Toát yếu Trung Bộ 016 : Tâm hoang vu

Phần I  –  Phần II  –  Phần III

TRUNG BỘ KINH – BÀI KINH SỐ 16

Tâm hoang vu

  1. TOÁT YẾU

Cetokhila Sutta – the wilderness in the heart.

The Buddha explains to the bhikkhus the five “wilderness in the heart” and the five “shackles in the heart”.

Rừng hoang trong tâm.

Phật giảng cho các tỳ kheo “năm hoang dã trong tâm” và “năm xiềng xích trong tâm”.

  1. TÓM TẮT

Phật dạy, tỳ kheo nào chưa đoạn trừ 5 tâm hoang vu và 5 tâm triền phược thì không thể lớn mạnh trong pháp luật Ngài.

Năm tâm hoang vu là nghi ngờ, không có tịnh tín đối với: Phật, Pháp, Tăng, các học giới, và thứ năm là phẫn nộ với bạn đồng tu.

Năm tâm trói buộc là: tham khoái lạc giác quan, tham tự thân, tham các sắc pháp, tham ăn ngủ, tham cõi trời (chỉ tu để cầu lên trời).

Tỳ kheo nào không có 10 sự trên, tâm hướng về nỗ lực tinh tấn thì có thể lớn mạnh trong pháp luật này. Vị ấy tu tập thiền định với bốn như ý túc là dục (nhiệt tâm, hăng hái), tinh tấn, tâm [purity of mind, tâm thanh tịnh], tư duy [tức trạch pháp, investigation], cùng với nỗ lực (tinh cần hành) là thứ năm.

Tỳ kheo nào đầy đủ 15 pháp là đoạn trừ 5 tâm hoang vu, 5 tâm phiền trược và tu 5 pháp nói trên, thì đủ khả năng đạt thành vô thượng an ổn khỏi các khổ ách. Cũng như gà mái ấp trứng, nếu khéo ấp ủ trứng thì dù không khởi lên ước muốn mong cho gà con mổ vỏ trứng chui ra, khi đến thời, vẫn có gà con thoát ra khỏi quả trứng.

III. CHÚ GIẢI

Tâm hoang vu là sự cứng cỏi trong tâm, “tâm phiền trược” là những pháp trói buộc tâm. Năm tâm hoang vu gồm bốn thuộc nghi (si) và một thuộc sân. Năm tâm triền phược là năm hình thức tham.

Vô thượng an ổn khỏi các khổ ách là chứng quả A la hán. Ví dụ ấp trứng được nói lại trong kinh Trung bộ 53, trong đó vị đệ tử như gà con phá ba lớp vỏ trứng, chứng ba minh.

  1. PHÁP SỐ

Bốn như ý túc: dục, tinh tấn, nhất tâm, trạch pháp.

Năm tâm hoang vu: nghi Phật, Pháp, Tăng, Giới, và phẫn nộ với đồng tu.

Năm tâm triền phược: tham khoái lạc giác quan, tham thân, tham sắc, tham ăn ngủ, tham cõi trời.

  1. KỆ TỤNG
  2. Mười pháp cần đoạn
    Tu sĩ muốn lớn mạnh
    Trong Pháp và Luật này
    Cần đoạn trừ mười tâm
    Cứng cỏi và ràng buộc
    Có năm tâm hoang vu
    Và năm tâm phiền trược
    Thì không thể nỗ lực
    Và chuyên cần tiến tu.
    Nghi ngờ bậc Đạo sư
    Nghi ngờ Pháp, Tăng, Giới
    Phẫn nộ với đồng tu
    Là năm tâm hoang vu.
    Tham tự thân, dục lạc,
    Tham sắc, ham ăn ngủ
    Cầu được sinh thiên giới
    Là năm tâm triền phược.B. Năm pháp cần tu tập
    Đoạn trừ mười tâm ấy
    Thì có thể nỗ lực
    Tinh tấn tu thiền định
    Lớn mạnh trong Pháp này.
    Nhiệt tâm và tinh tấn
    Nhất tâm và trạch pháp
    Nỗ lực là thứ năm
    Thiền định mau chứng đắc.
    Ai đủ mười lăm pháp
    Thì có đủ khả năng
    Đập vỡ vỏ vô minh
    An ổn khỏi ách phược.
    Như gà mẹ khéo ấp
    Trứng không bị thối hư
    Dù không khởi mong ước
    Gà con vẫn chui ra.

-ooOoo-

Tìm hiểu Kinh tạng Nikaya – Tâm học là cuốn sách Online giới thiệu về bộ kinh Nikaya , các bản dịch và chú giải được Tâm Học soạn từ các nguồn đáng tín cậy trên mạng internet.

Tuy nhiên đây vẫn là sách chỉ có giá trị tham khảo , mang tính chủ quan của tác giả  Tâm học.

Hits: 1

Post Views: 23