{"id":9189,"date":"2020-12-26T19:13:26","date_gmt":"2020-12-26T12:13:26","guid":{"rendered":"http:\/\/tamhoc.org\/?p=9189"},"modified":"2020-12-26T19:13:28","modified_gmt":"2020-12-26T12:13:28","slug":"lich-su-phat-trien-phat-giao-bhutan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/2020\/12\/26\/lich-su-phat-trien-phat-giao-bhutan\/","title":{"rendered":"L\u1ecaCH S\u1eec PH\u00c1T TRI\u1ec2N PH\u1eacT GI\u00c1O BHUTAN"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>L\u1ecaCH S\u1eec&nbsp;PH\u00c1T TRI\u1ec2N&nbsp;PH\u1eacT GI\u00c1O&nbsp;BHUTAN<\/strong><br><a href=\"https:\/\/thuvienhoasen.org\/author\/post\/3935\/1\/la-son-phuc-cuong\">La S\u01a1n Ph\u00fac C\u01b0\u1eddng&nbsp;<\/a>d\u1ecbch<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><a href=\"https:\/\/thuvienhoasen.org\/images\/file\/Tn_kf-Vc2AgBAOEQ\/ton-tuong-phat-tai-bhutan.jpg\"><\/a>S\u1ef1&nbsp;xu\u1ea5t hi\u1ec7n&nbsp;c\u1ee7a&nbsp;Ph\u1eadt gi\u00e1o&nbsp;t\u1ea1i Bhutan<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo s\u1eed li\u1ec7u&nbsp;trong l\u1ecbch s\u1eed&nbsp;Ph\u1eadt gi\u00e1o&nbsp;v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c Bhutan,&nbsp;Ph\u1eadt gi\u00e1o&nbsp;\u0111\u01b0\u1ee3c ho\u1eb1ng truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn c\u00e1c v\u00f9ng \u0111\u1ea5t Bhutan v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 VII d\u01b0\u1edbi&nbsp;tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i&nbsp;c\u1ee7a vua Songtsen Gampo (629- 710) \u1edf&nbsp;T\u00e2y T\u1ea1ng. Nh\u00e0 vua \u0111\u00e3&nbsp;x\u00e2y d\u1ef1ng&nbsp;h\u00e0ng tr\u0103m ng\u00f4i ch\u00f9a trong v\u00e0&nbsp;xung quanh&nbsp;T\u00e2y T\u1ea1ng, theo s\u1eed li\u1ec7u th\u00ec c\u00f3 m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t ng\u00f4i ch\u00f9a \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c&nbsp;x\u00e2y d\u1ef1ng&nbsp;\u1edf Bhutan, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 t\u00e1m ng\u00f4i hi\u1ec7n v\u1eabn c\u00f2n nguy\u00ean v\u1eb9n. \u0110\u00f3 l\u00e0 Lhakhang Karpo v\u00e0 Lhakhang Nagpo \u1edf Qu\u1eadn Haa, Kechu Lhakhang v\u00e0 Pelnang hay c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn l\u00e0 Pana Goenpa \u1edf Paro, Jampa Lhakhang, Anu Lhakhang, Geney Lhakhang v\u00e0 Chuchi Lhakhang \u1edf qu\u1eadn Bumthang.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 VIII (739) v\u00e0 th\u1ee9 09 (810), \u0111\u1ee9c&nbsp;Li\u00ean Hoa Sinh&nbsp;\u0111\u00e3 t\u1edbi c\u00e1c v\u00f9ng \u0111\u1ea5t Bhutan m\u1ed9t v\u00e0i l\u1ea7n v\u00e0&nbsp;ki\u1ebfn l\u1eadp&nbsp;h\u00e0ng tr\u0103m c\u00e1c&nbsp;t\u1ef1 vi\u1ec7n,&nbsp;t\u1ecbnh th\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Truy\u1ec1n th\u1ed1ng&nbsp;Ph\u1eadt gi\u00e1o&nbsp;Drukpa Bhutan<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u0103m 1616, Zhabdrung Ngawang Namgyel Rinpoche, m\u1ed9t t\u0103ng s\u0129 d\u00f2ng Drukpa c\u1ee7a&nbsp;t\u1ef1 vi\u1ec7n&nbsp;Ralung \u1edf&nbsp;T\u00e2y T\u1ea1ng, \u0111\u00e3 t\u1edbi c\u00e1c v\u00f9ng \u0111\u1ea5t Bhutan ng\u00e0y nay, th\u1ed1ng nh\u1ea5t v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c v\u00e0o n\u0103m 1651,&nbsp;tr\u1edf th\u00e0nh&nbsp;v\u1ecb l\u00e3nh t\u1ee5 c\u1ea3 v\u1ec1&nbsp;t\u00e2m linh&nbsp;v\u00e0&nbsp;th\u1ebf t\u1ee5c&nbsp;c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ng\u00f4i&nbsp;t\u1ef1 vi\u1ec7n&nbsp;\u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c&nbsp;x\u00e2y d\u1ef1ng&nbsp;v\u00e0o n\u0103m 1621 t\u1ea1i Cheri v\u00e0&nbsp;T\u0103ng \u0111o\u00e0n&nbsp;Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o&nbsp;Bhutan \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c&nbsp;thi\u1ebft l\u1eadp&nbsp;t\u1ea1i \u0111\u00e2y, th\u1ed1ng nh\u1ea5t&nbsp;to\u00e0n b\u1ed9&nbsp;Ph\u1eadt gi\u00e1o&nbsp;tr\u00ean kh\u1eafp v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c. N\u01a1i \u0111\u00e2y \u0111\u00e3&nbsp;tr\u1edf th\u00e0nh&nbsp;n\u1ec1n t\u1ea3ng cho s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n n\u1ec1n v\u0103n ho\u00e1 \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o v\u00e0&nbsp;truy\u1ec1n th\u1ed1ng&nbsp;Ph\u1eadt gi\u00e1o&nbsp;c\u1ee7a Bhutan. Sau \u0111\u00f3,&nbsp;d\u1ea7n d\u1ea7n&nbsp;m\u1ed9t&nbsp;h\u1ec7 th\u1ed1ng&nbsp;qu\u1ea3n tr\u1ecb k\u00e9p gi\u1eefa&nbsp;t\u00e2m linh&nbsp;v\u00e0&nbsp;th\u1ebf t\u1ee5c&nbsp;\u0111\u01b0\u1ee3c&nbsp;th\u00e0nh l\u1eadp, v\u00e0&nbsp;Ph\u1eadt gi\u00e1o&nbsp;tr\u1edf th\u00e0nh&nbsp;qu\u1ed1c gi\u00e1o&nbsp;c\u1ee7a Bhutan,&nbsp;tr\u1edf th\u00e0nh&nbsp;ngu\u1ed3n&nbsp;an l\u1ea1c,&nbsp;h\u1ea1nh ph\u00fac&nbsp;v\u00e0 s\u1ef1 th\u1ed1ng nh\u1ea5t cho&nbsp;to\u00e0n b\u1ed9&nbsp;v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c n\u00e0y. Ng\u00e0i Zhabdrung Ngawang Namgyel Rinpoche \u0111\u1eb7t t\u00ean cho v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c l\u00e0 Druk-yul, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a R\u1ed3ng thi\u00eang v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Bhutan \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Drukpa, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 nh\u1eefng&nbsp;ph\u1eadt t\u1eed&nbsp;th\u1ef1c h\u00e0nh&nbsp;theo&nbsp;truy\u1ec1n th\u1ed1ng&nbsp;Ph\u1eadt gi\u00e1o&nbsp;Drukpa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u1ed9 Lu\u1eadt&nbsp;\u0110\u1ea1o \u0110\u1ee9c,&nbsp;V\u0103n h\u00f3a, v\u00e0&nbsp;Ph\u1eadt gi\u00e1o&nbsp;(The Palden Drukpai Driglam Choesum \u2013 The Drig Lam Chos Sum) ra \u0111\u1eddi, \u0111\u00e3&nbsp;tr\u1edf th\u00e0nh&nbsp;tr\u1ee5 c\u1ed9t n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a&nbsp;truy\u1ec1n th\u1ed1ng&nbsp;Ph\u1eadt gi\u00e1o&nbsp;Bhutan. Lhodruk hay c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0&nbsp;gi\u00e1o ph\u00e1p&nbsp;Ph\u1eadt&nbsp;\u0110\u1ea1i th\u1eeba&nbsp;v\u00e0 nh\u1eefng ph\u00e1p&nbsp;tu t\u1eadp&nbsp;chuy\u00ean bi\u1ec7t c\u1ee7a d\u00f2ng Drukpa.&nbsp;Gi\u00e1o ph\u00e1p&nbsp;Ph\u1eadt gi\u00e1o&nbsp;truy\u1ec1n th\u1ed1ng&nbsp;Bhutan&nbsp;k\u1ebf th\u1eeba&nbsp;tr\u1ef1c ti\u1ebfp t\u1eeb 2 ngu\u1ed3n, ngu\u1ed3n th\u1ee9 nh\u1ea5t t\u1eeb c\u00e1c b\u1eadc&nbsp;t\u1ed5 s\u01b0&nbsp;Ph\u1eadt gi\u00e1o&nbsp;(Bhutan: Phachos) v\u00e0 ngu\u1ed3n th\u1ee9 hai t\u1eeb&nbsp;gi\u00e1o ph\u00e1p&nbsp;c\u1ee7a c\u00e1c&nbsp;\u0111\u1ec7 t\u1eed&nbsp;ti\u1ebfp n\u1ed1i&nbsp;m\u1ea1ch ngu\u1ed3n c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc&nbsp;t\u1ed5 s\u01b0&nbsp;(ti\u1ebfng Bhutan g\u1ecdi l\u00e0: Buchos).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gi\u00e1o ph\u00e1p&nbsp;k\u1ebf th\u1eeba&nbsp;tr\u1ef1c ti\u1ebfp c\u1ee7a c\u00e1c b\u1eadc&nbsp;t\u1ed5 s\u01b0&nbsp;d\u00f2ng ph\u00e1i&nbsp;bao g\u1ed3m&nbsp;ba ngu\u1ed3n ch\u00ednh:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Th\u1ee9 nh\u1ea5t:&nbsp;<\/em>Tri\u1ebft h\u1ecdc&nbsp;v\u1ec1&nbsp;t\u00ednh kh\u00f4ng&nbsp;theo&nbsp;quan \u0111i\u1ec3m&nbsp;Kinh th\u1eeba&nbsp;v\u00e0 M\u1eadt th\u1eeba,&nbsp;gi\u00e1o ph\u00e1p&nbsp;\u0110\u1ea1i th\u1ee7 \u1ea4n&nbsp;(Mahamudra) \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n trao t\u1eeb t\u1ed5 Choeje Dhakpo Lhaje, Gampopa Sonam Rinchen,&nbsp;\u0111\u1ea1i \u0111\u1ec7 t\u1eed&nbsp;c\u1ee7a&nbsp;th\u00e1nh t\u0103ng&nbsp;Milarepa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Th\u1ee9 hai:<\/em>&nbsp;(Dam-ngag Rechung Lugs) Ngu\u1ed3n c\u00e1c Khai th\u1ecb&nbsp;Linh Thi\u00eang,&nbsp;bao g\u1ed3m&nbsp;c\u00e1c&nbsp;gi\u00e1o ph\u00e1p&nbsp;S\u00e1u th\u1ee9 l\u1edbp \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n trao l\u1ea1i t\u1eeb t\u1ed5 Rechungpa Dorji Drakpa, m\u1ed9t&nbsp;\u0111\u1ec7 t\u1eed&nbsp;kh\u00e1c c\u1ee7a&nbsp;th\u00e1nh t\u0103ng&nbsp;Milarepa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Th\u1ee9 ba:&nbsp;<\/em>B\u1ea3y&nbsp;gi\u00e1o ph\u00e1p&nbsp;c\u00e1t t\u01b0\u1eddng&nbsp;v\u1ec1&nbsp;b\u1ea3y v\u1ecb Ph\u1eadt&nbsp;ban t\u1eeb t\u1ed5 Choeje Tsangpa Jare, b\u1eadc khai s\u00e1ng&nbsp;truy\u1ec1n th\u1ed1ng&nbsp;Ph\u1eadt gi\u00e1o&nbsp;Drukpa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gi\u00e1o ph\u00e1p\u00a0b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb c\u00e1c v\u1ecb\u00a0cao t\u0103ng\u00a0\u1edf Bhutan (Buchos hay ti\u1ebfng Bhutan g\u1ecdi l\u00e0 Gar Thig Yangs Sum). Gar\u00a0bao g\u1ed3m\u00a0c\u00e1c v\u0169 \u0111i\u1ec7u M\u1eadt th\u1eeba; Thig\u00a0bao g\u1ed3m\u00a0c\u00e1c\u00a0ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p\u00a0ki\u1ebfn l\u1eadp\u00a0Mandalas, tranh Thangka, v\u00e0 Yangs\u00a0bao g\u1ed3m\u00a0c\u00e1c\u00a0nghi th\u1ee9c\u00a0tr\u00ec ch\u00fa,\u00a0t\u1ee5ng kinh\u00a0v\u00e0 c\u00e1ch th\u1ee9c\u00a0s\u1eed d\u1ee5ng\u00a0ph\u00e1p kh\u00ed. C\u00f3 h\u01a1n m\u01b0\u1eddi\u00a0b\u1ea3y t\u1eadp c\u00e1c\u00a0b\u1ea3n kinh\u00a0v\u0103n\u00a0nghi th\u1ee9c\u00a0h\u00e0nh tr\u00ec\u00a0M\u1eadt gi\u00e1o\u00a0\u0111\u01b0\u1ee3c\u00a0c\u1eed h\u00e0nh\u00a0theo nh\u1eefng c\u00e1ch kh\u00e1c bi\u1ec7t so v\u1edbi b\u1ea5t k\u1ef3\u00a0truy\u1ec1n th\u1ed1ng\u00a0Ph\u1eadt gi\u00e1o\u00a0n\u00e0o.\u00a0Ph\u00e1p kh\u00ed\u00a0nh\u1ea1c l\u1ec5 v\u00e0 c\u00e1ch\u00a0s\u1eed d\u1ee5ng\u00a0c\u0169ng c\u00f3 nhi\u1ec1u kh\u00e1c bi\u1ec7t so v\u1edbi\u00a0truy\u1ec1n th\u1ed1ng\u00a0Ph\u1eadt gi\u00e1o T\u00e2y T\u1ea1ng. \u00c2m \u0111i\u1ec7u v\u00e0 giai \u0111i\u1ec7u c\u1ee7a nh\u1ea1c kh\u00ed r\u1ea5t kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 XVII d\u01b0\u1edbi th\u1eddi c\u1ee7a ng\u00e0i Zhabdrung Ngawang Namgyel v\u00e0 T\u1ec3 t\u01b0\u1edbng Gyelse Tenzin Rabgay (1638-1696)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Truy\u1ec1n th\u1ed1ng&nbsp;Ph\u1eadt gi\u00e1o&nbsp;Kargyud&nbsp;n\u1ed5i b\u1eadt&nbsp;v\u1edbi c\u00e1c&nbsp;gi\u00e1o l\u00fd&nbsp;kh\u1ea9u truy\u1ec1n&nbsp;kh\u00f4ng&nbsp;gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n&nbsp;t\u1eeb b\u1eadc th\u1ea7y sang t\u1edbi ng\u01b0\u1eddi&nbsp;\u0111\u1ec7 t\u1eed. T\u1eeb Kargyud c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0&nbsp;\u201cd\u00f2ng&nbsp;truy\u1ec1n th\u1eeba&nbsp;kh\u1ea9u truy\u1ec1n\u201d.&nbsp;D\u00f2ng truy\u1ec1n th\u1eeba&nbsp;Kargyud c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1eeb&nbsp;\u0111\u1ee9c Ph\u1eadt Th\u00edch Ca M\u00e2u Ni&nbsp;t\u1edbi nh\u1eefng&nbsp;th\u00e1nh t\u0103ng&nbsp;nh\u01b0 Tilopa (988-1069), Naropa (1016-1100), Marpa (1012- 1097), Milarepa (1079-1153) v\u00e0 Gampopa Dagpo Rinpoche (1079 -1153). D\u00f2ng Dagpo Kargyud b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb t\u1ed5 Gampopa&nbsp;ti\u1ebfp t\u1ee5c&nbsp;ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00e0nh b\u1ed1n d\u00f2ng l\u00e0 Barom Kargyud, Tshelpa Kargyud, Kamtshang Kargyud v\u00e0 Phagdru Kargyud. T\u1eeb d\u00f2ng Phagdru Kargyud, nh\u00e1nh kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n g\u1ed3m Drigung Kargyud, Taklung Kargyud, Lingre Kargyud, Yarsang Kargyud, Throphu Kargyud, Shugsep Kargyud, Yelpa Kargyud and Martshang Kargyud. V\u1ec1 sau n\u00e0y Lingre Kargyud \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn v\u1edbi&nbsp;h\u1ed3ng danh&nbsp;l\u00e0 Drukpa Kargyud \u0111\u01b0\u1ee3c&nbsp;ki\u1ebfn l\u1eadp&nbsp;b\u1edfi ng\u00e0i Tsangpa Jare Yeshe Dorji (1161-1211). S\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n n\u00e0y di\u1ec5n ra b\u1edfi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c&nbsp;\u0111\u1ec7 t\u1eed&nbsp;v\u00e0&nbsp;h\u00e0nh gi\u1ea3&nbsp;truy\u1ec1n th\u1ed1ng&nbsp;n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">C\u01a1 c\u1ea5u&nbsp;Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o&nbsp;v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c Bhutan<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u0103ng \u0111o\u00e0n&nbsp;\u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c Zhabdrung Rinpoche l\u1eadp ra ch\u1ec9 v\u1edbi 30&nbsp;tu s\u0129&nbsp;v\u00e0o n\u0103m 1620 sau khi&nbsp;ho\u00e0n th\u00e0nh&nbsp;trung t\u00e2m&nbsp;tu vi\u1ec7n&nbsp;t\u1ea1i Chari dorjidan c\u00e1ch Thimphu kho\u1ea3ng 14 km v\u1ec1 ph\u00eda b\u1eafc, th\u1ee7 \u0111\u00f4&nbsp;hi\u1ec7n t\u1ea1i&nbsp;c\u1ee7a Bhutan, d\u01b0\u1edbi s\u1ef1&nbsp;tr\u1ee5 tr\u00ec&nbsp;c\u1ee7a Khenchen Pekar Jungne (Je Khempo t\u1ee9c l\u00e0 Sangharaja \u0111\u1ea7u ti\u00ean). Sau khi&nbsp;ho\u00e0n th\u00e0nh&nbsp;Punakha Dzong v\u00e0o n\u0103m 1637,&nbsp;c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng&nbsp;tu s\u0129&nbsp;\u0111\u00e3 t\u0103ng l\u00ean 600 th\u00e0nh vi\u00ean. C\u01a1 c\u1ea5u&nbsp;Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o&nbsp;\u0111\u01b0\u1ee3c&nbsp;th\u00e0nh l\u1eadp&nbsp;\u1edf Bhutan v\u1ec1 c\u01a1&nbsp;b\u1ea3n kh\u00f4ng&nbsp;thay \u0111\u1ed5i sau nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7 v\u1edbi m\u00f4 h\u00ecnh nh\u01b0 sau: \u0110\u1ee9c&nbsp;Ph\u00e1p ch\u1ee7&nbsp;(Je Khenpo) t\u1ea1i&nbsp;Gi\u00e1o h\u1ed9i&nbsp;Trung \u01b0\u01a1ng, l\u00e0 b\u1eadc c\u00f3&nbsp;\u0111\u1ecba v\u1ecb&nbsp;t\u00e2m linh&nbsp;t\u1ed1i cao&nbsp;t\u1ea1i Bhutan, c\u00f3&nbsp;tr\u1ecdng tr\u00e1ch&nbsp;ch\u1ee9ng minh&nbsp;v\u00e0&nbsp;\u0111i\u1ec1u h\u00e0nh&nbsp;to\u00e0n b\u1ed9&nbsp;c\u00e1c&nbsp;v\u1ea5n \u0111\u1ec1&nbsp;t\u00e2m linh&nbsp;tr\u00ean&nbsp;to\u00e0n b\u1ed9&nbsp;qu\u1ed1c gia. Ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c suy t\u00f4n trong s\u1ed1 c\u00e1c v\u1ecb&nbsp;cao t\u0103ng&nbsp;trong&nbsp;Gi\u00e1o h\u1ed9i. T\u0103ng s\u0129 \u0111\u01b0\u1ee3c suy t\u00f4n ph\u1ea3i&nbsp;thu\u1ea7n th\u1ee5c&nbsp;t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c&nbsp;nghi th\u1ee9c,&nbsp;tri\u1ebft h\u1ecdc, ph\u00e1p tu v\u00e0 ph\u1ea3i c\u00f3&nbsp;\u0111\u1ee9c h\u1ea1nh,&nbsp;gi\u1edbi lu\u1eadt&nbsp;nghi\u00eam c\u1ea9n, ph\u1ea3i c\u00f3&nbsp;kinh nghi\u1ec7m&nbsp;n\u1ed9i ch\u1ee9ng&nbsp;khi&nbsp;tr\u1ea3i qua&nbsp;giai \u0111o\u1ea1n&nbsp;ho\u00e0n thi\u1ec7n&nbsp;tu t\u1eadp&nbsp;M\u1eadt th\u1eeba trong&nbsp;\u00edt nh\u1ea5t&nbsp;kh\u00f3a&nbsp;nh\u1eadp th\u1ea5t&nbsp;03 n\u0103m 03 th\u00e1ng 03 ng\u00e0y. Nhi\u1ec7m k\u1ef3 t\u1eeb 3 t\u1edbi 5 n\u0103m v\u00e0&nbsp;\u0111\u1ecba v\u1ecb&nbsp;Je Khenpo c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i suy t\u00f4n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u01b0\u1edbi \u0111\u1ee9c Je Khenpo l\u00e0 b\u1ed1n&nbsp;Ph\u00f3 Ph\u00e1p&nbsp;ch\u1ee7 (Lopon), trong \u0111\u00f3 Dorji Lopon l\u00e0 ng\u00f4i v\u1ecb \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t&nbsp;ph\u00f3 ph\u00e1p&nbsp;ch\u1ee7. Yangbi Lopon l\u00e0 ng\u00f4i v\u1ecb&nbsp;ph\u00e1p ch\u1ee7&nbsp;ph\u1ee5 tr\u00e1ch&nbsp;nghi l\u1ec5,&nbsp;bao g\u1ed3m&nbsp;c\u00e1c v\u0169 \u0111i\u1ec7u M\u1eadt th\u1eeba, c\u00e1c&nbsp;nghi th\u1ee9c&nbsp;tu tr\u00ec, giai \u0111i\u1ec7u,&nbsp;\u00e2m thanh&nbsp;tr\u00ec ch\u00fa&nbsp;v\u00e0&nbsp;kinh lu\u1eadn; Drabi Lopon,&nbsp;ph\u1ee5 tr\u00e1ch&nbsp;l\u0129nh v\u1ef1c&nbsp;ng\u00f4n ng\u1eef, ng\u1eef ph\u00e1p v\u00e0&nbsp;v\u0103n h\u1ecdc&nbsp;Ph\u1eadt gi\u00e1o; Tshenyi Lopon&nbsp;ph\u1ee5 tr\u00e1ch&nbsp;l\u0129nh v\u1ef1c&nbsp;Tri\u1ebft h\u1ecdc&nbsp;v\u00e0 L\u00f4-gic h\u1ecdc&nbsp;Ph\u1eadt gi\u00e1o. Trong c\u01a1 c\u1ea5u&nbsp;Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o&nbsp;Bhutan, b\u1ed1n&nbsp;ph\u00f3 ph\u00e1p&nbsp;ch\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng h\u00e0m b\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng trong Ch\u00ednh ph\u1ee7.&nbsp;Ngo\u00e0i ra&nbsp;trong c\u01a1 c\u1ea5u&nbsp;Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o&nbsp;Bhutan c\u00f2n c\u00f3&nbsp;v\u0103n ph\u00f2ng&nbsp;tr\u1ecb s\u1ef1 d\u01b0\u1edbi s\u1ef1&nbsp;\u0111i\u1ec1u h\u00e0nh&nbsp;c\u1ee7a 4 b\u1eadc th\u1ea7y (Kudrungs). D\u01b0\u1edbi b\u1ed1n&nbsp;Ph\u00f3 Ph\u00e1p&nbsp;ch\u1ee7 l\u00e0 m\u1ed9t&nbsp;h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng&nbsp;ch\u01b0 t\u0103ng&nbsp;\u1edf c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0 18&nbsp;t\u1ef1 vi\u1ec7n&nbsp;l\u1edbn v\u1edbi m\u1ed7i th\u00e0nh vi\u00ean&nbsp;ph\u1ee5 tr\u00e1ch&nbsp;t\u1eebng l\u0129nh v\u1ef1c chuy\u00ean bi\u1ec7t h\u01a1n nh\u01b0: \u0110\u1ed3 h\u1ecda Mandala, ngh\u1ec7 thu\u1eadt&nbsp;nghi l\u1ec5&nbsp;(Khikhor Lopon),&nbsp;Ph\u00e1p kh\u00ed&nbsp;tu tr\u00ec&nbsp;(Torma Lopon),&nbsp;V\u0169 tr\u1ee5&nbsp;v\u00e0 chi\u00eam tinh h\u1ecdc (Tsipi Lopon), V\u0169 \u0111i\u1ec7u M\u1eadt th\u1eeba (Champi Lopon), c\u00e1c hi\u1ec7u tr\u01b0\u1edfng c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng trung c\u1ea5p, cao \u0111\u1eb3ng v\u00e0 cao c\u1ea5p&nbsp;Ph\u1eadt h\u1ecdc&nbsp;c\u00f9ng c\u00e1c&nbsp;trung t\u00e2m&nbsp;nh\u1eadp th\u1ea5t,&nbsp;thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh&nbsp;tr\u00ean to\u00e0n l\u00e3nh th\u1ed5.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Theo s\u1ed1 li\u1ec7u c\u1ee7a&nbsp;Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o&nbsp;Bhutan, hi\u1ec7n to\u00e0n l\u00e3nh th\u1ed5 c\u00f3 19 ng\u00f4i&nbsp;t\u1ef1 vi\u1ec7n&nbsp;l\u1edbn, trong \u0111\u00f3 m\u1ed7i ng\u00f4i \u0111\u1ec1u&nbsp;qu\u1ea3n l\u00fd&nbsp;m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng s\u01a1 c\u1ea5p v\u00e0 trung c\u1ea5p&nbsp;Ph\u1eadt h\u1ecdc&nbsp;ri\u00eang, 13 tr\u01b0\u1eddng Cao \u0111\u1eb3ng&nbsp;Ph\u1eadt h\u1ecdc&nbsp;(Shaydras), 13&nbsp;trung t\u00e2m&nbsp;nh\u1eadp th\u1ea5t&nbsp;v\u00e0&nbsp;thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh&nbsp;(Drubdral) gi\u00e0nh ri\u00eang cho&nbsp;ch\u01b0 t\u0103ng&nbsp;c\u00f9ng m\u1ed9t s\u1ed1&nbsp;trung t\u00e2m&nbsp;nh\u1eadp th\u1ea5t,&nbsp;thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh&nbsp;v\u00e0 tr\u01b0\u1eddng&nbsp;Ph\u1eadt h\u1ecdc&nbsp;gi\u00e0nh cho&nbsp;h\u00e0nh gi\u1ea3&nbsp;c\u01b0 s\u0129. S\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng t\u0103ng s\u0129 thu\u1ed9c s\u1ef1&nbsp;qu\u1ea3n l\u00fd&nbsp;c\u1ee7a&nbsp;Gi\u00e1o h\u1ed9i&nbsp;Trung \u01b0\u01a1ng l\u00e0 kho\u1ea3ng 5000 v\u1ecb,&nbsp;ngo\u00e0i ra&nbsp;c\u00f2n kho\u1ea3ng 3000 v\u1ecb&nbsp;tu s\u0129&nbsp;kh\u00e1c kh\u00f4ng thu\u1ed9c s\u1ef1&nbsp;qu\u1ea3n l\u00fd&nbsp;c\u1ee7a&nbsp;Gi\u00e1o h\u1ed9i Ph\u1eadt gi\u00e1o. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c&nbsp;t\u1ef1 vi\u1ec7n&nbsp;v\u00e0&nbsp;trung t\u00e2m&nbsp;d\u01b0\u1edbi s\u1ef1&nbsp;qu\u1ea3n l\u00fd&nbsp;c\u1ee7a&nbsp;Gi\u00e1o h\u1ed9i&nbsp;\u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1&nbsp;b\u1ea3o h\u1ed9&nbsp;v\u00e0&nbsp;tr\u1ee3 c\u1ea5p&nbsp;tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1ec1 m\u1eb7t t\u00e0i ch\u00ednh c\u1ee7a Ch\u00ednh ph\u1ee7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>CHUY\u00caN \u0110\u1ec0 BHUTAN: Chuy\u00ean \u0111\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c\u00a0th\u1ef1c hi\u1ec7n\u00a0b\u1edfi d\u1ecbch gi\u1ea3\u00a0<a href=\"https:\/\/thuvienhoasen.org\/author\/post\/3935\/1\/la-son-phuc-cuong\">La S\u01a1n Ph\u00fac C\u01b0\u1eddng<\/a>, s\u1ef1 \u0111\u00f3ng g\u00f3p t\u01b0 li\u1ec7u v\u00e0 l\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch b\u1edfi\u00a0C\u01b0 s\u0129\u00a0Anh V\u0169\u00a0v\u00e0 Nguy\u1ec5n Th\u1ecb Trang (H\u1ecdc vi\u1ec7n T\u00e0i ch\u00ednh), s\u1ef1\u00a0c\u1ed9ng t\u00e1c\u00a0c\u1ee7a\u00a0c\u01b0 s\u0129\u00a0C\u00e1t Kh\u00e1nh\u00a0C\u00f4ng ty Lantours.<\/em><br>T\u1ea1p ch\u00ed\u00a0Nghi\u00ean c\u1ee9u\u00a0Ph\u1eadt h\u1ecdc\u00a0s\u1ed1 th\u00e1ng 7\/2020<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/thuvienhoasen.org\/a34607\/lich-su-phat-trien-phat-giao-bhutan\">https:\/\/thuvienhoasen.org\/a34607\/lich-su-phat-trien-phat-giao-bhutan<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>L\u1ecaCH S\u1eec&nbsp;PH\u00c1T TRI\u1ec2N&nbsp;PH\u1eacT GI\u00c1O&nbsp;BHUTANLa S\u01a1n Ph\u00fac C\u01b0\u1eddng&nbsp;d\u1ecbch S\u1ef1&nbsp;xu\u1ea5t hi\u1ec7n&nbsp;c\u1ee7a&nbsp;Ph\u1eadt gi\u00e1o&nbsp;t\u1ea1i Bhutan Theo s\u1eed li\u1ec7u&nbsp;trong l\u1ecbch s\u1eed&nbsp;Ph\u1eadt gi\u00e1o&nbsp;v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c Bhutan,&nbsp;Ph\u1eadt gi\u00e1o&nbsp;\u0111\u01b0\u1ee3c ho\u1eb1ng truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn c\u00e1c v\u00f9ng \u0111\u1ea5t Bhutan v\u00e0o\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9190,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[186],"tags":[],"td_series":[],"class_list":["post-9189","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-phat-giao-bhutan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9189","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9189"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9189\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9191,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9189\/revisions\/9191"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9190"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9189"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9189"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9189"},{"taxonomy":"td_series","embeddable":true,"href":"https:\/\/tamhoc.org\/trang-chu\/wp-json\/wp\/v2\/td_series?post=9189"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}