u1ebft nghe theo l\u1eddi b\u00e0y v\u1ebd c\u1ee7a Kh\u1ed5 M\u1eabu v\u00e0 ra l\u1ec7nh chu\u1ea9n b\u1ecb t\u00e0u b\u00e8. Ngay chi\u1ec1u ng\u00e0y h\u00f4m \u1ea5y, vua L\u01b0u Ly, Kh\u1ed5 M\u1eabu v\u00e0 m\u1ed9t \u0111o\u00e0n r\u1ea5t nhi\u1ec1u cung n\u1eef mang theo nh\u1eefng th\u1ee9 c\u1ea7n d\u00f9ng l\u00ean t\u00e0u, v\u1ed9i v\u00e0ng nh\u1ed5 neo ra kh\u01a1i.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng c\u00f3 bao gi\u1edd \u0111i bi\u1ec3n, n\u00ean \u0111\u1eddi s\u1ed1ng tr\u00ean bi\u1ec3n \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u1ecd r\u1ea5t kh\u1ed5 s\u1edf. Tuy \u0111\u01b0\u1ee3c bao nhi\u00eau m\u1ef9 n\u1eef bao quanh, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0103n nh\u1eefng m\u00f3n \u0103n tuy\u1ec7t di\u1ec7u, nh\u01b0ng vua L\u01b0u Ly t\u00e2m v\u1eabn b\u1ea5t an v\u00e0 s\u1ed1ng th\u00ec kh\u00f4ng tho\u1ea3i m\u00e1i, c\u1ea3m th\u1ea5y kh\u00f3 ch\u1ecbu v\u00f4 c\u00f9ng, m\u1ed9t ng\u00e0y d\u00e0i d\u1eb1ng d\u1eb7c t\u01b0\u1edfng b\u1eb1ng ba n\u0103m! Nh\u01b0ng c\u1ee9 qua \u0111i m\u1ed9t \u0111\u00eam l\u00e0 Kh\u1ed5 M\u1eabu l\u1ea1i l\u1edbn ti\u1ebfng c\u1ed5 v\u00f5:<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>\u2013 Qua \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y ng\u00e0y r\u1ed3i, ch\u1ec9 c\u00f2n m\u1ea5y ng\u00e0y n\u1eefa th\u00f4i l\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf v\u1ec1 th\u00e0nh!<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Tuy Kh\u1ed5 M\u1eabu h\u00f4 h\u00e0o nh\u01b0 th\u1ebf nh\u01b0ng tai n\u1ea1n v\u1eabn kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1nh kh\u1ecfi.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Bu\u1ed5i s\u00e1ng s\u1edbm ng\u00e0y th\u1ee9 b\u1ea3y, Kh\u1ed5 M\u1eabu oang oang n\u00f3i:<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>\u2013 Ch\u1ec9 m\u1ed9t \u0111\u00eam n\u1eefa th\u00f4i, ng\u00e0y mai ch\u00fang ta s\u1ebd v\u1ec1 th\u00e0nh!<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>\u0110o\u00e0n cung n\u1eef ch\u1ecbu h\u1ebft n\u1ed5i \u0111\u1eddi s\u1ed1ng t\u00f9 t\u00fang v\u00f4 ngh\u0129a tr\u00ean t\u00e0u, c\u00f4 n\u00e0o c\u0169ng phi\u1ec1n tr\u00e1ch Kh\u1ed5 M\u1eabu, nh\u01b0ng nghe n\u00f3i ng\u00e0y mai s\u1ebd v\u1ec1 th\u00e0nh, ai n\u1ea5y \u0111\u1ec1u vui m\u1eebng t\u1ed9t \u0111\u1ed9.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>\u0110\u00eam v\u1ec1 khuya, \u0111\u00e8n \u0111u\u1ed1c tr\u00ean t\u00e0u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1t s\u00e1ng choang huy ho\u00e0ng, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ca xang m\u00faa h\u00e1t v\u00f4 c\u00f9ng huy\u00ean n\u00e1o, h\u1ecd tr\u1ea7m m\u00ecnh trong cu\u1ed9c vui, qu\u00ean h\u1eb3n m\u00ecnh \u0111ang \u1edf tr\u00ean bi\u1ec3n \u0111\u1ec3 l\u00e1nh n\u1ea1n.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>C\u00f3 l\u1ebd ph\u00fac b\u00e1o c\u1ee7a vua L\u01b0u Ly \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn th\u1eddi ki\u1ec7t t\u1eadn, hay tr\u1eddi kh\u00f4ng dung d\u01b0\u1ee1ng t\u1ed9i \u00e1c c\u1ee7a \u00f4ng n\u1eefa, n\u00ean \u0111\u01b0\u01a1ng l\u00fac m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111ang \u0103n ch\u01a1i th\u00edch th\u00fa th\u00ec m\u1eb7t tr\u0103ng \u0111ang chi\u1ebfu s\u00e1ng tr\u00ean kh\u00f4ng trung b\u1ed7ng b\u1ecb m\u00e2y \u0111en gi\u0103ng ph\u1ee7 che k\u00edn v\u00e0 m\u1ed9t tr\u1eadn cu\u1ed3ng phong n\u1ed5i d\u1eady.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Con t\u00e0u c\u1ee7a vua L\u01b0u Ly to l\u1edbn nh\u01b0 th\u1ebf m\u00e0 c\u0169ng theo s\u00f3ng bi\u1ec3n l\u1eafc l\u01b0 dao \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng ng\u1eebng. Nh\u1eefng t\u1ea5m ph\u01b0\u1edbng, t\u1ea5m m\u00e0n treo tr\u00ean cao b\u1ecb gi\u00f3 th\u1ed5i bay ph\u1ea7n ph\u1eadt, ch\u1ea1m ph\u1ea3i c\u00e1c ng\u1ecdn \u0111\u00e8n, l\u1eadp t\u1ee9c b\u00e9n l\u1eeda. Ng\u1ecdn l\u1eeda b\u1eaft qua c\u00e1c t\u1ea5m v\u00e1ch b\u1eb1ng g\u1ed7 v\u00e0 trong kho\u1ea3nh kh\u1eafc, gi\u1ed1ng nh\u01b0 nh\u1eefng con r\u1eafn l\u1eeda bay l\u01b0\u1ee3n kh\u1eafp n\u01a1i.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kinh ho\u00e0ng, tuy tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng tho\u00e1t nh\u01b0ng ai n\u1ea5y c\u0169ng lu\u1ed1ng cu\u1ed1ng ch\u1ea1y lo\u1ea1n x\u1ea1. Cu\u1ed1i c\u00f9ng vua L\u01b0u Ly, Kh\u1ed5 M\u1eabu v\u00e0 \u0111o\u00e0n cung n\u1eef kh\u00f4ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o tr\u1ed1n tho\u00e1t, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u c\u00f9ng con t\u00e0u to l\u1edbn ch\u1ecbu chung m\u1ed9t s\u1ed1 ph\u1eadn, l\u00e0 b\u1ecb ch\u1ebft ch\u00e1y ngay tr\u00ean m\u1eb7t bi\u1ec3n, \u0111\u1ec3 r\u1ed3i t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u ch\u00ecm xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e1y bi\u1ec3n s\u00e2u.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Qu\u1ea3 b\u00e1o nh\u00e3n ti\u1ec1n m\u00e0 vua L\u01b0u Ly ph\u1ea3i ch\u1ecbu l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ea5m g\u01b0\u01a1ng cho d\u00e2n ch\u00fang \u1ea4n \u0110\u1ed9 \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng cho ch\u00fang ta th\u1ea5y r\u00f5 r\u00e0ng r\u1eb1ng nh\u00e2n qu\u1ea3 b\u00e1o \u1ee9ng kh\u00f4ng sai m\u1ed9t \u0111\u01b0\u1eddng t\u01a1 k\u1ebd t\u00f3c.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<h2 style=\"line-height: 1.33333em; font-size: 1.57143em;\">III. Phim ho\u1ea1t h\u00ecnh<\/h2>\n<p style=\"margin-bottom: 1.78571em;\"><iframe loading=\"lazy\" title=\"S\u1ef1 Ph\u1eabn N\u1ed9 c\u1ee7a Vua T\u1ef3 L\u01b0u Ly v\u00e0 Ng\u00e0y T\u1ed9c Th\u00edch Ca B\u1ecb T\u00e0n S\u00e1t (Eng Sub)\" width=\"500\" height=\"375\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/GdBuw22OhBo?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<header style=\"margin: 0px; padding: 0px; border: 0px; outline: 0px; vertical-align: baseline; background: #ffffff; color: #222222; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;\">\n<h2 style=\"margin-bottom: 10px; padding: 0px; font-size: 24px; font-family: 'Roboto Condensed', sans-serif; font-weight: bold; line-height: 1.1; color: #ec1c24; border: 0px; outline: 0px; vertical-align: baseline; background: transparent; transition: all 0.3s ease 0s;\">IV.V\u01b0\u01a1ng n\u1ea1n T\u1ef3-l\u01b0u-ly di\u1ec5n ra l\u00fac Ph\u1eadt c\u00f2n t\u1ea1i th\u1ebf hay khi Ng\u00e0i \u0111\u00e3 nh\u1eadp Ni\u1ebft-b\u00e0n?<\/h2>\n<\/header>\n<div style=\"margin: 0px; padding: 0px; border: 0px; outline: 0px; vertical-align: baseline; background: #ffffff; color: #222222; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;\">\n<div style=\"margin: 0px 0px 10px; padding: 0px; border: 0px; outline: 0px; vertical-align: baseline; background: transparent; float: left; width: 808.875px;\">\n<div style=\"margin: 0px; padding: 0px; border: 0px; outline: 0px; font-size: 12px; vertical-align: baseline; background: transparent; float: left; font-family: Arial; color: #919191;\">https:\/\/phathocdoisong.com\/vuong-nan-ty-luu-ly-dien-ra-luc-phat-con-tai-the-hay-khi-ngai-da-nhap-niet-ban.html\u00a0<\/div>\n<div style=\"margin: 0px; padding: 0px; border: 0px; outline: 0px; font-size: 20px; vertical-align: baseline; background: transparent; float: right;\">\u00a0\u00a0<\/div>\n<\/div>\n<div style=\"margin: 0px; padding: 0px; border: 0px; outline: 0px; vertical-align: baseline; background: transparent;\">\u00a0<\/div>\n<div style=\"margin: 0px; padding: 0px; border: 0px; outline: 0px; vertical-align: baseline; background: transparent; float: left; width: 808.875px;\">\n<h2 style=\"margin-bottom: 0px; padding: 0px; font-family: 'Roboto Condensed', sans-serif; font-weight: bold; line-height: 22px; color: inherit; font-size: 15px; border: 0px; outline: 0px; vertical-align: baseline; background: transparent; transition: all 0.3s ease 0s;\"><span style=\"margin: 0px; padding: 0px; border: 0px; outline: 0px; vertical-align: baseline; background: transparent;\"><span style=\"margin: 0px; padding: 0px; border: 0px; outline: 0px; vertical-align: baseline; background: transparent; transition: all 0.3s ease 0s;\"><span style=\"margin: 0px; padding: 0px; border: 0px; outline: 0px; vertical-align: baseline; background: transparent; transition: all 0.3s ease 0s;\">S\u1ef1 ki\u1ec7n vua T\u1ef3 L\u01b0u Ly (Sanskrit: Vir\u016b\u1e0dhaka- \u0935\u093f\u0930\u0942\u0922\u0915; P\u0101li: Vi\u1e0d\u016b\u1e0dabha) gi\u1ebft h\u1ea1i g\u1ea7n nh\u01b0 to\u00e0n b\u1ed9 d\u00f2ng h\u1ecd S\u0101kya l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 ki\u1ec7n hi\u1ec7n c\u00f2n b\u1eb1ng ch\u1ee9ng l\u1ecbch s\u1eed[1], \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ngu\u1ed3n t\u01b0 li\u1ec7u t\u1eeb H\u00e1n t\u1ea1ng v\u00e0 Nik\u0101ya x\u00e1c t\u00edn[2].<\/span><\/span><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><\/span><\/h2>\n<p><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0px; padding: 0px; border: 0px; outline: 0px; vertical-align: baseline; background: transparent; transition: all 0.3s ease 0s;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"margin-right: 0px; margin-left: 0px; border-width: 0px; border-style: initial; vertical-align: baseline; outline: 0px; background: transparent; transition: all 0.3s ease 0s;\" title=\"V\u01b0\u01a1ng n\u1ea1n T\u1ef3-l\u01b0u-ly di\u1ec5n ra l\u00fac Ph\u1eadt c\u00f2n t\u1ea1i th\u1ebf hay khi Ng\u00e0i \u0111\u00e3 nh\u1eadp Ni\u1ebft-b\u00e0n?\" src=\"https:\/\/phathocdoisong.com\/upload\/image\/201605\/20160505014013_91018.jpg\" alt=\"V\u01b0\u01a1ng n\u1ea1n T\u1ef3-l\u01b0u-ly di\u1ec5n ra l\u00fac Ph\u1eadt c\u00f2n t\u1ea1i th\u1ebf hay khi Ng\u00e0i \u0111\u00e3 nh\u1eadp Ni\u1ebft-b\u00e0n?\" width=\"602\" height=\"469\" align=\"\" \/><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0px; padding: 0px; border: 0px; outline: 0px; vertical-align: baseline; background: transparent; transition: all 0.3s ease 0s;\">Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, trong khi kh\u1ea3o c\u1ee9u v\u1ec1 s\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y[3], ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1eebng tr\u0103n tr\u1edf tr\u01b0\u1edbc ph\u00e1t ng\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt, khi n\u00f3i v\u1edbi vua T\u1ef3 L\u01b0u Ly: B\u00f3ng c\u00e2y c\u1ee7a th\u00e2n t\u1ed9c Ta khi\u1ebfn cho Ta m\u00e1t m\u1ebb[4]. \u00a0Nguy\u00ean g\u1ed1c b\u1ea3n H\u00e1n: \u89aa\u65cf\u4e4b\u5ed5\u6545\u52dd\u5916\u4eba[5]; kinh v\u0103n P\u0101li c\u0169ng ghi nh\u1eadn: \u00f1\u0101tak\u0101nam ch\u0101y\u0101 n\u0101ma s\u012btala[6]. Li\u00ean h\u1ec7 \u0111\u1ebfn nh\u1eefng quan \u0111i\u1ec3m c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt nh\u01b0 v\u00f4 ng\u00e3, b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng, v\u1ecb tha\u2026th\u00ec d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 l\u1eadp ng\u00f4n n\u00eau tr\u00ean ch\u01b0a ph\u1ea3n \u00e1nh \u0111\u00fang t\u1ea7m m\u1ee9c m\u1ed9t b\u1eadc v\u0129 nh\u00e2n nh\u01b0 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt.<\/p>\n<p><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>Trong khi tr\u1ea7m t\u01b0 v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, ch\u00fang t\u00f4i g\u1eb7p \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng c\u1ea3m qua nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh mang t\u00ednh suy \u0111o\u00e1n c\u1ee7a Gi\u00e1o s\u01b0 Hajime Nakamura: \u0110i\u1ec1u h\u1ee3p l\u00fd l\u00e0 cu\u1ed9c t\u00e0n s\u00e1t nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra sau khi \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt di\u1ec7t \u0111\u1ed9[7]. C\u01a1 s\u1edf \u0111\u1ec3 n\u00eau l\u00ean \u0111o\u00e1n \u0111\u1ecbnh n\u00e0y c\u1ee7a Gi\u00e1o s\u01b0 Hajime Nakamura l\u00e0: Kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t t\u01b0 li\u1ec7u n\u00e0o trong c\u00e1c ti\u1ec3u s\u1eed \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt, trong kinh \u0111i\u1ec3n v\u00e0 Lu\u1eadt t\u1ea1ng c\u1ee7a Nik\u0101ya \u0111\u1ec1 c\u1eadp, m\u00e0 duy nh\u1ea5t ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t b\u1ea3n kinh H\u00e1n d\u1ecbch[8]. Gi\u00e1o s\u01b0 Hajime Nakamura ch\u1ec9 d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00f3 m\u00e0 kh\u00f4ng d\u1eabn th\u00eam t\u01b0 li\u1ec7u n\u00e0o \u0111\u1ec3 c\u0169ng c\u1ed1 cho quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a m\u00ecnh. Theo \u00f4ng: C\u00f3 th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi sau t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng nh\u1eefng g\u00ec \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u00e1ng l\u1ebd \u0111\u00e3 l\u00e0m n\u1ebfu cu\u1ed9c t\u00e0n s\u00e1t nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u00e3 th\u1ef1c s\u1ef1 x\u1ea3y ra trong cu\u1ed9c \u0111\u1eddi Ng\u00e0i v\u00e0 v\u00ec th\u1ebf huy\u1ec1n tho\u1ea1i ph\u00e1t sinh[9].<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>T\u1eeb nh\u1eefng tr\u0103n tr\u1edf c\u1ee7a ri\u00eang b\u1ea3n th\u00e2n c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng g\u1ee3i m\u1edf mang t\u00ednh \u0111o\u00e1n \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Gi\u00e1o s\u01b0 Hajime Nakamura, \u0111\u00e3 th\u00f4i th\u00fac ch\u00fang t\u00f4i n\u1ed7 l\u1ef1c l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf t\u1ed3n nghi n\u00e0y.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>T\u1ef3 L\u01b0u Ly l\u00e0 con trai c\u1ee7a vua Pasenadi v\u00e0 b\u00e0 V\u0101sabha Khattiy\u0101[10]. Cu\u1ed9c th\u1ea3m s\u00e1t v\u01b0\u01a1ng t\u1ed9c S\u0101kya kh\u00f4ng th\u1ec3 di\u1ec5n ra khi vua Pasenadi c\u00f2n t\u1ea1i v\u1ecb. Kh\u1ea3o c\u1ee9u v\u1ec1 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi v\u00e0 s\u1ef1 nghi\u1ec7p vua Pasenadi \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng t\u1ecf \u0111i\u1ec1u n\u00e0y.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><span style=\"margin: 0px; padding: 0px; font-weight: bold; border: 0px; outline: 0px; vertical-align: baseline; background: transparent;\">1. \u00a0V\u01b0\u01a1ng n\u1ea1n T\u1ef3 L\u01b0u Ly kh\u00f4ng th\u1ec3 di\u1ec5n ra khi vua Pasenadi c\u00f2n t\u1ea1i v\u1ecb<\/span><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>Quan \u0111i\u1ec3m n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u Kolala n\u00f3i chung v\u00e0 c\u1ee7a vua Pasenadi n\u00f3i ri\u00eang, c\u0169ng nh\u01b0 s\u1ef1 h\u00f9ng m\u1ea1nh c\u1ee7a qu\u1ed1c gia Kosala v\u1ec1 nhi\u1ec1u ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>blankTr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, vua Pasenadi l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng v\u1ecb vua \u1edf \u1ea4n \u0110\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c kinh \u0111i\u1ec3n Ph\u1eadt gi\u00e1o, c\u1ee5 th\u1ec3 l\u00e0 kinh T\u01b0\u01a1ng \u01b0ng d\u00e0nh nguy\u00ean m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 ghi l\u1ea1i. T\u1eeb nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n gi\u1ea3n \u0111\u01a1n trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng, cho \u0111\u1ebfn nh\u1eefng \u01b0u t\u01b0 trong l\u00e3nh v\u1ef1c tr\u1ecb n\u01b0\u1edbc an d\u00e2n, v\u00e0 c\u1ea3 nh\u1eefng trao \u0111\u1ed5i Ph\u1eadt ph\u00e1p gi\u1eefa vua Pasenadi v\u1edbi \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt\u2026 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft t\u1eadp l\u1ea1i, g\u1ecdi l\u00e0 T\u01b0\u01a1ng \u01b0ng Kosala[11]. Ph\u1ea7n l\u1edbn nh\u1eefng n\u1ed9i dung t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 T\u01b0\u01a1ng \u01b0ng Kosala c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n trong kinh T\u1ea1p A-h\u00e0m, quy\u1ec3n 46, thu\u1ed9c H\u00e1n t\u1ea1ng[12]. \u1ede \u0111\u00e2y, n\u1ebfu nh\u01b0 con trai m\u00ecnh l\u00e0 T\u1ef3 L\u01b0u Ly g\u00e2y ra th\u1ea3m h\u1ecda cho v\u01b0\u01a1ng t\u1ed9c S\u0101kya, th\u00ec \u00edt nh\u1ea5t ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t v\u00e0i d\u1ea5u hi\u1ec7u li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ef1 ki\u1ec7n \u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong ch\u01b0\u01a1ng n\u00e0y. V\u01b0\u01a1ng n\u1ea1n T\u1ef3 L\u01b0u Ly kh\u00f4ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong T\u01b0\u01a1ng \u01b0ng Kosala v\u00e0 b\u1ea3n kinh ch\u1eef H\u00e1n t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 cho th\u1ea5y s\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u1ec1 sau.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>Th\u1ee9 hai, vua Pasenadi th\u01b0\u01a1ng m\u1eb9, th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n, qu\u1ea7n th\u1ea7n, ngay c\u1ea3 k\u1ebb th\u00f9 v\u00e0 nghi\u00eam minh trong ph\u00e9p n\u01b0\u1edbc. S\u1edf d\u0129 nh\u01b0 v\u1eady c\u00f3 l\u1ebd do \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u00e3 t\u1eebng d\u1ea1y Th\u1eadp v\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p cho vua Pasenadi[13]. \u0110\u1ea7u ti\u00ean, khi hay tin m\u1eb9 gi\u00e0 qu\u00e1 v\u00e3ng, vua Pasenadi r\u1ea5t \u0111au kh\u1ed5, \u00f4ng \u01b0\u1edbc nh\u01b0 c\u00f3 th\u1ec3 thay th\u1ebf c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a m\u1eb9 b\u1eb1ng m\u1ed9t con voi b\u00e1u, m\u1ed9t th\u00f4n \u1ea5p hay m\u1ed9t qu\u1ed1c \u0111\u1ed9\u2026 \u00f4ng c\u0169ng nguy\u1ec7n l\u00e0m[14]. V\u1edbi d\u00e2n ch\u00fang, khi tr\u1ea3 l\u1eddi c\u00e2u h\u1ecfi c\u1ee7a ho\u00e0ng h\u1eadu Malik\u0101, \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng t\u1ecf l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng d\u00e2n c\u1ee7a \u00f4ng ch\u1ea5t ng\u1ea5t: N\u1ebfu c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 bi\u1ebfn d\u1ecbch \u0111\u1ed5i kh\u00e1c x\u1ea3y \u0111\u1ebfn cho d\u00e2n ch\u00fang n\u01b0\u1edbc K\u0101si v\u00e0 Kosala, th\u00ec s\u1ebd c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 \u0111\u1ed5i kh\u00e1c x\u1ea3y \u0111\u1ebfn cho m\u1ea1ng s\u1ed1ng c\u1ee7a ta, l\u00e0m sao kh\u00f4ng kh\u1edfi l\u00ean n\u01a1i ta s\u1ea7u, bi, kh\u1ed5, \u01b0u n\u00e3o?[15] Chuy\u1ec7n ti\u1ec1n th\u00e2n s\u1ed1 195 ghi r\u1eb1ng, vua Pasenadi tha ch\u1ebft cho m\u1ed9t tr\u1ecdng th\u1ea7n, v\u00ec \u0111\u00e3 l\u1ee1 ph\u1ea1m t\u1ed9i th\u00f4ng d\u00e2m v\u1edbi n\u1eef nh\u00e2n trong cung n\u1ed9i[16]. V\u00e0 ngay sau khi \u0111\u00e1nh b\u1ea1i, b\u1eaft s\u1ed1ng Aj\u0101tasattu, vua Pasenadi kh\u00f4ng nh\u1eefng tha ch\u1ebft, m\u00e0 c\u00f2n g\u00e3 con g\u00e1i duy nh\u1ea5t Vajir\u012b Kum\u0101r\u012b cho vua Aj\u0101tasattu[17], nh\u1eb1m \u0111em l\u1ea1i h\u1ea1nh ph\u00fac v\u00e0 b\u00ecnh y\u00ean cho mu\u00f4n d\u00e2n tr\u0103m h\u1ecd[18]. \u0110\u1ed1i v\u1edbi ph\u00e1p lu\u1eadt, \u00f4ng r\u1ea5t c\u1ea9n tr\u1ecdng v\u00e0 c\u00e2n nh\u1eafc[19], kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 ai ph\u1ea1m ph\u1ea3i \u00e1n oan v\u00e0 c\u1ef1c k\u1ef3 s\u00e1ng su\u1ed1t trong ph\u00e2n x\u1eed[20]. \u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng k\u1ebb ph\u1ea1m tr\u1ecdng t\u1ed9i, vua Pasenadi \u0111\u00e3 d\u00e0nh cho h\u1ecd nh\u1eefng h\u00ecnh ph\u1ea1t nghi\u00eam kh\u1eafc v\u00e0 n\u1eb7ng n\u1ec1[21]. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u1ee7a vua Pasenadi \u0111\u00e3 l\u00e0m n\u00ean s\u1ef1 h\u00f9ng m\u1ea1nh c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c Kosala.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>Th\u1ee9 ba, v\u01b0\u01a1ng t\u1ed9c Kosala c\u00f3 truy\u1ec1n th\u1ed1ng k\u00ednh t\u00edn Tam b\u1ea3o, t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecb ru\u1ed9t, con ru\u1ed9t c\u1ee7a vua Pasenadi, th\u1eadm ch\u00ed c\u1ea3 ngh\u1ecbch t\u1eed T\u1ef3 L\u01b0u Ly. Theo Tr\u01b0\u1edfng l\u00e3o T\u0103ng k\u1ec7 v\u00e0 Tr\u01b0\u1edfng l\u00e3o Ni k\u1ec7, vua Pasenadi c\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecb g\u00e1i, t\u00ean l\u00e0 Suman\u0101, nguy\u1ec7n ch\u0103m nom m\u1eb9 gi\u00e0. Sau khi m\u1eb9 vua Pasenadi qu\u00e1 v\u00e3ng v\u00e0o tu\u1ed5i 120, Suman\u0101 ph\u00e1t t\u00e2m xu\u1ea5t gia v\u00e0 \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng \u0111\u1eafc Th\u00e1nh qu\u1ea3, d\u00f9 tu\u1ed5i \u0111\u00e3 gi\u00e0[22]. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, vua Pasenadi c\u00f2n cho ph\u00e9p con trai Brahmadatta xu\u1ea5t gia v\u00e0 T\u00f4n gi\u1ea3 n\u00e0y \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng \u0111\u1eafc qu\u1ea3 v\u1ecb A-la-h\u00e1n[23]. Kh\u00f4ng nh\u1eefng v\u1eady, nh\u1eb1m gi\u00fap cho ch\u1ecb m\u00ecnh l\u00e0 Suman\u0101 v\u00e0 ch\u01b0 Ni \u1edf kinh \u0111\u00f4 n\u00f3i chung c\u00f3 ch\u1ed7 l\u01b0u tr\u00fa, vua Pasenadi \u0111\u00e3 ph\u00e1t t\u00e2m x\u00e2y m\u1ed9t tinh x\u00e1 g\u1ecdi l\u00e0 R\u0101jak\u0101r\u0101ma[24] (H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Minh Ch\u00e2u d\u1ecbch l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng T\u1ef1, hay V\u01b0\u01a1ng L\u00e2m, ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft g\u1ecdi l\u00e0 Ch\u00f9a Vua). blankTinh x\u00e1 n\u00e0y c\u0169ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong kinh Gi\u00e1o gi\u1edbi Nadaka, thu\u1ed9c kinh Trung b\u1ed9, s\u1ed1 146. Trong m\u1ed9t v\u00e0i l\u1ea7n tham v\u1ea5n \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt, vua Pasenadi c\u0169ng d\u1eabn theo T\u1ef3 L\u01b0u Ly, c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o nh\u1eefng \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i Ph\u1eadt ph\u00e1p gi\u1eefa T\u00f4n gi\u1ea3 \u0100nanda v\u00e0 t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n T\u1ef3 L\u01b0u Ly trong kinh Ka\u1e47\u1e47akatthala \u0111\u00e3 cho th\u1ea5y, T\u1ef3 L\u01b0u Ly c\u0169ng am hi\u1ec3u Ph\u1eadt ph\u00e1p ph\u1ea7n n\u00e0o[25].<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>Nh\u01b0 v\u1eady, v\u1edbi truy\u1ec1n th\u1ed1ng m\u1ed9 Ph\u1eadt c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh, c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 anh minh t\u00e0i tr\u00ed c\u1ee7a vua Pasenadi, \u0111\u00e3 l\u00e0m cho T\u1ef3 L\u01b0u Ly kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 tr\u00e1i \u0111\u1ea1o trong khi vua Pasenadi c\u00f2n n\u1eafm v\u01b0\u01a1ng quy\u1ec1n.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><span style=\"margin: 0px; padding: 0px; font-weight: bold; border: 0px; outline: 0px; vertical-align: baseline; background: transparent;\">2. \u00a0T\u1ef3 L\u01b0u Ly ch\u01b0a so\u00e1n ng\u00f4i khi \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt v\u00e0 vua Pasenadi \u0111\u00e3 80 tu\u1ed5i<\/span><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>Gi\u1eefa vua Pasenadi v\u00e0 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt c\u00f3 nhi\u1ec1u cu\u1ed9c h\u1ed9i ki\u1ebfn, tuy nhi\u00ean cu\u1ed9c h\u1ed9i ki\u1ebfn t\u1ea1i th\u1ecb tr\u1ea5n Medatalumpa d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ed9i ki\u1ebfn cu\u1ed1i c\u00f9ng gi\u1eefa hai ng\u01b0\u1eddi.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>Theo kinh Ph\u00e1p trang nghi\u00eam[26], s\u1ed1 89 thu\u1ed9c Trung b\u1ed9, trong m\u1ed9t d\u1ecbp tu\u1ea7n du t\u1ea1i th\u1ecb tr\u1ea5n Nagaraka, \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111ang \u1edf g\u1ea7n \u0111\u00f3, vua Pasenadi \u0111\u00e3 b\u1ea3o t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n D\u012bgha-K\u0101r\u0101yana chu\u1ea9n b\u1ecb ng\u1ef1a xe \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn th\u0103m \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>Trong cu\u1ed9c h\u1ed9i ki\u1ebfn n\u00e0y, vua Pasenadi \u0111\u00e3 k\u1ec3 l\u1ea1i l\u00f2ng k\u00ednh t\u00edn Tam B\u1ea3o c\u1ee7a m\u00ecnh, th\u1ec3 hi\u1ec7n qua t\u00e1m vi\u1ec7c \u0111\u1eb7c th\u00f9 v\u1edbi \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt, gi\u00e1o ph\u00e1p v\u00e0 \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a Ng\u00e0i, g\u1ecdi ph\u00e1p truy\u1ec1n th\u1ed1ng (Dhammanvaya) c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, trong \u0111i\u1ec1u cu\u1ed1i c\u00f9ng, vua Pasenadi \u0111\u00e3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 quan tr\u1ecdng: Th\u1ebf T\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1m m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i, con c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1m m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i[27] (Bhagav\u0101pi \u0101s\u012btiko, ahamipi \u0101s\u012btiko). Kinh Trung A-h\u00e0m c\u0169ng x\u00e1c ch\u1ee9ng: Con \u0111\u00e3 t\u00e1m m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i, Th\u1ebf T\u00f4n c\u0169ng t\u00e1m m\u01b0\u01a1i tu\u1ed5i (\u6211\u5e74\u516b\u5341,\u4e16\u5c0a\u4ea6\u516b\u5341)[28]. C\u1ed5 th\u01b0 T\u00e2y T\u1ea1ng kh\u00f4ng nh\u1eefng x\u00e1c nh\u1eadn c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u 80 tu\u1ed5i m\u00e0 c\u00f2n b\u1ed5 sung th\u00eam, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt v\u00e0 vua Pasenadi c\u00f9ng sanh trong m\u1ed9t ng\u00e0y[29].<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>Nh\u01b0 v\u1eady, khi \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt v\u00e0 vua Pasenadi \u0111\u1ec1u 80 tu\u1ed5i, th\u00ec v\u01b0\u01a1ng t\u1eed T\u1ef3 L\u01b0u Ly v\u1eabn ch\u01b0a so\u00e1n ng\u00f4i vua. Theo kinh \u0110\u1ea1i-b\u00e1t Ni\u1ebft-b\u00e0n, c\u0169ng trong n\u0103m \u0111\u00f3, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u00e3 nh\u1eadp Ni\u1ebft-b\u00e0n t\u1ea1i Kusin\u0101r\u0101[30].<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>C\u0169ng c\u1ea7n n\u00f3i th\u00eam r\u1eb1ng, th\u1eddi \u0111i\u1ec3m vua Pasenadi v\u00e0 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt g\u1eb7p nhau t\u1ea1i th\u1ecb tr\u1ea5n Medatalumpa khi c\u1ea3 hai \u0111\u00e3 80 tu\u1ed5i, s\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y \u0111\u00e3 m\u1edf ra m\u1ed9t th\u00f4ng tin m\u1edbi: \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u00e3 gh\u00e9 th\u0103m qu\u00ea nh\u00e0 l\u1ea7n cu\u1ed1i tr\u01b0\u1edbc khi di\u1ec7t \u0111\u1ed9 \u1edf Kusin\u0101r\u0101. V\u00ec l\u1ebd, x\u00e9t v\u1ec1 kho\u1ea3ng c\u00e1ch v\u00e0 l\u1ed9 tr\u00ecnh, th\u1ecb tr\u1ea5n Medatalumpa c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng t\u1ed9c S\u0101kya r\u1ea5t g\u1ea7n v\u1edbi Kusin\u0101r\u0101 v\u00e0 c\u00e1ch Ves\u0101li r\u1ea5t xa, kho\u1ea3ng 375 d\u1eb7m, theo c\u00e1ch t\u00ednh c\u1ee7a T.W. Rhys Davids[31]. Trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n giao th\u00f4ng ng\u00e0y nay, kho\u1ea3ng c\u00e1ch \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 ng\u1eafn h\u01a1n.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>blankTheo kinh \u0110\u1ea1i-b\u00e1t Ni\u1ebft-b\u00e0n, sau k\u1ef3 an c\u01b0 cu\u1ed1i c\u00f9ng t\u1ea1i l\u00e0ng Beluv\u0101 \u1edf th\u00e0nh Ves\u0101li, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt tuy\u00ean b\u1ed1 ba th\u00e1ng n\u1eefa, Ng\u00e0i s\u1ebd nh\u1eadp Ni\u1ebft-b\u00e0n, v\u00e0 l\u00fac n\u00e0y Ng\u00e0i \u0111\u00e3 80 tu\u1ed5i[32]. T\u1eeb Ves\u0101li, Ng\u00e0i \u0111\u00e3 l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t \u0111i qua c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1 v\u00e0 th\u00f4n \u1ea5p nh\u01b0 Bhandag\u0101ma, Hatthigam, Ambagama, Jambugama, Bhoganagara, P\u0101v\u0101, v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng Kakuth\u0101, s\u00f4ng Hira\u00f1\u00f1avat\u012b v\u00e0 \u0111\u1ebfn r\u1eebng s\u0101la, thu\u1ed9c Kusin\u0101r\u0101 Upavattana. V\u1edbi nh\u1eefng th\u00f4ng tin t\u1eeb kinh \u0110\u1ea1i-b\u00e1t Ni\u1ebft-b\u00e0n cho th\u1ea5y, \u0111\u00e2y l\u00e0 chuy\u1ebfn du h\u00e0nh cu\u1ed1i c\u00f9ng, v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 kinh Ni\u1ebft-b\u00e0n \u0111\u00e3 l\u01b0\u1ee3c b\u1ecf \u0111\u1ecba danh Medatalumpa thu\u1ed9c v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c S\u0101kya, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1ee3c kinh Ph\u00e1p trang nghi\u00eam \u0111\u00e3 k\u1ecbp th\u1eddi ghi nh\u1eadn.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>Tr\u1edf l\u1ea1i s\u1ef1 ki\u1ec7n v\u01b0\u01a1ng n\u1ea1n T\u1ef3 L\u01b0u Ly, theo chuy\u1ec7n ti\u1ec1n th\u00e2n s\u1ed1 465, chuy\u1ec7n S\u0101la \u2013 c\u1ed5 th\u1ee5 c\u00e1t t\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 b\u1ed5 t\u00fac ph\u1ea7n ti\u1ebfp theo c\u00e2u chuy\u1ec7n \u1edf kinh Ph\u00e1p trang nghi\u00eam. Trong th\u1eddi gian vua Pasenadi v\u00e0o h\u1ea7u chuy\u1ec7n v\u1edbi \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt t\u1ea1i Medatalumpa, t\u01b0\u1edbng qu\u00e2n D\u012bgha-K\u0101r\u0101yana \u0111\u00e3 tr\u1ed9m l\u1ea5y n\u0103m t\u00edn v\u1eadt c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng quy\u1ec1n r\u1ed3i sau \u0111\u00f3 tr\u1ed1n v\u1ec1 S\u0101vatth\u012b, t\u00f4n T\u1ef3 L\u01b0u Ly l\u00ean l\u00e0m vua. Sau khi k\u1ebft th\u00fac cu\u1ed9c h\u1ed9i ki\u1ebfn v\u00e0 b\u00e1i bi\u1ec7t \u0110\u1ee9c Th\u1ebf T\u00f4n, nh\u1eadn ra t\u00ecnh h\u00ecnh nguy c\u1ea5p, vua Pasenadi kh\u00f4ng quay tr\u1edf l\u1ea1i S\u0101vatth\u012b, m\u00e0 ngay t\u1ee9c kh\u1eafc c\u00f9ng v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi h\u1ea7u g\u00e1i c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn R\u0101jagaha nh\u1eb1m t\u00ecm s\u1ef1 tr\u1ee3 gi\u00fap t\u1eeb vua Aj\u0101tasattu. Do tu\u1ed5i gi\u00e0, do kho\u1ea3ng c\u00e1ch qu\u00e1 xa[33] v\u00e0 khi \u0111\u1ebfn R\u0101jagaha th\u00ec tr\u1eddi t\u1ed1i n\u00ean c\u1ed5ng th\u00e0nh \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng, ch\u00ednh v\u00ec v\u1eady vua Pasenadi \u0111\u00e3 \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t b\u0103ng h\u00e0 trong c\u00f4ng qu\u00e1n tr\u01b0\u1edbc c\u1ed5ng th\u00e0nh R\u0101jagaha[34].<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>Theo t\u00e1c gi\u1ea3 J.P.Sharma trong t\u00e1c ph\u1ea9m Republics in Ancient India: C\u00f3 th\u1ec3 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt c\u0169ng vi\u00ean t\u1ecbch sau khi vua Pasenadi m\u1ea5t t\u1ea1i c\u1ed5ng th\u00e0nh V\u01b0\u01a1ng-x\u00e1, v\u00e0 \u0111\u1ee9a con \u0111am m\u00ea quy\u1ec1n l\u1ef1c (T\u1ef3 L\u01b0u Ly- ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft ch\u00fa) th\u00ec kh\u00f4ng m\u1eb7n m\u00e0 l\u1eafm v\u1edbi nh\u1eefng vi\u1ec7c nh\u01b0 t\u00f4n gi\u00e1o hay th\u1ea7n minh[35]. \u0110\u1ec1 xu\u1ea5t quan \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, t\u00e1c gi\u1ea3 J.P.Sharma nh\u1eb1m l\u00fd gi\u1ea3i s\u1ef1 v\u1eafng m\u1eb7t c\u1ee7a \u0111\u1ea1i di\u1ec7n v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u Kosala trong tang l\u1ec5 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><span style=\"margin: 0px; padding: 0px; font-weight: bold; border: 0px; outline: 0px; vertical-align: baseline; background: transparent;\">3. \u00a0S\u1ef1 v\u1eafng m\u1eb7t c\u1ee7a \u0111\u1ea1i di\u1ec7n v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u Kosala v\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng t\u1ed9c S\u0101kya trong tang l\u1ec5 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt<\/span><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>Theo ghi nh\u1eadn c\u1ee7a kinh \u0110\u1ea1i-b\u00e1t Ni\u1ebft-b\u00e0n, trong nh\u1eefng \u0111\u1ea1i di\u1ec7n qu\u1ed1c gia, c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 khu v\u1ef1c \u0111\u1ebfn th\u1ec9nh c\u1ea7u x\u00e1-l\u1ee3i Ph\u1eadt v\u1ec1 ph\u1ee5ng th\u1edd, kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea1i di\u1ec7n n\u01b0\u1edbc Kosala[36]. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00fd gi\u1ea3i theo nhi\u1ec1u h\u01b0\u1edbng.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o l\u1ecbch s\u1eed cho th\u1ea5y, \u1edf S\u0101vatth\u012b c\u00f3 \u0111\u1ebfn ba tinh x\u00e1 l\u1edbn, \u0111\u00f3 l\u00e0 Jetavan\u0101r\u0101ma, Pubb\u0101r\u0101ma v\u00e0 R\u0101jak\u0101r\u0101ma th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt quang l\u00e2m. Theo th\u1ed1ng k\u00ea, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua 18 k\u1ef3 an c\u01b0 t\u1ea1i K\u1ef3-vi\u00ean tinh x\u00e1 (Jetavan\u0101r\u0101ma), 6 k\u1ef3 an c\u01b0 t\u1ea1i \u0110\u00f4ng Vi\u00ean tinh x\u00e1 (Pubb\u0101r\u0101ma)[37] v\u00e0 thi tho\u1ea3ng thuy\u1ebft gi\u1ea3ng t\u1ea1i tinh x\u00e1 V\u01b0\u01a1ng L\u00e2m (R\u0101jak\u0101r\u0101ma)[38]. G\u1ea7n n\u1eefa s\u1ef1 nghi\u1ec7p ho\u1eb1ng ph\u00e1p g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi S\u0101vatth\u012b, c\u00f3 h\u00e0ng ng\u00e0n \u0111\u1ec7 t\u1eed xu\u1ea5t gia v\u00e0 t\u1ea1i gia t\u1ea1i n\u01a1i n\u00e0y, th\u1ebf nh\u01b0ng khi \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt nh\u1eadp Ni\u1ebft-b\u00e0n th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ea1i di\u1ec7n c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Kosala tham d\u1ef1 tang l\u1ec5. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 ch\u1ee9ng t\u1ecf, c\u00f9ng th\u1eddi gian n\u00e0y \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng quan tr\u1ecdng n\u00e0o \u0111\u00f3 t\u1eeb giai t\u1ea7ng l\u00e3nh \u0111\u1ea1o, ho\u1eb7c \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc Kosala \u0111ang di\u1ec5n ra n\u1ed9i lo\u1ea1n b\u00ean trong. \u1ede \u0111\u00e2y, vi\u1ec7c \u0111\u1ea1i di\u1ec7n v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u Kosala kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1eb7t trong tang l\u1ec5 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt t\u1ea1i Kusin\u0101r\u0101, m\u1ed9t \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m r\u1ea5t g\u1ea7n so v\u1edbi R\u0101jagaha hay Ves\u0101li; h\u01a1n n\u1eefa, tang l\u1ec5 k\u00e9o d\u00e0i t\u1edbi b\u1ea3y ng\u00e0y, nh\u1edd \u0111\u00f3 m\u00e0 Tr\u01b0\u1edfng l\u00e3o Mah\u0101 Kasspa \u0111\u00e3 k\u1ecbp v\u1ec1 d\u1ef1 l\u1ec5 h\u1ecfa t\u00e1ng[39]. Do v\u1eady, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i s\u1ef1 v\u1eafng m\u1eb7t c\u1ee7a \u0111\u1ea1i di\u1ec7n v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u Kosala t\u1ea1i tang l\u1ec5 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 b\u00e1o hi\u1ec7u m\u1ed9t s\u1ef1 b\u1ea5t \u1ed5n v\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111ang di\u1ec5n ra trong n\u01b0\u1edbc.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>D\u1ef1a tr\u00ean kinh th\u01b0 kh\u1ea3 t\u00edn c\u1ee7a T\u00e2y T\u1ea1ng, t\u00e1c gi\u1ea3 W. Woodville Rockhill trong t\u00e1c ph\u1ea9m The life of The Buddha and the early history of His Order, \u0111\u00e3 b\u1ed5 sung th\u00eam, sau khi \u0111\u0103ng quang v\u01b0\u01a1ng v\u1ecb, T\u1ef3 L\u01b0u Ly y\u00eau c\u1ea7u th\u00e1i t\u1eed Jeta, ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng v\u1edbi th\u01b0\u01a1ng gia An\u0101thapi\u1e47\u1e0dika x\u00e2y d\u1ef1ng K\u1ef3-vi\u00ean tinh x\u00e1, c\u00f9ng c\u1ea5t qu\u00e2n chinh ph\u1ea1t v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c S\u0101kya, th\u00e1i t\u1eed Jeta \u0111\u00e3 th\u1eb3ng th\u1eafn ch\u1ed1i t\u1eeb n\u00ean b\u1ecb T\u1ef3 L\u01b0u Ly gi\u1ebft h\u1ea1i[40]. Vi\u1ec7c ti\u1ebfm \u0111o\u1ea1t v\u01b0\u01a1ng quy\u1ec1n c\u0169ng nh\u01b0 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, v\u00e0 c\u00e2n nh\u1eafc th\u1eddi gian thu\u1eadn l\u1ee3i \u0111\u1ec3 kh\u1edfi binh[41]\u2026 c\u0169ng \u0111\u00f2i h\u1ecfi nhi\u1ec1u s\u1ee9c l\u1ef1c v\u00e0 th\u1eddi gian. Th\u1ebf n\u00ean theo ch\u00fang t\u00f4i, T\u1ef3 L\u01b0u Ly ch\u01b0a th\u1ec3 ph\u00e1t binh chinh ph\u1ea1t v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c S\u0101kya ngay sau khi l\u00ean ng\u00f4i.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>B\u00ean c\u1ea1nh s\u1ef1 v\u1eafng m\u1eb7t kh\u00f4ng r\u00f5 l\u00fd do c\u1ee7a \u0111\u1ea1i di\u1ec7n v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u Kosala, th\u00ec s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng t\u1ed9c S\u0101kya thu\u1ed9c khu v\u1ef1c kinh \u0111\u00f4 Kapilavatthu, trong khi ph\u00e2n chia x\u00e1-l\u1ee3i \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh: khi \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt nh\u1eadp Ni\u1ebft-b\u00e0n th\u00ec v\u01b0\u01a1ng t\u1ed9c S\u0101kya kh\u00f4ng nh\u1eefng \u0111ang s\u1ed1ng b\u00ecnh y\u00ean, m\u00e0 c\u00f2n t\u1ecf ra c\u01b0\u1eddng th\u1ecbnh, khi \u0111em x\u00e1-l\u1ee3i Ph\u1eadt v\u1ec1 x\u00e2y th\u00e1p ph\u1ee5ng th\u1edd t\u1ea1i kinh \u0111\u00f4 Kapilavatthu.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>blankLi\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ph\u1ee5ng th\u1edd x\u00e1-l\u1ee3i c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng t\u1ed9c S\u0101kya t\u1ea1i Kapilavatthu, theo ng\u00e0i Huy\u1ec1n Tr\u00e1ng trong t\u00e1c ph\u1ea9m \u0110\u1ea1i \u0110\u01b0\u1eddng T\u00e2y V\u1ee9c k\u00fd, quy\u1ec3n s\u00e1u, \u0111\u00e3 ghi nh\u1eadn r\u1eb1ng, c\u00f3 hai b\u1ea3o th\u00e1p th\u1edd x\u00e1-l\u1ee3i c\u00e1c v\u1ecb c\u1ed5 Ph\u1eadt qu\u00e1 kh\u1ee9 trong th\u00e0nh Kapilavatthu[42]. M\u1ed9t th\u00e1p cao h\u01a1n 30 th\u01b0\u1edbc v\u00e0 m\u1ed9t th\u00e1p cao h\u01a1n 20 th\u01b0\u1edbc, b\u00ean c\u1ea1nh th\u00e1p \u0111\u1ec1u c\u00f3 tr\u1ee5 \u0111\u00e1 g\u1eafn \u0111\u1ea7u s\u01b0 t\u1eed \u1edf ph\u00eda tr\u00ean, k\u00e8m theo minh v\u0103n do vua Asoka ghi l\u1ea1i. \u1ede \u0111\u00e2y, c\u1ea7n l\u01b0u \u00fd r\u1eb1ng, x\u00e1-l\u1ee3i l\u00e0 c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb Ph\u1eadt qu\u00e1 kh\u1ee9, nh\u01b0ng b\u1ea3o th\u00e1p v\u00e0 tr\u1ee5 \u0111\u00e1 th\u00ec do vua Asoka d\u1ef1ng n\u00ean[43]. M\u1eb7c d\u00f9 m\u00e3i \u0111\u1ebfn h\u00f4m nay, c\u00e1c ng\u00e0nh khoa h\u1ecdc h\u1eefu quan v\u1eabn ch\u01b0a ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1-l\u1ee3i \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt S\u0101kya c\u0169ng nh\u01b0 c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb c\u1ed5 Ph\u1eadt t\u1ea1i Kapilavatthu, nh\u01b0ng nh\u1eefng n\u1ec1n m\u00f3ng th\u00e1p v\u00e0 tr\u1ee5 \u0111\u00e1 do vua Asoka x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>T\u1eeb s\u1ef1 ki\u1ec7n v\u01b0\u01a1ng t\u1ed9c S\u0101kya \u1edf Kapilavatthu nh\u1eadn m\u1ed9t ph\u1ea7n x\u00e1-l\u1ee3i \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u1ec3 x\u00e2y th\u00e1p ph\u1ee5ng th\u1edd, t\u1eeb s\u1ef1 v\u1eafng m\u1eb7t c\u1ee7a \u0111\u1ea1i di\u1ec7n v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u Kosala trong tang l\u1ec5 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt t\u1ea1i Kusin\u0101r\u0101, \u0111\u00e3 b\u1ed5 tr\u1ee3 th\u00eam cho quan \u0111i\u1ec3m, khi \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt vi\u00ean t\u1ecbch th\u00ec v\u01b0\u01a1ng n\u1ea1n T\u1ef3 L\u01b0u Ly ch\u01b0a x\u1ea3y ra.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><span style=\"margin: 0px; padding: 0px; font-weight: bold; border: 0px; outline: 0px; vertical-align: baseline; background: transparent;\">4. \u00a0Nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh<\/span><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>V\u01b0\u01a1ng n\u1ea1n T\u1ef3 L\u01b0u Ly l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 ki\u1ec7n c\u00f3 th\u1ef1c, v\u00ec ngo\u00e0i ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n t\u01b0 li\u1ec7u, s\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0i Huy\u1ec1n Tr\u00e1ng x\u00e1c t\u00edn b\u1eb1ng nh\u1eefng di ch\u1ec9 l\u1ecbch s\u1eed.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u Kosala n\u00f3i chung v\u00e0 s\u1ef1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a vua Pasenadi n\u00f3i ri\u00eang, d\u1ef1a tr\u00ean s\u1ef1 ki\u1ec7n v\u01b0\u01a1ng t\u1ed9c S\u0101kya c\u00f3 m\u1eb7t t\u1ea1i th\u1eddi \u0111i\u1ec3m ph\u00e2n chia x\u00e1-l\u1ee3i \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 y c\u1ee9 v\u00e0o th\u00f4ng tin \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt v\u00e0 vua Pasenadi \u0111\u1ec1u th\u1ecd 80 tu\u1ed5i \u1edf kinh Ph\u00e1p trang nghi\u00eam; sau th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3, T\u1ef3 L\u01b0u Ly m\u1edbi ti\u1ebfm ng\u00f4i Pasenadi, \u0111\u00e3 cung c\u1ea5p nhi\u1ec1u b\u1eb1ng ch\u1ee9ng kh\u1ea3 t\u00edn \u0111\u1ec3 k\u1ebft lu\u1eadn: T\u1ef3 L\u01b0u Ly th\u1ea3m s\u00e1t v\u01b0\u01a1ng t\u1ed9c S\u0101kya sau khi \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt nh\u1eadp Ni\u1ebft-b\u00e0n.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>T\u1eeb s\u1ef1 th\u1ef1c m\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 minh ch\u1ee9ng, \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh nh\u1eefng huy\u1ec1n t\u00edch li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt \u0111\u00e3 ba l\u1ea7n ng\u0103n c\u1ea3n cu\u1ed9c ti\u1ebfn c\u00f4ng c\u1ee7a T\u1ef3 L\u01b0u Ly, c\u0169ng nh\u01b0 Ng\u00e0i kh\u00f4ng h\u1ec1 tuy\u00ean b\u1ed1: B\u00f3ng c\u1ee7a th\u00e2n t\u1ed9c, m\u00e1t h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i (\u89aa\u65cf\u4e4b\u5ed5\u6545\u52dd\u5916\u4eba)[44], v\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1eadp ng\u00f4n c\u1ee7a m\u1ed9t t\u01b0 duy h\u1eefu ng\u00e3.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[1]\u5927\u6b63\u85cf\u7b2c 51 \u518a No. 2087 \u5927\u5510\u897f\u57df\u8a18, \u5377\u7b2c\u516d, \u52ab\u6bd4\u7f85\u4f10\u7aa3\u5835\u570b.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[2] H\u00e1n t\u1ea1ng: \u5927\u6b63\u85cf\u7b2c 02 \u518a No. 0125 \u589e\u58f9\u963f\u542b\u7d93, \u5377\u7b2c\u4e8c\u5341\u516d, \u7b49\u898b\u54c1\u7b2c\u4e09\u5341\u56db; \u5927\u6b63\u85cf\u7b2c 04 \u518a No. 0198 \u4f5b\u8aaa\u7fa9\u8db3\u7d93, \u5377\u4e0b, \u7dad\u6a13\u52d2\u738b\u7d93\u7b2c\u5341\u516d; Nik\u0101ya: Thi\u1ec1n vi\u1ec7n Vi\u00ean Chi\u1ebfu, T\u00edch truy\u1ec7n Ph\u00e1p c\u00fa, t\u1eadp 1, NXB.T\u00f4n Gi\u00e1o, 2012, tr. 339-357. Nguy\u00ean t\u00e1c Anh ng\u1eef: Eugene Watson Burlingame. Buddhist Legends. Vol 29. Vi\u1e0d\u016b\u1e0dabha wreaks vengeance on the S\u0101kyas. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 1921. p. 30-46; Jataka, No.7; Jataka, No.465.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[3] Xem th\u00eam b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i: Nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 v\u01b0\u01a1ng n\u1ea1n T\u1ef3 L\u01b0u Ly v\u00e0 cu\u1ed9c thi\u00ean di \u0111\u1ebfn Gandh\u0101ra c\u1ee7a d\u00f2ng h\u1ecd Th\u00edch. Xem, Th\u00edch Ch\u00fac Ph\u00fa, Bi\u1ec7n ch\u00ednh Ph\u1eadt h\u1ecdc, t\u1eadp 1, NXB.T\u00f4n Gi\u00e1o, 2015, tr.77-97.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[4] Kinh Ti\u1ec3u b\u1ed9, t\u1eadp 7, chuy\u1ec7n Sala &#8211; c\u1ed5 th\u1ee5 c\u00e1t t\u01b0\u1eddng, Tr\u1ea7n Ph\u01b0\u01a1ng Lan d\u1ecbch, Vi\u1ec7n NCPHVN, 2002, tr.648.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[5]\u5927\u6b63\u85cf\u7b2c 02 \u518a No. 0125 \u589e\u58f9\u963f\u542b\u7d93, \u5377\u7b2c\u4e8c\u5341\u516d, \u7b49\u898b\u54c1\u7b2c\u4e09\u5341\u56db.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[6] V. Fausboll. The J\u0101taka together with its commentary being tales of the anterior births of Gotama Buddha. Vol 4. London: Luzac and Company Ltd., 1963. \u00a0p.152.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[7] Hajime Nakamura, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt Gotama \u2013 M\u1ed9t ti\u1ec3u s\u1eed c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o nh\u1eefng b\u1ea3n kinh uy t\u00edn nh\u1ea5t, Tr\u1ea7n Ph\u01b0\u01a1ng Lan, d\u1ecbch, NXB. Ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng, 2011, tr.566. Nguy\u00ean t\u00e1c ti\u1ebfng Anh: Hajime Nakamura. Gotama Buddha. \u00a0Trans. Gaynor Sekimori. Tokyo: Kosei Publishing Co., 2002, p.380.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[8] Theo ch\u00fang t\u00f4i th\u00ec c\u00f3 \u0111\u1ebfn hai b\u1ea3n kinh ch\u1eef H\u00e1n c\u00f9ng \u0111\u1ec1 c\u1eadp: 1. Kinh T\u0103ng nh\u1ea5t A-h\u00e0m, ph\u1ea9m \u0111\u1eb3ng ki\u1ebfn, kinh s\u1ed1 2; 2. Kinh Ngh\u0129a t\u00fac, quy\u1ec3n h\u1ea1, kinh Duy-l\u00e2u-l\u1eb7c v\u01b0\u01a1ng.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[9] Hajime Nakamura, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt Gotama \u2013 M\u1ed9t ti\u1ec3u s\u1eed c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o nh\u1eefng b\u1ea3n kinh uy t\u00edn nh\u1ea5t, Tr\u1ea7n Ph\u01b0\u01a1ng Lan d\u1ecbch, NXB. Ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng, 2011, tr.566.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[10] Kinh Ti\u1ec3u b\u1ed9, t\u1eadp 7, Chuy\u1ec7n Sala &#8211; c\u1ed5 th\u1ee5 c\u00e1t t\u01b0\u1eddng, Tr\u1ea7n Ph\u01b0\u01a1ng Lan d\u1ecbch, NXB. Vi\u1ec7n NCPHVN, 2002, tr.648.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[11] Kinh T\u01b0\u01a1ng \u01b0ng b\u1ed9, t\u1eadp 1, Th\u00edch Minh Ch\u00e2u d\u1ecbch, NXB.T\u00f4n Gi\u00e1o, 2013, tr.135-174.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[12]\u5927\u6b63\u85cf\u7b2c 02 \u518a No. 0099 \u96dc\u963f\u542b\u7d93, \u00a0\u5377\u7b2c\u56db\u5341\u516d.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[13] Kinh Ti\u1ec3u b\u1ed9, t\u1eadp 5, chuy\u1ec7n \u0110\u1ea1i v\u01b0\u01a1ng Janasandha, s\u1ed1 468, NXB.T\u00f4n Gi\u00e1o, 2015, tr.193.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[14] Kinh T\u01b0\u01a1ng \u01b0ng b\u1ed9, t\u1eadp 1, Th\u00edch Minh Ch\u00e2u d\u1ecbch, NXB,T\u00f4n Gi\u00e1o, 2013, tr.167-168.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[15] Kinh Trung b\u1ed9, kinh \u00c1i sanh, \u00a0t\u1eadp 2, Th\u00edch Minh Ch\u00e2u d\u1ecbch, NXB.T\u00f4n Gi\u00e1o, 2012, tr.138.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[16] Kinh Ti\u1ec3u b\u1ed9, t\u1eadp 3, chuy\u1ec7n H\u00f2n n\u00fai \u0111\u1eb9p, s\u1ed1 195, NXB.T\u00f4n Gi\u00e1o, 2015, tr.652.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[17] Kinh Ti\u1ec3u b\u1ed9, t\u1eadp 5, chuy\u1ec7n L\u1ee3n r\u1eebng c\u1ee7a th\u1ee3 m\u1ed9c, s\u1ed1 492, NXB.T\u00f4n Gi\u00e1o, 2015, tr.366.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[18] Tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y c\u1ee7a vua Pasenadi r\u1ea5t gi\u1ed1ng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee7a vua Tr\u1ea7n Nh\u00e2n T\u00f4ng. Theo l\u1ecbch s\u1eed, v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u nh\u00e0 L\u00fd v\u00e0 nh\u00e0 Tr\u1ea7n \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n Chi\u00eam Th\u00e0nh, nh\u01b0ng \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng t\u00ecnh h\u00f2a hi\u1ebfu, vua Tr\u1ea7n Nh\u00e2n T\u00f4ng \u0111\u00e3 g\u00e3 c\u00f4ng ch\u00faa Huy\u1ec1n Tr\u00e2n cho ch\u00faa Chi\u00eam Th\u00e0nh l\u00e0 Ch\u1ebf M\u00e2n. Ch\u1ebf M\u00e2n sau \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 d\u00e2ng hai ch\u00e2u \u00d4, L\u00fd l\u00e0m v\u1eadt d\u1eabn c\u01b0\u1edbi. Xem, \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t s\u1eed k\u00fd to\u00e0n th\u01b0, t\u1eadp 2, NXB. KHXH, H\u00e0 N\u1ed9i, 2004, tr.96-97.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[19] Kinh Ti\u1ec3u b\u1ed9, t\u1eadp 3, chuy\u1ec7n L\u1eddi gi\u00e1o gi\u1edbi cho vua, s\u1ed1 151, NXB. T\u00f4n Gi\u00e1o, 2015, tr.516.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[20] Kinh Ti\u1ec3u b\u1ed9, t\u1eadp 5, chuy\u1ec7n B\u1ea1n &#8211; th\u00f9, s\u1ed1 473. NXB. T\u00f4n Gi\u00e1o, 2015, tr.214.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[21]Kinh Trung b\u1ed9, t\u1eadp 2, kinh Ph\u00e1p trang nghi\u00eam, s\u1ed1 89, HT. Th\u00edch Minh Ch\u00e2u d\u1ecbch, NXB. T\u00f4n gi\u00e1o, 2012, tr. 148. Xem th\u00eam, kinh T\u01b0\u01a1ng \u01b0ng b\u1ed9, t\u1eadp 1, ch\u01b0\u01a1ng 3, T\u01b0\u01a1ng \u01b0ng Kosala, ph\u1ea9m th\u1ee9 nh\u1ea5t, kinh Tri\u1ec1n ph\u01b0\u1ee3c, Th\u00edch Minh Ch\u00e2u d\u1ecbch, Vi\u1ec7n NCPHVN, 1993, tr.177-178; kinh Ti\u1ec3u b\u1ed9, t\u1eadp 5, chuy\u1ec7n Ti\u1ec1n th\u00e2n \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt, truy\u1ec7n Nh\u00e0 t\u00f9 tr\u00f3i bu\u1ed9c, s\u1ed1 201, Tr\u1ea7n Ph\u01b0\u01a1ng Lan d\u1ecbch, NXB.TP.HCM, 2001, tr.412-413.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[22] Kinh Ti\u1ec3u b\u1ed9, t\u1eadp 2, Tr\u01b0\u1edfng l\u00e3o Ni k\u1ec7, ch\u01b0\u01a1ng 1, Suman\u0101 xu\u1ea5t gia khi tu\u1ed5i gi\u00e0, NXB.T\u00f4n Gi\u00e1o, 2015, tr.536.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[23] Kinh Ti\u1ec3u b\u1ed9, t\u1eadp 2, Tr\u01b0\u1edfng l\u00e3o T\u0103ng k\u1ec7, ch\u01b0\u01a1ng 6, Brahmadatta, NXB.T\u00f4n Gi\u00e1o, 2015, tr.361-362.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[24] Kinh Ti\u1ec3u b\u1ed9, t\u1eadp 3, chuy\u1ec7n Nh\u1ea3y m\u0169i, s\u1ed1 155, NXB.T\u00f4n Gi\u00e1o, 2015, tr.530.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[25] Kinh Trung b\u1ed9, t\u1eadp 2, kinh Ka\u1e47\u1e47akatthala, s\u1ed1 90, HT. Th\u00edch Minh Ch\u00e2u d\u1ecbch, NXB.T\u00f4n Gi\u00e1o, 2012, tr.159.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[26] Kinh Trung b\u1ed9, t\u1eadp 2, kinh Ph\u00e1p trang nghi\u00eam, s\u1ed1 89, HT. Th\u00edch Minh Ch\u00e2u d\u1ecbch, NXB.T\u00f4n Gi\u00e1o, 2012, tr.145-151.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[27] Kinh Trung b\u1ed9, t\u1eadp 2, kinh Ph\u00e1p trang nghi\u00eam, s\u1ed1 89, HT. Th\u00edch Minh Ch\u00e2u d\u1ecbch, NXB.T\u00f4n Gi\u00e1o, 2012, tr.150.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[28] \u5927\u6b63\u85cf\u7b2c 01 \u518a No. 0026 \u4e2d\u963f\u542b\u7d93\u5377\u7b2c\u4e94\u5341\u4e5d, \u6cd5\u838a\u56b4\u7d93.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[29] Rockhill, William Woodville. The life of Buddha and the early history of his Order. London: Trubner &amp; Co Ludgate Hill, 1884, p.114. Cf: I am aged and decrepit, fourscore years old, and the Blessed One is aged and decrepit, and (nearly) fourscore years old. And p.16: At the same time as the Buddha was born a son was born to King Aranemi Brahmadatta of Sravasti; from the whole country being illuminated at the time of his birth he was called Prasenajit.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[30] Kinh Tr\u01b0\u1eddng b\u1ed9, kinh \u0110\u1ea1i-b\u00e1t Ni\u1ebft-b\u00e0n, s\u1ed1 16, Th\u00edch Minh Ch\u00e2u d\u1ecbch, NXB.T\u00f4n Gi\u00e1o, tr.336.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[31] T.W. Rhys Davids. Buddhist India. London: T. Fisher Unwin Adelphi Terrace &#8211; New Yord: G.P Putnam\u2019s Sons, 1911, p. 17.n.1<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[32] Kinh Tr\u01b0\u1eddng b\u1ed9, HT. Th\u00edch Minh Ch\u00e2u d\u1ecbch, NXB.T\u00f4n Gi\u00e1o, 2013, tr.303.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[33] Theo t\u01b0 li\u1ec7u c\u1ee7a T.W. Rhys Davids, sau khi quy \u0111\u1ed5i \u0111\u01a1n v\u1ecb t\u00ednh t\u1eeb do-tu\u1ea7n (yojanas) qua d\u1eb7m (miles), th\u00ec kho\u1ea3ng c\u00e1ch t\u1eeb v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c S\u0101kya \u0111\u1ebfn R\u0101jagaha kho\u1ea3ng 450 d\u1eb7m; \u0111\u1ebfn Ves\u0101li kho\u1ea3ng 375 d\u1eb7m; \u0111\u1ebfn S\u0101vatth\u012b kho\u1ea3ng 50-60 d\u1eb7m. Xem th\u00eam, T.W. Rhys Davids. Buddhist India. London: T. Fisher Unwin Adelphi Terrace &#8211; New Yord: G.P Putnam\u2019s Sons, 1911, p.17.n.1<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[34] Kinh Ti\u1ec3u b\u1ed9, t\u1eadp 5, chuy\u1ec7n Sala, c\u1ed5 th\u1ee5 c\u00e1t t\u01b0\u1eddng, s\u1ed1 465, NXB.T\u00f4n Gi\u00e1o, 2015, tr.171.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[35] J.P Sharma. Republics in ancient India. Leiden: E.J. Brill, 1968. p. 184-185. Cf, Probably the death of the Buddha took place after King Pasenadi had passed away at the gates Raj\u0101gaha, and his power-loving son was not very enthusiastic about things religious and theological.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[36] Kinh Tr\u01b0\u1eddng b\u1ed9, kinh \u0110\u1ea1i-b\u00e1t Ni\u1ebft-b\u00e0n, s\u1ed1 16, Th\u00edch Minh Ch\u00e2u d\u1ecbch, NXB. T\u00f4n Gi\u00e1o, 2015, tr.348.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[37] H.W. Schumann, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt l\u1ecbch s\u1eed, Tr\u1ea7n Ph\u01b0\u01a1ng Lan d\u1ecbch. NXB.TP.HCM, 2000, tr.252-253.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[38] Kinh T\u01b0\u01a1ng \u01b0ng b\u1ed9, t\u1eadp 2, Th\u00edch Minh Ch\u00e2u d\u1ecbch, NXB.T\u00f4n Gi\u00e1o, 2013, tr.736.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[39] \u00a0Kinh Tr\u01b0\u1eddng b\u1ed9, kinh \u0110\u1ea1i-b\u00e1t Ni\u1ebft-b\u00e0n, s\u1ed1 16, Th\u00edch Minh Ch\u00e2u d\u1ecbch, NXB.T\u00f4n Gi\u00e1o, 2015, tr.344.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[40] Rockhill, William Woodville. The life of Buddha and the early history of his Order. London: Trubner &amp; Co Ludgate Hill, 1884, p.121.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[41] \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt nh\u1eadp Ni\u1ebft-b\u00e0n v\u00e0o kho\u1ea3ng \u0111\u1ea7u m\u00f9a m\u01b0a. Khi m\u00f9a m\u01b0a \u0111\u1ebfn th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u1edfi binh, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e2n nh\u1eafc c\u1ee7a vua Pasenadi v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 th\u1ef1c t\u1ebf d\u1ee5ng binh th\u1eddi x\u01b0a. Xem, kinh Ti\u1ec3u b\u1ed9, t\u1eadp 3, chuy\u1ec7n M\u1ed9t n\u1eafm \u0111\u1eadu, s\u1ed1 176, NXB.T\u00f4n Gi\u00e1o, 2015, tr.593.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[42] Hai v\u1ecb Ph\u1eadt \u0111\u00f3 l\u00e0, \u8fe6\u7f85\u8fe6\u6751\u99b1\u4f5b, t\u1ee9c \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt C\u00e2u-l\u01b0u-t\u00f4n (Krakucchanda-buddha), v\u00e0 \u8fe6\u8afe\u8fe6\u725f\u5c3c\u4f5b, t\u1ee9c \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt C\u00e2u-na-h\u00e0m-m\u00e2u-ni (Konak\u0101muni-buddha).<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/>[43]\u5927\u6b63\u85cf\u7b2c 51 \u518a No. 2087 \u5927 \u5510 \u897f \u57df \u8a18, \u5377 \u7b2c \u516d, \u52ab \u6bd4 \u7f85 \u4f10 \u7aa3 \u5835 \u570b. Nguy\u00ean v\u0103n: \u57ce \u6771 \u5357 \u7aa3 \u5835 \u6ce2\uff0c\u6709 \u5f7c \u5982 \u4f86 \u907a \u8eab \u820d \u5229.\u524d \u5efa \u77f3 \u67f1,\u9ad8 \u4e09 \u5341 \u9918 \u5c3a,\u4e0a \u523b \u5e2b \u5b50 \u4e4b \u50cf,\u508d \u8a18 \u5bc2 \u6ec5 \u4e4b \u4e8b,\u7121 \u6182 \u738b \u5efa \u7109\u2026 \u6b21 \u5317 \u7aa3 \u5835 \u6ce2,\u6709 \u5f7c \u5982 \u4f86 \u907a \u8eab \u820d \u5229,\u524d \u5efa \u77f3 \u67f1,\u9ad8 \u4e8c \u5341 \u9918 \u5c3a,\u4e0a \u523b \u5e2b \u5b50 \u4e4b \u50cf, \u508d \u8a18 \u5bc2 \u6ec5 \u4e4b \u4e8b\uff0c\u7121 \u6182 \u738b \u5efa\u4e5f .Xem th\u00eam, \u00c9tienne Lamotte. History Indian Buddhism. Paris: Institut Orientaliste Louvain La Neuve, 1988. p. 227.<br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><br style=\"margin: 0px; padding: 0px;\" \/><\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0px; padding: 0px; border: 0px; outline: 0px; vertical-align: baseline; background: transparent; transition: all 0.3s ease 0s;\">[44]\u5927\u6b63\u85cf\u7b2c 02 \u518a No. 0125 \u589e\u58f9\u963f\u542b\u7d93, \u5377\u7b2c\u4e8c\u5341\u516d, \u7b49\u898b\u54c1\u7b2c\u4e09\u5341\u56db.<\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0px; padding: 0px; border: 0px; outline: 0px; vertical-align: baseline; background: transparent; transition: all 0.3s ease 0s;\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"margin-bottom: 0px; padding: 0px; border: 0px; outline: 0px; vertical-align: baseline; background: transparent; transition: all 0.3s ease 0s;\"><span style=\"margin: 0px; padding: 0px; border: 0px; outline: 0px; vertical-align: baseline; background: transparent; transition: all 0.3s ease 0s;\"><span style=\"margin: 0px; padding: 0px; font-weight: bold; border: 0px; outline: 0px; vertical-align: baseline; background: transparent;\">Ch\u00fac Ph\u00fa<\/span><\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<h2>\u00a0 Gi<\/h2>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-cf84ef4 elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"cf84ef4\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-no\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-row\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-83be7ca\" data-id=\"83be7ca\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-column-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c2a4e31 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c2a4e31\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-text-editor elementor-clearfix\">\n\t\t\t\t<p>\t\t<div data-elementor-type=\"section\" data-elementor-id=\"19045\" class=\"elementor elementor-19045\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-section-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-f8b8b8e elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"f8b8b8e\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-row\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-509c7c7\" data-id=\"509c7c7\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-column-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-611697d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"611697d\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-text-editor elementor-clearfix\">\n\t\t\t\t<p>S\u00e1ch \u0111i\u1ec3n t\u1eeb Online &#8211; Th\u1eddi Ph\u1eadt t\u1ea1i th\u1ebf T\u00e2m H\u1ecdc 2022 : m\u1ed9t cu\u1ed1n s\u00e1ch d\u1ea1ng webs , s\u01b0u t\u1ea7m c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u v\u1ec1 Cu\u1ed9c \u0111\u1eddi \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt , c\u00e2u chuy\u1ec7n t\u1ea1i th\u1ebf v\u00e0 ti\u1ec1n ki\u1ebfp. Ngo\u00e0i ra s\u00e1ch c\u00f2n tra c\u1ee9u nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 c\u00f9ng th\u1eddi Ph\u1eadt t\u1ea1i th\u1ebf<\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Home I.Gi\u1edbi thi\u1ec7u qua v\u1ec1 T\u1ef3 L\u01b0u Ly T\u1ef3 L\u01b0u Ly (Virudhaka) \u00a0 \u00a0 Cha m\u1eb9:\u00a0Pasenadi \u00d4ng b\u00e0 n\u1ed9i\/ngo\u1ea1i:\u00a0Sanjaya Mah\u0101kosala T\u1ef3 L\u01b0u Ly l\u00e0 con trai c\u1ee7a vua\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":20543,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"elementor_canvas","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[256,57,258],"tags":[],"td_series":[],"class_list":["post-2389","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cau-chuyen-thoi-phat-tai-the","category-lich-su-duc-phat","category-phi-nhan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2389","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2389"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2389\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20549,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2389\/revisions\/20549"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20543"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2389"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2389"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2389"},{"taxonomy":"td_series","embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/td_series?post=2389"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}